Międzynarodowy rynek kredytowy

Wykład IX

Finanse międzynarodowe 

Zakres wykładu

-

Co to jest kredyt 

-

 jak jest zbudowany rynek kredytowy

-

  rodzaje kredytów

-

 Charakter międzynarodowego rynku 

kredytowego

-

  rynek pieniężny a kredytowy

-

 podział rynku pieniężnego

Kredyt

-

 pożyczka pieniężna udzielona dla 

kredytobiorców przez kredytobiorców (banki, 
instytucje finansowe, podmioty zajmujące się 
pożyczkami, instytucje inne) na określony cel i 
czas w danej walucie. Kredytobiorca zwraca 
udzieloną pożyczkę wraz z odpowiednimi 
procentami (odsetkami)

Kto przetwarza kredyty

-

 banki komercyjne,

-

 banki handlowe

-

 banki centralne (instytucjonalne)

 bank przetwarzają depozyty w kredyty, przy 
określeniu ryzyka „procesu produkcyjnego”  
związane z udzieleniem kredytu.
 Kredyty w transakcjach krajowych i 
zagranicznych

Klasyfikacja kredytów

-

Według przeznaczonego celu

-

 według instytucji udzielającej kredytu

-

 czasu na jaki udzielony został kredyt

Kredyty według celu 

-

 kredyty obrotowe

-

 kredyty hipoteczne

-

 kredyty inwestycyjne

-

 kredyty finansowe

-

Kredyty handlowe

-

 kredyty bieżące 

-

 kredyty terminowe

Według pochodzenia źródła 
kredytu

-

 kredyty kupieckie

-

 kredyty bankowe

-

 kredyty państwowe

-

 kredyty organizacji międzynarodowych

-

 kredyty organizacji regionalnych

Według udzielonego okresu 

-

 kredyty krótkoterminowe do 1 roku

-

 kredyty średnioterminowe od 1 roku do 5 lat

-

 kredyty długoterminowe powyżej 5 lat 

Kraje mogą stosować własną klasyfikacje 
okresową kredytu

Kredyt obrotowy

-

 do finansowania produkcji i sprzedaży 

wytwarzanych wyrobów

-

  udzielany najczęściej przez bank

-

 w rachunku bieżącym 

-

 odnawiany corocznie

-

 zabezpieczenie stosownie do wymagań banku 

może być w towarze, na który jest przeznaczony 
oraz majątku firmy

Kredyt inwestycyjny

-

Przeznaczony na cele inwestycyjne podmiotu 

gospodarczego, instytucji 

-

 maszyny i urządzenia, nieruchomości, linie 

przemysłowe, nowe technologie

-

 udzielany przez instytucje bankowe komercyjne, 

handlowe lub banki instytucjonalne w zależności 
od rodzaju inwestycji

Kredyty hipoteczne

-

 zakup nieruchomości

-

 udzielany przez banko handlowe, komercyjne w 

zależności od celu

-

 kredyty mieszkaniowe prowadzone przez 

wybrane banko handlowe

-

 kredyty hipoteczne dla podmiotów 

gospodarczych mogą udzielać wybrane banki 
instytucjonalne

Kredyt handlowy - kupiecki

-

Operacje, w których kontrahent – kredytobiorca 

otrzymuje dostawę towaru bądź świadczenie 
usług w zamian za przyrzeczenie uregulowania 
zobowiązania w późniejszym terminie

-

Rozróżnia się kredyty kupieckie eksportowe i 

importowe 

-

 w rachunki bieżącym, dyskontowe, 

akceptacyjne i kredyty międzybankowe

-

 termin wykupu od miesiąca do jednego roku  

Pozostałe instrumenty 
krótkoterminowe

-

Weksle handlowe

-

 weksle skarbowe

-

Akcepty bankowe

-

Zbywalne certyfikaty depozytowe

-

Tzw. transakcje odkupu weksli oraz lokaty i 

pożyczki międzybankowe

-

 emisja akcji jako nowe instrumenty 

pozyskiwania kapitału 

-

 dzierżawa kapitału przez przedsiębiorstwo

Znaczenie 
międzynarodowego rynku 
kredytowego

-

 ważne źródło finansowania przebiegu procesów 

gospodarczych

-

Ważne źródło finansowania inwestycji 

-

 najważniejszy instrument transformacji i 

oszczędności inwestycji  w skali regionalnej i 
narodowego

-

 instrument transformacji i oszczędności 

inwestycji w skali międzynarodowej

Finansowanie inwestycji 
przez przedsiębiorstwa

-

Oszczędności przedsiębiorstw

-

 amortyzacja 

-

Niepodzielenie zysków 

-

Samofinansowanie

-

 finansowanie kredytem 

-

 uzależnione od polityki podatkowej danego 

państwa

-

 dostęp do kredytów i polityka kredytowa 

banków

Międzynarodowy rynek 
kredytowy

-

 obejmuje narodowe rynki kredytowe

-

 podobne cechy do rynków towarowych

-

 popyt i podaż decydują o danym rynku 

kredytowym

-

 towarem jest kapitał pożyczkowy

-

 działa konkurencja między sprzedawcami i 

nabywcami

-

 ceny towaru ustalane są w wyniku gry popytu i 

podaży

-

 ceną towaru jest procent 

Sprzeczności z rynkiem 
towarowym

-

 wymiana towaru odbywa się w trybie 

natychmiastowym

-

 ekwiwalent pieniężny postawiony natychmiast 

do dyspozycji nabywcy

-

Transakcja dokonywana kapitałem pożyczkowym 

oznacza czasowe przekazanie wartości na rzecz 
pożyczkobiorcy pod warunkiem dokonania zwrotu 
w ustalonym terminie z odpowiednim procentem

-

 koncentracja kapitału pożyczkowego w bankach 

lub innych instytucjach kredytowych

Skład rynku kredytowego

-

 rynek pieniężny 

-

 rynek kapitałowy 

-

 oba rynki zazębiają się 

-

 istnieje zjawisko osmozy 

-

 występuje częstokrotność przepływu środków z 

rynku pieniężnego na rynek kredytowy 

-

 ekonomiczne zastosowanie kapitału 

pożyczkowego na obu rynkach

Rynek pieniężny a kapitałowy

-

 przedmiotem na rynku pieniężnym jest kapitał

-

  rynek pieniężny przeznaczony na cele obrotowe  

przedsiębiorstwa

-

 popyt i podaż = pieniądz rozliczeniowy

-

 rynek kapitałowy – popyt i podaż na kapitał 

lokacyjny 

-

 kapitał zainwestowany w środki trwałe, papiery 

wartościowe wycofany z bieżącego obiegu

-

  problematyka rynku kapitałowego: długoterminowe 

lokaty kapitałowe, międzynarodowe przepływy 
kapitału, akumulacja kapitału pieniężnego i in.

Rynek pieniężny a kapitałowy

-

 literatura ekonomiczna- rozróżniany według 

czasu instrumentów finansowych będących 
przedmiotem transakcji

-

 rynek pieniężny – instrumenty krótkoterminowe 

do roku

-

 rynek kapitałowy – instrumenty średnio- i 

długoterminowe powyżej roku 

Źródła podaży kapitału

-

 oszczędności wewnętrzne – gospodarstwa 

domowe, przedsiębiorstwa, organa publiczne

-

 import kapitału 

-

 popyt tworzą gospodarstwa domowe, 

przedsiębiorstwa i organa publiczne, zagranica – 
eksport kapitału

-

 banki – pośrednicy w doprowadzeniu do 

przedsiębiorstwa kapitału, przetwarzają depozyty

Rola banku centralnego

-

Funkcja regulująca rynek kredytowy – kapitałowy

-

 pełni funkcję amortyzatora

-

 prowadzi politykę pieniężno-kredytową za pomocą 

takich instrumentów jak: stopa dyskontowa, 
polityka minimalnych rezerw, polityka otwartego 
rynku, kontyngentowanie kredytu udzielonego w 
drodze redyskonta weksli bankom handlowym. 
Oddziałuje na popyt i podaż na rynku kredytowym

-

Ważny wpływ na kształtowanie się kursów obligacji, 

wysokość oprocentowania depozytów (wkładów)

Bank centralny cd

-

 wpływ na wysokość kredytów 

długoterminowych, krótkoterminowych

-

 prowadzenie skutecznej polityki otwartego 

rynku (rynek obligacji, bony skarbowe)

-

 pomocna jest tutaj antycykliczna polityka 

budżetowa i podatkowa rządu – wpływa na 
kształtowanie się sytuacji na narodowym rynku 
kredytowym

Przepływ pieniądza

-

Pomiędzy rynkiem pieniężnym i kredytowym 

-

 rolę odgrywają: płynność, rentowność i 

bezpieczeństwo lokat 

-

 podmioty kierujące: osoby fizyczne i prawne 

podejmujące decyzje o lokatach

-

 uzależnienie od oferowanego oprocentowania

-

 od sytuacji gospodarczej – w przypadku 

kryzysów wycofywanie środków kapitałowych

-

 w kryzysie kapitał obrotowy pełni funkcje 

kapitału lokacyjnego i odwrotnie

Zasada angielska

-

  rynek pieniężny to: weksel 

-

 rynek kapitałowy: hipoteka 

-

Obecna praktyka bankowa odeszła od tej zasady 

-

 związek rynku pieniężnego z kapitałowym jest 

coraz bardziej zatarty

-

 najważniejszym kontrahentem rynku 

kredytowego jest  system bankowy od banku 
centralnego po banki lokalne 

-

 banki występują jako nabywcy i sprzedawcy 

Kontrahenci rynku 
kapitałowego

-

 bank centralny – „bank banków” – prowadzi politykę 

dyskontową na obu rynkach oddziałuje na 
kształtowanie się stóp procentowych, wielkość 
kredytów i płynność banków

-

 Skarb Państwa – dominujący czynnik na narodowym 

rynku kredytowym – dług publiczny, wydatki 
budżetowe

-

 przedsiębiorstwa – występują głównie po stronie 

popytu na kredyt, mogą dokonywać wkłady

-

 gospodarstwa domowe – dokonują wkładów na rynku 

pieniężnym i zakupu papierów na rynku kapitałowym

Kontrahenci cd

-

Instytucje ubezpieczeniowe – instytucjonalni 

inwestorzy  np. prywatne i publiczne fundusze 
emerytalne

-

 giełdy papierów wartościowych – pośrednicy 

między kupującymi a sprzedającymi papiery 
wartościowe

-

 spółki lokacyjne pośrednie ogniwo pomiędzy 

indywidualnymi posiadaczami kapitału a rynkiem 
kapitałowym

Podział rynku pieniężnego i 
kapitałowego

-

 rynek pieniężny 

-

 rynek pieniądza dziennego, miesięcznego 

trzymiesięcznego i rocznego

-

 rynek dyskontowy

-

Rynek lombardowy

-

Rynek kredytu w rachunku otwartym 

-

 rynek kapitałowy : rynek instytucjonalny i rynek 

otwarty

Rynek pieniądza dziennego, 
miesięcznego itd.

-

 transakcje kredytowe zawierane są między 

bankami handlowymi na pieniądz za 
wypowiedzeniem dziennym, miesięcznym, 
trzymiesięcznym i półrocznym

-

 kredyty służą do wyrównania niedoborów 

kasowych banku

-

Banki zaciągają je na koniec miesiąca, kwartału dla 

upiększenia bilansu

-

 często aby móc udzielić ich klientom 

krótkoterminowych kredytów, różnice 
oprocentowania stanowią zysk banku 

Rynek dyskontowy

-

Za pomocą dyskonta weksli lub innych papierów 

wartościowych przedsiębiorstwa otrzymują 
krótkoterminowy kredyt od banku

-

 pokaźne źródło dochodu banków w Wlk. 

Brytanie istnieją domy dyskontowe

-

Dyskontując weksle otrzymują od razu pieniądze 

a importer (wystawiający weksle) reguluje swoje 
zobowiązania

-

 rynek transakcji á fortfait (na własne ryzyko) 

Londyn, Zurych, Wiedeń

Rynek lombardowy

-

Banki udzielają kredyty pod zastaw towarów

-

 często dokumentów uprawniających do ich 

posiadania

-

 rynek lombardowy na towary, metale 

szlachetne i papiery wartościowe

-

Rozwinięta dobrze w XIX w.

-

 po drugiej wojnie światowej zmierzch

Kredyt w rachunku otwartym

-

Udzielany dla bardzo dobrych klientów

-

 nie posiada zabezpieczenia lecz wysokie 

oprocentowanie

-

Typowy kredyt obrotowy 

-

 podstawa kreacja pieniądza 

-

 zapis odpowiedniej kwoty do konta 

kredytobiorcy , udzielona linia kredytowa

-

Linia kredytowa – specjalizacja banki angielskie 

eksporter płaci 85%, importer 15%

Rynek instytucjonalny

-

 wielkie banki handlowe, kasy oszczędnościowe, 

instytucje ubezpieczeniowe , fundusze 
emerytalne, budowlane kasy oszczędnościowe i 
inne instytucje bankowe

-

 operacje czynne – udzielanie kredytów 

długoterminowych zaciągane przez 
przedsiębiorstwa

-

 pokrycie – wkłady pierwotne w przechowywane 

w tych w formie depozytów a instytucje 
ubezpieczeniowe w formie skryptów dłużnych

Rynek otwarty 

-

 rynek papierów wartościowych – rynek akcji i 

obligacji

-

 emisja akcji – zwiększenie kapitału zakładowego 

spółki akcyjnej, dochód= dywidenda uzależniona od 
wysokości zysku przeznaczonego do podziału

-

 emisja obligacji – zdobycie niezbędnych 

dodatkowych środków na finansowanie inwestycji. 
Obligacje mogą emitować zarówno państwo, jak i 
przedsiębiorstwa

-

 rynek obligacji komunalnych, pożyczek organów 

publicznych i inn.

Pytania egzaminacyjne

-

 jakie są rodzaje rynków kredytowych?

-

 co to jest rynek kredytowy?

-

 jakie są główne cechy rynku pieniężnego?

-

Czym się charakteryzuje rynek kapitałowy?

-

 co to jest rynek pierwotny i rynek wtórny?

-

 jacy są główni uczestnicy rynku kredytowego?

-

 jaką role spełnia bank centralny na rynku 

kredytowym?

-

 jakie jest powiązanie pomiędzy rynkiem 

kapitałowym a pieniężnym? 

Dziękuję za uwagę