Procesy i przemiany

Procesy i przemiany 

życia społecznego

życia społecznego

Proces społeczny 

  Proces  to  względnie  jednorodnych  serii 

zjawisk 

powiązanych 

zależnościami 

przyczynowymi 

lub 

strukturalno-

funkcjonalnymi. 
Procesy  społeczne  natomiast,  są  to  serie 
zjawisk,  które  dotyczą  osobowości,  grup 
społecznych  i  innych  zbiorowości,  mają 
charakter  ściśle  społeczny,  a  nie  np. 
techniczny, ekonomiczny czy religijny.

Rodzaje procesów społecznych

•

Intrapersonalne  –  przebiegające na poziomie 
osobowości  człowieka.  Najczęściej  są  to 
procesy  psychiczne,  lecz  niektóre  z  nich 
mogą 

mieć 

charakter 

społeczny, 

np. 

adaptacja jednostki do nowych warunków. 

•

Interpesonalne  –  przebiegające  pomiędzy 
dwoma  jednostkami.  Mogą  to  być  procesy 
współpracy, wrogości, konfliktu, przyjaźni. Są 
to 

procesy 

wzajemnych 

oddziaływań, 

zmieniających 

się 

ocen, 

interpretacji 

zachowań.

Rodzaje procesów społecznych

•

Zachodzące  między  jednostką  i  grupą 
społeczną  –  to  procesy  wyrażające  w  jakiś 
sposób  relacje  jednostki  i  grupy  jako 
„pewnej”  całości,  np.  przyporządkowania, 
buntu, identyfikacji.

•

Zachodzące  między  grupami  społecznymi  – 
współpracy,  wzajemnej  pomocy,  tolerancji, 
konfliktu.

Rodzaje procesów społecznych

•

Zmieniające  organizację  i  strukturę  grupy  – 
zachodzą  na  skutek  pojawiania  się  nowych 
elementów, 

zmian 

w 

stosunkach 

już 

istniejących 

bądź 

zaniku 

pewnych 

elementów,  są  to  np.  procesy  rozwoju, 
reorganizacji, dezorganizacji, modernizacji.

Industrializacja 

Jest  to  proces  przechodzenia  społeczeństw 

od  gospodarki  opartej  na  rolnictwie  do 

gospodarki opartej na przemyśle.

Zmiany społeczne:

•

Zmiany  w  zainteresowaniach,  ambicjach, 

perspektywach  ludności  –  dążenie  do 

zdobycia  wykształcenia,  nabycia  nowych 

kwalifikacji, umiejętności,

•

Powstanie 

nowych 

zawodów, 

grup 

społecznych,

Industrializacja

•

Wzmożona  migracja,  ludzie  w  poszukiwaniu 

pracy  zmieniają  miejsce  zamieszkania,  dochodzi 

do zderzeń kultur, wzorów, norm, obyczajowości,

•

Masowe zatrudnienie kobiet i wraz z tym zmiany 

w 

strukturze 

grupy 

rodzinnej, 

spadek 

współczynnika reprodukcji itp.,

•

Bezrobocie, 

•

Rozwój  miast,  rozwój  gospodarczy  państwa, 

podniesienie 

stopy 

życiowej 

mieszkańców, 

wzrost poziomu wykształcenia. 

Urbanizacja 

To  proces  społeczny  i  kulturowy,  wyrażający 
się  w  szybkim  wzroście  liczby  i  rozwoju 
ośrodków  miejskich  na  skutek  koncentracji 
przemysłu  i  handlu.  Przebiega  na  4 
płaszczyznach:

•

Demograficznej,

•

Ekonomicznej,

•

Społecznej,

•

Przestrzennej. 

Urbanizacja

Procesem 

towarzyszącym 

urbanizacji 

społecznej  jest 

ruralizacja

,  która  polega  na 

przenoszeniu  wartości  typowo  wiejskich  do 
miast.  Powoduje  to  coraz  dalej  idące 
zacieranie się różnic między miastem a wsią 
w sposobie życia. 

Urbanizacja - konsekwencje

•

Dysproporcja  w  rozwoju  poszczególnych 
regionów kraju,

•

Wzrost 

wielkich 

aglomeracji 

miejskich 

spowodowany  koncentracją  przemysłu  w 
regionach rozwiniętych już gospodarczo, 

•

Upadek małych miast. 

Ruchliwość społeczna

Jest  jednym  z  procesów,  które  w  sposób 
znaczący  zmieniają  strukturę  społeczną 
zbiorowości,  a  zwłaszcza  strukturę  klasowo-
warstwową.  Polega  na  zmianie  miejsca,  a 
tym samym i pozycji w tej samej zbiorowości 
lub  też  na  przeniesieniu  się  do  innej 
zbiorowości i zajęciu tam innej pozycji. 

Rodzaje ruchliwości społecznej

•

Pionowa  –  zwana  też  wertykalną,  polega  na 
przechodzeniu 

z 

pozycji 

niższych 

do 

wyższych  albo  z  pozycji  wyższych  do 
niższych.  Może  odbywać  się  poprzez 
przechodzenie  kolejnych  szczebli  hierarchii 
służbowej  lub  przechodzenie  z  jednej  klasy 
społecznej do innej.

Rodzaje ruchliwości społecznej

•

Pozioma 

– 

horyzontalna, 

polega 

na 

przemieszczaniu  się  jednostek  lub  grup  w 
przestrzeni  społecznej  bez  zmiany  pozycji 
społecznej. 

Występuje 

wówczas 

kiedy 

jednostka  bądź  grupa  zmienia  miejsce  w 
strukturze  społecznej,  ale  pozostaje  na  tym 
samym szczeblu drabiny społecznej.

Migracje 

To  masowe  ruchy  ludności,  zmieniającej 
okresowo,  czy  też  na  stałe  dotychczasowe 
miejsce zamieszkania. 
Migracje  można  różnorodnie  klasyfikować, 
według 

przyczyn, 

charakteru 

geograficznego, czasu trwania.

Migracje

•

Uzależnione od warunków ekonomicznych,

•

Uzależnione od warunków politycznych,

•

Przymusowe 

wędrówki 

ludności 

spowodowane klęskami żywiołowymi

•

Międzypaństwowe,

•

 Wewnętrzne.

•

Trwałe,

•

Okresowe,

•

Sezonowe. 

•

Pacjent nie ma czucia, od palców stóp w dół. 

•

Obie piersi są równe i reagują na światło. 

•

Pacjent uskarża się na okazjonalne, ciągle i 

nieprzerwane bóle głowy. 

•

Pacjent twierdzi, że białe krwinki zostawia 

do badania w innym szpitalu. 

•

Przebywając na intensywnej terapii 

pacjentka została przebadana, prześwietlona 

i wysłana do domu. 

•

Skóra pacjenta pozostała sucha i wilgotna. 

•

Pacjent ma dwoje nastoletnich dzieci, lecz 

poza tym nie wykazuje objawów choroby 

psychicznej. 

•

Pacjent uskarża się na ból w klatce piersiowej 

po ośmiu miesiącach leżenia na lewym boku. 

•

Podczas badania kolano było zaczerwienione i 

obrzęknięte, a na drugi dzień zniknęło. 

•

Pacjentka cierpi na depresję od czasu 

pierwszej wizyty u mnie w 1996.