ZARZĄDZANIE 

RYZYKIEM BANKOWYM

 procesów decyzyjnych 

zachodzących w banku,

 oceny prowadzonej 

działalności bankowej

SYSTEM ZARZĄDZANIA     

                  w BANKU

zbiór zasad i mechanizmów 

odnoszących się do:

 SYSTEM ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

 SYSTEM KONTROLI WEWNĘTRZNEJ

W ramach SYSTEMU 

ZARZĄDZANIA w BANKU 

funkcjonuje co najmniej:

ma za zadanie identyfikację, pomiar lub 

szacowanie oraz monitorowanie 

ryzyka występującego w działalności 

banku służące zapewnieniu 

prawidłowości procesu wyznaczania     

     i realizacji szczegółowych celów 

prowadzonej przez bank działalności

SYSTEM ZARZĄDZANIA 

RYZYKIEM

 sformalizowane zasady określania wielkości 

podejmowanego ryzyka i zasady zarządzania 

ryzykiem,

 sformalizowane procedury identyfikacji, pomiaru 

lub szacowania oraz monitorowania ryzyka,

 sformalizowane limity ograniczające ryzyko            

              i zasady postępowania w przypadku 

przekroczenia limitu,

 system sprawozdawczości zarządczej 

umożliwiający monitorowanie poziomu ryzyka,

 strukturę organizacyjną dostosowaną do wielkości 

i profilu ponoszonego przez bank ryzyka

SYSTEM ZARZĄDZANIA 

RYZYKIEM

PRZYCZYNY RYZYKA 

BANKOWEGO

ZEWNĘTRZNE

WEWNĘTRZNE

 makrootoczenie            

(polityka fiskalna, 
polityka banku 
centralnego, koniunktura 
gospodarcza),

 mikrootoczenie                

(liczba banków – 
konkurentów, ich oferta 
produktowa i cenowa)

 działalność operacyjna 

(depozytowa, 
kredytowa),

 zarządzanie bankiem,
 organizacja procesów,
 kanały dystrybucji,
 kwalifikacje kadry,
 marketing,
 kondycja finansowa

RODZAJE RYZYKA 

BANKOWEGO

ryzyko 

operacyjn

e

ryzyko 

płynności

ryzyko 

kapitałow

e

ryzyko 

kredytowe

ryzyko 

upadłości

 

ryzyko 

rynkowe

KONSEKWENCJE RYZYKA 

BANKOWEGO

Zmniejszenie lub 

utrata płynności

Mniejsza 

wiarygodnoś

ć finansowa

Mniejsze 

bezpieczeństw

o

Mniejsze 

zyski

Wzrost 

kosztów

Spadek 

rentowności

KUMULACJA SKUTKÓW ZBYT 

WYSOKIEGO RYZYKA

=

UPADŁOŚĆ

koszty upadłości dla:

akcjonariuszy klientów

sektora   

bankowego

gospodarki

Rodzaje działań

 aktywne

pasywne

STEROWANIE RYZYKIEM 

BANKOWYM

INSTRUMENTY 

STEROWANIA

FINANSOWANIE 

SKUTKÓW 

RYZYKA

 instrumenty 

zewnętrzne                i 
wewnętrzne

 instrumenty sterowania 

pojedynczym ryzykiem  
                i łącznym 
ryzykiem

 finansowanie ze źródeł 

wewnętrznych

 finansowanie ze źródeł 

zewnętrznych

 ZAGROŻENIE TERMINOWEJ SPŁATY 

KREDYTU WRAZ Z ODSETKAMI 

SPOWODOWANE TRUDNOŚCIAMI       

                    W REALIZACJI 

WARUNKÓW UMOWY KREDYTOWEJ

 RYZYKO ZWIĄZANE Z 

NIEMOŻNOŚCIĄ WYWIĄZANIA SIĘ 

KONTRAHENTA  W CAŁOŚCI LUB     

W CZĘŚCI ZE SWYCH ZOBOWIĄZAŃ 

W STOSUNKU DO BANKU

RYZYKO KREDYTOWE

RYZYKO KREDYTOWE – 

RODZAJE 

 przed 
podpisaniem           
   -

 

umowy 

kredytowej,
 po podpisaniu       
          -

 

umowy 

kredytowej

 pojedyncze,
 łączne                   
             -

 

(portfel 

kredytowy)

 aktywne,
 pasywne

 bilansowe,
 pozabilansowe

RYZYKO KREDYTOWE – 

PRZYCZYNY

(występujące po udzieleniu 

kredytu)

 

 zaniedbanie w badaniu sprawozdań 

finansowych – monitoring 
kredytowy, 

 pogorszenie kondycji finansowej 

firmy – ryzyko braku środków na 
spłatę długu,

 wykorzystanie kredytu niezgodnie z 

celem – naruszenie warunków 
umowy kredytowej

RYZYKO KREDYTOWE – PRZYCZYNY 

(występujące przed udzieleniem 

kredytu)

ryzyko kredytowe  

podmiotowe

ryzyko kredytowe  

przedmiotowe

 występujące po 
stronie 

-

 

kredytobiorcy
 występujące po 
stronie 

-

 

kredytodawcy 

 czas trwania 
transakcji
 wielkość 
zaangażowania
 rodzaj transakcji
 rodzaj i wysokość       
         

-

 zabezpieczeń

RYZYKO RYNKOWE

OZNACZA PONIESIENIE STRATY W 

ZWIĄZKU     Z NIEKORZYSTNĄ ZMIANĄ 

CEN AKTYWÓW  LUB KONTRAKTÓW, 

KTÓRYCH PRZYCZYNĄ JEST NIEKORZYSTNE 

Z PUNKTU WIDZENIA BANKU 

KSZTAŁTOWANIE SIĘ NA RYNKU:

 STÓP PROCENTOWYCH
 KURSÓW WALUTOWYCH 
 KURSÓW AKCJI

RYZYKO OPERACYJNE

RYZYKO STRATY WYNIKAJĄCEJ               

         Z NIEDOSTOSOWANIA LUB 

ZAWODNOŚCI PROCESÓW, LUDZI, 

SYSTEMÓW LUB ZDARZEŃ 

ZEWNĘTRZNYCH.

W ZAKRES RYZYKA OPERACYJNEGO 

WCHODZI RYZYKO PRAWNE, 

NATOMIAST WYŁĄCZA SIĘ Z NIEGO 

RYZYKO REPUTACJI I STRATEGICZNE

KATEGORIE ZDARZEŃ 

OPERACYJNYCH

dokonywanie 

transakcji, dostawa, 

zarządzanie 

procesami

oszustwo 

wewnętrzne

oszustwo 

zewnętrzne

praktyka 

kadrowa 

bezpieczeńst

wo pracy

klienci, 

produkty, 

praktyki 

operacyjn

e

uszkodzeni

a aktywów 

rzeczowyc

h

zakłócenia 

działalności, 

awarie 

systemów

LINIE BIZNESOWE

 finansowanie przedsiębiorstw,
 sprzedaż i operacje spekulacyjne,
 bankowość detaliczna,
 bankowość komercyjna,
 płatności i rozliczenia,
 usługi pośrednictwa,
 zarządzanie aktywami na zlecenie,
 brokerskie usługi detaliczne

RYZYKO KAPITAŁOWE

SPADEK WARTOŚCI AKTYWÓW 

BANKU, W WYNIKU CZEGO 

NASTĘPUJE ZMNIEJSZENIE LUB 

UTRATA KAPITAŁU WŁASNEGO ZE 

WZGLĘDU NA GENEROWANIE STRAT 

PONOSZONYCH PRZEZ BANK           

A WYNIKAJĄCYCH Z RÓŻNYCH 

RODZAJÓW RYZYKA BANKOWEGO

RYZYKO KAPITAŁOWE

Ryzyko 

gromadzenia 

kapitału               

  (ryzyko 

pierwotne)

Ryzyko 

wykorzystania 

kapitału               

   (ryzyko 

wtórne)

NOWA UMOWA KAPITAŁOWA – NUK 

FILAR I

FILAR II

FILAR III

pomiar 

adekwatnośc

i kapitałowej 

w zakresie 

ryzyka 

kredytowego, 

rynkowego     

          i 

operacyjnego

proces analizy 

nadzorczej, czyli 

zindywidualizowa

na ocena 

adekwatności 

kapitałowej

dyscyplina 

rynkowa

FILAR I:

 klasyfikacja należności do grupy 

ekspozycji (np. ekspozycje państwowe, 
detaliczne, korporacyjne, bankowe,        
   od firm inwestycyjnych),

 określenie wag ryzyka dla każdej 

ekspozycji,

 uzależnienie wag ryzyka od ratingu,
 określenie metod pomiaru i 

minimalnych standardów ich 
stosowania

 nowy wymiar badania jakości 

zarządzania ryzykiem,

 określenie obszarów objętych 

szczególną oceną, czyli tych rodzajów 
ryzyka, których nie uwzględniono lub 
nie w pełni ujęto w filarze I,

 ustalenie czterech zasad, które 

stanowią wytyczne dla działań 
nadzorców

FILAR II:

 celem jest przekazywanie uczestnikom 

rynku informacji, które umożliwiłyby im 
ocenę ryzyka instytucji i jej adekwatności 
kapitałowej,

 zakres sprawozdawczości np. struktura 

kapitałowa, adekwatność kapitałowa, 
ryzyko kredytowe (ogólnie), ryzyko 
kredytowe (metoda standardowa), ryzyko 
kredytowe (metoda IRB), techniki 
ograniczania ryzyka kredytowego, 
sekurytyzacja, ryzyko operacyjne

FILAR III: