background image

Gospodarka 
odpadami

W Polsce i Unii Europejskiej

background image
background image

Recykling

Recykling to wielokrotne wykorzystywanie 
materiałów do wytwarzania nowych produktów. 
Zadania recyklingu to przede wszystkim 
zmniejszenie ilości odpadów, zmniejszenie ich 
szkodliwości dla środowiska oraz oszczędzanie 
zasobów naturalnych.

background image

Spalanie odpadów

Spalanie odpadów komunalnych stanowi stosunkowo 
nową metodę ich utylizacji. Nowoczesne urządzenia 
do spalania odpadów pełnią dwie funkcje: redukują 
ilość (objętość) odpadów mających trafić na 
wysypisko oraz stanowią źródło energii elektrycznej 
i/lub cieplnej. 

Spalarnia to jednocześnie urządzenie zamieniające 
stosunkowo małoagresywne odpady komunalne w 
prawie taką samą ilość znacznie groźniejszych 
popiołów, pyłów, ścieków i pozostałości z 
oczyszczania spalin

background image
background image

O EFEKTACH GOSPODARKI 
ODPADAMI W POLSCE

W 2000 r. wytworzono w Polsce ogółem 
139.340.000 Mg (139 mln ton) odpadów. 
W tym:

 

background image

Wytwarzanie odpadów w Polsce jest 
nierównomierne przestrzennie. Ponad 
70% odpadów powstaje w trzech 
województwach
: śląskim, 
dolnośląskim, małopolskim.

Województwa śląskie i dolnośląskie 
"przodują" nie tylko pod względem 
wytwarzania odpadów gospodarczych 
lecz także komunalnych.

background image

Dane obrazujące produkcję 
poszczególnych odpadów w Polsce 

background image

Przewidywane przez KPGO (Krajowy Plan 

Gospodarki Odpadami) nakłady na przedsięwzięcia 

w latach 2003-2014: 

instalacja do odzysku i unieszkodliwiania urządzeń 

elektrycznych i elektronicznych - 200 mln zł,

składowisko odpadów niebezpiecznych o 

pojemności 500 000 Mg - 80 mln zł,

instalacja termicznego przekształcania odpadów 

niebezpiecznych o wydajności 20 000 Mg  - 70 mln 

zł,

instalacja do unieszkodliwiania urządzeń 

chłodniczych - 10 mln zł,

instalacja do dekontaminacji transformatorów 

zawierających PCB -  10 mln zł.

background image

Orientacyjne koszty eksploatacyjne związane z 

unieszkodliwianiem odpadów  niebezpiecznych:

indywidualne procesy - 10.000 zł/Mg,

odzysk rtęci - 4.000 zł/Mg,

termiczne unieszkodliwianie - 2.500 zł/Mg,

odzysk rozpuszczalników - 2.500 zł/Mg,

unieszkodliwianie odpadów materiałów wybuchowych - 

2.000 zł/Mg,

obróbka fizykochemiczna - 1.500 zł/Mg,

składowanie do czasu opracowania technologii - 800 

zł/Mg,

chemiczne oczyszczanie ścieków - 800 zł/Mg,

składowanie azbestu - 600 zł/Mg,

odzysk metali - 500 zł/Mg,

wykorzystanie w procesach przemysłowych - 400 zł/Mg,

rozdział emulsji - 300 zł/Mg.

background image

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja 
recyklingu i odzysku akumulatorów 
ołowiowych i olejów odpadowych:

przerób akumulatorów ołowiowych - 

zyski przewyższają koszty,

regeneracja olejów odpadowych - zyski 

przewyższają koszty.

background image

 

REGULACJE PRAWNE UNII 
EUROPEJSKIEJ W 
OBSZARZE GOSPODARKI 
ODPADAMI

Regulacją o charakterze ramowym w 
gospodarce odpadami jest dyrektywa 
Rady Europy 75/442/EWG zmieniona w 
roku 1991 (91/156/EWG). Zobowiązuje 
ona kraje członkowskie do zapobiegania 
powstawaniu odpadów, ograniczania ich 
ilości i zmniejszania szkodliwości. 
Przenosi ona ze szczebla lokalnego 
na krajowy nadzór nad gospodarką 
odpadami.

background image
background image

KRAJOWY I 
SAMORZĄDOWE PLANY 
GOSPODARKI ODPADAMI

Obowiązujący stan prawny w dziedzinie 
gospodarki odpadami, opiera się na 
następujących,  kardynalnych zasadach :

zasadzie zintegrowanego podejścia do 

ochrony środowiska,

 zasadzie zapobiegania - ten kto podejmuje 

negatywne dla środowiska działania, 
odpowiada za usunięcie ich skutków,

background image

zasadzie przezorności - ten kto 
podejmuje działania które w przyszłości 
mogą negatywnie oddziaływać na 
środowisko, odpowiada za podjęcie 
wszelkich możliwych środków 
zapobiegawczych,

unieważniania z mocy prawa 
wszelkich decyzji naruszających 
przepisy dotyczące ochrony 
środowiska
,

zasadzie bliskości - unieszkodliwianie w 
miejscu ich postępowania,

background image

zasadzie "zanieczyszczający płaci" - 
odpowiedzialność ekonomiczna sprawcy 
za szkody bieżące lub przyszłe w 
środowisku,

 zasadzie dostępu obywateli do 
informacji o środowisku, 

zasadzie uwzględniania wymogów 
ochrony środowiska we wszelkich 
sporządzanych planach i programach,

prawie obywateli do udziału w 
postępowaniu w sprawie wydania decyzji 
z zakresu ochrony środowiska, itp.

background image

Gospodarka odpadami w 
Unii Europejskiej

background image

EKONOMICZNE ASPEKTY 
GOSPODARKI ODPADAMI

To co stanowi pożądany element gry 

rynkowej - cena równowagi popytu i podaży, 

ustalana jest  na rynku odpadów w wyniku 

zawarcia przez firmy zajmujące się 

wywozem śmieci umów cywilnoprawnych z 

mieszkańcami, którzy płacą im za usuwanie 

odpadów. Tym samym, w Polsce strumień 

pieniędzy z tego rodzaju usług omija budżet 

gminy. Nie byłaby to sytuacja zła, o ile na 

gminach nie spoczywałyby inne ustawowe 

obowiązki np. w zakresie organizacji 

systemu selektywnej zbiórki odpadów.

background image

Na każde 100 złotych 
wydanych na 
kosztowny system 
zbiórki selektywnej 
polskie gminy ze 
sprzedaży surowców 
wtórnych uzyskują 
najwyżej 20 zł.

background image

Efektem takiego mechanizmu finansowania 

jest to, że 40 proc. gmin ustawiło pojemniki 

do selektywnej zbiórki, ale 95 proc. 

odpadów komunalnych i tak ląduje na 

składowiskach. Unijna zasada, iż 

zanieczyszczający ponoszą koszty związane 

z gospodarką odpadami, pozostaje na 

papierze. Co więcej, firmy wywożą odpady 

tam, gdzie przyjmuje się je najtaniej. 

Ponieważ praktycznie nie ma możliwości 

skutecznej kontroli (przez Inspekcję Ochrony 

Środowiska i inne organy administracji 

publicznej), często kolejny posiadacz 

odpadów najczęściej je składuje, nie mając 

do tego stosownych warunków ani zezwoleń.

background image

Krzysztof Rawa, 
Ekonomia SSL


Document Outline