Ekonomia
Polityka monetarna
Ekonomia
Polityka monetarna
Krótka historia pieniądza
Dobra
–
Bursztyny
–
Sól
–
papierosy
Kruszce
–
Złoto
–
Bimetalizm
System papierowo-złoty
Pieniądz papierowy
Wartość wewnętrzna pieniądza
Pieniądz symboliczny i bezgotówkowy
Co to jest polityka
monetarna?
Celem stawianym przed polityką
monetarną jest kontrola podaży pieniądza
na rynku krajowym w celu przeciwdziałania
tendencjom inflacyjnym i deflacyjnym.
Politykę monetarną prowadzi bank
centralny kraju- w ramach banku- prezes
lub grupa osób do tego uprawnionych.
–
Polska- 9 osobowa Rada Polityki Pieniężnej
Cechy pieniądza
Miernik wartości
Środek wymiany
Jednostka rozrachunkowa
Środek tezauryzacji
Historia: Etapy wymiany i ich skutki
dla gospodarki
Gospodarka naturalna
Wymiana „towar na towar”
Wymiana „towar-pieniądz-towar”
Barter
Współczesny system
bankowy
Od kantoru do banku
Na czym zarabiał bank w dawnych
czasach? Kreacja pieniędzy przez banki.
Dlaczego dochodziło do paniki
finansowej? Na czym polega
samospełniająca się prognoza?
Wielki kryzys 1929 r.
Skutki i regulacje dla systemu
bankowego
–
Wprowadzenie stopy rezerwy obowiązkowej
Co to jest rezerwa obowiązkowa i rezerwa
ogółem?
–
Powołanie Bankowego Funduszu
Gwarancyjnego
–
Wprowadzenie funkcji banku centralnego
jako „banku ostatniej instancji”
–
Wprowadzenie zasady przejęć zagrożonych
banków przez banki silniejsze
Recesja 2008
Nowe instrumenty finansowe
–
Dźwignia finansowa
–
Kreatywna księgowość
–
Koncepcja ograniczenia ryzyka na rynkach finansowych
–
Stosowanie modelowania matematycznego w
bankowości
Pierwsze oznaki zagrożenia :
–
Upadek banku Beringsa
–
Afera Enronu
–
Malwersacje w Societe Generale
USA:
–
Koncepcja „życia ponad stan” państwa
–
Liberalizm, polityka podatkowa i jej skutki
–
polityka łatwych kredytów hipotecznych dla obywateli
USA
–
Kredytobiorcy NINJA i kredyty subprime
Zawodność w dostępie do informacji: agencje
ratingowe
Wypieranie dobrych banków przez złe
Pęknięcie bańki spekulacyjnej na rynku
nieruchomości
Upadek Lehmann Brothers- 09.2008
Recesja 2008r.
Plan pobudzenia koniunktury
Nouriela Roubiniego
Radykalne obniżenie stóp procentowych
Udzielenie gwarancji wszystkim depozytom bankowym
Częściowa nacjonalizacja banków
Zapewnienie nieograniczonej płynności sektorowi
bankowemu
Udzielenie państwowych kredytów wszystkim
wypłacalnym przedsiębiorstwom
Wstrzymanie windykacji nieruchomości
Wprowadzenie na szeroką skalę robót publicznych
Pomoc krajom mającym deficyt handlowy
Co rozumiemy przez podaż
pieniądza?
Czy banknoty i monety to już cała
podaż pieniądza?
Pieniądz gotówkowy i pieniądz bankowy
Miary pieniądza
M 0 = baza monetarna, podaż pieniądza
wielkiej mocy (pieniądz gotówkowy)
M1 = gotówka w obiegu pozabankowym +
depozyty a’vista
M2 = M1 + wkłady i udziały w towarzystwach
budowlanych
M3 = M1 + depozyty terminowe sektora
prywatnego
Mnożnik kreacji pieniądza
bankowego
Mówi o tym ilokrotnie większe są zasoby
pieniądza ogółem w stosunku do bazy
monetarnej
Prosty mnożnik kreacji pieniądza to tzw.
współczynnik kreacji depozytów. Zależy od
wysokości stopy rezerw obowiązkowych
Mnożnik kreacji pieniądza bierze pod uwagę
rozmaitego rodzaju wycieki z sektora
bankowego
Mnożnik kreacji pieniądza
bankowego
Współczynnik kreacji depozytów
1
M = ------ ; gdzie: R- stopa rezerw obowiązkowych
R
Mnożnik kreacji pieniądza bankowego
cp + 1 gotówka rezerwy
bankowe
M = ------------- ; gdzie: cp= -------------- ; cb=
--------------------------
cp + cb depozyty
depozyty
Podaż pieniądza M1:
M1 = H x M
gdzie:
H- baza monetarna;
M – mnożnik kreacji pieniądza bankowego
Rodzaje banków
Bank centralny
Banki komercyjne
–
Banki inwestycyjne
lub:
–
Banki depozytowo-kredytowe:
Banki uniwersalne
Banki specjalistyczne
Kierunek zmian: banki uniwersalne + usługi
finansowe (ubezpieczeniowe, inwestycyjne,
biuro maklerskie, fundusze emerytalne)
Bank centralny
Najważniejsze banki centralne w XIX-XX wieku:
Bank Anglii, System Rezerwy Federalnej USA
Każde państwo ma tylko jeden bank centralny
–
Wyjątek: System Rezerwy Federalnej USA- 13
Bank centralny jest bankiem państwowym
Bank centralny jest:
–
Bank banków
–
Bank państwa
–
Bank HZ
4 zadania banku centralnego w
zakresie polityki monetarnej
Funkcja emisyjna- baza monetarna
Określanie stopy rezerw
obowiązkowych
Określanie stopy redyskonta
Przeprowadzanie operacji otwartego
rynku
Rezerwa obowiązkowa a rezerwa
ogółem
Historyczne cele rezerwy obowiązkowej. Dziś: rezerwa
nadobowiązkowa
Obecne cele rezerwy obowiązkowej
Rezerwa obowiązkowa:
–
musi być trzymana w skarbcu lub/i na nieoprocentowanym
rachunku rezerwy obowiązkowej w banku centralnym
–
Obliczana jest jako procent od depozytów a’vista i
długoterminowych
–
W razie trudności banku- bank centralny może zwolnic ów
bank komercyjny z obowiązku odprowadzania rezerwy
obowiązkowej
Rezerwa ogółem = rezerwa obowiązkowa + rezerwy
nadobowiązkowe
Wysokość rezerw nadobowiązkowych wyznacznikiem
sprawności inwestycyjnej banku
Polski system bankowy przed
1989 r.
4 banki + bank centralny:
–
PKO BP (opcyjnie)
–
PKO S.A.
–
BH
–
BGŻ
–
NBP
Bank centralny pełnił także funkcję banku komercyjnego
Brak konkurencji między bankami i na poziomie
oddziałów banków
Banki nie pełniły prawdziwych funkcji bankowych- były
głównie pośrednikami między państwem a podmiotami
NBP
Przed 1989 r.:
–
Prowadził także działalność komercyjną
–
Całkowicie zależny od rządu
–
Wypełniał dyspozycje Premiera
–
Nie kontrolował podaży pieniądza
Po 1989 r.:
–
Zerwanie zależności bank centralny-rząd
–
Zakaz finansowania deficytu budżetowego
–
Ustawowy obowiązek kontroli podaży pieniądza
–
Jedynowładztwo
–
Obowiązek tworzenia i nadzoru nad nowoczesnym systemem
bankowym
Zmiany systemu bankowego po
1989r.
1988 r. – wyodrębnienie z majątku NBP 9
uniwersalnych banków komercyjnych
Możliwość tworzenia banków prywatnych
Powołanie Bankowego Funduszu
Gwarancyjnego
Cele:
–
Towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych banków-
obowiązkowe
–
Gwarantowanie płynności banków
–
Nadzór nad systemem bankowym (ewentualnie:
sanacja)
Powołanie Rady Polityki Pieniężnej
–
Cel:
Kolegialne prowadzenie polityki monetarnej
w kraju
Kwestie do dyskusji
Czy banki powinny być polskie? Jak to zrobić?
Co z suwerennością?
Nowe usługi finansowe a renta zacofania w Polsce
Otwarcie ryków finansowych a konsekwencje dla
krajowego systemu bankowego
–
Konkurencja zewnętrzna
–
Zagrożenie wyciekiem kapitałów
Problem wpływu banku centralnego na:
–
stopy procentowe banków komercyjnych
–
A crowding out