Wykład XVII

Ostre choroby jamy brzusznej

12.05.21

 

   Ostre choroby jamy brzusznej lub tzw. 

„ostry brzuch” jest to żargonowe 
określenie kliniczne choroby, która 
manifestuje się objawami brzusznymi, 
występuje nagle wymaga skierowania 
chorego do szpitala w celu ustalenia 
ostatecznego rozpoznania i najczęściej 
leczenia operacyjnego

12.05.21

 

Praktyczne 

uwagi

   Jeśli chory w ciągu 24-godzin z 

powodu dolegliwości 
brzusznych potrzebuje 
dwukrotnej interwencji lekarza 

  (rodzinnego, pogotowia) to 

należy takiego chorego 
bezwzględnie skierować do 
szpitala 

12.05.21

 

Wszystkie ostre 

choroby jamy 

brzusznej dają zespół 

objawów

Krwotoku



Do jamy 
otrzewnowej



Do światła 
przewodu 
pokarmowego

Zapalenia 

otrzewnej



Miejscowego



Rozlanego

Niedrożności 

przewodu 
pokarmowego



Odcinka 
górnego



Odcinka 
dolnego

12.05.21

 

Ostre choroby jamy brzusznej przebiegające 

z objawami krwotoku



Do wolnej jamy otrzewnowej



Uszkodzenie śledziony



Uszkodzenie wątroby



Uszkodzenie krezki jelita



Pękniecie ciąży pozamacicznej



Pęknięty tętniak aorty brzusznej



Krwawienie z tkanek i narządów jamy 
brzusznej

    po urazie tępym lub przenikającym

12.05.21

 

Krwawienia z górnego 

odcinka przewodu 

pokarmowego



Choroba wrzodowa XII-nicy



Choroba wrzodowa żołądka



Krwotoczne zapalenie błony śluzowej 

żołądka



Żylaki przełyku



Zespół Mallory-Weissa



Zespół Menetriera



Przepuklina przeponowa



Uchyłek dwunastnicy



Nowotwór żołądka



Hemofilia



Skaza krwotoczna 

12.05.21

 

Cechy 

charakterystyczne 

tych krwotoków to:



Wymioty treścią krwistą i fusowate



Smoliste stolce (melena)



Bezpośrednio zagrażają życiu

12.05.21

 

Krwawienia z dolnego 

odcinka przewodu 

pokarmowego



Guzki krwawnicze



Szczelina odbytu



Rak odbytu i odbytnicy



Rak innych części okrężnicy



Uchyłek okrężnicy



Wrzodziejące zapalenie jelita 
grubego



Choroba Leśniowskiego - Crohna

12.05.21

 

Cechy 

charakterystyczne 

tych krwotoków



Im przyczyna krwotoku jest 
umiejscowiona bardziej 
dystalnie w przewodzie 
pokarmowego tym krew 
jaśniejsza



Zwykle nie zagrażają 
bezpośrednio życiu

12.05.21

 

Postępowanie



Pobranie krwi (grupa krwi i krzyżówka)



Podłączenie płynów



Zamówienie krwi ( 2 jedn. lub więcej)



Cewnik do pęcherza moczowego



Endoskopia diagnostyczna



Zabiegowa (ostrzykiwanie, koagulacja)



Sonda Sengstakena- Blackemore’a



Leczenia operacyjne-wskazania 
indywidualne

12.05.21

 

Ostre choroby jamy 

brzusznej 

przebiegające z 

zapaleniem otrzewnej



Zapalenie wyrostka robaczkowego



Przedziurawienie wrzodu trawiennego 

żołądka i dwunastnicy



Zapalenie pęcherzyka żółciowego



Ostre zapalenie trzustki



Zapalenie uchyłka Meckela



Zapalenie uchyłka jelita grubego



Perforacja przewodu pokarmowego 

spowodowane ciałem obcym



Zapalenia przydatków



Wewnątrzotrzewnowe uszkodzenie 

pęcherza moczowego

12.05.21

 

Do najważniejszych 

miejscowych objawów 

zapalenia otrzewnej 

należą



Ból samoistny



Objaw kaszlowy



Bolesność uciskowa



Obrona mięśniowa



Objaw Blumberga



Objaw Rovsinga



Brak szmerów perystaltycznych



Zatrzymanie gazów i stolca

12.05.21

 

Ostre zapalenie 

wyrostka 

robaczkowego



Najczęstsza operacja w trybie doraźnym



Początkowo występuje ból w nadbrzuszu, nudności i 

wymioty (ból trzewny)



Potem ból lokalizuje się w prawym dole biodrowym 

(ból somatyczny)

Postacie



Appendictitis acuta simplex



Phlegmonosa



Gangrenosa



Exudativa vel infiltratio periappendiculare



Abscessus periappendicularis



Appendicitis chronica możemy rozpoznać b.rzadko 

tylko po wykluczeniu innych chorób

12.05.21

 

Leczenie operacyjne

 x laparotomia

x laparoskopia

Rzekome zapalenie otrzewnej



Zawał mięśnia sercowego



Choroby neurologiczne



Mocznica



Cukrzyca

12.05.21

 

Niedrożność 

przewodu 

pokarmowego 

(ileus)



Jest to stan upośledzenia lub 
zatrzymania przechodzenia 
treści jelitowej w kierunku 
obwodowym wywołany 
przyczyną



Mechaniczną- niedrożność 
mechaniczna



Czynnościowa –niedrożność 
porażenna

12.05.21

 

Ze względu na umiejscowienie 

przeszkody pasażu jelitowego 

niedrożność dzielimy na:



Wysoką (przełyk, żołądek, jelito cienkie)



Niską (jelito grube)

Ze względu na mechanizm niedrożność 

dzielimy na:



Prostą



Z zadzierzgnięcia

12.05.21

 

Przyczyny niedrożności 

prostej



Guz nowotworowy



Uciski jelita z zewnątrz



Zrosty otrzewnowe



Kamień żółciowy



Kamień kałowy

Przyczyny niedrożności z 

zadzierzgnięcia 
(strangulacyjna)



Uwięźnięcie 
przepukliny



Skręt jelita



Wgłobienie jelita



Szczególna postać –
zator tętnicy 
krezkowej

12.05.21

 

12.05.21

 

Objawy

 



Ból brzucha



Wzdęcie brzucha



Zatrzymanie wiatrów i stolca



Nudności i wymioty



„Stawianie” się jelit



Perystaltyka wzmożona, 
metaliczna

12.05.21

 

Badania dodatkowe



Rtg przeglądowe j. brzusznej



USG jamy brzusznej



Pasaż przewodu pokarmowego z 
gastropoliną

Leczenie po przygotowaniu chorego 

operacyjne

12.05.21

 

Niedrożność porażenna 

to stan, w którym 

dochodzi do zaburzeń 

pasażu jelitowego 

pomimo braku 

przeszkody mechanicznej

Przyczyny



W okresie pooperacyjnym



 w zapaleniu otrzewnej



Po urazie brzucha



Po złamaniu miednicy



Po urazie kręgosłupa



Krwiak pozaotrzewnowy



Zaburzenia elektrolitowe



Mocznica



Cukrzyca

12.05.21

 

Leczenie – 

przyczynowe choroby 

zasadniczej



Zapalenie otrzewnej – 

operacyjne



Metaboliczne- wyrównanie 

zaburzeń

Jeżeli pomimo leczenia 

zachowawczego niedrożność 

porażenna postępuje stosujemy 

objawowe leczenie operacyjne - 

przetoka odbarczająca

12.05.21