Slajd 1

POLSKA

Powierzchnia kraju -312685 km

kwadratowych

Leży w środkowej Europie między Bałtykiem a

Sudetami i Karpatami w dorzeczy Odry i
Wisły

Granice – 3535 km ( Niemcy, Czechy, Słowacja,

Ukraina, Białoruś, Litwa, Rosja, Dania,
Szwecja)

Ludność – 38,6 mln
Zajmuje 29 miejsce w świecie i 8 miejsce w

Europie

Podział administracyjny – 16 województw

MNIEJSZOŚCI NARODOWE

173 153

152 897

48 737

30 957

12 855

,dolnośląskie mazowieckie

Rosjanie 6 103 mazowieckie

,dolnośląskie podlaskie

Łemkowie, Litwini, Kaszubi ,Słowacy

RELIGIE

Dominującą religią jest chrześcijaństwo w

tym około 90% to rzymscy katolicy,
ponadto grekokatolicy, prawosławni,
ormianie , ewangelicy.

Miejsca o znaczeniu sakralnym:

Klasztor na Jasnej Górze w Częstochowie

Licheń, Kalwaria Zebrzydowska, Łagiewniki,

Święta Lipka, Wambierzyce

Grabarka ( sanktuarium prawosławne), Wisła,

Cieszyn ( główne ośrodki protestanckie)

Atrakcyjność turystyczna

•

Przejawia się poprzez istnienie określonej cechy
charakterystycznej przyciągającej turystów w pewne tereny
dzięki walorom krajobrazu naturalnego, klimatu, pomników
historii, a także różnych interesujących obiektów
zagospodarowania turystycznego

•

W opinii wielu autorów atrakcyjność turystyczna jest
pojęciem złożonym i należy ją rozpatrywać kompleksowo.
Decydują bowiem o niej walory turystyczne, dostępność
komunikacyjna oraz podaż usług związanych z
zagospodarowaniem obszarów odwiedzanych

Atrakcje turystyczne

•

wg. Jovinica atrakcje turystyczne to wszystkie zjawiska i
przedmioty przyciągające turystów

•

wg. Davidsona „każdy walor (obiekt) przyrodniczy, dzieło
człowieka, urządzenie lub impreza, które przyciągają gości w
określone miejsce może być atrakcją turystyczną

W kontekście takiego rozumienia pojęcia „atrakcja turystyczna”
walory turystyczne należy uznać za kategorię bardziej ogólną,
obiektywną, stwarzającą potencjalne podstawy rozwoju zjawisk
turystycznych. Natomiast atrakcje turystyczne rysują się jako
kategoria subiektywna albowiem ich obecność na rynku i w
świadomości potencjalnego turysty wymaga odpowiednich
zabiegów organizacyjnych promocji i reklamy

Przykłady atrakcji

turystycznych

ATRAKCJĘ TURYSTYCZNĄ mogą stanowić :

•

Obiekty przyrodnicze (piękne plaże, klify, fiordy,

wulkany, jaskinie)

•

Obiekty związane z historią i kulturą (zabytki

archeologiczne, święta regionalne)

•

Elementy infrastruktury sportowo-rekreacyjnej

•

Kompleksy handlowo-rekreacyjne

WALORY TURYSTYCZNE

•

Pod pojęciem tym rozumie się najczęściej pewne cechy środowiska

geograficznego, które mogą stanowić podstawę rozwoju zjawisk

turystycznych, a jednocześnie wywoływać zainteresowanie turysty.

•

Walorem turystycznym może być nie tylko krajobraz czy właściwości

lecznicze klimatu, ale także cisza spokój, uprzejmość mieszkańców

•

Stosując kryterium genezy walorów dzieli się je na walory

turystyczne naturalne (przyrodnicze) i kulturowe

(antropogeniczne)

•

Stosując kryterium funkcjonalne wyróżnia się:
WALORY WYPOCZYNKOWE- pozostające w ścisłej zależności od

warunków środowiska przyrodniczego
WALORY SPECJALISTYCZNE- wiążące się z cechami elementów

środowiska przyrodniczego, umożliwiające uprawianie różnych form

turystyki kwalifikowanej a w przypadku występowanie wód

mineralnych i korzystnych warunków klimatycznych – podstawę

rozwoju funkcji uzdrowiskowej
WALORY KRAJOZNAWCZNE- stanowiące przedmiot zainteresowań

poznawczych i podstawę rozwoju tak zwanej funkcji krajoznawczej

obszarów i miejscowości

OBIEKTY Z LISTY UNESCO

Historyczny zespół Urbanistyczno-Architektoniczny miasta Krakowa

Kopalnia Soli w Wieliczce

Teren byłych obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu – Brzezince

„Stara Miasto” w Warszawie”

„Stare Miasto” w Zamościu

Puszcza Białowieska

Malbork

Zespół Staromiejski Torunia

Kalwaria Zebrzydowska (klasztor oo. Bernardynów, 42 kaplice, słynne

dróżki kalwaryjskie” aleje i pomnikowe drzewa.

10.

Jawor i Świdnica – dwa ewangelicko – augsburskie kościoły pokoju

wzniesioen w połowie XVII w po wojnie trzydziestoletniej. Musiały być

zbudowane z drewna i nie mogły przypominać kościołów katolickich

11.

Drewniane kościoły południowej Małopolski ( Dębno Podhalańskie,

Lipnica Murowana, Sękowa, Binarowa, Blizne, Haczów,)

12.

Park Mużakowski w Łęknicy (lubuski) – najwybitniejsze osiągnięcie

architektury europejskiej architektury ogrodniczej XIX w

13.

Hala Stulecia (Ludowa) we Wrocławiu

REGIONY TURYSTYCZNE

POLSKI

Obszar Polski podzielono na 7 dużych

regionów turystycznych w obrębie
których wyszczególniono 44 mniejsze
rejony.

Kryterium podziału był rozkład ruchu

turystycznego oraz
zagospodarowanie turystyczne

GŁÓWNE REGIONY:

•

WYBRZEŻE

•

POJEZIERZE POMORSKIE

•

POJEZIERZE MAZURSKIE

•

POJEZIERZE WIELKOPOLSKIE

•

WYŻYNA MAŁOPOLSKA

•

SUDETY

•

KARPATY

WYBRZEŻE

Rejon turystyczne o najintensywniej

wykorzystanym terenie do celów

wypoczynkowych.

Walory: 534 km wybrzeża z

szerokimi, piaszczystymi plażami,

wałami wydmowymi , licznymi

mierzejami tworzącymi zatoki i

zalewy.

Ponadto lasy i jeziora przybrzeżne.

Czynnikiem obniżającym

atrakcyjność jest krótki sezon i

zanieczyszczenie morza

POBRZEŻE SZCZECIŃSKIE

Obejmuje zachodnią część polskiego wybrzeża, ku

południowi rozszeża się obejmując ujście Odry i
równinę Pyrzycko-Stergardzką. Teren nizinny z
wyjątkiem wzgórz morenowych w okolicach
Szczecina (149 m npm ) i na Wyspie Wolin (klif - 115
m n.p.m. )

Główne walory : morze, Zalew Szczeciński, Jezioro

Dąbie i Miedwie oraz puszcze Wkrzańska,
Goleniowska, Bukowa i lasy Wolińskiego Parku
Narodowego

Główne miejscowości turystyczne: Świnoujście,

Międzyzdroje, Dziwnów, Niechorze, Mrzeżyno

Przykłady miast z wielką liczbą zabytków: Szczecin,

Stargard Szczeciński, Kamień Pomorski, Trzebiatów,
Pyrzyce, Wolin

POBRZEŻE KOSZALIŃSKIE

Zajmuje najdłuższą część wybrzeża polskiego

Bałtyku od Kołobrzegu aż w okolice przylądka
Rozewie. Niewielka ilość dużych miast, portów i
przemysłu podnosi atrakcyjność tych terenów.

Główne miasta: Słupsk, Sławno, Koszalin, Białogard,

Lębork

Główne miasta nadmorskie: Kołobrzeg , Ustronie

Morskie, Mielno, Darłowo, Ustka, Łeba

Słowiński Park Narodowy – największe w Polsce

nagromadzenie wydm ruchomych i przykładów
ich niszczącej działalności

POBRZEŻE GDAŃSKIE

Obejmuje: teren wokół Zatoki Gdańskiej, Żuławy wiślane,

Wysoczyznę Elbląską , Równinę Warmińską

Różne typy krajobrazu:

Wybrzeże klifowe – przylądek Rozewie

Wybrzeże wydmowe – na zachód od Rozewia

Piaszczyste mierzeje – Helska i Wiślana

Depresja Żuław

Bagniste obniżenia – Mostowe Błota koło Redy

Główne rejony turystyczne:

Mierzeja Helska –

Władysławowo, Jastrzębia Góra, Rozewie, Jastarnia , Jurata

Okolice Trójmiasta -

Gdynia, Sopot, Gdańsk

Mierzeja Wiślana – Stegna, Sztutowo ( miejsce martyrologii ),
Krynica Morska

Malbork –

dawny Zamek krzyżacki

Elbląg –

port żeglugi pasażerskiej,, Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej,

Kanał Elbląski

Frombork – zespół katedralny, miejsca upamiętniające działalność M. Kopernika

POJEZIERZE POMORSKIE

Zajmuje około 11% powierzchni Polski: od zachodu

granicą jest Odra, od wschodu Wisła a od
południa Pradolina Notecka.

Główne walory turystyczne to: jeziora i lasy, rzeki,

mało przekształcone środowisko geograficzne.

Główne miasta to: Bydgoszcz, Świecie, Starogard

Gdański, Gorzów Wielkopolski, Wałcz

Główne rejony turystyczne to:

Pojezierze Drawskie

Pojezierze Kaszubskie

Bory Tucholskie

POJEZIERZE DRAWSKIE

Drawski Park Krajobrazowy

duże skupisko jezior – Drawsko ,
Wielimie , Lubie

Bardzo czyste rzeki stanowiące szlaki
kajakowe – Drawa, Gwda, Piława

Główne ośrodki turystyczne –
Szczecinek, Czaplinek, Połczyn Zdrój

POJEZIERZE KASZUBSKIE

Pagórkowata rzeźba terenu- polodowcowe

wzgórza morenowe osiągają tu najwyższe w
północnej Polsce wysokości –Wieżyca 329m
n.p.m.

Liczne jeziora polodowcowe – Wdzydze,

Raduńskie, Ostrzyckie

Parki krajobrazowe – Dolina Rzeki Słupii

,Wdzydzki, Kaszubski

Liczne obiekty związane z folklorem

kaszubskim – Kartuzy, Kościerzyna, wsie
Wdzydze i Wiele, Kalwaria Wielewska

BORY TUCHOLSKIE

Największy kompleks leśny w Polsce -

Park Narodowy Borów Tucholskich.

Główne rejony turystyczne:

Jezioro Charzykowskie

Rejon Tlenia

Jezioro Koronowskie –

( sztuczne jezioro

utworzone w 1960 r. przez spiętrzenie Brdy )

Rzeka Brda – jeden z najbardziej popularnych

szlaków kajakowych

POJEZIERZE MAZURSKIE

Jest to obszar między dolną Wisłą a granicą

wschodnią. Główne walory:

Jeziora – Śniardwy i Mamry, Jeziorak , Niegocin,
Wigry

Rzeki, tworzące szlaki kajakowe

Lasy i wzgórza – puszcza Piska i Augustowska

Główne miasta – Toruń, Chełmno, Grudziądz,
Kwidzyn, Olsztyn, Morąg, Golub – Dobrzyń

POJEZIERZE MAZURSKIE obejmuje:

POJEZIERZE BRODNICKIE

Teren w okolicy Brodnicy obfitujący w jeziora i lasy, silnie meandrująca

Drwęca objęta ochroną jako środowisko pstrąga i łososia.

Główne miasta – Toruń, Golub Dobrzyń, Lidzbark, Chełmno

POJEZIERZE IŁAWSKIE

Obszar w okolicach Ostródy i Iławy obfitujący w jeziora i lasy – Jeziorak

27 km długości - najdłuższe jezioro w Polsce . System kanałów
umożliwia żeglugę między jeziorami i tworzy połączenie z Zalewem
Wiślanym ( Kanał Elbląski - jedyny tego rodzaju w Polsce,
pokonujący 100 metrową różnicę wysokości za pomocą 5 pochylni)

Główne miasta - Iława, Morąg, Ostróda, Kwidzyn, Grunwald

POJEZIERZE OLSZTYŃSKIE

Głównie tereny leśne w trójkącie Olsztyn-Nidzica-Szczytno, rozległe

obszary łowieckie

Główne miasta – Olsztyn ( zamek kapituły fromborskiej – Muzeum

Warmii i Mazur,) Lidzbark Warmijski, Dobre Miasto

POJEZIERZE MRĄGOWSKIE

Teren w okolicach Mrągowa – liczne ale niewielkie jeziora, wzgórza

morenowe.

Ważne miasta – Mrągowo, Kętrzyn, Święta Lipka, wieś Gierłoż (kwatera

Hitlera tzw. Wilczy Szaniec )

KRAINA WIELKICH JEZIOR

Największe skupisko jezior w tym te największe ( Śniardwy i Mamry) ,

które połączone są kanałami oraz duże zalesienie (Puszcza Piska )

Główne miasta – Węgorzewo, Giżycko, Ruciane-Nida

POJEZIERZE EŁCKIE

Znacznie mniej jezior, ale atrakcją są duże wzniesienia ( Szeskie

Wzgórza 309 m n.p.m. – najzimniejszy zakątek w Polsce poza
górami ) i lasy.

Biebrzeński Park Narodowy

Główne miasta: Ełk, Gołdap, Olecko,

POJEZIERZE SUWALSKIE

Przepiękne krajobrazy
– na północy silnie pagórkowate, poprzecinane licznymi

jeziorami ( Hańcza – najgłębsze jezzioro w Polsce, Wigry)

Na południu – Puszcza Augustowska z licznymi jeziorami
( Sejno, Białe, Necko ) , Kanałem Augustowskim i szlakami
kajakowymi na rzekach Hańcz i Rospuda.

Główne miasta: Augustów, Suwałki,

POJEZIERZE LUBUSKIE

Leży na zachodzie . Poza walorami przyrodniczymi ( lasy, zróżnicowana

rzeźba terenu na uwagę zasługują zespoły zabytków w Międzyrzeczu,

Łagowie ( park Krajobrazowy ), Gościkowie (Paradyż )

POJEZIERZE MIĘDZYCHODZKO-SIERAKOWSKIE

ORAZ LESZCZYŃSKIE

Teren obfitujący w liczne jeziora i lasy

Główne miasta: Międzychód, Leszno, Gostyń

POZNAŃ I OKOLICE

Poznań – liczne cenne zabytki (m.in. katedra z grobami pierwszych władców

Polski, renesansowy ratusz ), muzea, imprezy kulturalne, targi i wystawy.

Okolice: Wielkopolski Park Narodowy, Kórnik Rogalin,

POJEZIERZE GNIEŹNIEŃSKIE

Liczne jeziora stosunkowo mało zagospodarowane, wykorzystywane

głównie jako baza ośrodków zakładowych i wypoczynku lokalnego.

Teren o ogromnych walorach antropogenicznych tworzący Szlak

Piastowski : Biskupin( pomnik historii )Ostrów Lednicki (gród

pierwszych książąt )Gniezno ( katedra )Kruszwica ( Mysia Wieża )

Stary Licheń ( największa świątynia chrześcijańska w Polsce

WYŻYNA MAŁOPOLSKA

Główne walory: urozmaicona rzżba terenu, formy skalne, jaskinie, lasy i rezerwaty

przyrodnicze oraz liczne zabytki .

Najważniejsze rejony turystyczne:

JURA KROKOWSKO – CZĘSTOCHOWSKA

Jest to pasmo wapiennych wzgórz i skał zwane też wyżyną

Krakowsko-Częstochowską.

Główne atrakcje:

Częstochowa – Klasztor Paulinów na Jasnej Górze wraz ze zbiorami

zgromadzonymi w skarbc

Szlak Orlich Gniazd – trasa wędrówek pieszych z ruinami zamków

( Olsztym, Mirów, Ogrodzieniec ) i grupami skał

Pustynia Błędowska –największy zwarty obszar piasków w pd.

Polsce

Dolina Prądnika z Ojcowskim Parkiem Narodowym – z zamkiem

Piaskowa Skała

Kraków – zespól budowli Zamku Królewskiego i katedry na Wawelu,

Kościół Mariacki, Sukiennice, pozostałości obwrowań z Barbakanem

i Bramą Floriańską

Góry Świętokrzyskie

Najstarsze góry w Polsce, najwyższe pasmo – Łysogóry ( Łysica – 612 m n.p.m.

) zjawisko gołoborzy, Świętokrzyski Park Narodowy.

Główne miasta:
Kielce i okolice – pałac biskupi, kościół i klasztor na wzgórzu Karczówka,

najstarszy dąb Bartek, jaskinia Raj,

Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego ( Dymarki Świętokrzyskie )

ZAGŁĘBIE STAROPOLSKIE

Obszar w którym dominującym walorem są zabytki techniki,

głównie dawne zakłady przemysłowe np. Muzeum Zagłębia

Staropolskiego, Muzeum staropolskiego górnictwa, wielki

piec w Starachowicach, najstarszy w Polsce zabytek

techniki w Krzemionkach Opatowskich – kopalnia

krzemienia ( 2-3 tys. lat p.n.e. )

SUDETY

Walory – zróżnicowana rzeźba terenu, wysoki stopień
zalesienia, zabytkowe miasta, zamki, kościoły, dobre
zagospodarowanie turystyczne. Główne rejony
turystyczne:

GÓRY IZERSKIE

Najdalej na zachód wysunięta część, zbudowane z
granitów i gnejsów . Kiedyś w całości pokryte lasami, które
w znacznym stopniu obumarły na skutek zanieczyszczenia
– obecnie prowadzone jest na szeroką skalę ponowne
zalesianie tych terenów.
Główne miasta: Świeradów Zdrój, Piechowice, Szklarska
Poręba. Między Świeradowem a Szklarską biegnie droga
zbudowana w okresie międzywojennym ( Zakręt Śmierci )

KOTLINA JELENIOGÓRSKA I

KARKONOSZE

Masyw Karkonoszy zbudowany jest przede wszystkim z
granitu, najwyższy szczyt to Śnieżka ( 1602 m n.p.m. ), górna
partia masywu zajęta jest przez kosodrzewinę i rumowiska
skalne. Bardzo dobrze zagospodarowane turystycznie .
Główne miasta :

Szklarska Poręba – wyciąg na Szrenicę, doskonałe warunki dla

uprawiania narciarstwa oraz wędrówek pieszych ( Hala
Szrenicka, Śnieżne Kotły, Łabski Szczyt )

Karpacz – wyciąg na Śnieżkę, kościółek Wang

Kotlina Jeleniogórska - Jelenia Góra, Cieplice Zdrój, Jezioro
Pilichowskie

GÓRY KAMIENNE I WAŁBRZYSKIE

Przeważają skały osadowe – zlepieńce, łupki i piaskowce.

Główne miasta – Wałbrzych ( ośrodek górniczo –przemysłowy )

Miejscowości uzdrowiskowe: Szczawno Zdrój, Jedlina Zdrój,

Sokołowsko

KARPATY

Jest to największy i najważniejszy region górski w Polsce.
Najważniejsze rejony turystyczne:

BESKID ŚLĄSKI

Główne miasta tworzą ważne ośrodki sportów zimowych:

Ustroń , Wisła, Szczyrk, Brenna, Istebna ( zbiory sztuki

ludowej ), Koniaków ( ośrodek koronkarstwa ).

Wyciągi na : Czantorię, Skrzyczne

Barania Góra – źródła Wisły

BESKID Żywiecki, Mały i Makowski

Teren między dolinami Soły i Raby z najwyższymi szczytami

Beskidów- Babia Góra, Pilsko.

Główne miasta: Żywiec, Zwardoń, Zawoja ( jedna z

największych wsi w Polsce ), Sucha Beskidzka, Maków

Podhalański.

PODHALE

, ORAWA, SPISZ I PIENINY

Podhale ze Spiszem i Orawą tworzy obniżenie między Beskidami i
Tatrami, którego głównym walorem jest folklor góralski ( drewniane
budownictwo, stroje, gwara )
Główne miejscowości – Nowy Targ, Chochołów, Dębno ( drewniany
kościółek z XV w ) , Bukowina, Białka Tatrzańska,
Pieniny – góry wapienne, najwyższy szczyt to Trzy Korony ( 982 m
n.p.m. )
Przełom Dunajca – między Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą
Pieniński Park Narodowy.

Gorce i Beskid Wyspowy

Teren między Krakowem i Zakopanem. Najwyższy szczyt to Turbacz.
Główne miejscowości to : Rabka, Chabówka, Limanowa

BESKID SĄDECKI

Najważniejszy rejon uzdrowiskowy Karpat. Uzdrowiska: Krynica Zdrój,
Szczawnica, Muszyna, Piwniczna, Stary i Nowy Sącz.

BIESZCZADY

Pasmo gór, których główne grzbiety to rozległe łąki ( połoniny ),
bardzo nieliczne skaliste granie, niższe partie pokryte bujnymi
lasami bukowymi i jodłowymi.
Pętla bieszczadzka : Lesko – Cisna – Wetlina, Ustrzyki Górne –
Czarna – Ustrzyki Dolne
Bieszczadzki Park Narodowy z muzeum w Ustrzykach Dolnych
Sztuczne jezioro Solińskie - najgłębszy sztuczny zbiorni w
Polsce ( wysokość zapory – 82 m )

POGÓRZE KARPACKIE

Główne walory: Jezioro Rożnowskie, dolina Raby i Sanu,
sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej, Wieliczka ( muzeum
Żup Krakowskich )

PARKI NARODOWE W POLSCE

•

BABIOGÓRSKI

www.bpn.babia-gora.pl

•

BIAŁOWIESKI

www.bpn.com.pl

•

BIEBRZAŃSKI

www.biebrza.org.pl

•

BIESZCZADZKI

www.oie.bdpn.pl

•

BORY TUCHOLSKIE

www.park.borytucholskie.info

•

DRAWIEŃSKI

www.dpn.pl

•

GORCZAŃSKI

www.gpn.pl

•

GÓR STOŁOWYCH

www.pngs.pulsar.net.pl

•

KAMPINOSKI

www.kampinoski-pn.gov.pl

•

KARKONOSKI

www.kpnmab.pl

•

MAGURSKI

www.magurskipn.pl

•

NARWIAŃSKI

www.npn.pl

SZLAKI TURYSTYCZNE W

POLSCE

SZLAKIEM TURYSTYCZNYM

– nazywamy wytyczoną trasę w przestrzeni turystycznej dla potrzeb

zwiedzających (nie zawsze oznakowaną, ) prowadzącą do
najbardziej atrakcyjnych miejsc z zachowaniem szeregu przepisów

RÓŻNORODNE RODZAJE SZLAKÓW SĄ WYZNACZANE PRZEDE

WSZYSTKIM ZE WZGLĘDU NA III KRYTERIA:

•

Kryterium środka transportu np. szlak kajakowy ( Brda, Czarna
Hańcza), pieszy ( Szlak Orlich Gniazd z Krakowa do Częstochowy),
autokarowy ( Szlak Piastowski z Poznania przez Gniezno, Strzelno
do Kruszwicy )

•

Kryterium tematyczne np. Biograficzne, historyczne ( Szlak Jana
Sobieskiego z Wilanowa do Wiednia )

•

Kryterium zasięgu – pozwala na wyznaczanie szlaków regionalnych,
krajowych, międzynarodowych

Document Outline