Układ krwionośny
Układ krwionośny
Układ krwionośny
Układ krwionośny
Aorta
Aorta
aorta wstępująca
aorta wstępująca
(
(
aorta ascendens
aorta ascendens
),
),
łuk aorty
łuk aorty
(
(
arcus
arcus
aortae
aortae
)
)
aorta zstępująca
aorta zstępująca
(
(
aorta descendens
aorta descendens
),
),
w
w
której wyróżniamy dwie
której wyróżniamy dwie
części :
części :
-
-
aortę piersiową
aortę piersiową
(
(
aorta thoracica
aorta thoracica
)
)
-
-
aortę brzuszną
aortę brzuszną
(
(
aorta abdominalis
aorta abdominalis
)
)
Aorta wstępująca
Aorta wstępująca
wychodzi z lewej komory serca (jej
wychodzi z lewej komory serca (jej
ujście rzutujemy za mostkiem na
ujście rzutujemy za mostkiem na
wysokości III przestrzeni
wysokości III przestrzeni
międzyżebrowej. Stąd biegnie do góry
międzyżebrowej. Stąd biegnie do góry
na prawo i do tyłu do wysokości II
na prawo i do tyłu do wysokości II
stawu mostkowo-żebrowego, gdzie
stawu mostkowo-żebrowego, gdzie
przechodzi w łuk aorty. Jest całkowicie
przechodzi w łuk aorty. Jest całkowicie
pokryta workiem osierdziowym.
pokryta workiem osierdziowym.
Oddaje :
Oddaje :
- tętnicę wieńcową prawą
- tętnicę wieńcową prawą
- tętnicę wieńcową lewą
- tętnicę wieńcową lewą
Od tyłu sąsiaduje z lewym
Od tyłu sąsiaduje z lewym
przedsionkiem, oddzielona od niego
przedsionkiem, oddzielona od niego
zatoką poprzeczną osierdzia ; z
zatoką poprzeczną osierdzia ; z
przodu pokrywa ją pień płucny i
przodu pokrywa ją pień płucny i
prawe uszko (wyżej : osierdzie,
prawe uszko (wyżej : osierdzie,
opłucna prawa, przedni brzeg
opłucna prawa, przedni brzeg
prawego płuca, pozostałości grasicy i
prawego płuca, pozostałości grasicy i
tkanka tłuszczowa). Z prawej strony
tkanka tłuszczowa). Z prawej strony
sąsiaduje z żyła główną górną i
sąsiaduje z żyła główną górną i
prawym uszkiem, a z lewej z pniem
prawym uszkiem, a z lewej z pniem
płucnym.
płucnym.
Łuk aorty
Łuk aorty
łączy aortę wstępującą ze
łączy aortę wstępującą ze
zstępującą. Rozpoczyna się na
zstępującą. Rozpoczyna się na
poziomie II stawu mostkowo-
poziomie II stawu mostkowo-
żebrowego po stronie prawej i biegnie
żebrowego po stronie prawej i biegnie
ku górze, ku tyłowi i w stronę lewą do
ku górze, ku tyłowi i w stronę lewą do
przodu od tchawicy oraz lewego
przodu od tchawicy oraz lewego
obwodu przełyku i wreszcie kieruje się
obwodu przełyku i wreszcie kieruje się
ku dołowi, kończąc się na stronie
ku dołowi, kończąc się na stronie
lewej trzonu Th3 lub Th4, gdzie
lewej trzonu Th3 lub Th4, gdzie
przedłuża się w aortę zstępującą.
przedłuża się w aortę zstępującą.
Najwyższy punkt górnego wypukłego
Najwyższy punkt górnego wypukłego
brzegu łuku leży ok. 2 - 3 cm poniżej
brzegu łuku leży ok. 2 - 3 cm poniżej
górnego brzegu mostka. Z przodu i po
górnego brzegu mostka. Z przodu i po
lewej łuk aorty sąsiaduje z : lewą żyłą
lewej łuk aorty sąsiaduje z : lewą żyłą
ramienno-głowową, lewym nerwem
ramienno-głowową, lewym nerwem
błędnym; z tyłu i po prawej sąsiaduje
błędnym; z tyłu i po prawej sąsiaduje
z tchawicą, lewym brzegiem przełyku,
z tchawicą, lewym brzegiem przełyku,
przewodem piersiowym i splotem
przewodem piersiowym i splotem
sercowym.
sercowym.
gałęzie łuku aorty:
gałęzie łuku aorty:
( dzieli się na tętnicę
( dzieli się na tętnicę
szyjną wspólną prawą i
szyjną wspólną prawą i
podobojczykowa
podobojczykowa
prawą).
prawą).
lewa ( rozwidla się na
lewa ( rozwidla się na
tętnicę szyjną
tętnicę szyjną
wewnętrzną i tętnicę
wewnętrzną i tętnicę
szyjną zewnętrzną).
szyjną zewnętrzną).
lewa
część zstępująca aorty
część zstępująca aorty
,
,
pars descendens
pars descendens
aortae
aortae
część piersiowa aorty
część piersiowa aorty
,
,
pars thoracica aortae
pars thoracica aortae
(dawniej:
(dawniej:
aorta piersiowa
aorta piersiowa
,
,
aorta thoracica
aorta thoracica
)
)
-
-
przebiega w śródpiersiu tylnym. Rozpoczyna
przebiega w śródpiersiu tylnym. Rozpoczyna
się na poziomie Th3 lub Th4, a kończy się w
się na poziomie Th3 lub Th4, a kończy się w
rozworze aortowym przepony na poziomie
rozworze aortowym przepony na poziomie
Th12. Na tym odcinku zwężenie naczynia jest
Th12. Na tym odcinku zwężenie naczynia jest
nieznaczne, choć odchodzące gałęzie są liczne.
nieznaczne, choć odchodzące gałęzie są liczne.
Od przodu do aorty w tym odcinku przylega:
Od przodu do aorty w tym odcinku przylega:
korzeń płuca lewego, osierdzie, przełyk i leżący
korzeń płuca lewego, osierdzie, przełyk i leżący
na nim splot. Od tyłu: kręgosłup, żyła
na nim splot. Od tyłu: kręgosłup, żyła
nieparzysta krótka i żyła nieparzysta krótka
nieparzysta krótka i żyła nieparzysta krótka
dodatkowa Od lewej: lewe płuco i opłucna, a od
dodatkowa Od lewej: lewe płuco i opłucna, a od
prawej: przewód piersiowy i żyła nieparzysta
prawej: przewód piersiowy i żyła nieparzysta
część brzuszna aorty
część brzuszna aorty
,
,
pars abdominalis
pars abdominalis
aortae
aortae
(dawniej:
(dawniej:
aorta brzuszna
aorta brzuszna
,
,
aorta
aorta
abdominalis
abdominalis
)
)
- rozpoczyna się w rozworze
- rozpoczyna się w rozworze
aortowym w przeponie na poziomie Th12,
aortowym w przeponie na poziomie Th12,
następnie biegnie po przedniej powierzchni
następnie biegnie po przedniej powierzchni
kręgów lędźwiowych, nieznacznie przesunięta
kręgów lędźwiowych, nieznacznie przesunięta
w lewo. Kończy się w dolnej części trzonu kręgu
w lewo. Kończy się w dolnej części trzonu kręgu
L4. Po oddaniu wielkich gałęzi (tętnic
L4. Po oddaniu wielkich gałęzi (tętnic
nerkowych, pnia trzewnego i tętnic
nerkowych, pnia trzewnego i tętnic
krezkowych) zmniejsza średnicę o 3-4 mm.
krezkowych) zmniejsza średnicę o 3-4 mm.
Następnie już zachowuje swój wymiar aż do
Następnie już zachowuje swój wymiar aż do
odejścia tętnic biodrowych wspólnych. Aorta
odejścia tętnic biodrowych wspólnych. Aorta
przedłuża się w
przedłuża się w
tętnicę krzyżową pośrodkową.
tętnicę krzyżową pośrodkową.
gałęzie aorty piersiowej
gałęzie aorty piersiowej
gałęzie trzewne:
gałęzie trzewne:
gałęzie ścienne:
gałęzie ścienne:
gałęzie aorty brzusznej:
gałęzie aorty brzusznej:
gałęzie ścienne:
gałęzie ścienne:
parzyste gałęzie trzewne:
parzyste gałęzie trzewne:
lub tętnice
jajnikowe
jajnikowe
nieparzyste gałęzie trzewne:
nieparzyste gałęzie trzewne:
pień trzewny
pień trzewny
tętnica krezkowa górna
tętnica krezkowa górna
tętnica krezkowa dolna
tętnica krezkowa dolna
gałęzie końcowe:
gałęzie końcowe:
tętnice biodrowe wspólne
tętnice biodrowe wspólne
tętnica krzyżowa pośrodkowa
tętnica krzyżowa pośrodkowa
Pień ramienno-głowowy
Pień ramienno-głowowy
Pień ramienno-głowowy
Pień ramienno-głowowy
dzieli się na
dzieli się na
tętnicę szyjną wspólną prawą i
tętnicę szyjną wspólną prawą i
podobojczykowa prawą.
podobojczykowa prawą.
Tętnica szyjna wspólna prawa w
Tętnica szyjna wspólna prawa w
obrębie szyi rozwidla się na tętnicę
obrębie szyi rozwidla się na tętnicę
szyjną wewnętrzną i tętnicę
szyjną wewnętrzną i tętnicę
szyjną zewnętrzną
szyjną zewnętrzną
.
.
Tętnica szyjna wspólna na swym
Tętnica szyjna wspólna na swym
przebiegu nie oddaje żadnych
przebiegu nie oddaje żadnych
odgałęzień. Tętnica szyjna
odgałęzień. Tętnica szyjna
wewnętrzna jest jednym z głównych
wewnętrzna jest jednym z głównych
naczyń zaopatrujących mózgowie
naczyń zaopatrujących mózgowie
(wspólnie z jednoimienną tętnicą
(wspólnie z jednoimienną tętnicą
strony przeciwnej i tętnicami
strony przeciwnej i tętnicami
kręgowymi wytwarzają
kręgowymi wytwarzają
koło tętnicze
koło tętnicze
mózgu
mózgu
). Tętnica szyjna zewnętrzna
). Tętnica szyjna zewnętrzna
zaopatruje w krew górną część szyi
zaopatruje w krew górną część szyi
i głowę poza mózgowiem.
i głowę poza mózgowiem.
Koło tętnicze mózgu
Koło tętnicze mózgu
, utworzone jest przez tętnice szyjne
, utworzone jest przez tętnice szyjne
wewnętrzne i tętnice podstawową mózgu utworzona z połączenia
wewnętrzne i tętnice podstawową mózgu utworzona z połączenia
tętnic kręgowych
tętnic kręgowych
1. T. łącząca przednia
2a. T.mózgu przednia lewa
2. 2b. T.mózgu przednia prawa
3a. T. mózgu środkowa lewa
3. 3b. T. mózgu środkowa prawa
4. 4a. T. łącząca tylna lewa
4b. T. łącząca tylna prawa
5a. T. mózgu tylna lewa
5b. T. mózgu tylna prawa
6a. Arteria cerebelli superior sinistra
6b. Arteria cerebelli superior dextra
7. T. podstawna
8a. T.szyjna wewnętrzna lewa
8b. T.szyjna wewnętrzna prawa
Tętnica podobojczykowa
Tętnica podobojczykowa
Gałęzie
Gałęzie
tętnica kręgowa
tętnica kręgowa
tętnica piersiowa wewnętrzna
tętnica piersiowa wewnętrzna
zaopatrującą przednią ścianę
zaopatrującą przednią ścianę
klatki piersiowej, przeponę i
klatki piersiowej, przeponę i
śródpiersie.
śródpiersie.
pień tarczowo - szyjny
pień tarczowo - szyjny
pień szyjno-żebrowy
pień szyjno-żebrowy
zaopatrujące
zaopatrujące
dolną część szyi i górną część
dolną część szyi i górną część
klatki piersiowej.
klatki piersiowej.
Tętnica podobojczykowa po
Tętnica podobojczykowa po
przejściu pod obojczykiem staje
przejściu pod obojczykiem staje
się
się
tętnicą pachową
tętnicą pachową
, która w
, która w
jamie pachowej oddaje gałęzie do
jamie pachowej oddaje gałęzie do
bocznej ściany klatki piersiowej i
bocznej ściany klatki piersiowej i
obręczy kończyny dolnej.
obręczy kończyny dolnej.
Tętnica
Tętnica
ramienna
ramienna
Po wyjściu z jamy pachowej i
Po wyjściu z jamy pachowej i
przejściu na ramię staje się ona
przejściu na ramię staje się ona
tętnicą ramienną.
tętnicą ramienną.
Gałęzie tętnicy ramiennej:
Gałęzie tętnicy ramiennej:
Głęboka ramienia
Głęboka ramienia
Poboczna łokciowa górna i dolna
Poboczna łokciowa górna i dolna
Promieniowa
Promieniowa
Łokciowa
Łokciowa
Tętnica ramienna po przejściu do
Tętnica ramienna po przejściu do
dołu łokciowego dzieli się na
dołu łokciowego dzieli się na
dwie tętnice:
dwie tętnice:
promieniową i
promieniową i
łokciową
łokciową
, które po zaopatrzeniu
, które po zaopatrzeniu
przedramienia przechodzą na
przedramienia przechodzą na
rękę, gdzie tworzą dwa
rękę, gdzie tworzą dwa
łuki
łuki
tętnicze dłoniowe:
tętnicze dłoniowe:
powierzchowny i głęboki,
powierzchowny i głęboki,
mające za zadanie unaczynienie
mające za zadanie unaczynienie
ręki.
ręki.
Pień trzewny
Pień trzewny
jest najwyżej położonym
jest najwyżej położonym
odgałęzieniem
odgałęzieniem
trzewnym aorty
trzewnym aorty
brzusznej - odchodzi od
brzusznej - odchodzi od
jej przedniego obrysu i
jej przedniego obrysu i
dzieli się w odległości 1-
dzieli się w odległości 1-
3 cm od odejścia na:
3 cm od odejścia na:
tętnicę wątrobową
tętnicę wątrobową
wspólną,
wspólną,
tętnicę żołądkową lewą
tętnicę żołądkową lewą
tętnicę śledzionową.
tętnicę śledzionową.
Tętnica biodrowa
Tętnica biodrowa
wspólna
wspólna
Dzieli się na:
Dzieli się na:
tętnicę biodrową wewnętrzną,
tętnicę biodrową wewnętrzną,
zaopatrującą narządy i ściany miednicy
zaopatrującą narządy i ściany miednicy
mniejszej i
mniejszej i
tętnicę biodrową zewnętrzną
tętnicę biodrową zewnętrzną
, która po
, która po
przejściu pod więzadłem pachwinowym
przejściu pod więzadłem pachwinowym
staje się
staje się
tętnicą udową
tętnicą udową
.
.
Największą gałęzią tętnicy udowej jest
Największą gałęzią tętnicy udowej jest
tętnica uda głęboka
tętnica uda głęboka
.
.
Tętnica udowa po wejściu do dołu
Tętnica udowa po wejściu do dołu
podkolanowego staje się
podkolanowego staje się
tętnicą
tętnicą
podkolanową,
podkolanową,
która zaopatruje pozostałą
która zaopatruje pozostałą
część kończyny.
część kończyny.
Tętnica podkolanową
Tętnica podkolanową
dzieli się na:
dzieli się na:
-tętnicę piszczelową przednią i tylną
-tętnicę piszczelową przednią i tylną
, która
, która
oddaje
oddaje
tętnicę strzałkową
tętnicę strzałkową
i dzieli się na
i dzieli się na
tętnice podeszwowe: przyśrodkową i
tętnice podeszwowe: przyśrodkową i
boczną
boczną
.
.
Tętnica piszczelowa przednia przechodzi
Tętnica piszczelowa przednia przechodzi
na grzbiet stopy jako
na grzbiet stopy jako
tętnica grzbietowa
tętnica grzbietowa
stopy
stopy
i łączy się gałęzią podeszwową z
i łączy się gałęzią podeszwową z
tętnicą podeszwową boczną (łuk
tętnicą podeszwową boczną (łuk
podeszwowy).
podeszwowy).
Gałęzie tętnicy udowej, podkolanowej,
Gałęzie tętnicy udowej, podkolanowej,
piszczelowej przedniej i tylnej biorą udział
piszczelowej przedniej i tylnej biorą udział
w wytworzeniu sieci tętniczej kolana, która
w wytworzeniu sieci tętniczej kolana, która
istotną rolę w ukrwieniu podudzia i stopy
istotną rolę w ukrwieniu podudzia i stopy
w przypadku niedrożności tętnicy udowej.
w przypadku niedrożności tętnicy udowej.
Gałęzie tętnicy biodrowej
Gałęzie tętnicy biodrowej
wewnętrznej
wewnętrznej
Scienne:
Scienne:
biodrowo-lędźwiowa,
biodrowo-lędźwiowa,
krzyżowe boczne,
krzyżowe boczne,
Zasłonowa
Zasłonowa
pośladkowa górna,
pośladkowa górna,
posladkowa dolna
posladkowa dolna
Trzewne:
Trzewne:
pepkowa,
pepkowa,
pecherzowa dolna,
pecherzowa dolna,
Nasieniowodu
Nasieniowodu
maciczna,
maciczna,
odbytnicza srodkowa,
odbytnicza srodkowa,
sromowa wewnętrzna
sromowa wewnętrzna
Gałęzie tętnicy biodrowej
Gałęzie tętnicy biodrowej
zewnętrznej
zewnętrznej
Tętnica nabrzuszna dolna
Tętnica nabrzuszna dolna
Tętnica okalająca biodro
Tętnica okalająca biodro
głęboka
głęboka
Gałęzie tętnicy udowej
Gałęzie tętnicy udowej
Tętnica nabrzuszna
Tętnica nabrzuszna
powierzchowna
powierzchowna
Tętnica okalająca biodro
Tętnica okalająca biodro
powierzchowna
powierzchowna
Tętnice sromowe
Tętnice sromowe
zewnętrzne
zewnętrzne
Tętnica głęboka uda
Tętnica głęboka uda
Tętnica kolana zstępująca
Tętnica kolana zstępująca
Tętnica podkolanowa
Tętnica podkolanowa
Tętnica podkolanowa
Tętnica podkolanowa
Tętnice kolana górne
Tętnice kolana górne
(przyśrodkowa i boczna)
(przyśrodkowa i boczna)
Tętnice kolana dolne
Tętnice kolana dolne
(przyśrodkowa i boczna)
(przyśrodkowa i boczna)
Te tętnice tworzą sieć
Te tętnice tworzą sieć
stawową kolana
stawową kolana
Tętnica kolana środkowa
Tętnica kolana środkowa
Tętnica piszczelowa
Tętnica piszczelowa
przednia
przednia
Tętnica piszczelowa tylna
Tętnica piszczelowa tylna
(gałęzie końcowe)
(gałęzie końcowe)