ZANIECZYSZCZENI
A
GLEB
ALDONA PIĄTEK
MAŁGORZATA OCIEPA
MACIEJ MIODOŃSKI
ZANIECZYSZCZENI
A
GLEB
ALDONA PIĄTEK
MAŁGORZATA OCIEPA
MACIEJ MIODOŃSKI
Czym są
zanieczyszczenia gleb?
Zanieczyszczeniami gleb i gruntów
są to wszelkie związki chemiczne i
pierwiastki promieniotwórcze, a
także mikroorganizmy, które
występują w glebach w
zwiększonych ilościach.
Do najbardziej
rozpowszechnionych
zanieczyszczeń gleb i
gruntów zaliczamy:
związki organiczne - pestycydy,
detergenty
metale ciężkie - ołów (Pb), miedź
(Cu), rtęć (Hg), kadm (Cd), arsen (As)
i inne
sole - azotany, siarczany, chlorki.
Źródła zanieczyszczeń
gleb
ścieki, pyły oraz stałe i ciekłe odpady wytwarzane przez
przemysł (zawierają one najczęściej metale ciężkie oraz
sole),
przemysł wydobywczy (wytwarza olbrzymie ilości silnie
zasolonych wód kopalnianych),
wiele zakładów przemysłowych (np. huty, cementownie,
elektrownie, ośrodki przemysłu chemicznego),
niewłaściwa działalność rolnicza (pestycydy i inne środki
ochrony roślin),
posypywania powierzchni dróg solami,
ścieki komunalne (zawierają one m.in. detergenty oraz
drobnoustroje chorobotwórcze).
Przemysł wydobywczy
wytwarzanie dużych ilości silnie
zasolonych wód kopalnianych
hałdy są źródłem:
1.
ługów
2.
pyłów i metali ciężkich
3.
pożarów
Stopień zanieczyszczenia gleb rtęcią
(1997 r.)
96%
4%
1.poziom naturalny
2.poziom podwyższony
3.słabe zanieczyszczenie
4.średnie
zanieczyszczenie
5.silne zanieczyszczenie
6.bardzo silne
zanieczyszczenie
Stopień zanieczyszczenia gleb
cynkiem (1997r.)
83%
15%
1%
1.poziom naturalny
2.poziom podwyższony
3.słabe zanieczyszczenie
4.średnie
zanieczyszczenie
5.silne zanieczyszczenie
6.bardzo silne
zanieczyszczenie
Rolnictwo:
Jest źródłem zanieczyszczeń gleb,
głównie na skutek nieodpowiedniego
stosowania nawozów i innych środków
np.:
1.
nawozów azotowo-amonowych
2.
nawozów fosforowych
3.
odpadów przemysłowych
4.
pestycydów i chemicznych środków
ochrony roślin
Transport to źródło:
zanieczyszczenia związkami
ołowiu i tlenkami azotu,
powstającymi podczas spalania
benzyny i olei napędowych,
silnego zasolenia gleb, na skutek
posypywania dróg solą w zimie.
Skutki zanieczyszczenia
gleb:
Metale ciężkie znajdujące się w glebie są
pobierane przez rośliny i w nich
kumulowane.
Człowiek dostarcza je do swojego
organizmu wraz z pożywieniem.
W naszym ustroju również ulegają
kumululacji i powodują wiele skutków
ubocznych:
uszkadzają narządy miąższowe: wątrobę,
nerki, śledzionę,
powodują zaburzenia w produkcji
hemoglobiny poprzez ograniczenie
przyswajania żelaza i zahamowanie
tworzenia pierścienia protoporfirynowego,
czyli wywołują niedokrwistość,
mogą powodować różne alergie skórne
np.: pokrzywki, wysypki, rumienie,
oddziałują na włosy i paznokcie np. ołów i
kadm,
uszkadzają szpik kostny,
źle wpływają na chrząstki i szkliwo zębów,
mogą doprowadzać do reakcji zapalnej w
organizmie.
metale ciężkie dostarczane z
pożywieniem i kumulujące się w
organizmie są przyczyną wielu
nowotworów, mutacji,
mogą działać teratogennie,
powodują też zaburzenia ze strony OUN
tj. bóle głowy, problem z koncentracją.
Pestycydy a zdrowie
człowieka.
Łatwo się wchłaniają przez błony śluzowe.
Człowiek dostarcza je wraz z pożywieniem
roślinnym.
Bardzo toksyczne dla człowieka są: chlorotion,
malation, fosteks.
Łączą się z częścią estrową
acetylocholinoestrazy.
Powstały kompleks jest bardzo trwały a enzym
jest już nieskuteczny.
Długotrwałe unieczynnienie
acetylocholinoestrazy prowadzi do
nadmiernego nagromadzenia acetylocholiny.
Na skutek tego dochodzi do objawów
pobudzenia układu cholinergicznego.
Zwiększa się aktywność gruczołów
potowych, ślinowych, łojowych.
Nasila się perystaltyka jelit i skurcz
oskrzeli.
Obniża się ciśnienie krwi.
Związki fosfoorganiczne łatwo
przechodzą przez barierą krew-mózg.
Na skutek tego może dojść do
pobudzenia, drgawek, a następnie
depresji neuronów OUN.
Jak chronić się przed
zatruciem metalami
ciężkimi i pestycydami?
Spożywać żywność pochodzącą z
czystych obszarów Polski.
Unikać kupowania produktów
roślinnych z działek przydrożnych.
Ograniczyć działalność rolniczą na
terenach najbardziej skażonych.
Ochrona gleb przed
degradacją.
Ograniczenie emisji pyłowo-
gazowych
Rozsądne dozowanie chemicznych
środków ochrony roślin
Właściwe składowanie odpadów
przemysłowych i komunalnych
Ochrona wód i powietrza przed
zanieczyszczeniem.
DZIĘKUJEMY!