Psychologia analityczna C.G.Junga

Psychologia analityczna

C.G.Junga

‘Moje życie jest opowieścią o

samorealizacji nieświadomości’

‘Dał człowiekowi odwagę, by na nowo

odkrył swoją duszę’

Magdalena

Błażek



Uogólnienie doświadczeń

terapeutycznych, studiów

etnograficznych i religijnych



Nie uznał doktryny Freuda w

całości: seksualizm dziecięcy,

patogeneza zaburzeń

psychicznych, stosunek do religii.



Model energetyczny

psyche jako ogół

wszystkich świadomych i nieświadomych

procesów psychicznych, dynamiczna całość

złożona z wzajemnie dopełniających się i

dążących do względnej równowagi Ś i NŚ

procesów psychicznych.



Źródłem energii jest napięcie między Ś i NŚ,



Immanentną właściwością natury ludzkiej

jest istnienie struktury przeciwieństw, które

wyzwalają energię.



W psyche zmienia się dystrybucja

energii, jej ilość jest stała.



Energia jest intensywnością procesów

psychicznych, przejawia się w postaci

psychologicznej jako uwaga,

pragnienie, afekt itp.



W formie potencjalnej występuje jako

możliwości, zamierzenia, postawy itp.

Libido- ogólna energia psychiczna.

Ruch libido ma charakter

uporządkowany



progresja

(rozwój

przystosowania

progresja

(rozwój

przystosowania

sytuacji wew. i zew., kierunek nadaje

świadomość),



regresja (cofnięcie się na wcześniejszy etap

rozwojowy, sterowana nieświadomością),



ekstrawersja (skierowanie energii do świata

zew.),



introwersja

(skierowanie

energii

introwersja

(skierowanie

energii

procesom wew.)

Struktura osobowości w ujęciu

C.G. Junga



Ego

świadoma psychika, uświadomione

spostrzeżenia, wspomnienia, myśli i

uczucia. Zapewnia poczucie tożsamości,

ciągłości, centrum świadomości.



Nieświadomość osobowa- doświadczenia

wyparte, stłumione, zapomniane,

zlekceważone.



Między nieświadomością osobową a ego

istnieje dwustronna komunikacja.



Kompleks- ustrukturalizowana konstelacja

uczuć, myśli, spostrzeżeń i wspomnień.



Elementy wyparte- kompleksy- grupy treści

psychicznych, które odłączyły się od Ś i

funkcjonują autonomicznie.



Kompleks: jądro (nośnik znaczenia

kompleksu, nie podlega świadomej kontroli)

oraz liczne związane z nim treści psychiczne.



Kompleks pobudza lub hamuje świadome

działania człowieka. Rozrastanie się

kompleksu zaburza funkcjonowanie

psychiczne.



Kompleksy mogą mieć znaczenie pozytywne,

gdy jako źródło konfliktów stanowią o

dynamice i rozwoju życia psychicznego.



Nieświadomość zbiorowa

struktura ta

ma największą siłę i moc oddziaływania,

w zaburzeniach dominuje nad całą

psychiką. Składa się ze śladów

pamięciowych przeszłych pokoleń.



Dziedziczymy pewną możliwość

ożywienia doświadczeń przeszłych

pokoleń. NZ stanowi wspólne gatunkowi

podłoże osobowości.



Ignorowanie procesów nieświadomych

prowadzi do symptomów, fobii i

omamów.

Archetypy

strukturalne

składniki NZ



Nieświadomość zbiorowa: pamięć gatunkowa,

zawiera doświadczenia odziedziczone.



W skład wchodzą: popędy (impulsy, pobudki

wewnętrzne pozbawione świadomej

motywacji, najważniejszy jest popęd

seksualny, tworzą parę przeciwieństw wraz z

archetypami).



Archetypy: pierwowzory ludzkich wierzeń,

uczuć, działań i dążeń, które występują u

każdej jednostki, centralne ośrodki regulacji

nieświadomości.



Stanowią one uniwersalną formę pamięciową

zawierającą znaczny ładunek emocjonalny.



Archetyp matki stanowi podstawę

kształtowania się stosunku do własnej matki.



Poszczególne archetypy często się

przenikają i łączą nawzajem.



Archetypy są dynamicznymi autonomicznymi

systemami.



Najważniejsze z nich to: persona, anima,

animus oraz cień



Archetyp

wrodzona dyspozycja do

określonej reakcji na pewne typowe

sytuacje.



Warunkiem aktualizacji określonego

archetypu jest ukształtowanie się ego.



Struktura funkcjonowania archetypów

jest dwoista: konstruktywna (jasna strona

archetypu) i destruktywna (ciemna).



Treści nieświadomości zbiorowej

nabierają znaczenia dzięki konfrontacji ze

świadomością.



Archetypy przejawiają się w formie

symboli, które stanowią wytwór

nieświadomości zbiorowej transformując

energię psychiczną w obrazy (sny,

fantazje, indywidualna mitologia).



Zintegrowana psyche: wysoki poziom

rozwoju osobowego, przekształcenie

przeciwieństw psychicznych w wyższą

syntezę (symbol jednoczący- mandala-

odbicie pierwotnego ładu psychiki,

regulują powstałe zaburzenia).



Persona

maska, rola przypisana przez

społeczeństwo.



Ukrywa ona właściwą naturę jednostki.

Osobowość publiczna.



Zagrażająca jest nadmierna

identyfikacja ego z personą- utrata

autonomii.



Persona wyłania się z archetypu

odzwierciedlającego całość stosunków

społecznych.



Persona

część ego zwrócona ku rzeczywistości

zew. , obejmuje psychiczne i fizyczne właściwości

jednostki oraz nabyte wzorce zachowania się.



Zapewnia przystosowanie dzięki kompromisowi

między środowiskiem a wew. wymaganiami

jednostki.



Gdy jednostka ukrywa swoją prawdziwą naturę

persona staje się maską, pod którą niszczona

jest indywidualność



Nadmierna identyfikacja ego z personą prowadzi

do powiększenia cienia złożonego z popędów.



Anima i animus

kobiecy aspekt

męskiej osobowości (anima) i

męski kobiecej (animus).



Powstały na skutek kumulowania

się doświadczenia wielu pokoleń

w obcowaniu z płcią odmienną.



Przyczyniają się do zrozumienia

osób odmiennej płci.



Cień-

zwierzęce popędy, grzech

pierworodny- gdy jest rzutowany na

świat zewnętrzny przybiera postać

szatana lub wroga.



Odpowiada za społecznie nie

akceptowane myśli, uczucia i działania-

agresja, zaburzenia psychiczne,



Przed społecznym odbiorem ukrywa go

persona

Jaźń- całość procesów psychicznych,

dążenie do jedności (mandala)



Jaźń stanowi centrum osobowości, wokół

którego koncentrują się inne systemy, scala je

zapewniając jedność, równowagę i stabilność.



Jaźń jest celem, do którego dąży człowiek,

motywuje ona zachowanie.



Do jej osiągnięcia najbardziej zbliża nas

doświadczenie religijne.



Chrystus i Budda są najbardziej rozwiniętymi

wyobrażeniami archetypu jaźni.



Archetyp jaźni ujawnia się zazwyczaj w wieku

średnim, gdyż wymaga ona dojrzałości innych

systemów.



Jaźń łączy Ś i NŚ, archetypowy obraz

pierwotnej rzeczywistości psychicznej. Z

jaźni wyłania się ego- zespół wyobrażeń

stanowiących centrum pola świadomości

mające poczucie jedności i ciągłości.



Jaźń jest centrum całości psychicznej, ego

centrum świadomości. Zadaniem ego jest

optymalne uwolnienie się od jaźni i wpływu

nieświadomości zbiorowej, tj. zdobycie

autonomii, poszerzenie pola świadomości i

skuteczne przystosowanie do świata zew.

Systemy, postawy i funkcje składające

się na osobowość wchodzą w związki



Kompensacja słabości innego

sytemu (E-I)



Przeciwstawienie się (zasada

przeciwieństw)



Synteza systemów (jedność

przeciwieństw za pomocą funkcji

transcendentnej)



Nieświadomość- jest komplementarna

wobec Ś, rozwija się autonomicznie, ma

odmienną zawartość treściową (wyparte

treści, kompleksy, archetypy itp.).



Treści NI pozostają w związkach

komplementarnych z treściami

świadomości, zerwanie prowadzi do

patologii psychicznej. Wchodzą tam

treści wyparte lub stłumione przez ego.



Rozwój osobowości

proces

indywiduacji

(Arystoteles,

Tomasz z Akwinu, Leibnitz).



Możliwość rozwoju dana jest

każdemu człowiekowi, który

może rozwijając świadomość

przekształcić elementy psychiki

w jednolitą całość.

Stadia



faza realizacji celu naturalnego

(I połowa życia,

małżeństwo,

prokreacja,

zarobkowanie,

małżeństwo,

prokreacja,

zarobkowanie,

zdobywanie pozycji społecznej, ego uzyskuje

autonomię

funkcjonalna

psyche,

autonomię

funkcjonalna

psyche,

zróżnicowanie

funkcji

psychicznej,

zróżnicowanie

funkcji

psychicznej,

ukształtowanie persony);



faza realizacji celu kulturowego

(II połowa

życia,

poznawcze,

moralne,

artystyczne,

życia,

poznawcze,

moralne,

artystyczne,

zachodzi w NZ, czasem prowadzi przez

zaburzenia,

etapy:

integracja

cienia,

zaburzenia,

etapy:

integracja

cienia,

zróżnicowanie obrazu archetypowego drugiej

płci i odróżnienie osobowości manicznych;

starego mędrca i wielkiej matki; następuje

świadomy powrót ego do jaźni).

Typy psychologiczne



działanie energii psychicznej przejawia się w 4

podstawowych funkcjach: myślenie, uczucia,

percepcja, intuicja.



Tworzą one dwie przeciwstawne grupy: myślenie i

uczucia: funkcje racjonalne, kierują się

wartościowaniem; funkcje irracjonalne: percepcja i

intuicja, postrzeganie bez oceny i interpretacji.



Zazwyczaj silnie rozwija się jedna funkcja (jest

świadoma) i z jej pomocą jednostka orientuje się i

przystosowuje do rzeczywistości.



Funkcja przeciwstawna- nieświadomość

indywidualna. Dwie pozostałe częściowo w

świadomości/nieświadomości.



Nadrzędna funkcja określa typ funkcjonalny.



Połączenie z bardziej ogólną typologią:

E i I określa dodatkowo przepływ

energii. Ekstrawertywne nastawienie Ś

określa introwertywne nastawienie N.



Ta kompensacja zapewnia równowagę

funkcjonalną psyche i nie dopuszcza

do zaburzeń psychicznych.



Ostatecznie

powstaje

typów

Ostatecznie

powstaje

typów

psychologicznych: E intelektualny, II,

EU, IU, EP, IP, EI, II (introwertywny

intuicyjny).

Zaburzenia psychiczne



zatarcie granicy miedzy normą a patologią,

przeżycia psychotyczne ułatwiają osiągnięcie

wysokiego poziomu integracji osobowości i

sprzyjają samorealizacji.



Do zaburzeń prowadzą zaburzenia w dystrybucji

libido.



Psychologiczna śmierć- brak różnicy potencjałów

w warstwach psyche.



Jednostronne przemieszczenie libido- silna

aktywizacja nieświadomości- treści te wdzierają

się do świadomości- prowadzi to do dysocjacji

(histeria) lub rozszczepienia (schizofrenia).

Rozszczepienie obejmuje ego. Ruch jest

regresywny.



Zaburzenia oparte na procesie

indywiduacji: nerwica- zahamowanie

rozwoju w pierwszej fazie,

psychoza- zahamowanie w II fazie.

Ekstremalne formy typu postaw

charakteryzują schizofrenię (I) i

histerię (E). W histerii konsekwencja

skrajnej postawy E jest zagrożenie

ego (utrata własnego Ja).



Skrajna E to także psychopatia.



Skrajna I charakteryzuje nerwicę lękową i

natręctw.



Objawy nerwicowe wskazują na

zaburzenie przepływu energii psychicznej

(rola kompleksów)- nerwica to dysocjacja

osobowości spowodowana obecnością w

świadomości kompleksów patologicznych,

które pochłaniają ogromną ilość energii.



Cechy schizofrenii

dysocjacja głęboka

(rozszczepienie), całkowita (cała

osobowość), nieusystematyzowana

(fragmentacja psyche) i najczęściej

nieodwracalna; podstawowe kompleksy

pochodzą z nieświadomości zbiorowej i

mają naturę archetypową;

dezintegracja ego i utrata świadomej

kontroli nad procesami psychicznymi.



Celem psychoterapii jest poszerzenie

świadomości

aby

zaszło

świadomości

aby

zaszło

samourzeczywistnienie.



Etapy terapii: wyznanie i oczyszczenie

(katharsis), wyjaśnienie i interpretacja,

wychowanie

przystosowaniu

wychowanie

przystosowaniu

rozwojowi ego, analiza prowadząca do

głębokich zmian psyche.



Terapeuta

aktywnie

kieruje

Terapeuta

aktywnie

kieruje

interpretuje.

Musi

reprezentować

interpretuje.

Musi

reprezentować

wysoki poziom rozwoju osobowego.



Postawy

ekstrawersja i introwersja.



Funkcje: myślenie, uczucie, percepcja

i intuicja.



Wzajemne oddziaływanie systemów,

postaw i funkcji może przejawiać się

w: kompensowaniu, przeciwstawianiu

się lub łączeniu.



Kompensacja:

dopełnianie się (np. gdy

świadomość jest E to nieświadomość jest I)



Przeciwstawianie się funkcji, konflikt: konieczny

do psychologicznego funkcjonowania, brak

napięcia- śmierć psychologiczna.



Łączenie poszczególnych systemów i

współpraca obszarów osobowości są niezbędne

do jej prawidłowego rozwoju.



Zasada entropii- przepływ energii od systemu

słabszego do silniejszego w sensie

funkcjonalnym. Cała energia wykorzystywana

jest do utrzymania się przy życiu i zachowania

gatunku.



Przemieszczenie energii psychicznej

podporządkowane procesowi indywiduacji

określa się mianem sublimacji.



Wyparcie zachodzi wtedy, gdy energia nie

może zostać wyładowana ani za

pośrednictwem popędów ani przez

sublimację i lokuje się w nieświadomości.



Wyparcie ma charakter regresywny,

sublimacja progresywny



Rozwój osobowości

ostatecznym celem jest

samourzeczywistnienie. Jest to najpełniejsze

i najbardziej harmonijne połączenie

wszystkich aspektów osobowości człowieka-

powstaje jaźń.



Dzieciństwo- aktywność instynktowna,

oczekiwania rodziców kierują zachowaniem.



Wczesna dorosłość- dojrzewanie jako okres

psychicznych narodzin. Przeważa postawa

E. Życie psychiczne jest zdominowane przez

świadomość.



Wiek średni

dominuje potrzeba

odnalezienia sensu w życiu, postawa

I. Pojawia się kryzys wieku średniego.

Przemiana ta jest rozstrzygającym i

niebezpiecznym okresem w życiu.



Celem rozwoju jest stabilna jedność

osobowości. Aby była możliwa każdy

system musi się zróżnicować aby

potem doszło do ponownej integracji

(funkcja transcendentna).



Tworzenie symboli pełni dwie funkcje

wyraża niezaspokojony popęd lub treści

archetypowe.



Symbole są reprezentacjami

psychicznymi- wyrażają archetyp lub

przyszły rozwój osobowości- powstają

dzięki działaniu siły popychającej

(energia popędowa) i siły przyciągającej

(energia pochodząca z celów

transcendentnych).



Zaburzenia psychiczne-

przeciwstawienie nerwic psychozom

(histeria- schizofrenia)



Całkowicie równomierne

rozmieszczenie energii w psyche

prowadzi do śmierci psychologicznej



Mechanizm rozszczepienia- obejmuje

ego



Dysocjacja- ego nienaruszone



Rozszczepienie- regresywny ruch libido,

brak świadomego przystosowania i

intensyfikacja nieświadomości



Jednostronne nagromadzenie energii

psychicznej, treści nieświadomości

wypływają na powierzchnię psyche



Całkowita regresja libido prowadzi do

zalania świadomości przez

nieświadomość



Zaburzenia psychiczne- proces

indywiduacji,



Nerwica- zahamowanie procesu

indywiduacji,



Schizofrenia- próba indywiduacji

bez udziału świadomości,

Document Outline