CHARAKTERYSTYKA I 

PIELĘGNACJA CERY 

TŁUSTEJ, MIESZANEJ I 

TRĄDZIKOWEJ

mgr Izabela Cichocka

CERA MIESZANA – 
CHARAKTERYSTYKA 



Tzw. Strefa „T” – czoło, nos, broda



Błyszcząca nawet po umyciu



Widoczne są rozszerzone pory, zaskórniki 
a nawet krostki



Policzki, boki twarzy czyli obrzeża twarzy 
(gałąź żuchwowa) i pod oczami jest 
gładsza, delikatniejsza 



Tzw. Strefa „U” – narażona na 
podrażnienia

CERA MIESZANA –
CHARAKTERYSTYKA c.d.



Duże różnice między obszarami (część 
tłusta – sucha)



Wyłonienie stopnia wrażliwości 



Konieczność indywidualnego podejścia

OCZYSZCZANIE



Peelingi (gommage)



Peelingi drobnoziarniste typu scrub 
(możliwość podrażnienia)



Peelingi enzymatyczne (związki 
protolityczne)

MASKI



Maski dwojakiego rodzaju:

-

Część sucha (policzki, szyja)

-

Część tłusta (nos, broda, czoło)



Postępowanie dwutorowe

KREMY

UWAGA: nie powinny zawierać 
komedogennych składników 
tłuszczowych:

-

Acetylowana lanolina

-

Mirystynian izopropylu

-

Mirystynian mirystylu

-

Palmitynian oktylu

-

Olej lniany

KREMY c.d.



Na centralne obszary (o/w)

-

Odpowiednie nawilżenie

-

Właściwości wzmacniające

-

Działanie p/łojotokowe, p/zaskórnikowe, 
antyseptyzne

Preparaty zimowe powinny odznaczać 
się lekką konsystencją.

KREMY c.d.



Boczne części twarzy (w/o)

-

Skóra sucha, wrażliwa

-

Związane jest to często z 
nieprawidłowościami endogennego 
wytwarzania NNKT

NNKT



Szeregu omega – 3, 6

-

Kwas linolowy

-

Kwas linolenowy

-

Kwas arachidonowy

WAŻNE: z zaburzenia zawartości w 

naskórku kwasów tłuszczowych omega – 

3, 6 związane jest również nieprawidłowe 

rogowacenie skóry skłonnej do trądziku.

KREMY c.d.



Preparaty o właściwościach 
emolinecyjnych 

-

Ceramidy i oleje – doskonale wbudowują 
się w dwubłonowe struktury cementu 
międzykomórkowego

-

Sterole

-

Skwalen

-

Monoglicerydy

-

Estry kwasów tłuszczowych

KREMY c.d.



Substancje o właściwościach 
filmogennych (działanie okluzyjne)

-

Olej parafinowy

-

Wazelina

-

Woski

-

Lecytyna

KREMY c.d.



Związki działające natłuszczająco 
(jednocześcnie nawilżająco)

-

Gliceryna i glikol

-

Polietylenoglikany

-

Sorbitol

-

Składniki NMF

KREMY c.d.



Substancje wiążące wodę na 
powierzchni skóry:

-

Hydrolizatory protein

-

Kwas hialuronowy

-

Chitozan

SKÓRA TŁUSTA – 
CHARAKTERSTYKA 



Słabo ukrwiona



Gruba warstwa rogowa



Powierzchnia skóry błyszcząca (szaro – 
żółto ziemista)



Widoczne ujścia gruczołów łojowych



Duża ilość zaskórników



Wyczuwalne ziarnistości i nierówności



Nadmierne wydzielanie łoju skórnego

SKÓRA TŁUSTA – 
CHARAKTERYSTYKA c.d.



Obszary łojotokowe: czoło, nos, broda, 
centralna część klatki piersiowej i 
pleców



Słabo reaguje na bodźce zewnętrzne



Tworzenie się głębokich zmarszczek

WYDZIELANIE ŁOJU



↑ u noworodków



↓ w wieku 5 lat



↑ okres pokwitania (12 – 13 r.ż.)

SEBUM - skład



Trójglicerydy



Wolne kwasy tłuszczowe



Woski



Skwaleny



Cholesterol



Estry cholesterolu

SKÓRA TŁUSTA – FLORA 
BAKTERYJNA



Propionibacterium acnes



Staphylococcus



Pityrosporum ovale

TRĄDZIK TZW. CHOROBA 
ŁOJOTOKOWA



TRĄDZIK – przyczyny

-

Zmiany hormonalne

-

Stres

-

Zaburzenia układu trawiennego

-

Czynniki genetyczne

TRĄDZIK – PRZEBIEG 



Nadczynność gruczołów łojowych



Zaburzony proces keratynizacji



Niedrożność przewodów łojowych



Zakażenia bakteryjne



Stan zapalny w otaczających tkankach



Zmieniony skład sebum (↑ lepkości)

WYKWITY TRĄDZIKOWE



Zaskórniki zamknięte



Zaskórniki otwarte

-

Rozszerzone ujścia gruczołów łojowych 
wypełnionych utleniającymi się na 
powietrzu masami rogowo – łojowymi



Obie postaci stanowią w przebiegu 
trądziku zmiany niezapalne

FORMY TRĄDZIKOWE



Formy łagodne trądziku zwykłego



Postać zaskórnikowa



Postać grudkowa i grudkowo – krostkowa



Formy ciężkie trądziku



Ropowiczy



Skupiony



Bliznowcy



Piorunujący

PRZYCZYNY NASILENIA 
OBJAWÓW



Stres



Ciepło i wilgoć



Tłuste kosmetyki

-

Olejki do masażu



Niektóre leki

-

Steroidy i pochodne androgenów 

(steroidy anaboliczne)

-

Leki stosowane w leczeniu padaczki

-

Preparaty litu

PRZYCZYNY NASILENIA 
OBJAWÓW c.d.



Wyciskanie zmian trądzikowych 
(pogarsza stan zapalny, a z czasem 
następuje uszkodzenie otaczającej 
tkanki  blizny)

LECZENIE ZMIAN 
TRĄDZIKOWYCH



Antybiotyki (tetracykliny)

-

erytromycyna, sulfonamidy (w 

przypadku alergii) – przeciwzapalne, 

przeciwbakteryjne

-

Nadtlenek benzoilu – przeciwbakteryjne, 

udrożnienie porów (zastosowanie: sztyfty 

alkoholowe lub wodne żele, maseczki, 

zmywacze do skóry)

-

Kwas azelainowy (Pityrosporum ovale) – 

krem usuwa zaskórniki, osłabia działanie 

bakterii, przeciwzapalne

LECZENIE ZMIAN 
TRĄDZIKOWYCH c.d.



Tretynoina – żel, krem, lotion opróżnia 
zaskórniki (działanie na keratynę)

UWAGA: zwiększa wrażliwość skór na 
opalanie

PIELĘGNACJA CERY 
TŁUSTEJ - ZAKAZY

WAŻNE: należy unikać środków 

pielęgnacyjnych, działających bardzo 
agresywnie



Unikanie mydeł zasadowych pH 8.0 – 8.5 
oraz mydeł przetłuszczonych i 
kremowych



Twarzy nie należy myć płynami lub 
tonikami z alkoholem (pow. 30%)



Solarium, słońce - NIE

PIELĘGNACJA SKÓRY 
TŁUSTEJ – ZAKAZY c.d.



Płyny antyseptyczne tylko po specjalnym 

zaleceniu lekarza



Preparaty pielęgnacyjne – niska 

zawartość fazy tłuszczowej – poniżej 30% 

zawartości kremu

WAŻNE: nie powinny zawierać składników 

nasilających powstawanie zaskórników 

np. olejów mineralnych, wazeliny, 

wosków

PREPARATY 
ZMNIEJSZAJĄCE OBJAWY 
ŁOJOTOKU

Cel:



Zahamowanie szybkiego wzrostu bakterii



Ustabilizowanie naturalnej flory 
bakteryjnej



Spłycenie warstwy rogowej



Uregulowanie procesu rogowacenia



Ograniczenie wydzielania sebum



Przywrócenie odpowiedniego pH

PIELĘGNACJA CERY 
TŁUSTEJ – WSKAZANIA 

MYDŁA:



Mydła syntetyczne (syndety) – hamują 

rozwój flory bakteryjnej i zapobiegają 

podrażnieniom



Mydła p/trądzikowe (wzbogacone w roślinne 

składniki p/łojotokowe)



Mydła zawierające siarkę, metioninę, 

cysteinę



Żele do cery trądzikowej (tymianek, 

cytryna, szałwia)



Mleczka z peelingami (w przypadku silnej 

keratynizacji)

PIELĘGNACJA CERY 
TŁUSTEJ – WSKAZANIA 
c.d.

TONIKI:



Toniki bezalkoholowe (alkohol w toniku nie 

powinien przekraczać 10-15%)



Płyny zawierające kwasy owocowe np. 

kwas salicylowy 2-4% – działanie 

zakwaszające, keratolityczne, ściągające



Preparaty ziołowe (oczar wirginijski, 

tymianek, dziurawiec, szałwia i inne)



Składniki bakteriobójcze – triclosan i 

preparaty siarki



Odkażające, ściągające, normalizujące pH

PIELĘGNACJA CERY 
TŁUSTEJ c.d.

KREMY:



Kosmetyki o małej zawartości tłuszczów 

naturalnych, olejów roślinnych – surowce 

silikonowe

-

Nie komedogenne

-

Posiadające składniki o działaniu: 

ściągającym, przeciwłojotokowym, 

antyseptycznym

-

Posiadające składniki mineralne i 

organiczne – kaolin, talk, skrobia

-

Zawierające pochodne cynku i miedzi, Wit. 

B

6

PIELĘGNACJA CERY 
TŁUSTEJ c.d.

PEELINGI:



Enzymatyczne – gommage 

(hydrolizatory białek)

-

Enzymy pochodzenia zwierzęcego 

(pepsyna, trypsyna, pankreatyna)

-

Enzymy pochodzenia roślinnego 

(papaina, bromelaina, ficyna)

•

Łagodne złuszczanie

•

Dokładne oczyszczenie

•

Wygładzenie

 Co kilka dni

PIELĘGNACJA CERY 
TŁUSTEJ c.d.

MASECZKI:



Oczyszczające – kaolin, ziemia Fullera, 
rozdrobniona glinka



Ściągające – garbniki



Zawierające substancje absorbujące łój 
(sole glinu, wyciągi ziołowe, enzymy 
proteolityczne)



Aktywne srebro

WYCIĄGI ZIOŁOWE



Ekstrakt z rumianku (azulen)



Szałwia



Nagietek



Rozmaryn



Kora dębu



Oczar wirginijski



Brzoza

ZABIEGI GABINETOWE



Jonoforeza

Ampułki: siarczan cynku 0.5%

      chlorek sodu 0.9%
      wodorowęglan sodu 1%



Zabiegi hamujące wydzielanie łoju

-

Roztwory kationowe

-

Maska multikationowa

ZABIEGI GABINETOWE c.d.

Kwaśny tonik
Aktywator cynkowy
Krem matujący



Kosmetyki o działaniu nawilżającym, 
łagodzącym, matującym

ZABIEGI GABINETOWE c.d.



Algi morskie – prawidłowy stopień nawilżenia



Masaż jacquetowski (technika ugniatania 
tkanek)



Zabiegi z zakresu światłolecznictwa jako 
elementy fizykoterapii

UWAGA: przy dużym nasileniu stanu 

zapalnego, głębokich naciekach lub licznych 
zmianach grudkowo-krostkowych nie należy 
stosować żadnych zabiegów kosmetycznych!



Drenaż limfatyczny i masaż 
aromaterapeutyczny (wyjątki) 

MAKIJAŻ



Produkty upiększające (pudry, 
podkłady) powinny być produktami 
lekkimi, bezzapachowymi i 
pozbawionymi związków 
komedogennych

MITY I KONTROWERSJE



Trądziku nie nasila puder ani sypki, ani 
prasowany



Nieodpowiednia dieta tzn. tłuste pokarmy, 
nadmiar węglowodanów, czekolady nie 
jest przyczyną powstawania trądziku



Piecie dużych ilości wody nie jest 
lekarstwem na trądzik



Długie włosy opadające na twarz i 
przetłuszczona grzywka nie nasilają 
trądziku

MITY I KONTROWERSJE 
c.d.



Trądzik nie ma nic wspólnego z brakiem 
higieny



Choroba nie musi w cudowny sposób 
zniknąć w dniu 21 urodzin



Ekspozycja na promienie słoneczne nie 
jest dobrą metodą leczniczą



Kosmetyczne zabiegi oczyszczania skóry 
twarzy nie likwidują zmian trądzikowych