Nowotwory
przewodu
pokarmowego
Nowotwory
przewodu
pokarmowego
Rak przełyku
Epidemiologia
mężczyźni chorują 5 razy częściej niż
kobiety
głównie po 50 r.ż.
90% - rak płaskonabłonkowy
gruczolakorak na podłożu metaplazji
Barreta
Czynniki etiologiczne
Alkohol
Palenie papierosów
Zwężenia pozapalne
Oparzenia termiczne, chemiczne
Zmiany popromienne
Wieloletnia achalazja
Przełyk Barreta
Objawy kliniczne
Dysfagia
- początkowo dotyczą pokarmów stałych, później
płynnych
- uczucie gniecenia za mostkiem
- ból przy przełykaniu
Zwracanie pokarmów, śliny
Chrypka
nacieczenie lewego nerwu krtaniowego wstecznego
Krztuszenie się
gł. gdy jest przetoka do dróg oddechowych
Objawy kliniczne
Szybkie chudnięcie
kilkanaście kg miesięcznie
Wyniszczenie
Zespół Hornera
Zespół żyły głównej dolnej
Cechy rozwoju procesu nowotworowego
Diagnostyka
Endoskopia z pobraniem wycinków do badania
histopatologicznego
Badanie radiologiczne z kontrastem
EUS
CT klatki piersiowej
Rokowanie
Bardzo złe!
Odsetek 5 – letnich przeżyć – śr.
5%
Leczenie
Chirurgiczne
Raki o małym zaawansowaniu
- endoskopowa mukozektomia
- fotokoagulacja laserowa
- bimer argonowy
- terapia fotodynamiczna
Chemioradioterapia (gł. neoadiuwantowa)
Leczenie paliatywne
Rak żołądka
Epidemiologia
mężczyźni chorują 2 razy częściej niż kobiety
głównie w 5 i 6 dekadzie życia
druga (po raku płuc) co do częstości choroba nowotworowa
drugi co do częstości zachorowań nowotwór wśród
mężczyzn i siódmy u kobiet
Typ jelitowy
gruczolakorak, związany ze zjawiskiem metaplazji jelitowej
Typ rozlany
występuje w młodszych grupach wiekowych
gorsze rokowanie!
Czynniki etiologiczne
Infekcja Helicobacter pylori
Dieta uboga w warzywa i owoce
Wysokie spożycie soli kuchennej
Zawartość azotanów i azotynów w wodzie pitnej i
pokarmach
Infekcja Helicobacter
pylori
Zakażenie zwiększa 3 – 6 krotnie ryzyko rozwoju raka
Helicobacter pylori uznany przez WHO za
karcinogen I
klasy
czyli o udowodnionym działaniu rakotwórczym
Głównie szczepy cagA- vacA- dodatnie
Infekcja Helicobacter
pylori
Przewlekłe aktywne zapalenie błony śluzowej żołądka
Zanik błony śluzowej
Metaplazja jelitowa
Dysplazja
RAK
Objawy kliniczne
Rak wczesny:
Ból w nadbrzuszu, dyspepsja
Utrata masy ciała
Objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
Objawy kliniczne
Rak zaawansowany:
Dyskomfort lub ból w nadbrzuszu, dyspepsja
Brak apetytu, wstręt do jedzenia
Szybkie chudnięcie
Osłabienie
Niedokrwistość
Diagnostyka
Endoskopia z pobraniem wycinków do badania
histopatologicznego
Badanie radiologiczne z kontrastem
odcinkowe usztywnienie ściany, zaburzenia lub
brak motoryki
EUS
USG jamy brzusznej
CT jamy brzusznej
Rokowanie
Zależy od stopnia zaawansowania choroby w momencie
rozpoznania
Rak zaawansowany - odsetek 5 – letnich przeżyć
5
- 15%
Wczesny rak żołądka –
80 – 95%
Wczesny rak żołądka
Gruczolakorak ograniczony do błony śluzowej
i podśluzowej, bez zajęcia lub z zajęciem węzłów
chłonnych (1962, JTEGE).
Może imitować łagodny wrzód trawienny, konieczny
więc nadzór endoskopowy i histopatologiczny
wrzodu przed i po zakończeniu leczenia!
Leczenie
Chirurgiczne
ew. laser Nd: YAG
ew. radioterapia paliatywnie
Chłoniak
żołądka
Epidemiologia
Drugi co do częstości nowotwór złośliwy żołądka
4% wszystkich nowotworów
Żołądek – najczęstszym miejscem wystąpienia
pierwotnego chłoniaka przewodu pokarmowego
Związany ze zjawiskiem metaplazji jelitowej
Tendencja do rozrostu podśluzówkowego (pogrubienie
fałdów żołądkowych, pokrytych prawidłową błoną
śluzową)
Niekiedy różnokształtne, liczne owrzodzenia
Czasem makroskopowo postać guza
Chłoniak MALT B
Wywodzi się z nisko zróżnicowanych komórek B,
tzw. MALT B
Patogenetycznie związany z zakażeniem
Helicobacter pylori!
Zwykle ustępuje po eradykacji bakterii
Rokowanie dobre
Objawy kliniczne
Zbliżone do przebiegu gruczolakoraka
Często stan podgorączkowy lub gorączka
Przedmiotowo guz w nadbrzuszu lub
limfadenopatia
Diagnostyka
Endoskopia z pobraniem wycinków do badania
histopatologicznego
Badanie radiologiczne z kontrastem
EUS
Rokowanie
Odsetek 5 – letnich przeżyć -
50%
Leczenie
Chirurgiczne
Chemioterapia ew. + chirurgiczne
Nowotwory jelita
cienkiego
Epidemiologia
Tylko 5% wszystkich guzów przewodu pokarmowego
Zachorowalność wzrasta z wiekiem – szczyt w 7
dekadzie życia
Najczęściej gruczolakoraki (35 – 50%)
Rakowiaki
Leiomyosarcoma
Gruczolaki
Mięśniaki
Tłuszczaki
Objawy kliniczne
Bardzo długo bezobjawowo
Nowotwory łagodne
- objawy niedrożności pp (zwężenie światła jelita
przez guz,
wgłobienie)
Nowotwory złośliwe:
- bóle brzucha
- jawne bądź utojone krwawienie jelitowe
- spadek masy ciała
- ew. żółtaczka (gdy guz w okolicy brodawki Vatera)
- z czasem objawy ogólne choroby nowotworowej
Diagnostyka
Badania laboratoryjne (morfologia, poziom Fe, pozytywny
wynik badania kału na obecność krwi utajonej)
Gastroskopia z pobraniem wycinków do badania
histopatologicznego
Enteroskopia dwubalonowa
Kolonoskopia
Kapsuła
Badanie radiologiczne z kontrastem
ew. EUS
CT jamy brzusznej
Leczenie
Chirurgiczne
Rak jelita
grubego
Epidemiologia
3 miejsce wśród przyczyn zgonów na nowotwory
złośliwe w Polsce
Zachorowalność 16/100 000 dla kobiet
24/100 000 dla mężczyzn
Zwykle powyżej 40 r.ż. (szczyt w 8 dekadzie życia)
85% - gruczolakoraki (czas przemiany
nowotworowej
z gruczolaka - 3-5 lat)
Czynniki etiologiczne
Czynniki genetyczne:
- rodzinne występowanie raka odbytnicy i okrężnicy
Czynniki środowiskowe:
- dieta bogata w tłuszcze zwierzęce, uboga w wapń i
włókna
roślinne
Stany przedrakowe
- gruczolaki, zespół polipowatości rodzinnejn colitis ulcerosa
Objawy kliniczne
Utajone krwawienie jelitowe
Bóle brzucha
Objawy kliniczne
odbytnica,
lewa połowa okrężnicy
Zmiana rytmu wypróżnień
(gł. zaparcia)
„Ołówkowate” stolce
Uczucie parcia na stolec
Oddawanie śluzu z krwią
Jawne krwawienie jelitowe
prawa połowa
okrężnicy
Niedokrwistość
Bóle brzucha
W 1/3 guz wyczuwalny w
jamie brzusznej
Diagnostyka
Badania laboratoryjne (morfologia, poziom Fe, CEA,
pozytywny wynik badania kału na obecność krwi utajonej)
Rektoskopia kolonoskopia
z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego
Badanie radiologiczne z kontrastem
wlew doodbytniczy
Kapsuła
ew. EUS
Usg jamy brzusznej
CT jamy brzusznej
Leczenie
Chirurgiczne
- prawostronna lub lewostronna hemikolektomia
Leczenie uzupełniające
- chemioterapia
- radioterapia
Rak trzustki
Epidemiologia
90% - rak z komórek kanalików wyprowadzjących
zewnątrzwydzielniczej części trzustki
Czynniki etiologiczne
Palenie papierosów!
Dieta wysokotłuszczowa i wysokowęglowodanowa
Niedobór w diecie owoców, warzyw i włókien
roślinnych
Choroby sprzyjające:
- PZT (10 x wzrasta ryzyko)
- dziedziczne PZT (50 x wzrasta ryzyko)
Podłoże genetyczne (gen BrCa2)
Objawy kliniczne
Pierwsze objawy nieswoiste
dyspepsja, nudności, uczucie pełności poposiłkowej
Bóle brzucha
Żółtaczka
Chudnięcie
Ściemnienie moczu
Jasne stolce
Nudności, wymioty
Świąd skóry
Cukrzyca
Diagnostyka
Badania laboratoryjne (poziom CA 19-9)
Usg jamy brzusznej
CT jamy brzusznej
EUS
ECPW
BAC (przezskórnie lub podczas EUS)
Rokowanie
Bardzo złe!
Odsetek 5 – letnich przeżyć – śr.
1%
Przerzuty odległe już w fazie bezobjawowej
Leczenie
Chirurgiczne
Leczenie adiuwantowe
Radioterapia + chemioterapia
Leczenie paliatywne
Farmakologiczne, endoskopowe