background image

Ocena zgodności wyrobów 

(maszyn i środków ochrony Indywidualnej)

 nadzór rynku

prawo UE, a prawo polskie

 

Zbigniew Kołodyński

OIP Wrocław

tel. 071 37 10 475      p.e. 

zkolodynski@wroclaw.oip.pl

background image

2

System  oceny  zgodności  wyrobów,  w  nieco  innej  formie  niż  w  Unii 

Europejskiej, funkcjonuje w Polsce od lat 80-tych ubiegłego wieku. 

art.213 §2 ustawy z dn. 26.06.1974r. Kodeks pracy (Dz.U. z 5.07.1974r. Nr 

21,  poz.141)  wprowadził  obowiązek  poddawania  wyrobów  obowiązkowi 

oceny  pod  względem  bhp  przed  dopuszczeniem  do  produkcji,  a  §3 

mocował RM do określenia zasad i trybu jej dokonywania.

sankcje w stosunku do producenta, gdy: 
-urządzenie stwarzało zagrożenie mimo wydania ww. 
świadectwa,
-wprowadzano wyrób do obrotu nie wydając 
świadectwa.

obowiązki producenta: 
-dokonania oceny tych wyrobów,
-wydania świadectwa dopuszczenia do produkcji (umieszczenia go w DTR)

Uchwała  Rady  Ministrów  nr  118  z  15.08.1986r  w  sprawie 

obowiązkowej 

oceny 

maszyn 

innych 

urządzeń 

technicznych  pod  względem  spełnienia  wymogów  bhp  i 

norm (ogłoszona w MP z 29.08.1986 nr 26 poz.180). 

background image

3

Zmiany w dziale X  kodeksu pracy - ustawą z 2.02.1996r o zmianie ustawy 
kodeks pracy oraz zmianie niektórych ustaw (D.U. z 2.06.1996r.24.110) 
wprowadzona od 3.06.1997r.
Art.  217  §2  zakazywał  pracodawcom  wyposażania  stanowisk  pracy  w 
maszyny  i  inne  urządzenia  techniczne,  które  nie  uzyskały  wymaganego 
certyfikatu  na  znak  bezpieczeństwa  i  nie  zostały  oznakowane  tym 
znakiem, zgodnie z odrębnymi przepisami, albo nie posiadają deklaracji 
zgodności

Następnie 

od 

września 

1999r 

przekazano 

Radzie 

Ministrów 

kompetencje  do  określania,  w  formie  rozporządzenia,  wykazu 
wyrobów 

podlegających 

obowiązkowej 

certyfikacji 

na 

znak 

bezpieczeństwa (rozporządzenie RM z 9.11.1999r Dz.U.00.5.53 - weszło w 
życie z dniem 28.02.2000r). 

Pierwotnie  wykaz  krajowych  i  importowanych  wyrobów  podlegających 
obowiązkowej  procedurze  certyfikacji  na  znak  bezpieczeństwa  „B”  i 
znakowania  tym  znakiem,  określał  w  swoich  kolejnych  (kilkakrotnie 
nowelizowanych)  zarządzeniach,  Dyrektor  Polskiego  Centrum  Badań  i 
Certyfikacji

„Odrębnymi  przepisami”,  o  których  mówił  kodeks  pracy  była 
obowiązująca od 1.01.1994r  ustawa z dnia 3.04.1993r o badaniach i 
certyfikacji
  (D.U.  55.250)  oraz  przepisy  wydane  na  jej  podstawie 
(przedmiot certyfikacji, procedury certyfikacji, sankcje).

background image

4

Od  1.01.2001r  zmiana treści  art.  217  kodeksu  pracy,  wprowadzającą 
zakaz  wyposażania  stanowisk  pracy  w  maszyny  i  inne  urządzenia 
techniczne,  które  nie  spełniają  wymagań  dotyczących  oceny 
zgodności
 określonych w odrębnych przepisach.  

Zmieniono również treść art. 215 kodeksu pracy:
 
§1.  Maszyny  i  inne  urządzenia  techniczne  powinny  być  tak 
konstruowane i budowane, aby:

1)  zapewniały  bezpieczne  i  higieniczne  warunki  pracy,  w 
szczególności 

zabezpieczały 

pracownika 

przed 

urazami

działaniem 

niebezpiecznych 

substancji 

chemicznych

porażeniem  prądem  elektrycznym,  nadmiernym  hałasem
szkodliwymi 

wstrząsami

działaniem 

wibracji 

promieniowania  oraz  szkodliwym  i  niebezpiecznym  działaniem 
innych czynników środowiska pracy,
2)uwzględniały zasady ergonomii.

§ 2. Konstruktor oraz producent maszyn i innych urządzeń 
technicznych ponoszą odpowiedzialność za niedopełnienie 
obowiązków, o których mowa w § 1, określoną w odrębnych 
przepisach
.

background image

5

 

„odrębne  przepisy”,  o  których  mowa 

w  kodeksie  pracy,  to  ustawa  z  dnia  30 
sierpnia  2002  r.  o  systemie  oceny 
zgodności
  (Dz.  U.  z  dnia  7  października 
2002 r. nr 166 poz 1360 z p.zm.), 
Uchyliła ona z dniem 1.05.2004r ustawę o 
badaniach  i  certyfikacji  oraz  przepisy 
wykonawcze wydane na jej podstawie. 

Tym samym dotychczasowy system 

Tym samym dotychczasowy system 

oceny przestał funkcjonować w dniu 

oceny przestał funkcjonować w dniu 

uzyskania przez Rzeczpospolitą 

uzyskania przez Rzeczpospolitą 

Polską członkostwa 

Polską członkostwa 

w Unii Europejskiej.

w Unii Europejskiej.

 

 

background image

6

dyrektywy

 

art. 95 - dawny 100a

swobodny przepływ 

towarów

art. 138 - dawny 118a

poprawa warunków 

pracy

Traktat Amsterdamski 

dawny Traktat Rzymski

ekonomiczne      

   

98/37

 (dawna 89/392)

 

producent

            

projektant

dostawca 

importer

maszyny 

„nowe”

społeczne

89/391

89/655

pracodawca

użytkowany 

sprzęt 

roboczy

Europejska koncepcja bezpieczeństwa maszyn

background image

7

ZASADY NOWEGO PODEJŚCIA

 Dyrektywy - ogólne wymagania zasadnicze
 Normy zharmonizowane – wymagania szczegółowe
 Zgodność z normą zharmonizowaną - domniemanie 

spełnienia wymagań zasadniczych

 Określanie w dyrektywach procedur oceny 

zgodności

z wymaganiami zasadniczymi

 Oznakowanie wyrobów spełniających wymagania 

dyrektyw znakiem CE

Uchwała Rady Wspólnoty Europejskiej z 7 maja 1985 r.

NOWE PODEJŚCIE DO HARMONIZACJI TECHNICZNEJ I NORM

background image

8

jest wytyczną Unii Europejskiej skierowaną do państw 
członkowskich 

nakłada na państwa członkowskie obowiązek 
wprowadzenia krajowych przepisów wdrażających 
wymagania dyrektywy

forma krajowych przepisów wdrażających dyrektywę 
może być dowolna

dotychczasowe przepisy sprzeczne z dyrektywą 
muszą być wycofane

DYREKTYWA UNII EUROPEJSKIEJ

 CECHY DYREKTYW NOWEGO 

PODEJŚCIA

 służą ujednoliceniu prawodawstwa w państwach 

członkowskich 

 obejmują duże grupy wyrobów 
 określają wymagania zasadnicze, jakie mają spełniać 

wyroby, aby korzystać z prawa do swobodnego obrotu 
na obszarze Wspólnoty Europejskiej. 

background image

9

 Jest przygotowana przez jedną z 

europejskich organizacji normalizacyjnych 
na podstawie mandatu udzielonego przez 
Komisję Europejską (CEN/CENELEC)

 Numer normy zamieszczono w Dzienniku 

Urzędowym Wspólnot Europejskich

 Opublikowana na szczeblu krajowym w co 

najmniej jednym z państw członkowskich

.

CECHY NORMY 

ZHARMONIZOWANEJ

background image

10

Normalizacja

 

 

Struktura norm

 Normy horyzontalne (typu A i B) 

 odnoszą się do wszystkich rodzajów maszyn 

 Normy wertykalnych (typu C)

 norm przedmiotowe - odnoszą się do określonej maszyny

 

 Normy typu A - podstawowe normy bezpieczeństwa

 

zawierają 

 pojęcia podstawowe, 

 zasady projektowania,

 ogólne zagadnienia mające zastosowanie do  wszystkich 

maszyn.

background image

11

Normalizacja

 

 Normy typu B - grupowe (tematyczne) normy bezpieczeństwa

Zawierają stosowane w różnych rodzajach maszyn
 

 

określone aspekty bezpieczeństwa,

 określonym rodzaje urządzeń służących bezpieczeństwu;

w których:
 

 normy typu B1 

 

    Odnoszą się do poszczególnych aspektów bezpieczeństwa 

 odległości bezpieczeństwa, 

 temperatur powierzchni, 

 hałasu, 

 oświetlenia, itp..

 

 

normy typu B2 

    Odnoszą się do urządzeń służących bezpieczeństwu 

 osłony, 

 urządzenia sterowania oburęcznego, 

 urządzenia blokujące, 

 urządzenia czułe na nacisk, itp..

background image

12

Normalizacja

 

 

Normy typu C - przedmiotowe normy 

dotyczące 

  

bezpieczeństwa

 

Zawierają  szczegółowe  wymagania  bezpieczeństwa 

dla:

 

 określonej maszyny,

 grupy maszyn.

background image

13

Normalizacja

 

 

Ogólna zasada stosowania wymagań norm

 

 Wymagania odnoszące się do takich samych 

zagadnień, zawarte w  normach niższego rzędu są 
nadrzędne nad zawartymi w normach  wyższego rzędu.
 

Postanowienia zawarte w normach  typu C - bardziej 
szczegółowe, uwzględniające specyfikę konkretnych 
konstrukcji,  mają wyższą rangę niż postanowienia 
dotyczące tych samych spraw 

podane w normach typu 

A i B. 

Postanowienia norm typu B mają wyższą rangę niż typu A.

background image

14

Normalizacja

 

 Normy typu A - podstawowe normy 

bezpieczeństwa

PN-EN ISO 12100-1:2005 Bezpieczeństwo maszyn. Pojęcia podstawowe, 

ogólne zasady  projektowania. Część 1: Podstawowa terminologia, metodyka

 

PN-EN ISO 12100-2:2000 Bezpieczeństwo maszyn. Pojęcia podstawowe. 

Ogólne zasady  projektowania. Część 2: Zasady techniczne

 PN-EN 1050:1999 Maszyny. Bezpieczeństwo. Zasady oceniania ryzyka

PN-EN 954-1:2001 Maszyny. Bezpieczeństwo - Elementy systemów 

sterowania związane z  bezpieczeństwem - Część 1: Ogólne zasady 

projektowania

PN-EN 614-1:1999 Maszyny. Bezpieczeństwo - Ergonomiczne zasady 

projektowania - 

Terminologia i wytyczne ogólne

PN-EN 614-2:2002 Maszyny. Bezpieczeństwo - Ergonomiczne zasady 

projektowania – 

Część 2: Interakcje między projektowaniem maszyn a zadaniami roboczymi

 

background image

15

Normalizacja

 Normy typu B - tematyczne normy bezpieczeństwa B1 

 

Ergonomia

PN-EN 547-3:2000 Maszyny. Bezpieczeństwo - Wymiary ciała ludzkiego – Dane 

antropometryczne

 PN-EN 1005-1:2002 (U) Maszyny. Bezpieczeństwo - Możliwości fizyczne  człowieka – 

Część 1: Terminy i definicje

 PN-EN 1005-3:2002 (U) Maszyny. Bezpieczeństwo - Możliwości fizyczne  człowieka – 

Część 3: Zalecane wartości graniczne sił przy obsłudze maszyn

 

Elementy sterowania

  PN-EN 894-1:2002 Maszyny. Bezpieczeństwo - Wymagania ergonomiczne dotyczące 

projektowania wskaźników i elementów sterowniczych - Część 1: Ogólne zasady 

interakcji 

między człowiekiem a wskaźnikami i elementami sterowniczymi

  PN-EN 894-2:2002 Maszyny. Bezpieczeństwo - Wymagania ergonomiczne dotyczące 

projektowania wskaźników i elementów sterowniczych - Część 2: Wskaźniki

  PN-EN 894-3:2002 Maszyny. Bezpieczeństwo - Wymagania ergonomiczne dotyczące 

projektowania wskaźników i elementów sterowniczych - Część 3: Elementy 

sterownicze

  PN-EN 61310-1:2000 Bezpieczeństwo maszyn - Wskazywanie, oznaczanie i 

sterowanie -  Wymagania dotyczące sygnałów wizualnych, akustycznych i dotykowych

  PN-EN 61310-2:2001 Bezpieczeństwo maszyn - Wskazywanie, oznaczanie i 

sterowanie -  Wymagania dotyczące oznaczania

  PN-EN 61310-3:2002 Bezpieczeństwo maszyn - Wskazywanie, oznaczanie i 

sterowanie -  Część 3: Wymagania dotyczące umiejscowienia i działania elementów 
sterowniczych

background image

16

Normalizacja

 

Normy typu B - tematyczne normy bezpieczeństwa B1 

 

Dostęp do maszyn

  PN-EN 547-1:2000 Maszyny. Bezpieczeństwo - Wymiary ciała ludzkiego – 

Zasady określania 

wymiarów otworów umożliwiających dostęp całym 

ciałem do maszyny

  PN-EN 547-2:2000 Maszyny. Bezpieczeństwo - Wymiary ciała ludzkiego – 

Zasady określania 

wymiarów otworów umożliwiających dostęp

 

Wyposażenie elektryczne

  PN-EN 60204-1:2001 Bezpieczeństwo maszyn - Wyposażenie elektryczne 

maszyn – 

Część 1: Wymagania ogólne

 

Dopuszczalna temperatura powierzchni

  PN-EN 563:2001 Maszyny. Bezpieczeństwo - Temperatury dotykanych 

powierzchni - Dane 

ergonomiczne do ustalania granicznych wartości 

temperatury gorących powierzchni

 

Hałas

  PN-EN ISO 11200:1999 Akustyka - Hałas emitowany przez maszyny i 

urządzenia – Wytyczne  stosowania podstawowych norm dotyczących 

wyznaczania poziomów ciśnienia  akustycznego emisji na stanowisku pracy i 

w innych określonych miejscach

 

Drgania

  PN-EN 1033:2000 Drgania działające na kończyny górne - Laboratoryjne 

pomiary drgań na powierzchni uchwytu maszyny prowadzonej ręcznie – 

Postanowienia ogólne

background image

17

Normalizacja

 

Normy typu B - tematyczne normy bezpieczeństwa B1 

 

Oświetlenie w maszynach

 PN-EN 1837:2002 (U) Bezpieczeństwo maszyn - Oświetlenie własne 

maszyn

 

Ochrona przed wybuchem

 PN-EN 1127-1:2001 Atmosfery wybuchowe - Zapobieganie wybuchowi 

i ochrona przed wybuchem - Pojęcia podstawowe i metodologia

 

Ochrona przed pożarem

 PN-EN 13478:2002 (U) Maszyny. Bezpieczeństwo - Zapobieganie 

pożarom i ochrona przeciwpożarowa

 

Ochrona przed substancjami niebezpiecznymi

 PN-EN 626-1:2001 Maszyny. Bezpieczeństwo - Zmniejszanie ryzyka dla 

zdrowia  powodowanego substancjami niebezpiecznymi emitowanymi 

przez maszyny - Zasady i 

wymagania dla producentów maszyn

 

Ostrzeganie o niebezpieczeństwie

 PN-EN 457:1998 Maszyny. Bezpieczeństwo - Dźwiękowe sygnały 

bezpieczeństwa -  Wymagania ogólne, projektowanie i badania

 PN-EN 981:2002 Maszyny. Bezpieczeństwo - System dźwiękowych i 

wizualnych sygnałów  niebezpieczeństwa oraz sygnałów 

informacyjnych

background image

18

Normalizacja

 

Normy typu B - tematyczne normy bezpieczeństwa B2 

 OCHRONA PRZEZ ZASTOSOWANIE ODLEGŁOŚCI 

BEZPIECZEŃWA

 

PN-EN 294:1994 Bezpieczeństwo maszyn – Odległości 

bezpieczeństwa uniemożliwiające dostęp kończyn górnych do 
stref zagrożenia.

PN-EN 811:1999 Maszyny Bezpieczeństwo - Odległości 

bezpieczeństwa uniemożliwiające sięganie kończynami 
dolnymi do stref niebezpiecznych.

  PN-EN 349:1999 Maszyny Bezpieczeństwo - Minimalne 

odstępy zapobiegające  zgnieceniu części ciała człowieka.

background image

19

Normalizacja

 

Normy typu C - przedmiotowe normy dotyczące bezpieczeństwa

 PN-EN 12622:2002 (U) Bezpieczeństwo obrabiarek - Prasy hydrauliczne 

krawędziowe,

PN-EN 12717:2002 (U) Bezpieczeństwo obrabiarek – Wiertarki,

 PN-EN 12852:2002 (U) Maszyny dla przemysłu spożywczego - Urządzenia do 

rozdrabniania i mieszarki - Wymagania z zakresu bezpieczeństwa i higieny,

 PN-EN 1612-1:1999 Maszyny do przetwórstwa tworzyw sztucznych i 

mieszanek  gumowych - Maszyny do formowania reaktywnego - Wymagania 
bezpieczeństwa dotyczące zespołów  dozujących i mieszających,

 PN-EN 836:2001 Maszyny ogrodnicze - Kosiarki trawnikowe silnikowe – 

Wymagania dotyczące bezpieczeństwa,

 PN-EN 859:1999 Bezpieczeństwo obrabiarek do drewna - Strugarki 

wyrówniarki 

z ręcznym 

posuwem,

background image

20

Ujednolicenie oceny zgodności na obszarze Unii 
Europejskiej poprzez zapewnienie spełnienia 
ujednoliconych wymagań dotyczących:

procedur oceny zgodności

badań

organizacji i działania jednostek notyfikowanych

CECHY GLOBALNEGO 

PODEJŚCIA

Uchwała Rady Wspólnoty Europejskiej z 21 grudnia 1989 

r.

GLOBALNE PODEJŚCIE DO OCENY ZGODNOŚCI

 PODSTAWOWE ZASADY GLOBALNEGO  

PODEJŚCIA

ujednolicenie  badań  i  certyfikacji  w  obszarze  dobrowolnym, 
rozwój porozumień wielostronnych

promowanie międzynarodowego handlu między Wspólnotą a 
państwami  trzecimi  poprzez  zawieranie  porozumień  o 
wzajemnym  uznawaniu,  współpracę  i  programy  pomocy 
technicznej

promowanie 

norm 

dotyczących 

zarządzania 

jakością, 

środowiskiem i bezpieczeństwem

background image

21

KOMPENSACJA RYZYKA PRZEZ ORGANIZACJĘ 

PRACY

 zastosowanie środków technicznych 

uzupełniających

 zastosowanie środków proceduralnych

 zastosowanie środków zachowawczych

Dotyczy: Pracodawcy

Czas (rok)

1989

1993

1996

Ustanowien

ie 

dyrektyw

Wdrożenie do prawa 

krajowego w UE

WYMAGANIA DLA MASZYN I URZĄDZEŃ 

NOWYCH

Dyrektywa: 

98/37/EC (zamiast 

89/392/EEC)

Określa:  Poziom ryzyka tolerowanego

Adresat:  Producent

WYMAGANIA MINIMALNE

Dyrektywa: 

89/655/EEC

Dotyczy:  Starego wyposażenia – przed 

1993r.

Adresat:  Pracodawca

POZOM 

WYJŚCIOWY

2006

Polska

Poziom

bezpieczeńst

wa

2004

background image

22

Wymagania 
zasadnicze

Wymagania 
minimalne

1.01.2003r

1.05.2004r

 
1.01.2006r

Chronologia wdrażania wymagań zasadniczych i minimalnych w odniesieniu do maszyn 
i urządzeń

Poziom wymagań 
w zakresie bezpieczeństwa

czas

background image

23

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r Kodeks pracy (Dz.U.98.21.94 z p. zm.) 

Maszyny i inne urządzenia techniczne

Art. 215. 

§ 1. Maszyny  i  inne  urządzenia  techniczne  powinny  być  tak  konstruowane  i  budowane, 
aby:

1)  zapewniały  bezpieczne  i  higieniczne  warunki  pracy,  w  szczególności  zabezpieczały 
pracownika  przed  urazami,  działaniem  niebezpiecznych  substancji  chemicznych, 
porażeniem  prądem  elektrycznym,  nadmiernym  hałasem,  szkodliwymi  wstrząsami, 
działaniem  wibracji  i  promieniowania  oraz  szkodliwym  i  niebezpiecznym  działaniem 
innych czynników środowiska pracy,

2)uwzględniały zasady ergonomii.

§ 2. Konstruktor  oraz  producent  maszyn  i  innych  urządzeń  technicznych  ponoszą 
odpowiedzialność  za  niedopełnienie  obowiązków,  o  których  mowa  w  § 1,  określoną  w 
odrębnych przepisach.

Art. 216

§ 1. Maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań określonych w 
art. 215 § 1, wyposaża się w odpowiednie zabezpieczenia.

§ 2. W  przypadku  gdy  konstrukcja  zabezpieczenia  jest  uzależniona  od  warunków 
lokalnych,  wyposażenie  maszyny  lub  innego  urządzenia  technicznego  w  odpowiednie 
zabezpieczenia należy do obowiązków pracodawcy.

Art. 217.  Niedopuszczalne  jest  wyposażanie  stanowisk  pracy  w  maszyny  i  inne 
urządzenia  techniczne,  które  nie  spełniają  wymagań  dotyczących  oceny  zgodności 
określonych w odrębnych przepisach.

background image

24

Ustawa definiuje podstawowe pojęcia, m.in.:
wyrób  -  należy  przez  to  rozumieć  rzecz  ruchomą,  bez  względu  na  stopień  jej 
przetworzenia,  przeznaczoną  do  wprowadzenia  do  obrotu,  z  wyjątkiem 
artykułów rolno-spożywczych oraz środków żywienia zwierząt;

zasadnicze  wymagania  -  należy  przez  to  rozumieć  wymagania,  które  powinien 
spełniać  wyrób  wprowadzany  do  obrotu  w  zakresie  projektowania  i  wytwarzania, 
określone w dyrektywach nowego podejścia;

normy  zharmonizowane  -  należy  przez  to  rozumieć  normy  krajowe 
wprowadzające  normy  europejskie  opracowane  i  zatwierdzone  przez  europejskie 
organizacje  normalizacyjne  na  podstawie  mandatu  udzielonego  przez  Komisję 
Europejską,  których  numery  i tytuły zostały  opublikowane w  Dzienniku Urzędowym 
Unii Europejskiej;

deklaracja  zgodności  -  należy  przez  to  rozumieć  oświadczenie  producenta  lub 
jego  upoważnionego  przedstawiciela  stwierdzające  na  jego  wyłączną 
odpowiedzialność
, że wyrób jest zgodny z zasadniczymi wymaganiami;

certyfikat  zgodności  -  należy  przez  to  rozumieć  dokument  wydany  przez 
notyfikowaną  jednostkę  certyfikującą,  potwierdzający,  że  wyrób  i  proces  jego 
wytwarzania są zgodne z zasadniczymi wymaganiami;

oznakowanie  CE  -  należy  przez  to  rozumieć  oznakowanie  potwierdzające 
zgodność  danego  wyrobu  lub  procesu  jego  wytwarzania  z  zasadniczymi 
wymaganiami;

wprowadzenie do obrotu - należy przez to rozumieć przekazanie nieodpłatnie lub 
za opłatą po raz pierwszy na terytorium UE lub EOG, wyrobu w celu jego używania 
lub dystrybucji (użytkownikowi, konsumentowi bądź sprzedawcy) przez producenta, 
jego upoważnionego przedstawiciela lub importera;

background image

25

Ustawa o systemie oceny zgodności określa m.in.:

 zasady funkcjonowania systemu oceny zgodności z zasadniczymi i 
szczegółowymi wymaganiami dotyczącymi wyrobów;

  zasady  działania  systemu  kontroli  wyrobów  wprowadzonych  do 
obrotu
.

System kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu obejmuje:

  kontrolę spełniania przez wyroby zasadniczych wymagań;

   postępowanie  w  sprawie  wprowadzonych  do  obrotu  wyrobów 

niezgodnych
 z zasadniczymi wymaganiami;

  monitorowanie systemu kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu.

System oceny zgodności tworzą:

  przepisy  określające  zasadnicze  i  szczegółowe  wymagania 
dotyczące wyrobów;

  przepisy  oraz  normy  określające  działanie  podmiotów 
uczestniczących w procesie oceny zgodności.

Celem ustawy jest:

  eliminowanie  zagrożeń  stwarzanych  przez  wyroby  dla  życia  lub  zdrowia 
użytkowników i konsumentów oraz mienia, a także zagrożeń dla środowiska;

znoszenie  barier  technicznych  w  handlu  i  ułatwianie  międzynarodowego 
obrotu towarowego (Traktat  amsterdamski –  art.95  – swobodny  przepływ 
towarów)
;

stworzenie  warunków  do  rzetelnej  oceny  wyrobów  i  procesów  ich 
wytwarzania przez kompetentne i niezależne podmioty.

background image

26

System kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu tworzą:

organy wyspecjalizowane prowadzące postępowanie:

1) Główny Inspektor Inspekcji Handlowej;
2) okręgowy inspektor pracy;
3) Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty;
4) wojewódzki inspektor ochrony środowiska;
5) Prezes Urzędu Transportu Kolejowego;
6) organy nadzoru budowlanego;
7) Prezes Wyższego Urzędu Górniczego;
8) dyrektorzy urzędów morskich.

organy wyspecjalizowane kontrolne:

1) wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej;
2) inspektorzy pracy;
3) Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty;
4) organy Inspekcji Ochrony Środowiska;
5) Prezes Urzędu Transportu Kolejowego;
6) organy nadzoru budowlanego;
7) Prezes Wyższego Urzędu Górniczego;
8) dyrektorzy urzędów morskich.

Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów,

background image

27

Nadzór rynku

zadania Prezesa UOKiK:

• monitorowanie systemu

• prowadzenie rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi 

wymaganiami i gromadzenie informacji dotyczących systemu 

kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu

• współpraca z organami wyspecjalizowanymi, a w tym: 

opiniowanie okresowych planów kontroli, przekazywanie 

informacji wskazujących, że wyrób wprowadzony do obrotu nie 

spełnia zasadniczych wymagań

zadania organów wyspecjalizowanych:

• prowadzenie kontroli spełniania przez wyroby zasadniczych 

wymagań (inspektor pracy)

• prowadzenie postępowań w sprawie wprowadzonych do obrotu 

wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami (okręgowy 

inspektor pracy)

• współpraca z Prezesem UOKiK oraz przekazywanie mu: informacji 

o wynikach przeprowadzanych kontroli, informacji o wszczęciu i 

zakończeniu postępowań, kopii wydanych decyzji, planów 

kontroli wyrobów wprowadzonych do obrotu do zaopiniowania, 

rocznych sprawozdań z przeprowadzanych kontroli

background image

28

Nadzór rynku

Przedmiotem kontroli może być

• wyrób

• prawidłowość oznakowania wyrobu

• dokumentacja techniczna wyrobu

Uprawnienia osoby kontrolującej

: wstęp oraz poruszanie się na 

terenie, w obiektach i pomieszczeniach kontrolowanego za 

okazaniem legitymacji służbowej oraz upoważnienia do 

przeprowadzenia kontroli, a w szczególności może:
1) badać akta i dokumenty w zakresie objętym kontrolą;
2) dokonywać oględzin terenów, obiektów, pomieszczeń, 

wyrobów i innych rzeczy w zakresie objętym kontrolą;
3) legitymować osoby w celu stwierdzenia ich tożsamości, 

jeżeli jest to niezbędne na potrzeby kontroli;
4) żądać udzielenia, w wyznaczonym terminie, pisemnych i 

ustnych wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli;
5) przesłuchiwać osoby w charakterze strony lub świadka, 

jeżeli jest to niezbędne do wyczerpującego wyjaśnienia 

okoliczności sprawy;
6) zasięgać opinii biegłych, jeżeli jest to niezbędne na 

potrzeby kontroli;
7) zabezpieczać dowody;
8) pobierać nieodpłatnie próbki wyrobów do badań;

background image

29

Nadzór rynku

Osoba kontrolująca może w toku kontroli żądać przedstawienia:

• deklaracji zgodności

• nazwy i adresu producenta wyrobu

• wykazu uwzględnionych norm zharmonizowanych lub rozwiązań 

przyjętych w celu stwierdzenia zgodności wyrobu z zasadniczymi 

wymaganiami

• ogólnego opisu wyrobu, schematu wyrobu oraz instrukcji obsługi 

wyrobu

• sprawozdania z przeprowadzonych badań (w przypadku 

uzasadnionych wątpliwości co do zgodności wyrobu z zasadniczymi 

wymaganiami)

• informacji o systemie zarządzania jakością (w przypadku 

uzasadnionych wątpliwości co do zgodności wyrobu z zasadniczymi 

wymaganiami)

• pełnej dokumentacji technicznej (gdy kontrolowany wyrób stwarza 

zagrożenie dla życia, zdrowia, mienia lub środowiska)
W przypadku gdy w wyniku kontroli organ wyspecjalizowany (np. 

inspektor pracy), który ją prowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia 

zasadniczych wymagań, może, w drodze decyzji, na okres nie 

dłuższy niż 2 miesiące 

zakazać dalszego przekazywania wyrobu

 

użytkownikowi, konsumentowi i sprzedawcy.

background image

30

Nadzór rynku

• Postępowanie w sprawie wprowadzonych do obrotu 

wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami 

wszczyna się z urzędu

, w przypadku gdy ustalenia 

kontroli wskazują, że wyrób 

nie spełnia zasadniczych 

wymagań

 (postępowanie nie może być prowadzone 

dłużej niż 4 miesiące)

• W przypadku wszczęcia postępowania w sprawie 

wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z 

zasadniczymi wymaganiami organ wyspecjalizowany 

prowadzący postępowanie (okręgowy inspektor 

pracy) może, w drodze decyzji, 

przedłużyć zakaz

 

wydany przez inspektora pracy, do czasu 

zakończenia postępowania.

• Organ prowadzący postępowanie (np. okręgowy 

inspektor pracy) może, w drodze postanowienia, 

wyznaczyć termin na usunięcie niezgodności

 wyrobu 

z zasadniczymi wymaganiami lub 

wycofanie wyrobu z 

obrotu. 

background image

31

Nadzór rynku

Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że wyrób 

nie 

spełnia zasadniczych wymagań

, a strona postępowania 

nie podjęła 

działań w celu usunięcia niezgodności

 

wyrobu z zasadniczymi wymaganiami lub wycofania 

wyrobu z obrotu, organ prowadzący postępowanie (np. 

okręgowy inspektor pracy) może, w drodze decyzji: 

• nakazać 

wycofanie

 wyrobu z obrotu

• zakazać 

dalszego przekazywania

 wyrobu użytkownikowi, 

konsumentowi i sprzedawcy

• ograniczyć

 dalsze przekazywanie wyrobu użytkownikowi, 

konsumentowi i sprzedawcy

• nakazać stronie postępowania 

powiadomić 

konsumentów

 lub użytkowników wyrobu o stwierdzonych 

niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami, 

określając termin i sposób ich powiadomienia

• odkupienie 

wyrobu na żądanie osób, które faktycznie 

nim władają

• zniszczenie

 wyrobu na koszt strony postępowania, jeżeli 

w inny sposób nie może usunąć zagrożeń 

spowodowanych przez wyrób.

background image

32

Nadzór rynku

podlega grzywnie do 100.000 zł ten kto:
• wprowadza do obrotu wyroby niezgodne z 

zasadniczymi wymaganiami

• umieszcza oznakowanie CE na wyrobie, który nie 

spełnia zasadniczych wymagań albo dla którego 

producent lub jego upoważniony przedstawiciel nie 

wystawił deklaracji zgodności

• umieszcza na wyrobie znak podobny do 

oznakowania CE, mogący wprowadzić w błąd 

nabywcę i użytkownika tego wyrobu

• wprowadza do obrotu wyrób podlegający 

oznakowaniu CE, a nie oznakowany takim 

oznakowaniem

background image

33

Zasady funkcjonowania oceny zgodności wyrobów 

Wprowadzane do obrotu wyroby podlegają ocenie zgodności z:

 zasadniczymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniach wydanych na 
podstawie  ustawy  (które  precyzują  również  procedury  oceny  zgodności 
określonych  grup  wyrobów,  metody  badań,  sposób  oznakowania  wyrobów  oraz 
wzór znaku), albo

  szczegółowymi  wymaganiami  określonymi  w  rozporządzeniach  wydanych 
na podstawie ustawy;

  zasadniczymi  i  szczegółowymi  wymaganiami  określonymi  w  odrębnych 
ustawach.

Zabrania się 

 umieszczania na wyrobie, który nie spełnia zasadniczych wymagań oraz dla 
którego  producent  lub  jego  upoważniony  przedstawiciel  nie  wystawił  deklaracji 
zgodności, oznakowania CE lub znaku podobnego mogącego wprowadzać w 
błąd użytkownika wyrobu.

 wprowadzania do obrotu wyrobów nie posiadających oznakowania CE
jeżeli  zgodnie  z  aktami  prawnymi  wdrażającymi  dyrektywy  nowego  podejścia 
wyroby te podlegają wyłącznie oznakowaniu CE.

Dokonanie  oceny  zgodności  jest  obowiązkowe  przed  wprowadzeniem  wyrobu  do 
obrotu.

W  procesie  oceny  zgodności  uczestniczą:  producenci,  ich  upoważnieni 
przedstawiciele,  importerzy,  jednostki  certyfikujące,  jednostki  kontrolujące 
oraz laboratoria.

Producent lub jego upoważniony przedstawiciel, który poddał wyrób lub proces jego 
wytwarzania  ocenie  zgodności  z  zasadniczymi  wymaganiami  i  potwierdził  ich 
zgodność,  wystawia  deklarację  zgodności  i/lub  umieszcza  oznakowanie  CE
zgodnie z wymaganiami określonymi w dyrektywach nowego podejścia.

background image

34

Zasada domniemania

Domniemywa  się,  że  wyroby,  na  których  umieszczono 
oznakowanie CE lub dla których sporządzono dokumentację 
potwierdzającą spełnienie zasadniczych wymagań w innych 
krajach  niż  Rzeczpospolita  Polska,  są  zgodne  z 
zasadniczymi 

wymaganiami 

określonymi 

obowiązujących przepisach.

Domniemywa 

się

że 

wyrób 

spełnia 

zasadnicze 

wymagania, 

jeżeli 

jest 

zgodny 

normami 

zharmonizowanymi.

Numery 

tytuły 

nowo 

ustanowionych 

norm 

zharmonizowanych,  wraz  z  tytułami  aktów  prawnych 
wdrażających  dyrektywy  nowego  podejścia  i  miejscem  ich 
publikacji  ogłasza,  w  drodze  obwieszczenia,  Prezes 
Polskiego 

Komitetu 

Normalizacyjnego 

"Monitorze 

Polskim".

background image

35

OBWIESZCZENIE  PREZESA  PKN  z  dnia  19  grudnia  2003  r  w  sprawie  wykazów  norm 
zharmonizowanych
 (M.P. z dnia 9 lutego 2004 r. 04.7.117)
Na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. Nr 166, poz. 
1360 oraz z 2003 r. Nr 80, poz. 718, Nr 130, poz. 1188, Nr 170, poz. 1652 i Nr 229, poz. 2275) ogłasza się 
wykazy  Polskich  Norm  (PN)  przenoszących  europejskie  normy  zharmonizowane  z  dyrektywami  nowego 
podejścia, które przewidują znakowanie CE oraz posiadają normy zharmonizowane z:

dyrektywą  73/23/EWG  wdrożoną  rozporządzeniem  Ministra  Gospodarki,  Pracy  i  Polityki  Społecznej  z  dnia  12 
marca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 49, poz. 414) - wykaz 
stanowi załącznik nr 1 do obwieszczenia; 
(545 norm zharmonizowanych)

dyrektywą 87/404/EWG wdrożoną rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 
maja 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla prostych zbiorników ciśnieniowych (Dz. U. Nr 98, poz. 
898) - wykaz stanowi załącznik nr 2 do obwieszczenia; 
(12 norm zharmonizowanych)

dyrektywą 89/686/EWG wdrożoną rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 
marca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla  środków ochrony  indywidualnej (Dz. U. Nr 80, poz. 
725) - wykaz stanowi załącznik nr 6 do obwieszczenia; 
(255 norm zharmonizowanych)

dyrektywą 90/396/EWG wdrożoną rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 
kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe (Dz. U. Nr 91, 
poz. 859) - wykaz stanowi załącznik nr 8 do obwieszczenia; 
(65 norm zharmonizowanych)

dyrektywą  95/16/WE  wdrożoną  rozporządzeniem  Ministra  Gospodarki,  Pracy  i  Polityki  Społecznej  z  dnia  22 
maja 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla dźwigów i ich elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 
117, poz. 1107) - wykaz stanowi załącznik nr 11 do obwieszczenia; 
(3 norm zharmonizowanych)

dyrektywą 97/23/WE wdrożoną rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 
2003  r.  w  sprawie  zasadniczych  wymagań  dla  urządzeń  ciśnieniowych  i  zespołów  urządzeń 
ciśnieniowych
 (Dz. U. Nr 99, poz. 912) - wykaz stanowi załącznik nr 12 do obwieszczenia; 
(98 norm zharmonizowanych)

dyrektywą  98/37/WE  wdrożoną  rozporządzeniem  Ministra  Gospodarki,  Pracy  i  Polityki  Społecznej  z  dnia  10 
kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 91, 
poz. 858) - wykaz stanowi załącznik nr 13 do obwieszczenia; 
(429 norm zharmonizowanych)

background image

36

Dyrektywy nowego podejścia oraz odpowiednie rozporządzenia 

w sprawie wymagań zasadniczych dla wyrobów wprowadzonych do obrotu, 

przypisanych do kontroli inspektorom pracy, 

jako organom wyspecjalizowanym w ramach nadzoru rynku.

Lp

.

DYREKTYWA NOWEGO PODEJŚCIA

Rozporządzenie

Ministra Gospodarki

1.

Dyrektywa Rady z dnia 19 lutego 1973 r. w sprawie harmonizacji 

ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących 

wyposażenia elektrycznego przewidzianego do stosowania 

w niektórych granicach napięcia (73/23/EWG ze zm.)

z dnia 15.12.2005r w sprawie zasadniczych wymagań 

dla sprzętu elektrycznego (Dz.  U. Nr 259, 

poz. 2172)

2.

Dyrektywa Rady z dnia 25 czerwca 1987 r. w sprawie 

harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich 

odnoszących się do prostych zbiorników ciśnieniowych 

(87/404/EWG ze zm.)

z dnia 23.12.2005r. w sprawie zasadniczych wymagań 

dla prostych zbiorników ciśnieniowych (Dz. 

U. Nr 259, poz. 2171)

3.

Dyrektywa Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie zbliżenia 

ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do 

środków ochrony osobistej (89/686/EWG ze zm.)

z dnia 21.12.2005r r. w sprawie zasadniczych 

wymagań dla środków ochrony 

indywidualnej (Dz. U. Nr 259, poz. 2173)

4.

Dyrektywa Rady z dnia 29 czerwca 1990 r. w sprawie zbliżenia 

ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących 

urządzeń spalania paliw gazowych (90/396/EWG ze zm.)

z dnia 21.12.2005 r. w sprawie zasadniczych 

wymagań dla urządzeń spalających paliwa 
gazowe
 (Dz. U. Nr 263, poz. 2201)

5.

Dyrektywa Rady z dnia 14 czerwca 1989 r. w sprawie zbliżenia 

ustawodawstw państw członkowskich dotyczących maszyn 

(89/392/EWG ze zm.)

z dnia 20.12.2005 r. w sprawie zasadniczych 

wymagań dla maszyn i elementów 

bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 263 , poz. 2170)

6.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 czerwca 

1995 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw 

Członkowskich dotyczących dźwigów (95/16/WE)

z dnia 8.12.2005r. w sprawie zasadniczych wymagań 

dla dźwigów i ich elementów 

bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 263, poz. 2198)

7.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 maja 1997 

r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich 

dotyczących urządzeń ciśnieniowych

(97/23/WE)

z dnia 21.12.2005 r. w sprawie zasadniczych 

wymagań dla urządzeń ciśnieniowych i 

zespołów urządzeń ciśnieniowych (Dz. U. Nr 

263, poz. 2200)

8.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23.03.1994r 

w sprawie wyposażenia używanego w atmosferach 

potencjalnego wybuchu

(94/9/WE)

z dnia 22.12.2005r w sprawie zasadniczych wymagań  

dla urządzeń i systemów ochronnych 

przeznaczonych do użytku w 

przestrzeniach zagrożonych wybuchem.

background image

37

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

 

maszyna:

• zespół sprzężonych części lub elementów składowych, z 

których przynajmniej jeden jest ruchomy, wraz z 

odpowiednimi elementami uruchamiającymi, obwodami 

sterowania, zasilania, połączonych wspólnie w celu 

określonego zastosowania, w szczególności do 

przetwarzania, obróbki, przemieszczania lub pakowania 

materiałów

• zespół maszyn, które w celu osiągnięcia wspólnego 

efektu końcowego zostały zestawione i są sterowane w 

taki sposób, aby działały jako zintegrowana całość

• wymienne wyposażenie modyfikujące funkcje maszyny, 

które jest wprowadzane do obrotu z przeznaczeniem do 

zamontowania przez operatora do maszyny lub szeregu 

różnych maszyn albo do ciągnika, o ile wyposażenie to 

nie stanowi części zamiennej lub narzędzia

background image

38

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

element bezpieczeństwa

 - element niebędący 

wymiennym wyposażeniem, który producent lub jego 

upoważniony przedstawiciel wprowadza do obrotu 

oddzielnie, przeznaczony do realizacji funkcji 

bezpieczeństwa, którego uszkodzenie lub 

nieprawidłowe funkcjonowanie zagraża 

bezpieczeństwu lub zdrowiu osób narażonych

maszyny i elementy bezpieczeństwa mogą być 

wprowadzane do obrotu, jeżeli 

przy prawidłowym 

zainstalowaniu i konserwowaniu

 oraz 

przy 

użytkowaniu zgodnym z przeznaczeniem

 nie będą 

stwarzały zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia 

osób oraz zwierząt domowych lub mienia

background image

39

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

maszyny powinny być oznaczone 

w sposób czytelny i 

trwały, a oznaczenie powinno zawierać co najmniej:

• nazwę i adres producenta

• oznakowanie CE

• oznaczenie serii lub typu maszyny

• numer fabryczny, jeżeli stosuje się numery fabryczne

• rok budowy maszyny

• w przypadku gdy producent wykonuje maszynę 

przewidzianą do użytkowania w atmosferze zagrożonej 

wybuchem, należy umieścić na maszynie odpowiednie 

oznaczenie

• informacje niezbędne do bezpiecznego użytkowania 

maszyny - takie jak: najwyższa prędkość elementów 

obrotowych, największa średnica stosowanych narzędzi, 

nośność oraz masa

background image

40

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

Do maszyn powinna być dołączona 

instrukcja

 zawierająca:

1)

informacje zamieszczone w oznaczeniu maszyny, z wyłączeniem 

numeru fabrycznego;

2)

informacje ułatwiające konserwację maszyny - takie jak: adres 

importera, serwisu;

3)

przewidywane zastosowanie maszyny;

4)

informacje o stanowisku lub stanowiskach roboczych, które może 

zajmować operator;

5)

instrukcje dotyczące bezpiecznego przekazywania do 

eksploatacji, użytkowania, przemieszczania maszyny z podaniem 

jej masy i masy części maszyny, jeżeli mają one być 

transportowane osobno, montażu i jej demontażu, regulacji, 

konserwacji, obsługi i napraw;

6)

w koniecznych przypadkach:

a) informacje o niedopuszczalnych sposobach użytkowania 

maszyny,

b) wskazówki szkoleniowe,
c) podstawowe charakterystyki narzędzi, które mogą być 

stosowane w maszynie.

Instrukcja powinna być w języku polskim (część dotycząca 

czynności dokonywanych przez użytkownika)

background image

41

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

Producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien

• sporządzić dokumentację

 techniczno-konstrukcyjną oraz 

zagwarantować, że będzie ona dostępna w jego siedzibie do 

celów kontrolnych

• jeżeli maszyna jest wymieniona w załączniku nr 2 do 

rozporządzenia i 

jest produkowana zgodnie z normami 

zharmonizowanymi

:

– sporządzić dokumentację i przekazać ją jednostce 

notyfikowanej, która niezwłocznie potwierdzi otrzymanie 

dokumentacji i będzie ją przechowywała, lub

– przekazać dokumentację jednostce notyfikowanej, która 

skontroluje, czy normy zharmonizowane zostały właściwie 

zastosowane i wystawi certyfikat odpowiedniości dla tej 

dokumentacji, lub

– przedłożyć egzemplarz maszyny do badania typu WE

background image

42

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

Producent lub jego upoważniony przedstawiciel powinien 

(c.d.)

• jeżeli 

nie deklaruje zgodności z normami

 

zharmonizowanymi lub 

deklaruje częściową zgodność

 

z tymi normami albo 

normy takie nie istnieją

 i jeżeli 

maszyna jest wymieniona w załączniku nr 2 do 

rozporządzenia, przedłożyć jednostce notyfikowanej 

egzemplarz maszyny do przeprowadzenia badania 

typu WE

• sporządzić 

dla każdej wyprodukowanej maszyny

 

odpowiednią 

deklarację zgodności WE

, w celu 

potwierdzenia zgodności maszyny z wymogami 

określonymi w rozporządzeniu

• umieścić oznakowanie CE na wyrobie

background image

43

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

Deklaracja zgodności WE dla maszyny powinna zawierać:

• nazwę i adres producenta lub jego upoważnionego 

przedstawiciela

• opis maszyny - nazwę firmową, typ, numer fabryczny - jeżeli 

maszyna ma taki numer

• wyszczególnienie aktów prawnych, których wymagania spełnia 

maszyna

• imię i nazwisko osoby upoważnionej do składania podpisu w 

imieniu producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela.

• jeżeli ma to zastosowanie:

• nazwę i adres jednostki notyfikowanej oraz numer 

certyfikatu badania typu WE wydanego przez tę jednostkę

• nazwę i adres jednostki notyfikowanej, do której przesłano 

dokumentację

• nazwę i adres jednostki notyfikowanej, która dokonała 

weryfikacji maszyny

• wyszczególnienie zastosowanych norm zharmonizowanych

• informację o zastosowanych krajowych normach i 

specyfikacjach technicznych innych niż normy 

zharmonizowane

background image

44

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

Deklaracja zgodności WE dla maszyny powinna 

zawierać (c.d.):

• imię i nazwisko osoby upoważnionej do składania 

podpisu w imieniu producenta lub jego 

upoważnionego przedstawiciela.

• jeżeli ma to zastosowanie:

• nazwę i adres jednostki notyfikowanej oraz numer 

certyfikatu badania typu WE wydanego przez tę jednostkę

• nazwę i adres jednostki notyfikowanej, do której przesłano 

dokumentację

• nazwę i adres jednostki notyfikowanej, która dokonała 

weryfikacji maszyny

• wyszczególnienie zastosowanych norm zharmonizowanych

• informację o zastosowanych krajowych normach i 

specyfikacjach technicznych innych niż normy 

zharmonizowane

background image

45

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

Badanie typu WE jest procedurą, przez którą 

jednostka notyfikowana upewnia się i poświadcza, 

że przedłożony egzemplarz maszyny spełnia 

wymagania, określone w rozporządzeniu, dotyczące 

tej maszyny.

Jeżeli dany egzemplarz maszyny spełnia odnoszące 

się do niego zasadnicze wymagania określone w 

rozporządzeniu, jednostka notyfikowana powinna 

sporządzić certyfikat badania typu WE i przesłać go 

producentowi lub jego upoważnionemu 

przedstawicielowi.

background image

46

OCENA ZGODNOŚCI MASZYN

Maszyny wymienione w zał. nr 2 do rozporządzenia, 
wymagające udziału jednostki notyfikowanej w procedurze 
oceny zgodności.

A. Maszyny
1. Pilarki tarczowe (jedno- i wielopiłowe) do drewna i podobnych 
materiałów lub do mięsa i podobnych materiałów (wymienione 
rodzaje)
2. Strugarki wyrówniarki do obróbki drewna z ręcznym 
posuwem.
3. Jednostronne strugarki grubiarki do drewna z ręcznym 
podawaniem lub odbieraniem.
4. Pilarki taśmowe do drewna i podobnych materiałów oraz do 
mięsa i podobnych materiałów, wyposażone w stały lub 
ruchomy stół lub wózek z ręcznym podawaniem lub 
odbieraniem.
5. Obrabiarki kombinowane do drewna i podobnych materiałów, 
w skład których wchodzą obrabiarki wymienione w pkt 1-4 i 7.
6. Wielowrzecionowe czopiarki do drewna z ręcznym posuwem.
7. Frezarki pionowe dolnowrzecionowe z posuwem ręcznym, do 
drewna i podobnych materiałów.
8. Przenośne pilarki łańcuchowe do drewna.

background image

47

Maszyny wymienione w zał. nr 2 do rozporządzenia, wymagające 
udziału jednostki notyfikowanej w procedurze oceny zgodności - c.d.
9. Prasy, w tym prasy krawędziowe, do obróbki metali na zimno, z 
ręcznym podawaniem lub odbieraniem, których ruchome elementy 
robocze mogą mieć skok większy niż 6 mm i prędkość przekraczającą 
30 mm/s.
10. Wtryskarki oraz prasy do tworzyw sztucznych, z ręcznym 
podawaniem lub odbieraniem.
11. Wtryskarki oraz prasy do gumy, z ręcznym podawaniem lub 
odbieraniem.
12. Maszyny do robót podziemnych następujących rodzajów:
12.1. maszyny szynowe: lokomotywy i wózki hamulcowe;
12.2. hydrauliczne obudowy zmechanizowane;
12.3. silniki spalinowe przeznaczone do instalowania w maszynach do 
robót podziemnych.
13. Ręcznie ładowane pojazdy asenizacyjne do odpadów z gospodarstw 
takich jak domowe, wyposażone w mechanizm prasujący.
14. Osłony i odłączalne wały pędne z przegubami uniwersalnymi, o 
których mowa w § 76 rozporządzenia Przekazu mocy w silnikach.
15. Podnośniki do obsługi pojazdów.
16. Urządzenia do podnoszenia osób, stwarzające ryzyko upadku z 
wysokości większej niż 3 m.
17. Maszyny do produkcji materiałów pirotechnicznych.

background image

48

Elementy bezpieczeństwa wymienione w zał. nr 2 do 
rozporządzenia, wymagające udziału jednostki notyfikowanej w 
procedurze oceny zgodności 

B. Elementy bezpieczeństwa

1. Elektroczułe urządzenia zaprojektowane specjalnie do 
wykrywania osób w celu zapewnienia im bezpieczeństwa (bariery 
niematerialne, maty czułe na nacisk, detektory 
elektromagnetyczne itp.).
2. Układy logiczne zapewniające funkcje bezpieczeństwa przy 
oburęcznym sterowaniu.
3. Automatyczne ochronne osłony ruchome do pras, wymienionych 
w części A w pkt 9-11.
4. Konstrukcje chroniące przed skutkami wywrócenia (ROPS).
5. Konstrukcje chroniące przed spadającymi przedmiotami (FOPS). 

background image

49

Wymogi formalne istotne dla użytkownika 
urządzenia wprowadzonego do obrotu.

Dokumentacja:
- instrukcja obsługi (w języku polskim),
- deklaracja zgodności (w języku polskim); jako 
zwieńczenie przeprowadzonego procesu oceny 
zgodności; wydaje wprowadzający do obrotu (producent, 
jego przedstawiciel na terenie UE lub importer)

Oznakowanie:

- oznakowanie CE – zasada domniemania zgodności z 
wymaganiami zasadniczymi,
- wymagane informacje na wyrobie: oznaczenie 
producenta; rodzaj, typ, nr fabryczny urządzenia, 
podstawowe parametry techniczne, rok produkcji.
-umieszczone na wyrobie, w szczególności przy 
urządzeniach sterowniczych (i w oprogramowaniu) 
oznaczenia, napisy, znaki, zrozumiałe dla operatora - w 
języku polskim.

background image

50

Środki ochrony
 indywidualnej

background image

51

rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w 

sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. 

Nr 169, poz. 1650)

Środki ochrony indywidualnej – 

wszelkie środki noszone lub trzymane przez pracownika w 

celu jego ochrony przed jednym lub większą liczbą 

zagrożeń związanych z występowaniem niebezpiecznych 

lub szkodliwych czynników w środowisku pracy, w tym 

również wszelkie akcesoria i dodatki przeznaczone do tego 

celu

Do środków ochrony indywidualnej 

nie zalicza się

:

• zwykłej odzieży roboczej i mundurów, które nie są specjalnie 

przeznaczone do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia 

pracownika,

• środków ochrony indywidualnej używanych przez wojsko, Policję i 

inne służby utrzymania porządku publicznego,

• wyposażenia stosowanego przez służby pierwszej pomocy i 

ratownicze,

• środków ochrony indywidualnej stosowanych na podstawie 

przepisów Prawa o ruchu drogowym,

• wyposażenia sportowego,

• środków służących do samoobrony lub do odstraszania,

• przenośnych urządzeń do wykrywania oraz sygnalizowania 

zagrożeń i naruszania porządku publicznego

background image

52

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Nie podlegają przepisom rozporządzenia 

MG z dnia 21 

grudnia 2005 roku

 w sprawie wymagań zasadniczych 

dla środków ochrony indywidualnej:

• środki objęte innymi przepisami wydanymi na podstawie 

ustawy o systemie oceny zgodności;

• środki zaprojektowane i wykonane dla sił zbrojnych, 

policji, służb porządku publicznego;

• środki powszechnego użytku chroniące przed 

niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, wilgocią, 

wodą i ciepłem;

• środki służące do samoobrony;

• środki przeznaczone do ochrony i ratowania osób 

przebywających na statkach oraz na statkach 

powietrznych, nieprzeznaczone do stałego noszenia;

• hełmy i wizjery przeznaczone dla użytkowników 

pojazdów motocyklowych  

background image

53

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

 

za zgodne z zasadniczymi wymaganiami uznaje się:

• środki ochrony indywidualnej zaliczane do środków o 

prostej konstrukcji posiadające oznakowanie CE, dla 

których producent lub jego upoważniony 

przedstawiciel wystawił deklarację zgodności WE

• środki ochrony indywidualnej inne niż o prostej 

konstrukcji, posiadające oznakowanie CE, dla których 

producent lub jego upoważniony przedstawiciel 

posiada certyfikat potwierdzający zgodność z 

zasadniczymi wymaganiami i wystawił deklarację 

zgodności WE

background image

54

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

środki ochrony indywidualnej zaliczane do środków o prostej 

konstrukcji (nieformalnie kategoria I) obejmują wyłącznie 

środki przeznaczone do ochrony przed:

• działaniami czynników mechanicznych, których skutki są 

powierzchniowe

• środkami czyszczącymi o słabym działaniu i łatwo 

odwracalnych skutkach działania

• zagrożeniami związanymi z manipulacją gorącymi 

przedmiotami, która nie naraża użytkownika na temperaturę 

wyższą niż 50°C (323 K) lub też na niebezpieczne uderzenia

• czynnikami atmosferycznymi, bez uwzględniania czynników 

wyjątkowych i ekstremalnych

• słabymi uderzeniami i drganiami, które nie mają wpływu na 

istotne dla życia obszary ciała i których skutki nie mogą 

spowodować nieodwracalnych uszkodzeń ciała

• światłem słonecznym 

background image

55

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

do środków ochrony indywidualnej o złożonej konstrukcji 

(nieformalnie kategoria III) zalicza się:

• sprzęt ochrony układu oddechowego chroniący przed 

stałymi lub ciekłymi aerozolami bądź też drażniącymi, 

niebezpiecznymi, toksycznymi lub promieniotwórczymi 

gazami

• sprzęt ochrony układu oddechowego, zapewniający pełną 

izolację od atmosfery, łącznie ze sprzętem używanym do 

nurkowania

• sprzęt ratowniczy do użytku w środowiskach o wysokiej 

temperaturze, których skutki są porównywalne do 

działania powietrza o temperaturze 100°C (373 K) lub 

wyższej i w których może występować promieniowanie 

podczerwone, płomienie lub duże rozpryski roztopionego 

materiału

background image

56

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

do środków ochrony indywidualnej o złożonej konstrukcji 

(nieformalnie kategoria III) zalicza się - c.d.:

• sprzęt ratowniczy do użytku w środowiskach o niskiej 

temperaturze, których skutki są porównywalne do 

działania powietrza o temperaturze -50°C (223 K) lub 

niższej

• środki chroniące przed upadkiem z wysokości
• środki chroniące przed zagrożeniami elektrycznymi, 

niebezpiecznym napięciem prądu elektrycznego lub 

takie, które są używane jako izolatory podczas 

wykonywania prac pod wysokim napięciem

• środki zapewniające ograniczoną w czasie ochronę przed 

zagrożeniami chemicznymi lub promieniowaniem 

jonizującym

background image

57

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

środki nie mieszczące się w kategorii I i III są 

klasyfikowane do środków ochrony indywidualnej 

nieformalnie nazywanych kategorią II i należą do 

nich m.in..:

• większość hełmów (kasków);
• ochrony słuchu;
• większość osłon oczu i twarzy;
• większość ochron stóp i nóg;
• znaczna część ubrań ochronnych
• …

background image

58

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Środki ochrony indywidualnej powinny:
1)zapewniać wystarczającą ochronę przed występującymi 

zagrożeniami;

2)być zaprojektowane oraz wykonane zgodnie z 

wymaganiami ergonomii w taki sposób, aby w 

przewidywanych warunkach używania, do których są 

przeznaczone, użytkownik mógł normalnie wykonywać 

wszystkie czynności w przypadku zagrożenia, 

korzystając równocześnie z odpowiedniej ochrony na 

możliwie najwyższym osiągalnym poziomie.
(przez ochronę na możliwie najwyższym osiągalnym 

poziomie należy rozumieć poziom, powyżej którego 

niedogodności związane z ich noszeniem uniemożliwiają 

ich skuteczne używanie podczas narażenia na 

zagrożenia lub uniemożliwiają normalne wykonywanie 

czynności)

background image

59

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Środki ochrony indywidualnej powinny być tak zaprojektowane i 

wykonane, aby: 

• możliwe było ich łatwe i prawidłowe założenie na użytkownika 

oraz pozostawienie ich na właściwym miejscu przez 

przewidywany okres użytkowania, z uwzględnieniem 

panujących wokół warunków, wykonywanych ruchów i 

przyjmowanych pozycji ciała. 

• zapewniona była możliwość optymalnego ich dostosowania do 

budowy ciała użytkownika za pomocą wszelkich właściwych 

środków, w szczególności odpowiednich systemów regulacji i 

mocowania lub przez zapewnienie odpowiedniego zakresu 

rozmiarów.

• były możliwie jak najlżejsze, z zachowaniem wymaganej 

wytrzymałości i skuteczności ich działania.

• były odporne na działanie czynników otoczenia, w 

przewidywanych warunkach ich używania. 

background image

60

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Producent lub jego upoważniony przedstawiciel, powinien dostarczyć 

instrukcję 

ich użytkowania

 (w języku polskim), która powinna zawierać:

1) nazwę i adres producenta  (upoważnionego przedstawiciela);
2) sposób przechowywania, używania, czyszczenia, konserwacji, obsługi i 

dezynfekcji środków ochrony indywidualnej;

3) informację o:

a) zalecanych przez producenta środkach czyszczących, konserwujących i 

dezynfekujących, 
b) skuteczności ochrony, poziomów lub klas ochrony, którymi charakteryzują 

się środki ochrony indywidualnej,
c) odpowiednim dodatkowym wyposażeniu środków ochrony indywidualnej i 

charakterystyce ich części zamiennych,
d) klasie ochrony dla różnych poziomów zagrożeń i związanych z tym 

ograniczeń używania środków ochrony indywidualnej,
e) rodzaju opakowania właściwego do ich bezpiecznego transportu;

4) datę ważności lub okres trwałości środków ochrony indywidualnej lub ich 

określonych części składowych;

5) objaśnienie wszelkich oznaczeń;
6) nazwę, adres i numer identyfikacyjny jednostki notyfikowanej uczestniczącej 

w procesie oceny zgodności środków ochrony indywidualnej.

background image

61

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

deklaracja zgodności WE

 powinna zawierać:

• nazwę i adres producenta i jego upoważnionego przedstawiciela 

• pełny opis środka ochrony indywidualnej, w szczególności z 

podaniem nazwy, typu, numeru seryjnego

• oświadczenie, że nowy środek ochrony indywidualnej jest zgodny 

z postanowieniami rozporządzenia MG (dyrektywy Rady 

89/686/EWG) oraz z normami zharmonizowanymi (podać numer 

norm - dla środków ochrony indywidualnej o prostej konstrukcji)

• oświadczenie, że nowy środek ochrony indywidualnej jest 

identyczny ze środkiem ochrony indywidualnej będącym 

przedmiotem certyfikatu oceny typu WE (podać numer 

certyfikatu), wydanego przez jednostkę notyfikowaną (podać 

nazwę i dokładny adres jednostki notyfikowanej)

• oświadczenie, że nowy środek ochrony indywidualnej (art. 11A 

albo 11B dyrektywy 89/686/EWG)  podlega pod nadzór jednostki 

notyfikowanej (podać nazwę i adres jednostki notyfikowanej)

• miejsce i datę sporządzenia deklaracji

• imię i nazwisko osoby upoważnionej do złożenia podpisu w 

imieniu producenta albo jego upoważnionego przedstawiciela

background image

62

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

• w procedurach oceny zgodności na etapie 

projektowania i produkcji środków ochrony 

indywidualnej innych niż o prostej konstrukcji 

uczestniczą jednostki notyfikowane

• ocena typu WE jest procedurą w toku, której jednostka 

notyfikowana stwierdza, że określony wzór środka 

ochrony indywidualnej spełnia wymagania określone 

w rozporządzeniu

• jeżeli wzór środka ochrony indywidualnej poddany 

ocenie typu WE odpowiada wymaganiom określonym 

w odpowiednich przepisach, jednostka notyfikowana 

wydaje wnioskodawcy certyfikat oceny typu WE i 

powiadamia o tym niezwłocznie wnioskodawcę

background image

63

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

środki ochrony indywidualnej zaliczane do środków o 

złożonej 

konstrukcji

 podlegają, w zależności od wyboru producenta: 

• procedurze 

kontroli jakości

 wyprodukowanych środków ochrony 

indywidualnej przez jednostkę notyfikowaną

-zapewnienie jednorodności ich produkcji i zgodności z typem opisanym w 

certyfikacie oceny typu WE 
-jednostka notyfikowana wybrana przez producenta przeprowadza 

niezbędne kontrole procesu produkcji środków ochrony indywidualnej, co 

najmniej raz w roku, pobiera odpowiednie próbki wzoru i dokonuje ich 

oceny, 

albo 

• procedurze 

monitorowania

 przez jednotę notyfikowaną 

systemu

 

zapewnienia jakości produkcji

producent utrzymuje odpowiedni system zapewnienia jakości produkcji WE, 

obejmujący proces produkcji, jednostka notyfikowana dokonuje oceny i 

zatwierdzenie jego systemu jakości produkcji WE;
każdy egzemplarz środków ochrony indywidualnej powinien być poddany 

ocenie i badaniu
jednostka notyfikowana przeprowadzająca audyt systemu zapewnienia 

jakości produkcji WE, sprawuje nadzór nad zatwierdzonym systemem, 

poprzez: inspekcję stanowisk badawczych, miejsc składowania i kontroli 

środków ochrony indywidualnej, wgląd w dokumentację, przeprowadzanie u 

producenta okresowych audytów

background image

64

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Oznakowanie CE 

• producent umieszcza je na środkach ochrony indywidualnej, 

które spełniają zasadnicze wymagania określone w 

rozporządzeniu oraz zostały poddane procedurom oceny 

zgodności 

• powinno być umieszczone na każdym egzemplarzu środka 

ochrony indywidualnej w sposób widoczny, czytelny i odporny 

na zatarcie przez cały okres używania tego środka

• powinno być umieszczane na środkach ochrony indywidualnej w 

sposób niewprowadzający w błąd

• dopuszcza się umieszczanie oznakowania CE na opakowaniu 

tych środków, jeżeli jest to konieczne ze względu na właściwości 

środka ochrony indywidualnej

• w przypadku środków ochrony indywidualnej o złożonej 

konstrukcji, po literach CE umieszcza się numer identyfikacyjny 

jednostki notyfikowanej, która ocenia system kontroli 

produkowanych środków ochrony indywidualnej

• inne oznakowania mogą być umieszczane na środkach ochrony 

indywidualnej lub na ich opakowaniu, o ile nie zmniejszą 

widoczności i czytelności oznakowania CE.

background image

65

OCENA ZGODNOŚCI ŚRODKÓW 

OCHRONY INDYWIDUALNEJ

OZNAKOWANIE ZNAKIEM CE

I i II kategoria

III

 

kategoria

1234

numer jednostki 
notyfikowanej, która 

ocenia system kontroli

 

produkowanych wyrobów

background image

66

Procedura oceny zgodności środków ochrony indywidualnej

 

KATEGORIA I

KATEGORIA III

KATEGORIA II

KOMPLETOWANIE DOKUMENTACJI

OCENA TYPU WE WYKONANA PRZEZ JEDNOSTKĘ 

NOTYFIKOWANĄ

SYSTEM 

KONTROLI 

JAKOŚCI WE DLA 

WYROBU 

FINALNEGO

SYSTEM 

ZAPEWNIENIA 

JAKOŚCI 

PRODUKCJI WE 

POPRZEZ 

MONITOROWANIE

 

SPORZĄDZENIE DEKLARACJI ZGODNOŚCI

ZNAK  CE

 

ZNAK  CE

 

ZNAK  CE

 

INSTRUKCJA UŻYTKOWANIA

background image

67

Dziękuję za uwagę


Document Outline