background image

               

               

Wykład 2

Wykład 2

       

       

Materiały pomocnicze 

Materiały pomocnicze 

Materiały modelowe

Materiały modelowe

Woski stomatologiczne

Woski stomatologiczne

Materiały do izolacji

Materiały do izolacji

background image

Spis treści:

Spis treści:

Model, odlew i matryca

Model, odlew i matryca

Właściwości materiałów modelowych

Właściwości materiałów modelowych

Gips, właściwości fizyczne i chemiczne 

Gips, właściwości fizyczne i chemiczne 

Reakcja tężenia gipsu, proporcje, czynniki regulujące 

Reakcja tężenia gipsu, proporcje, czynniki regulujące 

przebieg reakcji

przebieg reakcji

Początkowy czas wiązania, końcowy czas wiązania

Początkowy czas wiązania, końcowy czas wiązania

Rodzaje gipsu

Rodzaje gipsu

Masy epoksydowe

Masy epoksydowe

Metale do pokrywania modeli

Metale do pokrywania modeli

Zgodność materiałów modelowych z wyciskowymi

Zgodność materiałów modelowych z wyciskowymi

Woski stomatologiczne, rodzaje, składniki i właściwości i 

Woski stomatologiczne, rodzaje, składniki i właściwości i 

zastosowanie

zastosowanie

Środki do izolacji, rodzaje, skład i zastosowanie

Środki do izolacji, rodzaje, skład i zastosowanie

background image

Model, odlew i matryca

Model, odlew i matryca

Model, odlew i matryca są pozytywowym 

Model, odlew i matryca są pozytywowym 

odbiciem (repliką) podłoża protetycznego, 

odbiciem (repliką) podłoża protetycznego, 

zarówno tkanek twardych jak i miękkich.

zarówno tkanek twardych jak i miękkich.

Model

Model

 – wykonywany w celach diagnostycznych 

 – wykonywany w celach diagnostycznych 

i do obserwacji postępów leczenia.

i do obserwacji postępów leczenia.

Odlew

Odlew

 – model roboczy (mistrzowski)- do  

 – model roboczy (mistrzowski)- do  

wykonania  rekonstrukcji protetycznych

wykonania  rekonstrukcji protetycznych

Matryca

Matryca

 – robocza replika pojedynczego zęba 

 – robocza replika pojedynczego zęba 

lub kilku zębów

lub kilku zębów

background image

Właściwości materiałów 

Właściwości materiałów 

modelowych

modelowych

Dokładność 

Dokładność 

- zdolność do wpływania- 

- zdolność do wpływania- 

materiał modelowy musi idealnie wpłynąć 

materiał modelowy musi idealnie wpłynąć 

do wycisku żeby go odtworzyć

do wycisku żeby go odtworzyć

Twardość

Twardość

 - odporność na zarysowanie

 - odporność na zarysowanie

Odporność na ścieranie

Odporność na ścieranie

 podczas 

 podczas 

modelowania i obróbki wykańczającej

modelowania i obróbki wykańczającej

Stabilność objętościowa 

Stabilność objętościowa 

– nawet długi 

– nawet długi 

okres przechowywania (ponad 6 tygodni) nie 

okres przechowywania (ponad 6 tygodni) nie 

wpływa na zmiany rozmiarów

wpływa na zmiany rozmiarów

background image

Gips - właściwości fizyczne i 

Gips - właściwości fizyczne i 

chemiczne

chemiczne

   

   

Gips = dwuwodny siarczan wapnia

Gips = dwuwodny siarczan wapnia

                    

                    

CaSO

CaSO

4

4

 x 2 H

 x 2 H

2

2

0

0

Minerał rozpowszechniony w przyrodzie

Minerał rozpowszechniony w przyrodzie

Występuje w formie krystalicznej

Występuje w formie krystalicznej

Używany w przemyśle, budownictwie, 

Używany w przemyśle, budownictwie, 

sztuce i w stomatologii.

sztuce i w stomatologii.

W trakcie wypalania usuwana jest woda aż 

W trakcie wypalania usuwana jest woda aż 

do otrzymania 

do otrzymania 

          

          

półwodzianu

półwodzianu

 

 

CaSO

CaSO

4

4

 x 

 x 

½

½

 H

 H

2

2

0

0

background image

Reakcja tężenia gipsu, proporcje, czynniki 

Reakcja tężenia gipsu, proporcje, czynniki 

regulujące przebieg reakcji

regulujące przebieg reakcji

Ca SO

Ca SO

4  

4  

x  

x  

½

½

 H

 H

2

2

O + 1

O + 1

½

½

H

H

2

2

O

O

         

         

CaSO

CaSO

x 2 H

x 2 H

2

2

O + ciepło

O + ciepło

  

  

hemihydrat (półwodzian)

hemihydrat (półwodzian)

                

                

dihydrat (gips)

dihydrat (gips)

Do  zarobienia  półwodzianu  siarczanu  gipsu  potrzeba 

Do  zarobienia  półwodzianu  siarczanu  gipsu  potrzeba 

więcej wody niż do przeprowadzenia reakcji chemicznej. 

więcej wody niż do przeprowadzenia reakcji chemicznej. 

Jest  to 

Jest  to 

woda  dodatkowa

woda  dodatkowa

,  która  zwilża  cząsteczki 

,  która  zwilża  cząsteczki 

półwodzianu,  ale  z  nim  nie  reaguje  i  wyparowuje.  Im 

półwodzianu,  ale  z  nim  nie  reaguje  i  wyparowuje.  Im 

mniej wody dodatkowej tym twardszy gips.

mniej wody dodatkowej tym twardszy gips.

Stosunek proszku do płynu: różny dla różnych rodzajów 

Stosunek proszku do płynu: różny dla różnych rodzajów 

gipsu

gipsu

    

    

Dla gipsu modelowego objętościowo 1 część wody + 2 

Dla gipsu modelowego objętościowo 1 część wody + 2 

części proszku

części proszku

Reakcja tężenia gipsu przebiega zawsze z wydzieleniem 

Reakcja tężenia gipsu przebiega zawsze z wydzieleniem 

ciepła (

ciepła (

reakcja egzotermiczna

reakcja egzotermiczna

) ok. 3900 cal/mol

) ok. 3900 cal/mol

background image

Czynniki wpływające na 

Czynniki wpływające na 

czas tężenia gipsu

czas tężenia gipsu

Przyspieszacze

Przyspieszacze

 (katalizatory dodatnie):

 (katalizatory dodatnie):

   

   

- chemiczne: chlorek sodu, chlorek potasu, 

- chemiczne: chlorek sodu, chlorek potasu, 

siarczan sodu i potasu

siarczan sodu i potasu

   

   

- termiczne: ciepła woda (20-37

- termiczne: ciepła woda (20-37

o

o

C)

C)

   

   

- mechaniczne: szybkie mieszanie

- mechaniczne: szybkie mieszanie

Spowalniacze

Spowalniacze

 (katalizatory ujemne):

 (katalizatory ujemne):

   

   

- chemiczne: boraks, cytrynian sodu, koloidy 

- chemiczne: boraks, cytrynian sodu, koloidy 

(krew, ślina, agar, alginat)

(krew, ślina, agar, alginat)

   

   

- termiczne: zimna woda, woda o temp. 

- termiczne: zimna woda, woda o temp. 

powyżej 37

powyżej 37

o

o

C

C

   

   

- mechaniczne: powolne mieszanie

- mechaniczne: powolne mieszanie

background image

Początkowy czas wiązania, końcowy 

Początkowy czas wiązania, końcowy 

czas wiązania

czas wiązania

Proces wiązania gipsu można podzielić na 2 etapy:

Proces wiązania gipsu można podzielić na 2 etapy:

       

       

początkowy czas wiązania

początkowy czas wiązania

 (czas pracy)

 (czas pracy)

         

         

W tym czasie materiał może być mieszany i wlewany  

W tym czasie materiał może być mieszany i wlewany  

                 

                 

do  wycisku,  wg  norm  jest  to  2-5  minut  od         

do  wycisku,  wg  norm  jest  to  2-5  minut  od         

rozpoczęcia mieszania. 

rozpoczęcia mieszania. 

         

         

Końcem tego etapu jest utrata połysku.

Końcem tego etapu jest utrata połysku.

        

        

       

       

końcowy czas wiązania

końcowy czas wiązania

 jest to czas, w 

 jest to czas, w 

         

         

którym materiał może być oddzielony od wycisku,

którym materiał może być oddzielony od wycisku,

         

         

wg norm powyżej 20 minut od rozpoczęcia  

wg norm powyżej 20 minut od rozpoczęcia  

         

         

mieszania. Należy poczekać 45-60 minut z 

mieszania. Należy poczekać 45-60 minut z 

         

         

uwolnieniem modelu.

uwolnieniem modelu.

background image

Mieszanie gipsu

Mieszanie gipsu

Ręczne

Ręczne

 - szpatułką w misce gumowej około 

 - szpatułką w misce gumowej około 

1 minuty – mieszanina niejednorodna

1 minuty – mieszanina niejednorodna

Mechaniczne

Mechaniczne

 -mieszadło w misce 

 -mieszadło w misce 

gumowej 30 sekund – mieszanina bardziej 

gumowej 30 sekund – mieszanina bardziej 

jednorodna

jednorodna

Mechaniczne pod zmniejszonym 

Mechaniczne pod zmniejszonym 

ciśnieniem-w

ciśnieniem-w

 specjalnym pojemniku 

 specjalnym pojemniku 

   

   

20 sekund - mieszanina jednorodna bez 

20 sekund - mieszanina jednorodna bez 

pęcherzyków powietrza

pęcherzyków powietrza

background image

Wykonanie modelu/odlewu

Wykonanie modelu/odlewu

Rozmieszany gips należy powoli wlewać do 

Rozmieszany gips należy powoli wlewać do 

wnętrza wycisku, pozostały gips wylać na 

wnętrza wycisku, pozostały gips wylać na 

podstawę, odwrócić wycisk i połączyć obie 

podstawę, odwrócić wycisk i połączyć obie 

części.

części.

Lub użyć odpowiedniej formy do wykonania 

Lub użyć odpowiedniej formy do wykonania 

modeli i umieścić w niej wycisk, a następnie 

modeli i umieścić w niej wycisk, a następnie 

wypełnić gipsem

wypełnić gipsem

Po uwolnieniu modele/odlewy powinny być 

Po uwolnieniu modele/odlewy powinny być 

dezynfekowane przez zanurzenie w roztworze 

dezynfekowane przez zanurzenie w roztworze 

podchlorynu sodu lub za pomocą sprayu

podchlorynu sodu lub za pomocą sprayu

background image

Rodzaje gipsu i ich 

Rodzaje gipsu i ich 

rozszerzalność

rozszerzalność

 i przeznaczenie

 i przeznaczenie

typ I - Gips wyciskowy

typ I - Gips wyciskowy

, 0,15% - wyciski 

, 0,15% - wyciski 

bezzębnej szczęki i żuchwy

bezzębnej szczęki i żuchwy

typ II - Gips modelowy

typ II - Gips modelowy

, 0,30% - modele 

, 0,30% - modele 

orientacyjne, diagnostyczne, robocze

orientacyjne, diagnostyczne, robocze

typ III - Gips utwardzony 

typ III - Gips utwardzony 

(kamień 

(kamień 

gipsowy), 0,20% - odlewy, matryce

gipsowy), 0,20% - odlewy, matryce

typ IV - Gips twardy o małej ekspansji

typ IV - Gips twardy o małej ekspansji

0,15% - odlewy, matryce

0,15% - odlewy, matryce

typ V - Gips twardy o dużej 

typ V - Gips twardy o dużej 

rozszerzalności

rozszerzalności

, 0,30% - formy dla tworzywa 

, 0,30% - formy dla tworzywa 

wlewowego

wlewowego

background image

Gips wyciskowy (typ I)

Gips wyciskowy (typ I)

Półwodny siarczan wapnia CaSO

Półwodny siarczan wapnia CaSO

4

4

Wypełniacze zwiększające łamliwość 

Wypełniacze zwiększające łamliwość 

– kreda, 

– kreda, 

talk, glinka biała

talk, glinka biała

Barwniki 

Barwniki 

– karmin i eozyna – różowe zabarwienie 

– karmin i eozyna – różowe zabarwienie 

w odróżnieniu od innych rodzajów gipsu

w odróżnieniu od innych rodzajów gipsu

Katalizatory dodatnie: 

Katalizatory dodatnie: 

chlorek sodu, siarczan 

chlorek sodu, siarczan 

lub azotan potasu – skrócenie czasu wiązania do 

lub azotan potasu – skrócenie czasu wiązania do 

około 5 minut w temp. jamy ustnej

około 5 minut w temp. jamy ustnej

Substancje zapachowe 

Substancje zapachowe 

– mentol

– mentol

Substancje antyseptyczne

Substancje antyseptyczne

background image

Gips modelowy (typ II)

Gips modelowy (typ II)

B-półwodny siarczan wapnia

B-półwodny siarczan wapnia

Stosunkowo miękki, lekki, porowaty

Stosunkowo miękki, lekki, porowaty

Mało odporny na zarysowania i mało 

Mało odporny na zarysowania i mało 

wytrzymały

wytrzymały

Kryształy nieregularne, luźno ułożone

Kryształy nieregularne, luźno ułożone

Wymaga więcej wody dodatkowej

Wymaga więcej wody dodatkowej

Zabarwienie białe

Zabarwienie białe

Czas wiązania 15-20 minut

Czas wiązania 15-20 minut

background image

Gips odlewowy (typ III)

Gips odlewowy (typ III)

A-półwodny siarczan wapnia

A-półwodny siarczan wapnia

Bardziej jednorodny 

Bardziej jednorodny 

Gęstszy

Gęstszy

Większa twardość i odporność 

Większa twardość i odporność 

mechaniczna

mechaniczna

Zabarwienie żółte

Zabarwienie żółte

Czas wiązania około 20-30 minut

Czas wiązania około 20-30 minut

background image

Gips odlewowy (typ IV i V)

Gips odlewowy (typ IV i V)

 

 

Twardy, gęsty

Twardy, gęsty

 

 

Krystaliczny

Krystaliczny

 

 

Zwiększona wytrzymałość mechaniczna

Zwiększona wytrzymałość mechaniczna

a) mała ekspansja (typ IV)

a) mała ekspansja (typ IV)

b) duża ekspansja (typ I)

b) duża ekspansja (typ I)

Zabarwienie intensywne niebieskie, brązowe 

Zabarwienie intensywne niebieskie, brązowe 

lub brunatne

lub brunatne

Czas wiązania około 30 minut

Czas wiązania około 30 minut

          

          

background image

Odtwarzanie szczegółów 

Odtwarzanie szczegółów 

powierzchni

powierzchni

Wg norm ISO miarą 

Wg norm ISO miarą 

zdolności do odtwarzania 

zdolności do odtwarzania 

powierzchni 

powierzchni 

jest odtworzenie 2 linii w odległości 50 lub 

jest odtworzenie 2 linii w odległości 50 lub 

75 

75 

µ

µ

m zaznaczonych na standardowej płycie metalowej

m zaznaczonych na standardowej płycie metalowej

Gips wyciskowy (typ I) i modelowy (typ II) odtwarza linie w 

Gips wyciskowy (typ I) i modelowy (typ II) odtwarza linie w 

odległości 75 

odległości 75 

µ

µ

m

m

Gips utwardzony (typ III) i twardy (typ IV i V) odtwarza 

Gips utwardzony (typ III) i twardy (typ IV i V) odtwarza 

linie w odległości 50 

linie w odległości 50 

µ

µ

m

m

Zdolność do odtwarzania szczegółów wycisku zależy także 

Zdolność do odtwarzania szczegółów wycisku zależy także 

od 

od 

zgodności

zgodności

 między materiałem wyciskowym a gipsem.

 między materiałem wyciskowym a gipsem.

Masy wyciskowe zawierające wodę (masy alginatowe i 

Masy wyciskowe zawierające wodę (masy alginatowe i 

agarowe) są lepiej zwilżane przez gips niż materiały 

agarowe) są lepiej zwilżane przez gips niż materiały 

pozbawione wody (masy elastomerowe).

pozbawione wody (masy elastomerowe).

background image

Materiały epoksydowe

Materiały epoksydowe

Masy epoksydowe :

Masy epoksydowe :

        

        

żywica epoksydowa

żywica epoksydowa

        

        

utwardzacz 

utwardzacz 

(katalizator aminowy) 

(katalizator aminowy) 

          

          

toksyczny i alergizujący

toksyczny i alergizujący

   

   

2 tuby mieszane w systemie mieszania 

2 tuby mieszane w systemie mieszania 

statycznego

statycznego

Czas pracy około 15 minut, czas wiązania 1-12 

Czas pracy około 15 minut, czas wiązania 1-12 

godzin zależnie od produktu.

godzin zależnie od produktu.

Modele epoksydowe są mniej twarde niż 

Modele epoksydowe są mniej twarde niż 

gipsowe, lecz są bardziej odporne na zgniatanie

gipsowe, lecz są bardziej odporne na zgniatanie

   

   

i ścieranie oraz mają gładszą powierzchnię.

i ścieranie oraz mają gładszą powierzchnię.

background image

Metale do pokrywania modeli

Metale do pokrywania modeli

Elektrogalwanizacja 

Elektrogalwanizacja 

–  pokrycie  wycisku  cienką 

–  pokrycie  wycisku  cienką 

warstwą  metalu  przed  odlaniem  gipsem  lub  żywicą 

warstwą  metalu  przed  odlaniem  gipsem  lub  żywicą 

epoksydową. Proces ten polega na zanurzeniu wycisku 

epoksydową. Proces ten polega na zanurzeniu wycisku 

w  roztworze,  w  którym  znajduje  się  elektroda  z 

w  roztworze,  w  którym  znajduje  się  elektroda  z 

metalu,  którym  ma  być  pokryty  wycisk.  Galwanizacji 

metalu,  którym  ma  być  pokryty  wycisk.  Galwanizacji 

poddaje się wyciski nie zawierające wody.

poddaje się wyciski nie zawierające wody.

-  Miedzią

-  Miedzią

  pokrywa  się  wyłącznie  wyciski 

  pokrywa  się  wyłącznie  wyciski 

     

     

silikonowe.

silikonowe.

-  Srebrem

-  Srebrem

  –  polisulfidowe,  polieterowe  i  silikonowe 

  –  polisulfidowe,  polieterowe  i  silikonowe 

   hydrofobowe.

   hydrofobowe.

Nie można galwanizować wycisków wykonanych z mas 

Nie można galwanizować wycisków wykonanych z mas 

alginatowych i agarowych.

alginatowych i agarowych.

background image

Zgodność materiałów modelowych 

Zgodność materiałów modelowych 

z masami wyciskowymi

z masami wyciskowymi

Materiał modelowy

Materiał modelowy

Materiał wyciskowy

Materiał wyciskowy

Gips modelowy (typ II)

Gips modelowy (typ II)

Gips twardy (typ III, IV, V)

Gips twardy (typ III, IV, V)

Pasta cynkowo-eugenolowa

Pasta cynkowo-eugenolowa

Alginat i agar

Alginat i agar

Silikon kondensacyjny

Silikon kondensacyjny

Silikon addycyjny

Silikon addycyjny

Polisulfid i polieter

Polisulfid i polieter

Miedź 

Miedź 

Srebro

Srebro

Silikon kondensacyjny

Silikon kondensacyjny

Polisulfid i polieter, 

Polisulfid i polieter, 

Żywica epoksydowa

Żywica epoksydowa

Silikon kondensacyjny, 

Silikon kondensacyjny, 

addycyjny

addycyjny

i polisulfid wymaga izolacji

i polisulfid wymaga izolacji

Polieter nie wymaga

Polieter nie wymaga

background image

Woski stomatologiczne 

Woski stomatologiczne 

Skład 

Skład 

- są mieszaniną różnych składników zawierających 

- są mieszaniną różnych składników zawierających 

węglowodory i estry, a także wolne alkohole i kwasy:

węglowodory i estry, a także wolne alkohole i kwasy:

- Woski naturalne:

- Woski naturalne:

- mineralne

- mineralne

- roślinne

- roślinne

- zwierzęce

- zwierzęce

- Woski syntetyczne:

- Woski syntetyczne:

- Gumy

- Gumy

- Żywice naturalne i syntetyczne

- Żywice naturalne i syntetyczne

- Tłuszcze i oleje 

- Tłuszcze i oleje 

- Barwniki

- Barwniki

- Wypełniacze 

- Wypełniacze 

(wyjątek wosk odlewowy)

(wyjątek wosk odlewowy)

  

  

Zastosowanie

Zastosowanie

 - woski są używane zarówno w warunkach 

 - woski są używane zarówno w warunkach 

klinicznych jak i w laboratorium protetycznym.

klinicznych jak i w laboratorium protetycznym.

background image

Woski naturalne

Woski naturalne

Mineralne 

Mineralne 

– woski parafinowe, woski 

– woski parafinowe, woski 

mikrokrystaliczne, ozokeryt, cerezyna 

mikrokrystaliczne, ozokeryt, cerezyna 

– produkty destylacji ropy naftowej 

– produkty destylacji ropy naftowej 

(nienasycone węglowodory)

(nienasycone węglowodory)

Roślinne 

Roślinne 

– wosk Karnauba, wosk 

– wosk Karnauba, wosk 

japoński (estry)

japoński (estry)

Zwierzęce 

Zwierzęce 

– wosk pszczeli, olbrot 

– wosk pszczeli, olbrot 

(estry)

(estry)

background image

Woski syntetyczne

Woski syntetyczne

Złożone organiczne związki chemiczne o różnym 

Złożone organiczne związki chemiczne o różnym 

składzie

składzie

  

  

- woski polietylenowe

- woski polietylenowe

  

  

- woski polioksyetylenowo-glikolowe

- woski polioksyetylenowo-glikolowe

  

  

- węglowodorowe

- węglowodorowe

  

  

- poliestrowe

- poliestrowe

  

  

- utwardzone

- utwardzone

Ze względu na koszty wytwarzania stosowane tylko 

Ze względu na koszty wytwarzania stosowane tylko 

jako dodatki do wosków pochodzenia naturalnego

jako dodatki do wosków pochodzenia naturalnego

background image

Pozostałe składniki wosków

Pozostałe składniki wosków

Gumy 

Gumy 

– naturalne substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego – 

– naturalne substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego – 

łączą składniki wosków

łączą składniki wosków

- guma arabska 

- guma arabska 

- guma tragakantowa

- guma tragakantowa

Tłuszcze 

Tłuszcze 

– estry różnych kwasów tłuszczowych i glicerolu, np. trójstearynian 

– estry różnych kwasów tłuszczowych i glicerolu, np. trójstearynian 

glicerolu – zwiększają zakres topliwości i twardości wosków

glicerolu – zwiększają zakres topliwości i twardości wosków

Oleje

Oleje

:

:

- węglowodorowe - zmiękczanie mieszanin wosków

- węglowodorowe - zmiękczanie mieszanin wosków

-  

-  

silikonowe - ułatwienie polerowania woskami

silikonowe - ułatwienie polerowania woskami

Żywice 

Żywice 

mają właściwości podobne do wosków i zwiększają twardość wosków

mają właściwości podobne do wosków i zwiększają twardość wosków

- naturalne - żywica Dammar, kalafonia, mastyks, sandarak, kopale

- naturalne - żywica Dammar, kalafonia, mastyks, sandarak, kopale

- syntetyczne – polietylenowe i winylowe

- syntetyczne – polietylenowe i winylowe

Barwniki 

Barwniki 

naturalne i syntetyczne – ułatwiają odróżnienie wosków

naturalne i syntetyczne – ułatwiają odróżnienie wosków

Wypełniacze 

Wypełniacze 

mineralne – talk, glinka biała, ziemia okrzemkowa

mineralne – talk, glinka biała, ziemia okrzemkowa

background image

Właściwości wosków

Właściwości wosków

Przedział topnienia

Przedział topnienia

 - woski są mieszaninami różnych substancji i 

 - woski są mieszaninami różnych substancji i 

dlatego  nie  mają  określonej  temperatury  topnienia  lecz  przedział 

dlatego  nie  mają  określonej  temperatury  topnienia  lecz  przedział 

temperatur,  w  których  dochodzi  do  upłynnienia.  Podczas 

temperatur,  w  których  dochodzi  do  upłynnienia.  Podczas 

podgrzewania do temperatury topnienia zwiększa się zdolność do 

podgrzewania do temperatury topnienia zwiększa się zdolność do 

płynięcia wosku, co umożliwia jego dowolne formowanie.

płynięcia wosku, co umożliwia jego dowolne formowanie.

Spalanie

Spalanie

  –  woski  odlewowe  brak  pozostałości  po  spalaniu  (brak 

  –  woski  odlewowe  brak  pozostałości  po  spalaniu  (brak 

wypełniaczy).

wypełniaczy).

Rozszerzalność  termiczna

Rozszerzalność  termiczna

  –  woski  powiększają  objętość 

  –  woski  powiększają  objętość 

podczas podgrzewania i kurczą się wraz ze spadkiem temperatury.

podczas podgrzewania i kurczą się wraz ze spadkiem temperatury.

Sprężystość  (naprężenie  szczątkowe)

Sprężystość  (naprężenie  szczątkowe)

  –  podczas  formowania 

  –  podczas  formowania 

wosków  na  zimno  dochodzi  do  wymuszonego  przemieszczenia 

wosków  na  zimno  dochodzi  do  wymuszonego  przemieszczenia 

molekuł  wosku.  Podczas  podgrzewania  dochodzi  do  uwolnienia 

molekuł  wosku.  Podczas  podgrzewania  dochodzi  do  uwolnienia 

powstałych naprężeń i do zmiany kształtu wymodelowanych prac. 

powstałych naprężeń i do zmiany kształtu wymodelowanych prac. 

Aby temu przeciwdziałać należy modelować ciepłymi narzędziami 

Aby temu przeciwdziałać należy modelować ciepłymi narzędziami 

i nie poddawać wosku zmianom temperatury. 

i nie poddawać wosku zmianom temperatury. 

background image

Rodzaje wosków

Rodzaje wosków

Modelowy

Modelowy

Odlewowy

Odlewowy

Lepki (kleisty)

Lepki (kleisty)

background image

Wosk modelowy

Wosk modelowy

Miękki i twardy 

Miękki i twardy 

– zastosowanie - 

– zastosowanie - 

wzorniki zwarciowe, protezy próbne, 

wzorniki zwarciowe, protezy próbne, 

licówki, korony i mosty akrylanowe.

licówki, korony i mosty akrylanowe.

Skład

Skład

: wosk pszczeli, wosk 

: wosk pszczeli, wosk 

Karnauba, parafina, cerezyna, 

Karnauba, parafina, cerezyna, 

terpentyna, olbrot, wypełniacze 

terpentyna, olbrot, wypełniacze 

(talk), barwniki.

(talk), barwniki.

Temperatura uplastycznienia: 23-

Temperatura uplastycznienia: 23-

45

45

o

o

C

C

background image

Wosk odlewowy

Wosk odlewowy

Twardy

Twardy

 – zastosowanie – elementy 

 – zastosowanie – elementy 

lane: modele wkładów, nakładów, 

lane: modele wkładów, nakładów, 

koron, mostów, elementów protez 

koron, mostów, elementów protez 

szkieletowych.

szkieletowych.

Skład

Skład

: wosk Karnauba, pszczeli, 

: wosk Karnauba, pszczeli, 

japoński, parafina, stearyna, 

japoński, parafina, stearyna, 

barwniki. 

barwniki. 

Brak wypełniaczy!

Brak wypełniaczy!

Temperatura uplastycznienia: 

Temperatura uplastycznienia: 

40-

40-

45

45

o

o

C

C

background image

Wosk lepki (kleisty)

Wosk lepki (kleisty)

Twardy i kruchy 

Twardy i kruchy 

– zastosowanie: 

– zastosowanie: 

- sklejanie różnych materiałów

- sklejanie różnych materiałów

, np. 

, np. 

  

  

  gipsu (wyciski), żywicy akrylowej 

  gipsu (wyciski), żywicy akrylowej 

  

  

  

  

(naprawy protez)

(naprawy protez)

- przyklejanie różnych elementów

- przyklejanie różnych elementów

  

  

np. 

np. 

  licówek, zębów, zamków, zatrzasków

  licówek, zębów, zamków, zatrzasków

Skład

Skład

: wosk pszczeli, wosk Karnauba, 

: wosk pszczeli, wosk Karnauba, 

kalafonia, żywica Dammar, wypełniacze

kalafonia, żywica Dammar, wypełniacze

Temperatura uplastycznienia: 

Temperatura uplastycznienia: 

30-43

30-43

o

o

C

C

background image

Materiały do izolacji

Materiały do izolacji

Izolowanie różnych materiałów: gips/wosk, 

Izolowanie różnych materiałów: gips/wosk, 

gips/tworzywo akrylowe

gips/tworzywo akrylowe

Izolowanie różnych warstw tych samych 

Izolowanie różnych warstw tych samych 

materiałów: gips/gips

materiałów: gips/gips

Podział:

Podział:

       

       

izolatory

izolatory

 

 

błonotwórcze - 

błonotwórcze - 

na bazie 

na bazie 

  

  

 alginianów

 alginianów

       

       

izolatory silikonowe - 

izolatory silikonowe - 

na bazie 

na bazie 

silikonów 

silikonów 

       

       

inne izolatory -

inne izolatory -

 woda, olej silikonowy

 woda, olej silikonowy

background image

Izolatory na bazie 

Izolatory na bazie 

alginianów

alginianów

Skład

Skład

: rozpuszczalne w wodzie sole kwasu 

: rozpuszczalne w wodzie sole kwasu 

alginowego (alginian sodu lub potasu), 

alginowego (alginian sodu lub potasu), 

fosforany, środki bakteriostatyczne, barwniki.

fosforany, środki bakteriostatyczne, barwniki.

Zastosowanie

Zastosowanie

 – izolacja powierzchni gipsu i 

 – izolacja powierzchni gipsu i 

tworzywa akrylowego

tworzywa akrylowego

Mechanizm izolacji

Mechanizm izolacji

: przemiana rozpuszczalnej 

: przemiana rozpuszczalnej 

soli kwasu algowego w nierozpuszczalny alginan 

soli kwasu algowego w nierozpuszczalny alginan 

wapnia (reakcja żelowania) w kontakcie z 

wapnia (reakcja żelowania) w kontakcie z 

gipsem – wytworzenie cienkiej błony izolacyjnej. 

gipsem – wytworzenie cienkiej błony izolacyjnej. 

Barwnik pozwala na kontrolę dokładności izolacji 

Barwnik pozwala na kontrolę dokładności izolacji 

powierzchni gipsu.

powierzchni gipsu.

background image

Izolatory na bazie silikonów

Izolatory na bazie silikonów

Skład

Skład

: gęste elastomery silikonowe 

: gęste elastomery silikonowe 

kondensacyjne.

kondensacyjne.

Zastosowanie 

Zastosowanie 

- do izolacji zębów 

- do izolacji zębów 

sztucznych i tworzywa akrylowego w 

sztucznych i tworzywa akrylowego w 

protezach ruchomych od gipsu

protezach ruchomych od gipsu

Mechanizm tężenia

Mechanizm tężenia

 – polimeryzacja 

 – polimeryzacja 

materiału silikonowego i mechaniczne 

materiału silikonowego i mechaniczne 

oddzielenie akrylu od gipsu

oddzielenie akrylu od gipsu


Document Outline