Temperament

Anna Werner

Katarzyna Wyrozumska

Wioletta Karoń

Aleksander Matyl

Damian Pres

Temperament – definicja i

pojęcie.

Temperament a

osobowość.

1.Definicja i pojęcie

temperamentu

Zespół stałych cech psych.

charakteryzujących dynamikę

emocjonalnego życia człowieka,

sposoby zew. wyrażania uczuć i

zachowania się. Są to cechy

wrażliwości na: bodżce,

impulsywność, siła i trwałość

reakcji emocjonalnych oraz tempo

przebiegu procesów psych.

Cechy te zależą od wrodzonych

właściwości syst. nerwowego, które mogą

jednak ulegać znacznym zmianom pod

wpływem doświadczenia, wychowania,

uczenia się oraz czynników farmakol.

Zachowanie się człowieka w konkretnej

sytuacji zależy nie tylko od cech jego

temp., ale również od wielu innych

czynników jak np.: wprawa, stopień

zainteresowania, aktualny stan

pobudliwości, a przede wszystkim od

cech osobowości człowieka. (PWN)

2. Wg Galena (na podstawie Hipokratesa)

istnieją 4 rodzaje temp.:

a) choleryk – człowiek wybuchowy, o

silnych i szybko powstających reakcjach

uczuciowych

b) sangwinik – człowiek o żywym i

zmiennym usposobieniu, wrażliwy

szybko przemijających reakcjach

uczuciowych.

c) flegmatyk – powolny, słabo reagujący na

bodżce

d) melancholik – człowiek o usposobieniu

łagodnym, biernym, wolno powstających

reakcjach uczuciowych.

3.Staroż. Grecy wywodzili temp. z różnic

indywidualnych w zakresie emocji,

twierdzili, że fizjol. podstawą temp. są

„humory”. Temp. Nie zmienia się w ciągu

życia – ujawnia się w zachowaniu już we

wczesnym dzieciństwie.

4.Allport – twórca psychologii osobowości

Dwa aspekty temp.:

A)-zakres emocji (e. rozległe-e. zawężone)

- siła emocji (e. silne – e. słabe)

B) Drugi dotyczy indywidualnych uczuć,

którego wskaźnikiem są: ciś. krwi, tętno,

reakcja skórno - galwaniczna

5.Wg Eysencka:

Współczesna def. temp. odwołuje się do

emocji: „mniej lub bardziej stały, trwały

system zachowań afektywnych”

6. Mahrabian i Falender:

„

Przez temp. rozumie się charakterysty-

czny stan emocjonalny”

7. Goldsmith i Campos :

„

Przez pojęcie temp. Rozumiemy różnice

indywidualne w emocjonalności […].

Pojęcie to obejmuje różnice indywidualne w

emocjach pierwotnych – strachu, złości,

smutku, przyjemności, ciekawości itp. – jak

i bardziej zgenaralizowany poziom

aktywacji, którego wyrazem są parame-

try czasowe i siłowe reakcji behawioral-

nych.

8.Temperament jako styl zachowania.

Wg Thomasa i Chessa temp. dotyczy

sposobu w jaki ktoś się zachowuje, def. go

czysto opisowo, jednak uważali, iż jest

on uwarunkowany genetycznie.

9. Def. Temp. Wywodzące się z orientacji

biologicznej.

Temp. posiada podłoże biol:

-dziedziczność

-stałość

-populacja

-wiek

A) Temp. jako przejaw układu nerwowego

W klasyfikacji Pawłowa „t. był uważany

jako psychol. przejaw typu wyższej czyn-

ności nerwowej – szybkości i siły reakcji

zachowania”

B) Temp. jako odziedziczony składnik

dziedziczności

a) Salomon i Diamond :

-podobieństwo cech temperamentalnych

człowieka do innych ssaków

-temp. jako ewolucyjna funkcja przystoso-

wawcza

b) Temp. nazywamy te cechy osobowości,

które są dziedziczone i obecne od wczesne-

go dzieciństwa (odrzucenie wpływu oddzia-

ływania środowiska).

10. Temp. jako pojęcie odnoszące się do

formalnych cech zachowania

Thomas i Chess : Temp. odnosi się nie tylko do

emocji, lecz do wszelkich zachowań

Podsumowanie:

-pod pojęciem temperamentu należy

rozumieć cechy zachowania, pod wzg

których ludzie się różnią, różnice te opisuje

się za pomocą takich pojęć jak:

dyspozycja, cecha, właściwość, czynnik,

atrybut, wymiar, typ, kategoria

-względna stałość w ciągu życia i spójność

temp. ma podłoże biol. – odnosi się do

takich parametrów zachowania, jak – siła,

energia, intensywność, szybkość, tempo,

zmienność, ruchliwość.

Osobowość

Pojęcie używane w 3 różnych znaczeniach:

1.Na określenie tego, co warunkuje

jedność i tożsamość człowieka

2.Na określenie wzoru, do którego

osiągnięcia zmierza proces wychowania i

samowychowania

3.Na określenie układu stałych cech lub

mech. wew. regulujących zachowanie się

człowieka i przebieg jego procesów psych.

Problematyka osobowości ujmowana była z

różnych punktów widzenia:

A) Orientacja biol.- kładzie nacisk na

determinanty somatyczne – instynkt i

popęd

B) Orientacja psychol. – uwzgl. samoświa-

domość

Obecnie, traktuje się składniki biogenne,

psychogenne i socjogenne jako wzajemnie

na siebie oddziaływujące i tworzące całość.

Na rozwój osobowości mają wpływ przede

wszystkim: wychowanie i nauczanie,

własna aktywna działalność, wpływ środo-

wieka oraz wrodzone i dziedziczne zadatki

człowieka.

Kształtujące się w toku życia składniki

osobowości, z punktu widzenia funkcji,

które pełnią, dzieli się na:

1.Właściwości dynamiczne, warunkujące

kierunek dążeń człowieka

2.Schematy poznawcze (obraz świata,

pogląd na świat, obraz własnej osoby,

opinie poglądy)

3.Postawy – specyf. sposób reagowania

4.Mech. kontroli – panowanie nad sobą,

odporność, sposoby radzenia sobie z tym,

co zagraża osobowości

Do czynników określających osobowość

niektórzy zaliczają: temperament,

inteligencję i zdolności.

Wg Allporta osobowość to:

„

nawyki, postawy ogólne i specyficzne

upodobania […]

Temperament to jeden ze składników

osobowości, to materiał wyjściowy, na

osnowie którego kształtuje się osobowość

(charakter).

Niektórzy autorzy terminów temp. i osobo-

wość używają zamiennie.

Document Outline