Higiena rąk w warunkach szpitalnych

Wprowadzenie

Zakażenia szpitalne

Są to zakażenia powstałe w czasie

hospitalizacji chorego

Najczęstszymi postaciami klinicznymi

zakażeń szpitalnych są zakażenia

układu oddechowego, moczowego,

zakażenia ran pooperacyjnych i krwi.

Czynniki ryzyka zakażeń

szpitalnych:



Związane z drobnoustrojem

- zjadliwość, zaraźliwość, oporność na

antybiotyki



Związane z pacjentem

- wiek ( noworodki, osoby powyżej 60 – tego

roku życia ), choroba podstawowa ( nowotwór,

cukrzyca, otyłość, niewydolność nerek )



Związane z leczeniem

- inwazyjne techniki diagnostyczne lub

lecznicze ( zabiegi operacyjne, endoskopie )

- obecność ciał obcych ( endoprotezy stawowe,

cewniki naczyniowe, moczowe )

- leczenie immunosupresyjne i

antybiotykoterapia

Czynniki etiologiczne zakażeń

szpitalnych :



Staphylococcus aureus CNS



Enterococcus spp.



Enterobacter spp.



E. coli



Pseudomonas spp.



Acinetobacter spp.



Candida spp.

Jedną z metod zapobiegania

zakażeniom szpitalnym jest

mycie i dezynfekcja rąk.

Flora skóry rąk

Skóra rąk, jak i pozostałe obszary

skóry, jest skolonizowana

drobnoustrojami, których liczba waha

się od 4 – 400 tys. / cm i jest zależna

od obszaru skóry, oraz jej

właściwości.

Skóra skolonizowana jest florą

stałą i florą przejściową.

Flora stała –

to drobnoustroje

namnażające się w skórze, w tym :

- Gram – dodatnie bakterie (

Staphylococcus sp.,

Corynobacterium sp. )

- bakterie beztlenowe ( w gruczołach łojowych –

Propionibacterium acnes )

- Gram – ujemne pałeczki ( w miejscach

wilgotnych )

Staphylococcus aureus

nie jest

częstym rezydentem zdrowej, suchej

skóry; u około 30 % populacji może

występować w przedsionku nosa,

pachach, pachwinach i wokół odbytu,

skąd podobnie jak z zakażonych tkanek,

może być przeniesiony na ręce. Jest to

jeden z najważniejszych czynników

etiologicznych zakażeń szpitalnych.

Flora naturalna nie jest eliminowana

a jedynie ulega redukcji w czasie

mycia i dezynfekcji rąk, co ma

istotne znaczenie w przypadku

kontaktu z jałowymi tkankami.

Flora przejściowa – to drobnoustroje kolonizujące

powierzchnię skóry okresowo a ich rodzaj i liczba

jest zależna od zanieczyszczenia środowiska, z

którym kontaktują się ręce.

Każde uszkodzenie skóry, zwiększona potliwość, a

także obecność pierścionków zwiększa kolonizację

skóry.

Przeżywalność mikroorganizmów na skórze rąk może

doprowadzić do przenoszenia ich na innych

pacjentów i rozwoju infekcji.

Flora przejściowa jest stosunkowo łatwo usuwana w

czasie mycia i dezynfekcji rąk.

Drobnoustroje stanowiące florę naturalną :



występują w skórze



stanowią element ochronny



są trudne do usunięcia



mogą być przyczyną infekcji u pacjentów

Drobnoustroje stanowiące florę

przejściową :



występują na powierzchni skóry



łatwo mogą być przeniesione ze środowiska na

skórę rąk i odwrotnie



są eliminowane w wyniku mycia rąk



są częstą przyczyną infekcji krzyżowych

Mycie rąk – usuwa zabrudzenia,

pozwala w znacznym stopniu

mechanicznie usunąć

drobnoustroje należące do flory

przejściowej.

Dezynfekcja eliminuje florę

przejściową redukując

jednocześnie florę stałą.

Skóra rąk personelu zmieniona

chorobowo – to ryzyko zakażenia



pacjenta

– zmiany skórne są

skolonizowane ogromną liczbą

drobnoustrojów, kolonizacji tej nie

eliminują zabiegi mycia i dezynfekcji rąk.



personelu

– uszkodzenia skóry – to

otwarte „ wrota zakażenia „ dla

patogennych organizmów

Higiena rąk – zasady ogólne :



Obetnij krótko paznokcie

– drobnoustroje

chętnie kolonizują obszar pod paznokciami



Nie wycinaj skórek

– mogą powstać

uszkodzenia skóry sprzyjające kolonizacji i

namnażaniu się drobnoustrojów



Nie zakładaj w pracy pierścionków i

obrączki oraz zegarków i bransoletek

–

stanowią schronienie dla drobnoustrojów

utrudniając dostęp środków myjących do

wszystkich obszarów skóry, oraz zatrzymując

wilgoć, która ułatwia namnażanie się bakterii



Zwilż ręce przed nałożeniem

preparatu myjącego –

zmniejsza to

ryzyko wystąpienia podrażnień skóry rąk,

ułatwia rozprowadzenie preparatu.



Spłucz dokładnie ręce wodą –

pozostałości preparatu myjącego mogą

uszkadzać skórę, co sprzyja kolonizacji

szczepami szpitalnymi



Dokładnie osusz ręce przed

dezynfekcją –

preparat dezynfekcyjny

nałożony na mokre ręce jest nieskuteczny

Zwykłe mycie rąk

Kiedy ?

przed wszystkimi rutynowymi zabiegami w

oddziale : pielęgnacją chorego,

przygotowaniem posiłków, karmieniem

Dlaczego ?

- eliminuje florę przejściową

Jak ?

- przy użyciu mydła i bieżącej wody przez co

najmniej 10 – 15 sekund

Higieniczne mycie rąk

Kiedy ?

- w obszarach wysokiego ryzyka, przed

wykonaniem procedur medycznych, po

kontakcie z wydzielinami i wydalinami

Dlaczego ?

- eliminuje florę przejściową i częściowo florę

stałą

Jak ?

- mycie plus dezynfekcja skóry przez 20 – 30

sekund przy użyciu 3 – 5 ml. płynu

dezynfekującego

Chirurgiczne mycie rąk

Kiedy ?

- przed wszystkimi zabiegami chirurgicznymi i

inwazyjnymi

Dlaczego ?

- eliminuje florę przejściową i w znacznym stopniu

redukuje florę stałą

Jak ?

- wydłużony czas mycia ( 3 – 5 minut ) z powiększeniem

obszarów mytej skóry o nadgarstki i przedramiona oraz

czyszczeniem paznokci jednorazową szczotką;

osuszenie rąk sterylnym ręcznikiem; dwukrotna

dezynfekcja każdorazowo do całkowitego wysuszenia

preparatu

Technika mycia rąk metodą Ayliffe

Zmoczyć ręce, dodać mydło i

zastosować następującą procedurę :

1. Pocierać wewnętrzne powierzchnie

dłoni.

2. Pocierać grzbiet dłoni lewej dłonią

prawą i odwrotnie; zmiana rąk.

3. Pocierać wewnętrzne powierzchnie

dłoni z przeplecionymi palcami.

4. Pocierać powierzchnie zgiętych

palców lewej dłoni dłonią prawą;

zmiana rąk.

5. Kciuk dłoni prawej pocierać ruchem

obrotowym dłonią lewą; zmiana rąk.

6. Złączone palce prawej dłoni pocierać

ruchem obrotowym o wewnętrzną

powierzchnię dłoni lewej; zmiana rąk.

KAŻDY ETAP NALEŻY WYKONAĆ

PIĘCIOKROTNIE !

Błędy popełniane w zakresie

higieny rąk :



Praca w biżuterii



Zbyt rzadkie mycie rąk w odniesieniu do

potrzeb



Zbyt krótki czas mycia rąk



Niedokładne mycie



Niedokładne osuszanie rąk przed

dezynfekcją



Niedokładna dezynfekcja



Zbyt krótki czas dezynfekcji

Document Outline