background image

Ochrona danych 

osobowych i 

informacji 

niejawnych 

Bezpieczeństwo Wewnętrzne 
II ROK Studia stacjonarne  
sem. zimowy 2012/2013
dr Katarzyna Ciućkowska – 
Leszczewicz 

background image

Zasada need-to-know

    

Naczelną zasadą obowiązującą w ochronie 

informacji niejawnych jest zasada „wiedzy 

koniecznej”. 

Zasada ta wyrażona została w art. 4 ust. 1 

ustawy, która stanowi: 
Informacje niejawne mogą być udostępnione 

wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania 

tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do 

wykonywania przez nią pracy lub pełnienia 

służby na zajmowanym stanowisku albo 

wykonywania czynności zawodowych 

background image

Zasada need-to-know 

Zasada ta podwójnie ogranicza dostęp do 

informacji niejawnych: 

-

pod względem podmiotowym 

-

pod względem przedmiotowym. 

background image

Rękojmia zachowania 
tajemnicy

 

Art. 2 ust. 2 ustawy: 

 zdolność osoby do spełnienia ustawowych 
wymogów dla 
zapewnienia ochrony informacji niejawnych prze
d ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzona 
w wyniku przeprowadzenia postępowania 
sprawdzającego; 

background image

Rodzaje postępowań 
sprawdzających

 

Ustawa o ochronie informacji 
niejawnych przewiduje dwa rodzaje 
postępowań sprawdzających: 

 - postępowanie zwykłe 

-

postępowanie poszerzone 

background image

Zwykłe postępowanie 
sprawdzające 

Zwykłe postępowania sprawdzające są 
przeprowadzone przez 
pełnomocników ochrony, a obejmują 
osoby ubiegające się o dostęp do 
informacji niejawnych o klauzuli 
„poufne” 

background image

Poszerzone postępowanie 
sprawdzające

 

Poszerzone postępowanie sprawdzające prowadzi ABW lub 

SKW wobec osób: 

 ubiegających się o dostęp do informacji niejawnych o 

klauzuli „tajne” i „ściśle tajne”;

kierowników jednostek organizacyjnych, w których są 

przetwarzane informacje niejawne o klauzuli "poufne" lub 

wyższej;

pełnomocników ochrony i ich zastępców, kandydatów na 

pełnomocników ochrony; 

wobec osób ubiegających się o dostęp 

do informacji niejawnych międzynarodowych lub o dostęp, 

który ma wynikać z umowy międzynarodowej zawartej 

przez Rzeczpospolitą Polską.

background image

Dostęp do informacji 
niejawnych o klauzuli 
„zastrzeżone”

 

Zniesiono istniejący obowiązek prowadzenia 
postępowań sprawdzających wobec osób, 
które mają uzyskać dostęp do informacji 
niejawnych o klauzuli „zastrzeżone”. 

Dostęp do takich informacji udzielany jest 
na podstawie pisemnego upoważnienia 
kierownika jednostki organizacyjnej po 
odbyciu stosownego przeszkolenia
 (art. 
21 ust. 4 ustawy) 

background image

Podmioty odpowiedzialne za 
ochronę informacji 
niejawnych

 

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego 

Służba Kontrwywiadu Wojskowego 

Krajowa Władza Bezpieczeństwa

Pełnomocnik ochrony informacji 
niejawnych 

Kierownik jednostki organizacyjnej 

background image

ABW i SKW

 

Nadzorują funkcjonowanie systemu ochrony informacji 

niejawnych w jednostkach pozostających w ich 

właściwości, tj.: 
 1)   prowadzą kontrolę ochrony informacji niejawnych i 

przestrzegania przepisów obowiązujących w tym zakresie;
  2)   realizują zadania w zakresie bezpieczeństwa 

systemów teleinformatycznych;
 3)   prowadzą postępowania sprawdzające, kontrolne 

postępowania sprawdzające oraz postępowania 

bezpieczeństwa przemysłowego;

  4)   zapewniają ochronę informacji niejawnych wymienian

ych między Rzecząpospolitą Polską a innymi państwami 

lub organizacjami międzynarodowymi;
 5)   prowadzą doradztwo i szkolenia w zakresie ochrony 

informacji niejawnych. 

background image

Agencja Bezpieczeństwa 
Wewnętrznego

 

Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy ABW 
realizuje zadania w odniesieniu do tzw. 
sfery cywilnej
 czyli jednostek 
organizacyjnych i osób podlegających 
ustawie, a więc podmiotów określonych 
w art. 1 ust. 2

background image

Służba Kontrwywiadu 
Wojskowego

 

z wyłączeniem: 

Ministerstwa Obrony Narodowej oraz jednostek 
organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony 
Narodowej lub przez niego nadzorowanych;

ataszatów obrony w placówkach zagranicznych;

żołnierzy w służbie czynnej wyznaczonych na 
stanowiska służbowe w innych jednostkach 
organizacyjnych niż wymienione powyżej.

background image

Krajowa Władza 
Bezpieczeństwa

Nadzoruje system ochrony informacji niejawnych w 

stosunkach Rzeczypospolitej Polskiej z innymi państwami 

lub organizacjami międzynarodowymi 

Wydaje dokumenty upoważniających do dostępu do 

informacji niejawnych Organizacji Traktatu 

Północnoatlantyckiego, Unii Europejskiej lub innych 

organizacji międzynarodowych, 

Funkcję Krajowej Władzy Bezpieczeństwa pełni Szef Agencji 

Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW).

W odniesieniu do podmiotów znajdujących się we właściwości 

ustawowej SKW, Szef ABW pełni funkcję KWB za 

pośrednictwem Szefa SKW.

background image

Kierownik jednostki 
organizacyjnej

 

Kierownik jednostki, w której 
przetwarzane są informacje niejawne 
odpowiada za ich ochronę,  w 
szczególności zorganizowanie i 
zapewnienie funkcjonowania ochrony. 

background image

Kierownik jednostki 
organizacyjnej

 

Na kierowniku jednostki organizacyjnej, w której przetwarzane są 

informacje niejawne spoczywają liczne obowiązki pracodawcy, tj.:

-

Zaznajomienie pracownika z zakresem informacji niejawnych, do 

których będzie miał dostęp oraz procedurami wykonywania pracy 

zapewniającymi ochronę tych informacji;

-

Opracowanie dokumentacji – wykazu stanowisk i rodzajów prac 

zleconych, z którymi może wiązać się dostęp do informacji 

niejawnych, wykazu osób dopuszczonych do pracy na stanowiskach, z 

którymi wiąże się dostęp do informacji niejawnych, szczególnych 

wymagań bezpieczeństwa systemu lub sieci teleinformatycznej i 

procedury bezpiecznej eksploatacji, instrukcji bezpieczeństwa 

przemysłowego 

-

Prowadzenie dokumentacji osobowej, obejmującej ankietę 

bezpieczeństwa osobowego, poświadczenie bezpieczeństwa oraz 

potwierdzenie zapoznania się z zakresem tajemnicy prawnie 

chronionej

-

Wdrożenie rozwiązań organizacyjno-technicznych przewidzianych w 

ustawie w celu ochrony informacji niejawnych 

background image

Pełnomocnik ochrony

 

Odpowiada za zapewnienie przestrzegania 

przepisów o ochronie informacji niejawnych

Podlega bezpośrednio kierownikowi jednostki 

organizacyjnej.

Pełnomocnik ochrony realizuje w/w zadania przy 

pomocy wyodrębnionej i podległej mu komórki 

organizacyjnej do spraw ochrony informacji 

niejawnych, jeżeli jest utworzona w jednostce 

organizacyjnej 

background image

Pełnomocnik ochrony

 

Do zadań pełnomocnika ochrony należy:

  1)   zapewnienie ochrony informacji niejawnych, w tym stosowanie środków 

bezpieczeństwa fizycznego;

  2)   zapewnienie ochrony systemów teleinformatycznych, w których są 

przetwarzane informacje niejawne;

  3)   zarządzanie ryzykiem bezpieczeństwa informacji niejawnych, w szczególności 

szacowanie ryzyka;

  4)   kontrola ochrony informacji niejawnych oraz przestrzegania przepisów 

o ochronie tych informacji, w szczególności okresowa (co najmniej raz na trzy lata) 

kontrola ewidencji, materiałów i obiegu dokumentów;

  5)   opracowywanie i aktualizowanie, wymagającego akceptacji kierownika jednostki 

organizacyjnej, planu ochrony informacji niejawnych w jednostce organizacyjnej, w tym 

w razie wprowadzenia stanu nadzwyczajnego, i nadzorowanie jego realizacji;

  6)   prowadzenie szkoleń w zakresie ochrony informacji niejawnych;
 7)   prowadzenie zwykłych postępowań sprawdzających oraz kontrolnych postępowań 

sprawdzających;

 8)   prowadzenie aktualnego wykazu osób zatrudnionych lub pełniących służbę w 

jednostce organizacyjnej albo wykonujących czynności zlecone, które posiadają 

uprawnienia do dostępu do informacji niejawnych, oraz osób, którym odmówiono 

wydania poświadczenia bezpieczeństwa lub je cofnięto, obejmującego wyłącznie: 

a)  imię i nazwisko, b)  numer PESEL, c)  imię ojca, d)  datę i miejsce urodzenia, 

e)  adres miejsca zamieszkania lub pobytu,f)  określenie dokumentu kończącego 

procedurę, datę jego wydania oraz numer;

  9)   przekazywanie odpowiednio ABW lub SKW do ewidencji, o których mowa w art. 73 

ust. 1, danych, o których mowa w art. 73 ust. 2, osób uprawnionych do dostępu 

do informacji niejawnych, a także osób, którym odmówiono wydania poświadczenia 

bezpieczeństwa lub wobec których podjęto decyzję o cofnięciu poświadczenia 

bezpieczeństwa, na podstawie wykazu, o którym mowa w pkt 8.

background image

Postępowanie 
sprawdzające  

 

   

Celem postępowania sprawdzającego 

jest stwierdzenie czy osoba, wobec 
której postępowanie jest prowadzone, 
daje rękojmię zachowania tajemnicy. 

background image

Ogólne zasady 
postępowania 
sprawdzającego

 

Bezstronność i obiektywizm 

Staranność i rzetelność 

Zgoda na przeprowadzenie 
postępowania sprawdzającego 

Określony termin na wykonanie 
czynności sprawdzających 

background image

Bezstronność i 
obiektywizm

 

Realizowana przez możliwość wyłączenia 
osoby prowadzącej postępowanie 
sprawdzające na podstawie art. 24 § 1 pkt 
1-6 kodeksu postępowania 
administracyjnego. 

Wyłączenie pracownika organu 
administracji publicznej może nastąpić z 
mocy samego prawa, może też go wyłączyć 
przełożony – na wniosek pracownika, 
wniosek strony lub z urzędu. 

background image

Bezstronność i 
obiektywizm

 

Wyłączenie powinno być stosowane przede 

wszystkim w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy 

osób bliskich (małżonka, krewnych i 

powinowatych, osób przysposobionych itp.), jak i 

po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki 

lub kurateli. 

Powinno się je stosować w przypadku 

wystąpienia innych okoliczności, które mogą 

wywoływać wątpliwości co do bezstronności 

prowadzonego postępowania, między innymi 

podległości służbowej. 

Dlatego też postępowania sprawdzające w 

stosunku do kierowników jednostek 

organizacyjnych, bez względu na klauzulę 

tajności, prowadzi ABW lub SKW. 

background image

Staranność i rzetelność

 

Dotyczy przede wszystkim: 

 zgodności prowadzenia postępowania z 
przepisami ustawy, 

udokumentowania wszystkich 
podejmowanych czynności,

 terminowości prowadzonego 
postępowania. 

background image

Zgoda na 
przeprowadzenie  
postępowania 
sprawdzającego

 

Prowadzenie postępowania sprawdzającego wymaga 

pisemnej zgody osoby, której ma dotyczyć. 

Zgodę taką osoba sprawdzana wyraża, popisując ankietę 

bezpieczeństwa osobowego. 

W przypadku niewyrażenia zgody na przeprowadzenie 

postępowania sprawdzającego osoba taka nie może być 

zatrudniona na stanowisku związanym z dostępem do 

informacji niejawnych. 

Zgodę na prowadzenie postępowania można wycofać w 

każdej chwili. Oczywiście jest to jednoznaczne z 

rezygnacją ubiegania się o stanowisko związane z 

dostępem do informacji niejawnych. 

Osoba sprawdzana może także odmówić np. poddaniu się 

badaniu lekarskiemu w związku z podejrzeniem zaburzeń 

psychicznych lub uzależnienia od alkoholu. Ze skutkiem 

jak wyżej. 

background image

Termin 

Wszystkie czynności przeprowadzone w toku 

postępowań sprawdzających winny być zakończone 

przed upływem 3 miesięcy od dnia: 

1)

Złożenia do pełnomocnika wypełnionej ankiety, 

2)

Złożenia wniosku o przeprowadzenie postępowania 

sprawdzającego wraz z wypełnioną ankietą 

W przypadku niedotrzymania wskazanego terminu organ 

prowadzący postępowanie zobowiązany jest 

poinformować o przewidywanym terminie zakończenia 

postępowania i powodach przedłużenia się 

postępowania. Informacja ta nie może jednak naruszać 

zasad ochrony informacji niejawnych. 

UWAGA organ prowadzący postępowanie czyni to na wniosek 

osoby sprawdzanej!!! 

background image

Zwykłe postępowanie 
sprawdzające

 

Obejmuje: 

1)

Sprawdzenie danych zawartych w wypełnionej i podpisanej 

przez osobę sprawdzaną ankiecie (w rejestrach, 

ewidencjach, Krajowym Rejestrze Karnym), a także 

sprawdzenie innych informacji uzyskanych w toku 

postępowania sprawdzającego, w zakresie niezbędnym czy 

osoba sprawdzana daje rękojmię zachowania tajemnicy 

2)

Sprawdzenie w ewidencjach i kartotekach  niedostępnych 

powszechnie danych zawartych w ankiecie oraz innych 

informacji uzyskanych w toku postępowania 

sprawdzającego 

3)

Można przeprowadzić rozmowę z osobą sprawdzaną w celu 

usunięcia nieścisłości i sprzeczności zawartych w 

uzyskanych informacjach 

background image

Poszerzone postępowanie 
sprawdzające

 

Obejmuje: 

-

w/w czynności 

A nadto: 

-

Rozmowę z przełożonymi osoby sprawdzanej 

oraz innymi osobami

-

Przeprowadzenie wywiadu w miejscu 

zamieszkania osoby sprawdzanej

-

Sprawdzenie stanu i obrotów na rachunku 

bankowym oraz zadłużenia osoby 

sprawdzanej, w szczególności zadłużenia 

wobec Skarbu Państwa. 

background image

Postępowanie 
sprawdzające

 

Postępowanie sprawdzające kończy się: 

-

Wydaniem poświadczenia 
bezpieczeństwa 

-

Odmową wydania poświadczenia 
bezpieczeństwa 

-

Umorzeniem 

background image

Dziękuję za uwagę 


Document Outline