Socjologia gospodarki

dr Dariusz Dudzik

 

 

 

Model teoretyczny

1989 rok:

- zmiana systemu organizacji życia społecznego,
- nowe reguły gry gospodarczej,  
- zmiana struktur władzy, powstają nowe instytucje,

 

 

Przestarzały, nieefektywny ład

 monocentryczny zostaje zastąpiony ładem

 policentrycznym, gdzie podstawą jest

 istnienie gospodarki rynkowej, wolności

 obywateli, mniejszego interwencjonizmu

 państwowego.

 

 

Socjologia ... ???

Nowy ład = nowa subdyscyplina

Propozycje nazewnictwa:

Socjologia gospodarki 

Socjologia industrialna 

Socjologia ekonomiczna  

Socjologia gospodarcza

 

 

Podstawy ideowe pieniądza:

- handel wymienny,
- forma rytuału na neutralnym terenie,
- wymiana przyjmowała wymiar regularnych działań,
- zaspokajanie pożądliwości, usunięcie ograniczenia 

wywołanego rzadkością dóbr,

- pierwszy pieniądz to towar na tyle rzadki (żeby wzbudzić 

pożądanie) i na tyle dostępny (żeby go nie brakowało),

 

 

Podstawy ideowe pieniądza:

- różne formy pierwszego pieniądza (zwierzęta, herbata, 

pieprz, sól, niewolnicy),

- później znany jako pieniądz metalowy, ze szlachetnego 

kruszcu,

- pieniądz ze szlachetnego stopu był gwarantem wartości ze 

względu na ograniczenia występowania,

- zdecydowanie później pojawia się banknot,

 

 

Podstawy ideowe pieniądza:

- inflacja – pojęcie nierozerwalne z pieniądzem i rynkiem, 
- pieniądz papierowy jest wytworem prawa obowiązującego w 

państwie,

- pieniądz elektroniczny,
- pod wpływem pieniądza, relacje producent- konsument 

przyjmuje formę producent - kupiec – konsument,

 

 

Koncepcja pieniądza wg. Talcota Parsonsa 

- symboliczne, zgeneralizowane medium społecznej 

komunikacji i interakcji,

- trzy funkcje:

1. środek wymiany,
2. miernik wartości
3. środek tezauryzacji (wycofanie z obiegu i 

   

przechowywanie bezczynnych zapasów złota)

- pieniądz reguluje proces wymiany dóbr i usług,

 

 

Koncepcja pieniądza wg. Talcota Parsonsa

- nośnik informacji,
- reguluje proces wymiany dóbr i usług,
- pozwala na funkcjonowanie systemu jako integralnej całości,
- pieniądz jest nośnikiem znaków: postać materialna ceny i 

systemów cen,

 

 

Koncepcja pieniądza wg. Talcota Parsonsa

- cena – nośnik informacji dla producenta i konsumenta,
- zmiana ceny – zmiana natężenia emitowanego sygnału,
- społeczna interpretacja pieniądza to spojrzenie przez 

pryzmat socjologii na pieniądz jako kategorii ekonomicznej,

- istota pieniądza może być zrozumiane w aspekcie 

symbolicznej komunikacji,

 

 

Człowiek ekonomiczny

Homo oeconomicus:

- autonomiczne indywiduum kierujące się egoizmem i 

skłonnościami  do wymiany (ekonomia klasyczna),

- altruizm podstawą stosunków międzyludzkich (Smith),
- komutacja (połączenie) egoizmu i altruizmu wg 

Marschalla,

- istniejący porządek umożliwia aktywność jednostki i 

rzutuje na jej poziom efektywności (ordoliberaowie),

 

 

Człowiek ekonomiczny

- człowiek nie działa samodzielnie współpracuje z innymi,
- człowiek jest skłonny do nierespektowania wartości i 

reguł postępowania,

- działania gospodarcze człowieka jest ściśle powiązana z 

wyborem odwołującym się do przesłanek racjonalnych,

- racjonalne wybory to wybór zgodny z oczekiwaniami 

jednostki,

 

 

Człowiek socjalny

Homo socjologicus:

- odwołuje się do wartości niż do interesów,

- działania uzależnione od reguł instytucjonalnych,

- działania gospodarcze motywowane zasadami etycznymi, 

 

 

Literatura:

1. Dyoniziak Ryszard, Iwanicka Krystyna, Karwińska Anna, Pucek Zbigniew, Społeczeństwo 

w  procesie  zmian  -  zarys  socjologii  ogólnej,  Towarzystwo  Autorów  i  Wydawców  Prac 

Naukowych „UNIVERSITAS”, Kraków 1992; 

2. Kosiński Stanisław, Socjologia ogólna, PWN, Warszawa 1987;

3.  Olechnicki  Krzysztof,  Załęcki  Paweł,  Słownik  socjologiczny,  Wydawnictwo  Graffiti  BC, 

Toruń 1997; 

4. Sztompka Piotr, Socjologia, Wydawnictwo Znak, Kraków 2002;