FARMAKOLOGIA UKŁADU
KRĄŻENIA
Leki nasercowe
Leki przeciwarytmiczne
Leki rozszerzające naczynia
wieńcowe
FARMAKOLOGIA UKŁADU
KRĄŻENIA
Leki nasercowe
Leki przeciwarytmiczne
Leki rozszerzające naczynia
wieńcowe
FARMAKOLOGIA UKŁADU
KRĄŻENIA
Działanie leków na serce:
Chronotropowe + lub -
: przyśpieszenie lub
zwolnienie czynności serca
Inotropowe + lub - :
zwiększenie lub
zmniejszenie siły skurczowej mięśnia
sercowego
Tonotropowe + lub - :
wzrost lub
zmniejszenie napięcia mięśnia sercowego
Dromotropowe + lub - :
przyśpieszenie lub
zwolnienie przewodnictwa w układzie
bodźcoprzewodzącym serca
Batmotropowe + lub - :
zwiększenie lub
zmniejszenie pobudliwości drugo- i
trzeciorzędowych ośrodków
bodźcotwórczych serca – wzrost lub spadek
automatyzmu pozazatokowego serca.
Niedomoga sercowa
jest stanem
patologicznym serca, w którym
pojemność minutowa wyrzucanej krwi
jest niewystarczająca do zaopatrzenia
tkanek organizmu w tlen.
Farmakoterapia pacjentów
wykazujących niedomogę serca zależy
głównie od jej charakteru (typu).
TYPY NIEDOMOGI SERCOWEJ
Niedomoga systoliczna (skurczowa) w
przebiegu której zmniejszone są zarówno
kurczliwość mięśnia sercowego jak i wielkość
frakcji wyrzutowej.
Niedomoga diastoliczna (rozkurczowa)
w której zmniejszenie pojemności minutowej
jest wynikiem przerostu tkanki mięśniowej, jej
usztywnienia czyli zmniejszenia elastyczności.
Wiąże się z utratą właściwej długości
spoczynkowej włókien mięśniowych, co z kolei
wpływa to na tzw. objętość i ciśnienie
późnorozkurczowe.
Niedomodze sercowej towarzyszy
odpowiedź dwóch układów
regulujących opór naczyniowy :
układu współczulnego i
układu renina-angiotensyna
Niedomoga serca spadek
pojemności minutowej
SPADEK POJEMNOŚCI MINUTOWEJ
(NIEDOMOGA)
Spadek pobudzeń w sinus caroticus Spadek przepływu
nerkowego
Wzrost napięcia układu współczulnego Wzrost wydzielania
reniny
Wzrost wydzielania NA i A Wzrost stężenia
angiotensyny
Wzrost siły skurczu
Wzrost częstości pracy
Wzrost obciążenia wstępnego Wzrost obciążenia
następczego
Kompensacyjny wzrost pojemności minutowej Przebudowa tkanki
mięśnia
Kompensacja pojemności
minutowej jest wynikiem wzrostu
wszystkich czynników istotnych dla
normalnego funkcjonowania serca tzn.
kurczliwości związanej z siłą
skurczu,
częstotliwością uderzeń,
obciążenia wstępnego (preload)
obciążenia następczego (afterload).
Obciążenie wstępne serca (preload) = ciśnienie
końcoworozkurczowe
termin określający
najwyższe ciśnienie występujące w komorze
serca (prawej lub lewej) przed rozpoczęciem
skurczu.
Obciążenie następcze serca (afterload) = opór
naczyniowy
ciśnienie generowane przez
komory serca w momencie otwarcia zastawek
półksięzycowatych, niezbędne do wykonania
skurczu. Jego wielkość zależy od ciśnienia
późnorozkurczowego w aorcie i objętości
późnorozkurczowej komór.
Wzrost obciążenia wstępnego (preload)
to
wzrost ciśnienia napełniania wywołanego przez
zwiększony dopływ do serca krwi np. przez
skurcz naczyń żylnych.
Powiększa to komorową
objętość późnorozkurczową, co zwiększa frakcje
wyrzutu ale kosztem nasilenia pracy mięśnia i
zapotrzebowania serca na tlen.
Wzrost obciążenia następczego (afterload)
to
efekt obwodowego skurczu tętniczek, co stopniowo
doprowadza do zmniejszenia objętości wyrzutowej i
wzrostu objętości późnorozkurczowej, prowadząc
finalnie do podobnych skutków jak przy wzroście
obciążenia wstępnego.
Ostra i przewlekła niewydolność
krążenia
W ostrej niewydolności serca (niedomodze
systolicznej) i wstrząsie kardiogennym stosuje się
dożylnie leki działające inotropowo dodatnio:
Dopaminę
Dobutaminę
Swoiste inhibitory fosfodiesterazy III
W przewlekłej niewydolności serca (niedomodze
diastolicznej) stosuje się leki rozszerzające
obwodowe naczynia tętnicze i żylne, zmniejszające
mechaniczne obciążenie serca:
Antagoniści kanałów wapniowych
Inhibitory konwertazy angiotensyny
Leki moczopędne
Glikozydy nasercowe – leki II rzutu
LEKI DZIAŁAJĄCE
INOTROPOWO DODATNIO
INHIBITORY FOSFODIESTERAZY
III
GLIKOZYDY NASERCOWE
DOPAMINA I DOBUTAMINA
INHIBITORY
FOSFODIESTERAZY III
Pimobendan
Amrinon
Milrinon
Mechanizm działania:
hamowanie
aktywności izoenzymu III fosfodiesterazy
(PDE-3) zwiększenie stężenia cAMP w
miocytach i komórkach mięśni gładkich
naczyń krwionośnych.
INHIBITORY
FOSFODIESTERAZY III
Wpływ na serce:
silne działanie
inotropowe dodatnie zwiększenie
objętości wyrzutowej serc
Wpływ na naczynia
: zmniejszenie oporu
naczyń żylnych i tętniczych
zmniejszenie wstępnego i następczego
obciążenia serca
Ze względu na działanie inotropowe
dodatnie i równoczesne działanie
rozszerzające naczynia krwionośne leki
z tej grupy nazywane są
inodilatorami.
INHIBITORY
FOSFODIESTERAZY III
Wskazania :
1.
Przewlekła zastoinowa niewydolność serca
2.
Ostra niewydolność serca, również będąca
powikłaniem zawału
3.
Wstrząs septyczny
4.
Nadciśnienie tętnicze i dysfunkcja komory
prawej
5.
Zespół „małego rzutu serca” występujący
w czasie lub po zabiegach chirurgicznych
na sercu.
PIMOBENDAN (Vetmedin kaps.)
Pimobendan jest przeznaczony do
leczenia zastoinowej niewydolności
serca u psów.
Jest związkiem o działaniu
nasercowym i rozszerzającym
naczynia krwionośne.
Wykazuje działanie inotropowe
dodatnie, nie wpływa na liczbę
skurczów serca – nie zmienia tętna.
PIMOBENDAN
Obniża opór naczyniowy oraz hamuje
agregację płytek krwi.
Pimobendan hamuje aktywność
fosfodiesterazy typu III co prowadzi do
wzrostu stężenia cAMP w komórkach
mięśnia sercowego.
Pimobendan uwrażliwia również komórki
mięśnia sercowego na Ca++, lecz nie
zmienia stężenia wapnia
wewnątrzkomórkowego.
PIMOBENDAN
Podawany jest per os, w organiźmie psa jest
szybko metabolizowany.
Metabolity wykazują działanie
farmakologiczne (dodatnie działanie
inotropowe).
Wydalany jest z kałem
Wykazano, że poprawa stanu klinicznego
psów z zastoinową niewydolnością serca jest
korzystniejsza po podaniu pimobendanu niż
po stosowaniu digoksyny (glikozyd
nasercowy)
Amrinon
Stosowany jest u psów dożylnie lub doustnie.
Po podaniu doustnym (2-10 mg/kg) efekt
inotropowy dodatni wystepuje po 15
minutach i utrzymuje się przez ok.. 5 godzin.
Lek powoduje wzrost siły skurczu serca z
równoczesnym wzrostem ciśnienia w lewym
przedsionku, natomiast prawie nie zmienia
liczby skurczów serca i ciśnienia krwi.
Ponadto istotnie zmniejsza wstępne (preload)
i następcze (afterload) obciążenie serca.
Amrinon istotnie zmniejsza zużycie tlenu
przez serce.
AMRINON
U psów amrinon podaje się dożylnie we
wlewie kroplowym (0,75 mg/kg – dawka
nasycająca, a następnie 1-10 ug/kg/min)
lub doustnie (2-10 mg/kg).
Podawanie przewlekłe amrinonu
prowadzi u człowieka do wystąpienia
trombocytopenii i wykazuje działanie
arytmogenne.
Nie stwierdzono takiego
niepożądanego działania u psów
MILRINON
Może być stosowany u psów dożylnie lub doustnie.
Milrinon bardziej wybiórczo hamuje aktywność
fosfodiesterazy typu III niż amrinon,
Jest lepiej tolerowany i wykazuje 20-30 razy
silniejsze działanie inotropowe dodatnie niż
amrinon
Doustnie milrinon podaje się w dawce 0,5-1 mg/kg –
dodatnie działanie inotropowe pojawia się po ok.. 30
minutach i utrzymuje się przez ok.. 6 godzin – lek
należy podawać 2 razy dziennie.
Dożylnie milrinon podaje się początkowo w dawce
nasycającej 50 ug/kg, a nastepnie po 15 minutach
można podawac lek w ciągłym wlewie kroplowym w
dawce 0,375 – 0,75 ug/kg/min.
Wlew ciągły może być utrzymywany nawet do 24
godzin.
MILRINON
Milrinon jest stosowany u psów z
przewlekłą zastoinową niewydolnością
serca.
Zalecany szczególnie u tych osobników u
których dochodzi do wystąpienia
skurczów dodatkowych po podaniu
glikozydów nasercowych
Działanie niepożądane - tachyarytmia
GLIKOZYDY NASERCOWE
Glikozydy naparstnicy purpurowej (Digitalis
purpurea):
digitoksyna
, gitoksyna, gitalina
Glikozydy naparstnicy wełnistej (Digitalis
lanata):
digitoksyna, digoksyna
, gitoksyna
Strofantyna
(Strophanntus kombe i S. gratus)
Glikozydy cebuli morskiej (Scilla maritima) –
scilareny
Glikozyd nasercowy
pierścień steroidowy +
pierścień laktonowy = AGLIKON + genina
(część cukrowa – cząsteczki monosacharydów)
Aglikon warunkuje działanie na mięśniń sercowy
Genina warunkuje właściwości
farmakokinetyczne związku czynnego
GLIKOZYDY NASERCOWE
MECHANIZM DZIAŁANIA NA MIĘSIEŃ
SERCOWY
:
– Hamowanie aktywności trifosfatazy
adenozynowej błon komórkowych,
aktywowanej przez jony sodu i potasu
(Na+, K+ -ATPazy).
– Zahamowanie aktywności tego enzymu
powoduje zwiększenie stężenia
wolnych jonów wapniowych wewnątrz
komórek sercowych i nasilenie
przepływu jonów wapniowych z płynu
pozakomórkowego do komórek
sercowych.
GLIKOZYDY NASERCOWE
– Swoiste wiązanie się glikozydów
nasercowych z ATPazą zaburza
transport jednowartościowych
kationów (Na+ i K+) przez błony
komórkowe.
– Zwiększa się stopniowo stężenie
jonów sodu a zmniejsza się
stężenie jonów potasu.
GLIKOZYDY NASERCOWE
– Następstwem wzrostu
wewnątrzkomórkowego stężenia
jonów sodu jest zahamowanie
wymiany pomiędzy jonami sodu
znajdującymi się pozakomórkowo a
jonami wapnia znajdującymi się
wewnątrzkomórkowo
stężenie
jonów wapnia wewnątrz komórek
mięśnia sercowego ulega wzrostowi
dodatnie działanie inotropowe
GLIKOZYDY NASERCOWE
Jony wapnia gromadzą się w siateczce
sarkoplazmatycznej i są stąd uwalniane na
skutek każdego dopływającego do komórek
potencjału czynnościowego, aktywując skurcz
włókien mięśniowych.
W trakcie każdego skurczu serca następuje
również otwarcie kanałów wapniowych
znajdujących się na błonach komórkowych
mięśnia sercowego.
Zwiększony napływ jonów wapnia powoduje
również ich uwalnianie z organelli komórkowych.
POWYŻSZE MECHANIZMY
PROWADZĄ DO ZWIĘKSZENIA
STĘŻENIA WOLNYCH JONÓW
WAPNIA WEWNĄTRZ KOMÓREK
SERCA
ZWIĘKSZONA SIŁA SKURCZU
MIĘŚNIA SERCOWEGO
GLIKOZYDY NASERCOWE
EFEKT DZIAŁANIA NA SERCE:
Dodatnie działanie inotropowe
Dodatnie działanie tonotropowe
Ujemne działanie chronotropowe
Ujemne działanie dromotropowe
Dodatnie działanie batmotropowe
działanie niepożądane lub objaw zatrucia
glikozydami
GLIKOZYDY NASERCOWE
U osobników z niewydolnością serca
podanie glikozydów nasercowych
prowadzi do:
Wzrostu kurczliwości i objętości
wyrzutowej serca !!!!!!!
Zmniejszenia częstości skurczów
ujemne działanie chronotropowe
związane jest ze zmniejszeniem
szybkości powstawania impulsów w
węźle zatokowo-przedsionkowym.
Ujemne działanie dromotropowe
związane jest ze zmniejszeniem
przewodzenia w węźle i pęczku
przedsionkowo-komorowym
Hamowanie przewodzenia jest też
spowodowane wpływem glikozydów na
napięcie układu autonomicznego:
indukcją wzrostu przewodzenia w
układzie cholinergicznym unerwiającym
układ przewodzący serca z
równoczesne zmniejszeniem napięcia
układu adrenergicznego unerwiającego
węzły i włókna przewodzące mięśnia
sercowego
Glikozydy powodują depolaryzację
włókien Purkinjego w ich fazie
spoczynkowej i opóźniają powstanie
kolejnej depolaryzacji
indukcja
pobudzeń w mięśniach komór tzw.
pobudzenia ektopowe
dodatnie
działanie batmotropowe !!!!!!
Działanie niepożądane lub
toksyczne !!!!
GLIKOZYDY NASERCOWE
INTERAKCJE:
SYNERGIZM Z JONAMI
WAPNIA !!!
ANTAGONIZM Z JONAMI
POTASU!!!
GLIKOZYDY NASERCOWE
WSKAZANIA:
Przewlekła zastoinowa niewydolność
mięśnia sercowego
Niemiarowości nadkomorowe (migotanie
przedsionków)
PRZECIWWSKAZANIA:
Blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia
Zaburzenia rytmu pochodzenia komorowego
Kardiomiopatia przerostowa zaciskająca
Ciężka niewydolność oddechowa
Zawał
DIGITOKSYNA
Stosowana tylko u psów (20-60ug/kg 2 razy
dziennie)
Działanie nasercowe rozpoczyna się dopiero
po kilku godzinach od momentu podania,
ulega kumulacji
Działa długo, u psa okres półtrwania wynosi
8-12 godzin, u człowieka kilka dni
Ma niski współczynnik terapeutyczny
wymagana jest wolna digitalizacja serca
Stały stan stężenia we krwi (1-2,5 ug/l)
ustala się po 1-2 dniach od rozpoczęcia
podawania
DIGITOKSYNA
Dwukrotne podwyższenie pierwszej dawki
leczniczej przyśpiesza ustalenie stanu stałego
stężenia we krwi bez ryzyka działania
toksycznego (pobudzenia ektopowe)
Wchłania się szybko i kompletnie z przewodu
pokarmowego
Biodostepność zależy od mikroflory przewodu
pokarmowego konieczność indywidualnego
ustalenia dawkowania
Przy zmianie postaci np. tabletek na krople
obowiązuje zmniejszenie dawki o ok.. 25 %
DIGOKSYNA
Stosowana doustnie u psów, kotów i koni
Działa nasercowo po 6-8 godzinach od podania,
ulega kumulacji
Półokres trwania u psa 20-55 godz., u konia 12-
48 godz.
Biodostępność zależy od mikroflory przewodu
pokarmowego
Niski współczynnik terapeutyczny
terapię
należy rozpocząć od wolnej digitalizacji
zależnej od okresu półtrwania u danego
gatunku
DIGOKSYNA
Zmiana podania postaci np..tabletek na krople
wymaga obniżenia dawki leku o ok. 25%
Koń
; p.o 20 ug/kg, a nastepnie 10 ug/kg 2
razy dziennie. Dożylnie 2,5-5 ug/kg 2 razy
dziennie
Pies:
p.o 10 ug/kg 2 razy dziennie (małe psy),
5 ug/kg 2 razy dziennie (duże psy) – u
dobermanów dawkować jak u małych psów
Kot:
nie stosować płynnych postaci (kropli) p.o
7-10 ug/kg co 48 godzin lub 4 ug/kg 1 raz
dziennie
STROFANTYNA
Stosowana tylko u psów
Droga podania: dożylna !!!
Wskazania
ostra
niewydolność
lewokomorowa
serca,
niemiarowość
nadkomorowa,
wyrażająca się wystąpieniem migotania
lub trzepotania przedsionków
niewydolność
serca
przewlekła
w
przypadku nietolerancji na glikozydy
naparstnicy.
Strofantynę można stosować
zapobiegawczo u osobników
zagrożonych wystąpieniem
niewydolności serca :
przed zabiegiem operacyjnym,
przed porodem,
w przebiegu ciężkiego zakażenia
wirusowego lub bakteryjnego.
STROFANTYNA
Podanie
jedynie
dożylne
w
dawce
jednorazowej 0,01 mg/kg, w zależności od
efektu działania dawkę można powtórzyć
po 30-60 minutach.
Nie należy przekraczać dawki dobowej w
wysokości 0,022-0,033 mg/kg
Dawka dobowa z reguły powinna być
podzielona na trzy dawki jednorazowe.
STROFANTYNA
Nie wolno równocześnie podawać strofantyny
z preparatami zawierającymi jony wapnia.
Nie należy podawać strofantyny po uprzednim
stosowaniu
glikozydów
naparstnicowych
(digoksyny, digitoksyny) ze względu na
możliwość kumulacji i wystąpienia zatrucia.
Równoczesne
stosowanie
środków
moczopędnych nieoszczędzających potasu
(tiazydów, diuretyków pętlowych) prowadzi do
wystąpienia
hipokalemii
i
następowego
działania
toksycznego
strofantyny
manifestującego się wystąpieniem zaburzeń
rytmu serca.
STROFANTYNA
Ze względu na silne działanie drażniące
nie należy podawać strofantyny w iniekcji
domięśniowej.
Iniekcję
dożylną
należy
wykonywać
powoli,
Szybkie wstrzyknięcie strofantyny może
wywołać ciężką arytmię komorową.
STROFANTYNA
Preparaty zawierające jony wapnia podane
parenteralnie nasilają działanie strofantyny
co może prowadzić do wystąpienia zatrucia
Diuretyki
nieoszczędzające
potasu
(furosemid,
kwas
etakrynowy,
tiazydy)
wywołują na skutek hipokaliemii zatrucie
strofantyną.
Z
kolei
diuretyki
oszczędzające
potas
(spironolakton, triamteren, amylorid) oraz
inhibitory konwertazy angiotensyny mogą
(enalapril)
prowadzić
do
wystąpienia
hiperkaliemii, czego następstwem może być
wystąpienie pod wpływem strofantyny G
bloku
przedsionkowo-komorowego
całkowitego i zatrzymania czynności serca.
STROFANTYNA
Również
przewlekła
terapia
takimi
lekami
jak
glukortykosterydy,
amfoterycyna B
może prowadzić do
hipokaliemii i wystąpienia zatrucia
strofantyną G.
Wcześniejsze
stosowanie
glikozydów
naparstnicowych
prowadzi
do
wystąpienia kumulacji w wyniku której
dochodzi
do
zatrucia
glikozydami
nasercowymi.
Strofantynę można stosować u psów,
u których ostatnią dawkę glikozydów
naparstnicy zastosowano 4 doby
wcześniej.
Leki
indukujące
enzymy
mikrosomalne wątroby:
fenobarbital,
fenytoina,
fenylobutazon,
rifampicyna
zmniejszają
siłę
działania strofantyny G na skutek
przyśpieszenia jej metabolizmu.
STROFANTYNA
Podanie strofantyny może prowadzić do wystąpienia
zaburzeń rytmu serca:
rzadkoskurczu, bloku
przedsionkowo-komorowego, zaburzeń rytmu
przedsionków
(skurcze
dodatkowe,
przedwczesne, tachyarytmii ponadkomorowych
napadowych), zaburzeń rytmu komór w postaci
przedwczesnych skurczów komorowych.
Najczęstszą
przyczyną
wystąpienia
działań
niepożądanych jest stosowanie zbyt wysokich
dawek, hipokaliemia spowodowana stosowaniem
diuretyków tiazydowych, tiazydopodobnych lub
pętlowych, hiperkalcemia.
UKŁAD RENINA-
ANGIOTENSYNA-ALDOSTERON
Aktywność biologiczna : regulacja ciśnienia
krwi i gospodarki wodno-elektrolitowej
ANGIOTENSYNOGEN
Renina
ANGIOTENSYNA
Enzym konwertujący
angiotensynę
ANGIOTENSYNA II
Aminopeptydaza
ANGIOTENSYNA III
Endopeptydaza
ANGIOTENSYNA 1-7
Układ renina-angiotensyna-
aldosteron
Nadaktywność tego układu jest
przyczyną wielu chorób układu
krążenia przebiegających
najczęściej z nadciśnieniem
tętniczym.
Renina jest proteazą produkowaną w nerce
przez komórki aparatu przykłębkowego.
Czynniki stymulujące wydzielanie reniny:
spadek stężenia jonów Na+ w kanaliku
dalszym nefronu,
spadek ciśnienia perfuzji nerkowej
wzrost napięcia ukł. współczulnego (przez
rec. β)
zmniejszenie objętości płynu
pozakomórkowego
Czynniki hamujące wydzielanie reniny:
angiotensyna II (ujemne sprzężenie zwrotne)
przedsionkowy peptyd natriuretyczny
wazopresyna, potas, adenozyna
Aktywność biologiczna
ANGIOTENSYNY II
Skurcz naczyń krwionośnych przez nasilenie
przekaźnictwa w układzie adrenergicznym
ośrodkowym i obwodowym.
Uwalnianie amin katecholowych z rdzenia
nadnerczy
Zwiększenie uwalniania aldosteronu
Zwiększenie readsorbcji jonów sodu w
kanalikach proksymalnych nerek
Skurcz naczyń krwionośnych nerek
Pobudzenie układu adrenergicznego w
nerkach
Rozrost komórek mięśnia sercowego i mięśni
gładkich naczyń krwionośnych.
Aktywność biologiczna
ANGIOTENSYNY 1-7
Pobudzenie uwalniania wazopresyny
Indukcja biosyntezy prostaglandyn
Nie wpływa na wydzielanie
aldosteronu
Nie wpływa na uwalnianie amin
katecholowych
Nie wywiera działania hipertensyjnego
Leki hamujące układ renina-
angiotensyna-aldosteron
Leki hamujące uwalnianie reniny:
β-
adrenoantagoniści
Inhibitory reniny :
enalkiren
Inhibitory enzymu konwertującego
angiotensynę:
kaptopril, enalapril, benazepril
Antagoniści receptora AT1 (receptor dla
angiotensyny) :
salarazin, losartan
Antagoniści receptora aldosteronowego:
spironolakton
INHIBITORY KONWERTAZY
ANGIOTENSYNY
Kaptopril
(
aktywny
)
Enalapril
(
pro-drug
)
Benazepril
(pro-drug)
Perindopril
Ramipril
Trandorapril
Lisinopril
EFEKTY FARMAKOLOGICZNEGO
DZIAŁANIA INHIBITORÓW
KONWERTAZY ANGIOTENSYNY
EFEKTY HORMONALNE
EFEKTY HEMODYNAMICZNE
EFEKTY STRUKTURALNE
EFEKTY HORMONALNE
Hamowanie przekształcenia
angiotensyny I w angiotensynę II
Zmniejszenie stężenia angiotensyny II, aldosteronu i
wazopresyny w krwiobiegu
Hamowanie degradacji bradykininy
Pobudzenie wytwarzania NO i
naczyniorozszerzających prostaglandyn co związane
jest ze wzrostem stężenia bradykininy
Hamowanie wytwarzania inhibitora aktywatora
plazminogenu typu 1 (PAI-1)
Zmniejszenie wytwarzania endoteliny typu 1 (E-1)
Zwiększenie wytwarzania śródbłonkowopochodnego
czynnika hiperpolaryzacyjnego (EDHF)
EFEKTY HORMONALNE
Zmniejszenie stężeń anionów nadtlenkowych – działanie
antyoksydacyjne
Zmniejszenie wrażliwości obwodowych zakończeń
nerwów współczulnych na działanie amin katecholowych
Zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na
insulinę, poprawa tolerancji glukozy
Zmniejszenie uwalniania noradrenaliny z
presynaptycznych zakończeń adrenergicznych
Zmniejszenie intensywności procesów oksydacji lipidów
Pobudzenie wytwarzania neuropeptydów o działaniu
naczyniorozszerzającym
Zmniejszenie wydzielania hormonu antydiuretycznego
Hamowanie aktywności układu adrenergicznego w OUN
Zmniejszenie aktywności ośrodka pragnienia
EFEKTY HEMODYNAMICZNE
Rozkurcz mięśni gładkich naczyń krwionośnych
Zmniejszenie oporu obwodowego i obniżenie
ciśnienia tętniczego krwi bez zmian częstości
rytmu serca
Zmniejszenie obciążenia wstępnego (pre-load) i
następczego (after-load) serca
Wtórna poprawa bilansu tlenowego serca
Poprawa rozkurczowej funkcji komór
Wzrost objętości wyrzutowej serca
Wzrost elastyczności naczyń
Poprawa parametrów przepływu wieńcowego
Zwiększone wydalanie sodu i wody z organizmu
Zmniejszenie skłonności płytek krwi do
agregacji i adhezji
EFEKTY STRUKTURALNE
Hamowanie proliferacji komórek mięśni
gładkich
Hamowanie wytwarzania kolagenu przez
fibroblasty
Zmniejszenie apoptozy komórek mięśnia
sercowego
Zmniejszenie masy i regresja przerostu lewej
komory serca
Regresja zwłóknienia okołonaczyniowego
Opóźnienie procesów miażdżycowych
Opóźnienie uszkodzenia kłębuszków nerkowych
Zmniejszenie białkomoczu
DZIAŁANIA NIEPOŻĄDANE
Obrzęk naczynioruchowy – zaburzenie
degradacji kinin
Kaszel – hamowanie degradacji bradykininy
Reakcje nadwrażliwości – gorączka, bóle
stawowe, zmiany skórne
Odczyny hematologiczne – obniżenie stężenia
hemoglobiny i wartości hematokrytu
Działanie teratogenne – bezwzględne
przeciwwskazanie do stosowania u samic
ciężarnych
Hipotonia
Zmiany behawioralne
INTERAKCJE
Niesterydowe leki przeciwzapalne
zmniejszają działanie hipotensyjne
inhibitorów konwertazy angiotensyny
Agoniści receptora beta2-adrenergicznego
zmniejszają hipotensyjne działanie
inhibitorów konwertazy angiotensyny
Nie należy stosować z innymi lekami
obniżającymi ciśnienie krwi – możliwość
hipotonii
Inhibitory konwertazy angiotensyny nasilają
hipoglikemiczne działanie leków
przeciwcukrzycowych
SPIRONOLAKTON
(Prilacton tabl)
Gatunek docelowy: pies
Spironolakton i jego aktywne metabolity
(kanrenon i 7alfa-tiometyl-spironolakton)
są swoistymi antagonistami aldosteronu.
Jako antagonista aldosteronu wiąże się
konkurencyjnie z receptorami
mineralokortykoidów zlokalizowanymi w
nerkach, sercu i naczyniach
krwionośnych
SPIRONOLAKTON
Spironolakton jest lekiem
natriuretycznym (
hamuje retencję
sodu indukowaną przez aldosteron
)
wzrost wydalania sodu i wody oraz
zatrzymanie potasu ( diuretyk
oszczędzający potas).
Spironolakton indukuje spadek
ilości płynu zewnątrzkomórkowego,
spadek obciążenia wstępnego serca i
ciśnienia w lewym przedsionku.
SPIRONOLAKTON
Efekt:
usprawnienie pracy serca
W układzie sercowo-naczyniowym
spironolakton zapobiega szkodliwemu
działaniu aldosteronu wywołującemu:
zwłóknienie mięśnia sercowego,
przebudowę mięśnia sercowego i
naczyń oraz dysfunkcję śródbłonka
Wskazania: terapia niewydolności
zastoinowej serca spowodowanej
cofaniem krwi z komory do przedsionka
SPIRONOLAKTON
FARMAKOKINETYKA:
Dobrze się wchłania po podaniu doustnym
Pokarm nasila wchłanianie
Stan równowagi dynamicznej osiągany jest
w drugiej dobie po rozpoczęciu podawania
Okres półtrwania u psa 14 godzin – stosuje
się lek 1 raz dziennie
Natychmiast ulega metabolizmowi w
wątrobie do czynnych metabolitów
Wydalany w postaci metabolitów z kałem
(70%)
SPIRONOLAKTON
Przeciwwskazania:
Nie stosować u psów przeznaczonych do hodowli
Nie stosować u psów z hipoadrenokortycyzmem,
hiperkaliemią, hiponatremią
Nie stosować u psów rosnących (efekt
antyandrogenny)
Nie stosować u samic ciężarnych i karmiących
(działa teratogennie u zwierząt laboratoryjnych)
Nie stosować u psów z uszkodzoną wątrobą
Nie stosować równocześnie z niesterydowymi
lekami przeciwzapalnymi u psów z niewydolnością
nerek
SPIRONOLAKTON
INTERAKCJE:
Można łączyć z pimobendanem i furosemidem
Spironolakton zmniejsza wydalanie digoksyny
Podawnie glukokortykosterydów lub NLPZ ze
spironolaktonem zmniejsza jego działanie
natriuretyczne – należy dobrze nawodnić
zwierzęta
Spironolakton + inhibitory ACE lub inne leki
oszczędzające potas (beta-blokery, blokery
kanałów wapniowych) może prowadzić do
hiperkaliemii
TERAPIA ARYTMII SERCA
NIEMIAROWOŚCI = ARYTMIE
mięśnia
sercowego:
Zaburzenia szybkości
Zaburzenia regularności
Zaburzenia miejsca powstawania impulsów
elektrycznych w mięśniu sercowym
Zaburzenia przewodzenia w układzie
automatycznym serca
Następstwem czego są zmiany w kolejności
powstawania pobudzeń w przedsionkach i/lub
komorach serca
LEKI PRZECIWARYTMICZNE
Leki stabilizujące błony komórkowe
:
chinidyna, prokainamid, ajmalina
Leki beta-adrenolityczne
:
propranolol, karazolol, acebutolol,
metoprolol.
Leki zwiększające czas trwania
potencjału błonowego
: amiodaron
Antagoniści kanałów wapniowych
:
werapamil
Leki stabilizujące błony
komórkowe
CHINIDYNA
Przedłuża czas trwania potencjału
czynnościowego
Zmniejsza pobudliwość mięśnia sercowego,
gdyż zwieksza potencjał progowy – hamowanie
powstawania potencjału czynnościowego
Wydłuża czas refrakcji i czas przewodzenia
impulsów
Zmniejsza automatyzm serca oraz szybkość
depolaryzacji w ogniskach ektopowych
Zmniejsza siłę skurczu serca
Stosowana doustnie lub dożylnie u koni i
zwierząt mięsożernych
Potęguje działanie leków zwiotczających
mięśnie prążkowane
Rezerpina i diuretyki nasilają jej toksyczność
Leki stabilizujące błony
komórkowe
PROKAINAMID
Mechanizm działania podobny do chinidyny
Podawany doustnie lub dożylnie
AJMALINA
Podobny efekt i mechanizm działania
Nie stosować u samic ciężarnych
Stosowana doustnie i dożylnie
Stosowana w zaburzeniach rytmu serca
wywołanego glikozydami nasercowymi
Leki zwiększające czas trwania
potencjału błonowego
AMIODARON
Stosowany doustnie
Zmniejsza zapotrzebowanie serca na tlen
Ulega kumulacji w organiźmie
Biologiczny okres półtrwania jest bardzo
długi – 30 dni (człowiek)
Działanie przeciwarytmiczne utrzymuje się
150 dni po jego odstawieniu
Może wywołać nadczynność lub
niedoczynność tarczycy oraz
śródmiąższowe zapalenie płuc (przy
długim stosowaniu 2-7% pacjentów)
Antagoniści kanałów
wapniowych
WERAPAMIL -
zmniejsza stężenie wolnych
jonów wapnia w komórkach mięśnia
sercowego i mięśniach gładkich naczyń
Hamuje powstawanie impulsów w węźle zatokowo-
przedsionkowym
Zmniejsza przewodzenie impulsów w układzie
automatycznym serca
Przedłuża okres refrakcji
Działa inotropowo ujemnie
Rozszerza naczynia wieńcowe i obwodowe
Podawany doustnie lub dożylnie
Nie należy równocześnie podawać leków beta-
adrenolitycznych i glikozydów nasercowych – ze
względu na działanie inotropowe ujemne
werapamilu !!!!!!
WSTRZĄS
Jest to stan w którym praca serca jest
niedostosowana do prawidłowego
ukrwienia tkanek i narządów, w
następstwie czego rozwija się:
Niedotlenienie tkanek
Kwasica
Niewydolność nerek
Zaburzenia funkcji OUN
Zaburzenie funkcji układów
kontrolujących homeostazę
WSTRZĄS
Różne rodzaje wstrząsu są
spowodowane upośledzeniem
czynności jednej lub więcej z
trzech podstawowych składowych
układu krążenia:
Pompy sercowej
Oporu obwodowego
Objętości krwi krążącej
WSTRZĄS
Przyczyny:
Ostra niewydolność serca (zawał, zator tętniczy) –
wstrząs
kardiogenny
Duża utrata krwi lub płynów ustrojowych –
wstrząs
hypowolemiczny
Działanie endotoksyn bakteryjnych –
wstrząs septyczny
Działanie alergenów lub zhemolizowanej krwi głównie na
łożysko naczyniowe szczególnie poprzez wzrost
przepuszczalności naczyń –
wstrząs anafilaktyczny lub
wstrząs hemolityczny
Uszkodzenie OUN z następowym zaleganiem krwi w
rozszerzonych naczyniach tętniczych –
wstrząs
neuropochodny
We wszystkich postaciach wstrząsu stwierdza się
znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego krwi
WSTRZĄS
W zależności od zmian
hemodynamicznych:
I.
Wstrząs
HIPODYNAMICZNY
–
zmniejszona minutowa objętość
wyrzutowa serca
II.
Wstrząs
HIPERDYNAMICZNY
– zwiększona minutowa objętość
wyrzutowa serca
FARMAKOTERAPIA WSTRZĄSU
WSZYSTKIE LEKI NALEŻY PODAWAĆ
DOŻYLNIE !!!!!!!
I.
Płyny infuzyjne – hamowanie
hypowolemii
Normalizacja objętości krwi krążącej (wypełnienie łożyska
naczyniowego) zmniejszenie oporu naczyń obwodowych.
Usprawnienie przepływu w naczyniach włosowatych
przywrócenie przepływu w narządach
Zmniejszenie lepkości krwi poprawa warunków
mikrokrążenia
Zmniejszenie powikłań zakrzepowo-zatorowych
Podniesienie ciśnienia krwi
Zwiększenie rzutu serca
PŁYNY INFUZYJNE
1.
Krystaloidy
–
hipertoniczne roztwory soli
fizjologicznej (tylko hipertoniczne roztwory w
pierwszej fazie leczenia mogą przywrócić
mikrokrążenie)
7,2-7,5% NaCl w dawce 4ml/kg
Izotoniczne roztwory soli fizjologicznej w dawce
15 ml/kg
Wieloelektrolitowy płyn Ringera w dawce 15 ml/kg
2.
Płyny koloidowe
Dekstran 40 lub 70 jako 10% roztwór w
izotonicznym roztworze chlorku sodowego
Dekstran 70 jako 6% roztwór w hipertonicznym
(7,5%) roztworze chlorku sodowego – 20 ml/kg
PŁYNY INFUZYJNE
Polipeptydy żelatynowe (m.cz. 30000-35000)
Hydroksyetyloskrobia (m.cz. 45000)
Płyny koloidowe stosuje się w początkowym
okresie wstrząsu
Koloidy nie ulegają szybkiemu wydaleniu,
zmniejszając lepkość krwi przeciwdziałają
powstawaniu mikrozatorów
W okresie rozwiniętego wstrząsu po pojawieniu
się zmian destrukcyjnych w śródbłonku naczyń i
zwiększeniu ich przepuszczalności koloidy mogą
nasilać obrzęki śródmiąższowe
ZAPOBIEGANIE ROZWOJOWI
KWASICY
Zapobieganie rozwojowi kwasicy
metabolicznej polega na dożylnym
podaniu 6-8,4% wodorowęglanu
sodu (20 ml/1000 ml płynu
infuzyjnego) konieczność
monitorowania równowagi
kwasowo-zasadowej.
LEKI PRZECIW NIEDOMODZE
KRĄŻENIA
LEKI O DZIAŁANIU INOTROPOWYM
DODATNIM
Dopamina
Dobutamina
Strofantyna
Glukagon
LEKI ROZSZERZAJĄCE NACZYNIA WIEŃCOWE
Nitrogliceryna
Nitroprusydek sodu
LEKI O DZIAŁANIU
PRZECIWODCZYNOWYM
Leki hamujące syntezę i uwalnianie mediatorów
rozszerzających naczynia (kinin, histaminy) oraz
substancji zwiększających przepuszczalność
naczyń (TNF, PAF) – wstrząs septyczny i
anafilaktyczny
Glukokortykosterydy:
hemibursztynian hydrokortyzonu,
metyloprednizolon, prednizolon)
Ibuprofen (niesterydowy lek
przeciwzapalny)
LEKI HAMUJĄCE KRZEPLIWOŚĆ
KRWI
HEPARYNA – zapobiega powstawaniu zespołu
DIC (rozsiane wewnątrznaczyniowe
wykrzepianie) – dawka 0,5-1 j.m./kg
Przyśpiesza działanie antytrombiny III
Zapobiega agregacji elementów
morfotycznych krwi
Zmniejsza lepkość krwi
Obniża ciśnienie w tętnicy płucnej
Zmniejsza współczynnik przepuszczalności
naczyń w płucach
LEKI HAMUJĄCE WAZO- I
KARDIODEPRESYJNE
DZIAŁANIE BETA-ENDORFIN
Antagoniści receptorów opioidowych –
nalokson w dawce 2 mg/kg
Nalokson przeciwdziała niewydolności
sercowo-naczyniowej w przebiegu
wstrząsu septycznego u psów i kotów;
brak efektów u świń.
LEKI HAMUJĄCE
BRONCHOSPASTYCZNE
DZIAŁANIE HISTAMINY
EPINEFRYNA
METYLOKSANTYNY
:
AMINOFILINA I PENTOKSYFILINA
ANTAGONIŚCI RECEPTORÓW H
1
:
KLEMASTYNA , CETYREZYNA,
PROMETAZYNA , ASTEMIZOL
PENTOKSYFILINA
Zwiększa zdolność odkształcania krwinek
czerwonych
ułatwia ich krążenie w naczyniach
włosowatych
Hamuje lepkość płytek krwi i ich agregację przez
zmniejszenie syntezy tromboksanu
Pobudza syntezę prostacykliny
Hamuje syntezę i uwalnianie TNF przez
monocyty/makrofagi
Hamuje syntezę i uwalnianie cytokin prozapalnych
(IL-1, IL-6, IL-8)
Zmniejsza zdolność aktywowanych przez cytokiny
neutrofilów do adhezji, uwalniania kwaśnych proteaz i
wolnych rodników przeciwdziała uszkodzeniu
śródbłonka naczyniowego i przesiąkania płynów
Zmniejsza występowaniu układowej niewydolności
wielonarządowej zmniejszenie śmiertelności w
przebiegu wstrząsu septycznego
ANTYBIOTYKOTERAPIA –
WSTRZĄS SEPTYCZNY
Podawanie dożylne
antybiotyków
bakteriobójczych o szerokim
spektrum działania :
1.
Antybiotyki beta-laktamowe i/lub
2.
Antybiotyki aminoglikozydowe
3.
Polimyksyna – neutralizacja LPS