Narząd rozrodczy
Narząd rozrodczy
i
i
oddechowy ryb
oddechowy ryb
Narząd rozrodczy
Narząd rozrodczy
i
i
oddechowy ryb
oddechowy ryb
Układ rozrodczy
Układ rozrodczy
•
Ryby w większości są rozdzielnopłciowe. U wielu
gatunków zaznacza się dymorfizm płciowy,
przejawiający się między innymi długością płetw.
Znaczna większość ryb to gatunki jajorodne (np.
ciernik, węgorz i karp) u których zapłodnienie jest
zewnętrzne. Ryby ty przystępują do tarła w miejscu
rozrodu, zwanym tarliskiem. Samice składają
wielką liczbę jaj (ikrę), która jest polewana spermą,
czyli mleczkiem , przez samca. Nieliczne gatunki są
jajożyworodne. Występuje u nich zapłodnienie
wewnętrzne (np. mieczyki, gupiki). Samce ryb
żyworodnych mają narząd kopulacyjny powstały z
częściowo przekształoconej płetwy odbytowej.
GONADY
GONADY
•
Gonada, gruczoł płciowy, gruczoł rozrodczy –
występujący u zwierząt narząd płciowy
produkujący męskie bądź żeńskie komórki
rozrodcze (
). Gonady umożliwiają
. U niektórych zwierząt
występują samodzielnie, u pozostałych wchodzą
w skład
. Gonady żeńskie
, a męskie –
. U
większości zwierząt gonady występują parzyście.
Jedna gonada, najczęściej jajnik, spotykana jest u
niektórych
oraz u
i
wytwarzają większe ilości
gonad.
•
Gruczoły i komórki rozrodcze:
Układ płciowy (rozrodczy) ryb składa się z gonad
(gruczołów płciowych, czyli rozrodczych), w których
produkowane są gamety (komórki płciowe, czyli
rozrodcze), oraz przewodów wyprowadzających. U
samic jaja produkowane są w jajnikach. Odpowiednią
rolę u samców spełniają jądra, wytwarzające
plemniki. U samców niektórych gatunków ryb
występują jeszcze narządy kopulacyjne, ułatwiające
wprowadzenie plemników do dróg rodnych samicy.
Wśród ryb występują znaczne różnice w budowie
układu płciowego.
Porównanie gonad u dorszy
Porównanie gonad u dorszy
różnej wielkości
różnej wielkości
•
W związku ze swoją specyficzną funkcją gamety
odróżniają się od pozostałych, somatycznych
komórek organizmu. Wspólną cechą jaj i plemników
jest zredukowana do połowy (w porównaniu z innymi
komórkami ciała) liczba chromosomów. Zadaniem
plemnika w akcie rozrodu jest odszukać komórkę
jajową, przekazać jej swoje cechy dziedziczne (tj.
połączyć swój i jej chromosomowy materiał
genetyczny) i pobudzić ją do rozwoju. Zadaniem jaja
jest ponadto chronić rozwijający się w jego wnętrzu
zarodek oraz zapewnić mu odpowiedni zapas
substancji odżywczych. Te funkcje określają budowę
i właściwości jaj oraz plemników.
Czarniak
Czarniak
Układ rozrodczy
Układ rozrodczy
maskulinizowanych samic
maskulinizowanych samic
pstrąga tęczowego.
pstrąga tęczowego.
Układ oddechowy
Układ oddechowy
•
tworzą skrzela zamknięte w jamie skrzelowej, która
zapewnia im ochronę oraz skuteczny przepływ wody.
Skrzela osadzone są na łukach skrzelowych po obu stronach
gardzieli. Od każdego łuku odchodzą dwa rzędy bogato
unaczynionych listków skrzelowych. Mieszczące się na
listach drobne fałdy to blaszki skrzelowe, zwiększające
powierzchnię oddechową. Pokrywy skrzelowe działają jak
pompa ssąco-tłocząca, utrzymując jednokierunkowy
przepływ wody - od jamy gębowej do jamy skrzelowej. U ryb
kostnoszkieletowych w jamie ciała, pod kręgosłupem,
ciągnie się duży, cienkościenny pęcherz pławny, wypełniony
mieszaniną gazów (O2, CO2, N2). Pęcherz pławny jest
narządem hydrostatycznym. Jego główną rolą jest
usprawnienie pływania - zmiana ciężaru właściwego ciała
ryby, co pomaga jej w zmianie głębokości.
•
U licznych gatunków pełni on również
inne funkcje: służy do przekazywania
fal dźwiękowych do błędnika i jako
dodatkowy narząd oddechowy.
SKRZELA
SKRZELA
•
Skrzela, narządy zwierząt wodnych, wewnętrzne
lub zewnętrzne, umożliwiające oddychanie
rozpuszczonym w wodzie. Występują u
niektórych
, mięczaków, skorupiaków,
ryb oraz płazów. Działanie ich uwarunkowane jest
stałym przepływem wody. Mają rozmaite kształty,
rozgałęzienia bądź pofałdowania, zwiększające
powierzchnię wymiany gazowej.
•
U ryb chrzęstnoszkieletowych skrzela zakończone
są szczelinami skrzelowymi, natomiast u
kostnoszkieletowych - pokrywami skrzelowymi
(operculum), które zamykają komory skrzelowe.
Budowa skrzeli
Budowa skrzeli
•
widok po usunięciu pokrywy skrzelowej
Mechanizm działania
Mechanizm działania
skrzeli
skrzeli
•
strzałki pokazują kierunek przepływu wody, powierzchnia
kropkowana - woda z tlenem) - widok głowy ryby z dołu
Skrzela tuńczyka
Skrzela tuńczyka
