ULTRASONOGRAFIA

Ultrasonografia



metoda obrazowania narządów

wewnętrznych przy pomocy fal

akustycznych – ultradźwiękowych



częstotliwość wykorzystywanych

ultradźwięków: 1-10 MHz



metoda nieinwazyjna

Rozchodzenie się fal

ultradźwiękowych

zależy od:



Sprężystości



Gęstości



Zdolności do rozciągania



Niejednorodności



Anizotropii



Budowy molekularnej



Prędkości ośrodka

Zastosowanie

ultradźwięków w

medycynie wynika



Współczynnik tłumienia



Opór akustyczny



Możliwość formowania

fal w skupione wiązki

(0,75-0,075mm przy

częstotliwości 2-20

MHz)

Oddziaływanie z

tkankami



odbicie



załamanie



ugięcie



rozproszenie



absorpcja

Rozproszenie



Rozproszenie

Rayleigh’a



gdy rozpraszające

struktury są dużo

mniejsze od

długości fali



Rozproszenie

Tyndalla



gdy skala

niejednorodności

jest

porównywalna z

długością fali

Odbicie



Ulega mu 1%

energii fali

ultradźwiękowej



Konieczność

stosowania

ośrodka

sprzęgającego

(żel, parafina)



Obszar

wypełniony

gazem oraz na

granicy tkanek

miękkich i

kostnych – prawie

całkowite odbicie

Metoda echa



Do obrazowania wykorzystywana jest część odbita fali

w postaci tzw. powracającego echa, które analizowane

jest pod kątem położenia i intensywności.



Po komputerowym przetworzeniu danych na

ekranie widoczne są punkty odpowiadające

umiejscowieniu odbicia fali. Intensywności echa

przyporządkowane są odpowiednim odcieniom ze

skali szarości od tonu najciemniejszego (czarnego)

dla braku lub bardzo małej intensywności echa, do

białego przy bardzo dużym jego natężeniu.

Metoda echa c.d.

Prezentacja A



Impulsy

ultradźwiękowe

przedstawione są

na podstawie

czasu,

odpowiadającemu

głębokości ciała



wykorzystywane w

okulistyce

Prezentacja B



Sygnały odbite wewnątrz

badanego ciała modulują

jasność lampy oscyloskopowej



Echa rozjaśniające ekran

tworzą rysunek złożonego

układu anatomicznego tkanek



Badanie narządów

nieruchomych: narządy jamy

brzusznej, szyi, głowy

Metody dopplerowskie

Wykorzystywane do

badania ruchomych

struktur

biologicznych:



Pomiary prędkości

przepływu krwi



Zwężenia w

naczyniach

spowodowane

skrzeplinami



Tętno bijącego serca

płodu

Fale ultradźwiękowe

padając na ruchome

struktury biologiczne

ulegają odbiciu lub

rozproszeniu i zmieniają

swoją częstotliwość.

Wyróżnia się:



Prezentacja T (TM)



wizualizacja ruchu serca



Prezentacja D



Zwężenia w naczyniach

krwionośnych

Częstotliwość a badanie

Większość badań ultrasonograficznych prowadzi się w

zakresie

częstotliwości od 50kHz do 100MHz. Ten zakres

częstotliwości jest podzielony na poszczególne rodzaje

badań:

•

50kHz - 600kHz

– badania kości (diagnostyka osteoporozy)

•

200kHz - 5MHz

– badania przepływów

•

2MHz - 10MHz

– obrazowanie tkanek wewnętrznych

•

20MHz - 100MHz

– obrazowanie skóry (operacje

plastyczne)

Monitor

Pulpit

sterowniczy

Cyfrowy

procesor

sygnałowy

Transformator

izolacyjny i zasilacz

Sondy

(głowice)

Analogowy

procesor

sygnałowy

Budowa

aparatu

Zastosowanie



Ultrasonografia jamy brzusznej

Kamica woreczka

żółciowego



Ultrasonografia narządów szyi



Ultrasonografia narządów

klatki piersiowej

Dwukrotne załamanie mostka



Ultrasonografia narządów

rozrodczych

Lokalizacja wkładki w jamie macicy



Ultrasonografia

stawów i aparatu

więzadłowego



Ultrasonografia serca



Ultrasonografia tkanek miękkich i

mięśni



Ultrasonografia oczodołu

Tarczyca – USG 2D

Tarczyca – kolorowy

„Doppler”

Zastosowanie



Identyfikacja nowotworu

Rak jajnika

Guz piersi

USG piersi – zmiany w

sutku

Zastosowa

nie



Identyfikacja nowotworu



wykonanie biopsji sutka pod kontrolą USG

Zastosowa

nie



Ultrasonografia płodu – rozwój ciąży

9 – ty tydzień

21 – szy tydzień

3D USG

4D USG

Szkodliwość

ultradźwięków



ultradźwięki niskiej mocy

natężeniu 10

W/m

)



uznaje się za nieszkodliwe przy

krótkim czasie oddziaływania



ultradźwięki wysokiej mocy

(przy

częstotliwościach fal rozchodzących

się w powietrzu 20 – 60 kHz)



normy dopuszczalnego

nadźwiękowienia



ultradźwięki o wysokiej mocy i

częstotliwości 20 – 60 kHz przy

sprzężeniu pozwalającym na

znaczne przenoszenie energii

(ciecz, ciało stałe)



nie został dotychczas

przebadany

Bibliografia



„

Biofizyka: podręcznik dla studentów”

pod red. Feliksa Jaroszyka; aut. Helena Gawda

Wydawnictwo Lekarskie PZWL

Warszawa 2001



http://www.zdrowie.med.pl/bad_obraz/ultrasonografia.html



http://home.agh.edu.pl/~asior/stud/doc/ULTRASONOGRAFIA.pdf

na podstawie wykładu pani dr Joanny Grabskiej - Chrząstkowskiej



http://www.fizyka.net.pl/index.html?menu_file=aktualnosci

%2Fm_aktualnosci.html&former_url=http%3A%2F

%2Fwww.fizyka.net.pl%2Fciekawostki%2Fciekawostki_m2.html



http://pl.wikipedia.org/wiki/Ultrasonografia



http://en.wikipedia.org/wiki/Medical_ultrasonography



http://usg4d.pl/index_files/Page337.htm



http://www.planujemydziecko.pl/index.php/Ciekawostki/Twoje-

galerie-zdjec/Zdjecia-USG-ciazy



http://www.ultramedica.pl/zdjecia_usg_4d_3d/

Document Outline