Magdalena R…
Agnieszka D…
Bartosz B…

Celuloza inaczej błonnik, to wielocukier. 
Stanowi ona polimer glukozy, który nie jest 
trawiony przez organizm człowieka. 
Celuloza wchodząc w skład struktur 
tworzących ścianę komórkową, nadaje jej 
sztywność, trwałość i elastyczność.

wzór ogólny:

(C6H10O5)n

gdzie:

n = 1000 - 4000 reszt glikozy.

 

*celuloza – występuje w zdrewniałych 

częściach roślin takich jak trzcina, włókna 
lnu, konopie, słoma, źdźbła trawy.

• substancja stała
• biała
• włóknista
• nie rozpuszcza się w wodzie
• odporna na działanie kwasów oraz 

zasad

• posiada właściwości higroskopijne

SPRZET: probówki, świeczka
ODCZYNNIKI; kawałek włókna bawełnianego, woda, kwas solny,

rozpuszczalnik organiczny

PRZEBIEG:

Do czterech probówek z niewielką iloscią włókna bawełnianego, 

dodajemy: wodę, rozpuszczalnik organiczny, kwas solny, 

natomiast ostatnią probówkę ogrzewamy w płomieniach świeczki.

OBSERWACJE:

W probówce z wodą i rozpuszczalnikiem organicznym włókno 

bawełniane nie rozpuszcza się. W probówce z HCL również nie 

zachodzi reakcja, a w probówce ogrzanej włókno bawełniane łatwo 

ulega spalaniu przy czym ma zapach palącego się papieru. 

WNIOSKI:

Celuloza jest:

-nie rozpuszczalna w wodzie i rozpuszczalnikach organicznych,

-odporna na działanie odczynników chemicznych,

-ulega rozkładowi na glukozę,

-bezbarwną, bezpostaciową substancją.

• wielocukier (polisacharyd)
• bez smaku
• bez zapachu
• ulega spalaniu

C₆H₁₀O₅ + 6O₂ ---> 6CO₂ + 5H₂O

1. metodę sulfitową - w tej metodzie rozgrzewa się mocno 

rozdrobnione drewno do temperatury 1500C pod ciśnieniem 

500 kPa z wodorosiarczanem wapnia. Lignina zawarta w 

drewnie rozpuszcza się przekształcając się w kwasy 

ligninosulfanowe, a pozostaje tylko oczyszczona celuloza. 

Część z tej celulozy podczas przeprowadzania wszystkich 

reakcji ulega przekształceniu w glukozę pozostającą w 

ługach sulfitowych 

2. metodę siarczanową - w tej z kolei metodzie używa się 

wodorotlenek sodu z dodatkiem 2% siarczku sodu. Jako 

produkt uboczny otrzymuje się ługi alkaliczne, zawierające 

rozpuszczoną ligninę, które odparowuje się po dodaniu 

siarczanu sodu do suchości, a następnie praży. Siarczan 

sodu ulega też redukcji na siarczek sodu. W wyniku 

prażenia otrzymujemy także węglan sodu, który w reakcji z 

wapnem gaszonym daje wodorotlenek sodu potrzebny do 

kolejnej reakcji.

Odczynniki:

• roztwór chlorojodku cynku
Sprzęt:

• probówka
Wykonanie:

• W probówce umieszcza się niewielkie kawałeczki 

różnych gatunków roślin zawierających celulozę (rdzeń 

z dzikiego bzu, rdzeń ze słonecznika, włókna z łodygi 

lnu).

• Dodaje się następnie kilka kropel roztworu chlorojodku 

cynku (*).

Obserwacje:

• Substancje zawierające celulozę barwią się po dodaniu 

roztworu chlorojodku cynku na kolor fioletowy.

Skrobia wykorzystywana jest w przemyśle:
• papierniczym – produkcja papieru
• tytoniowym – do wyrobu bibułek do 

papierosów

• tekstylnym – do wybory tkanin
• budowniczym - do wyrobu papy
• hydraulicznym – do wyrobu uszczelek
• ceramicznym
• tytoniowym
• elektrotechnicznym

• Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz 

Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: 

Videograf II, 2004, s. 67. ISBN 83-71-83-240-0. 

• Encyklopedia popularna, Tom I. Wyd. II. Warszawa: PWN, 

1983, s. 428. ISBN 83-01-00000-7. 

• http://www.edupedia.pl/words/index/show/542718_slownik_

chemiczny-celuloza.html

• http://www.mojegimnazjum.com.pl/temat-5-celuloza-wzor-

wlasciwosci-zastosowanie-dzial-10-klasa-iii-chemia.html

• http://biomist.pl/chemia/doswiadczenia-

chemiczne/wykrywanie-celulozy/263

• http://pl.wikipedia.org/wiki/Celuloza