Slajd 1

►

Rozród wpływa zasadniczo na efekty

ekonomiczne chowu bydła mlecznego i

mięsnego, poprzez uzyskiwanie od krów

regularnie mleka (po każdym wycieleniu)

i potomstwa przeznaczonego do

dalszego wychowu lub na opas.

►

Obecnie w rozmnażaniu bydła duże

znaczenie ma sztuczna inseminacja, a

mniejsze krycie naturalne.

►

Użytkowanie rozpłodowe młodego bydła

zapoczątkowuje się w wieku, w którym

zwierzęta obu płci są dostatecznie

wyrośnięte i rozwinięte fizycznie.

►

Buhaje i jałówki rozpoczyna się

użytkować rozpłodowo przeważnie w

wieku 15-19 miesięcy.

►

Dojrzałość rozpłodowa zwierząt jest

poprzedzona dojrzałością płciową,

przypadającą u bydła w wieku 6-8 miesięcy.

►

Od tego czasu w jądrach buhajów

permanentnie są wytwarzane plemniki, a

jałówek cyklicznie, co 19-21 dni, owuluje

zwykle jedna komórka jajowa.

►

Komórka jajowa jest zdolna do zapłodnienia

tylko w krótkim okresie czasu, tj. ok. 20-24

godz. po owulacji.

►

Plemniki w drogach rodnych samicy

zachowują zdolność do zapłodnienia

komórek jajowych przez ok.

24-30 godzin.

W drogach rodnych samicy poruszają się

one z szybkością 4 mm na minutę. W

związku z tym bardzo ważnym czynnikiem

warunkującym skuteczne pokrycie

(zapłodnienie) samicy jest odpowiedni

moment jej krycia lub unasiennienia.

►

Krowy i jałówki powinny być pokryte

12 - 18 godz. od początku rui.

►

Po zapłodnieniu komórki jajowej, co

odbywa się w górnym odcinku

jajowodu, rozpoczyna się

ciąża, która

trwa 270-289 dni

; u szlachetnych ras

europejskich wynosi średnio 278 dni.

►

U bydła za płodną uznaje się samicę

rodzącą w roku jedno cielę, co

oznacza, że okres między kolejnymi

wycieleniami powinien być zbliżony

365 dni.

►

Następne więc pokrycie lub

unasiennienie powinno nastąpić

między 50. a 90 dniem po porodzie.

►

Osiągnięcie dojrzałości płciowej oznacza

fizjologiczną zdolność jałówek do zajścia w

ciążę.

►

Nie dopuszcza się jednak do tego ze względu

na zbyt słaby rozwój fizyczny ich organizmów.

►

Zbyt wczesna ciąża, a w zasadzie zbyt

wcześnie rozpoczęte użytkowanie mleczne,

może u nich spowo dować:



osłabienie konstytucji i odporności,



niedorozwój fizyczny oraz urodzenie słabego

potomstwa.

►

Jałówki dopuszczane są do krycia lub

sztucznego unasienniania po osiągnięciu

przez nie dojrzałości rozpłodowej.

►

Uważa się, że zdolna do rozpłodu jałówka

powinna osiągnąć 65-70% masy ciała

dorosłej krowy danej rasy tj. 15-18 miesięcy i

masę ciała 350-400 kg.

►

Wynikiem skutecznego pokrycia jałówek w

wyżej podanym wieku są ich pierwsze

wycielenia, przypadające w optymalnym

wieku 24 - 27 miesięcy.

►

Cykl rujowy u jałówek i krów trwa 19-21 dni (u jałówek

- 20 dni, a u krów - 21 dni).

►

U bydła ruję nazywa się latowaniem lub gonieniem.

►

Trwa ona od 18 do 36 godzin.

►

Objawy rui

–

FAZA PRZEDRUJOWA



1. Obwąchiwanie innych krów;



2. Próby obskakiwania innych krów;



3. Srom wilgotny, zaczerwieniony, lekko obrzmiały;



4. Krowa nie stoi przy obskakiwaniu przez inne samice.



Porykiwanie, spadek apetytu i obniżenie wydajności mleka,



6. Wyciek niewielkiej ilości bardzo rzadkiego, wodnistego

śluzu.

►

Objawy rui -

FAZA RUI WŁAŚCIWEJ



1. Krowa jest niespokojna, często ryczy;



2. Obwąchuje narządy płciowe innych krów, (lizanie ich)



3. Srom jest obrzmiały i zaczerwieniony;



4. Wypływ śluzu z pochwy - obfity wyciek przejrzystego,

bardzo ciągliwego śluzu rujowego, zwisającego w kształcie

sopla



5. Krowa przy obmacywaniu wygina grzbiet;



6. Stoi nieruchomo przy obskakiwaniu; a także obskakuje

inne krowy



7. Ma podwyższoną temperaturę ciała;



8. Zmniejsza się apetyt i wydajność mleka. która

charakteryzuje:

►

Objawy rui –

FAZA PORUJOWA



1. Brak tolerancji na obskakiwanie przez inne

krowy oraz chęci wspinania się na nie,



2. Zanikający wyciek śluzu porujowego, który

jest mętny i bardzo lepki, czasem z

domieszką krwi.



3. Stopniowe zanikanie niepokoju i

pobudzenia, powrót apetytu,



4. Zmniejszanie się obrzmienia warg

sromowych i zaczerwienienia ścian

przedsionka pochwy,

►

U krów zdarzają się ruje bez wyraźnych

objawów, tzw.

ruje ciche

►

Zwiększenie odsetka rui przebiegających

bezobjawowo lub o słabej wyrazistości

występuje zwykle w okresie zimowym,

zwłaszcza gdy krowy są żywione paszami

ubogimi w sole mineralne i witaminy i nie

korzystają z ruchu na świeżym powietrzu.

►

U krów ze słabo zaznaczonymi objawami rui

jest trudno w praktyce ustalić jej początek, a

tym samym wybrać właściwy moment na

dokonanie zabiegu inseminacyjne go.

►

Owulacja u krów zachodzi po około 14

godzinach po zakończeniu rui.

►

Najwięcej owulacji występuje w godzinach

popołudniowych i wieczornych, tj. między 14,

a 20., rzadziej w nocy i rano.

►

Ogromną więc rolę dla skutecznego pokrycia

lub unasiennienia samicy odgrywa moment

dokonania krycia lub sztucznego

unasiennienia.

►

Właściwy moment przypada między 12, a 18

godziną po rozpoczęciu rui.

►

Dla określenia właściwego momentu

inseminacji bardzo ważnym jest więc

zaobserwowanie początku rui.

►

W praktyce samice, u których stwierdzono

ruję po południu i wieczorem inseminuje się

rano następnego dnia, a samice

rozpoczynające ruję rano i przed południem

unasiennia się wieczorem tego samego dnia.

►

Właściwe rozpoznanie początku rui jest

podstawowym warunkiem powodzenia krycia

lub unasienniania.

DRAMIŃSKI

Wykrywacz Rui

dla bydła

Zastosowanie w

Elektronicznym

wykrywaczu rui

nowoczesnej

technologii

pozwala hodowcy

określić

dokładny moment

w czasie cyklu

płciowego, w

którym odbywa się

owulacja (również

przy cichej rui !!!).

Document Outline