ZARZĄDZANIE
ZARZĄDZANIE
RYZYKIEM STÓP
RYZYKIEM STÓP
PROCENTOWYCH
PROCENTOWYCH
ZARZĄDZANIE
ZARZĄDZANIE
RYZYKIEM STÓP
RYZYKIEM STÓP
PROCENTOWYCH
PROCENTOWYCH
Stopa procentowa
Stopa procentowa
Koszt pożyczenia pieniędzy
Koszt pożyczenia pieniędzy
Wartość pieniądza w czasie wyrażona
Wartość pieniądza w czasie wyrażona
w procentach w stosunku rocznym
w procentach w stosunku rocznym
Stopa procentowa na rynku
Stopa procentowa na rynku
międzybankowym wyrażona jest w
międzybankowym wyrażona jest w
postaci
postaci
Kursu kupna
Kursu kupna
– gotowość przyjęcia
– gotowość przyjęcia
depozytów
depozytów
Kursu sprzedaży
Kursu sprzedaży
– gotowość
– gotowość
udzielania kredytów
udzielania kredytów
K.S. > K.K. dla stopy procentowej
K.S. > K.K. dla stopy procentowej
K.S. < K.K. dla stopy dyskontowej
K.S. < K.K. dla stopy dyskontowej
K.S. – K.K. = marża bankowa
K.S. – K.K. = marża bankowa
Stopy na rynku
Stopy na rynku
międzybankowym
międzybankowym
Kwotowanie - określanie stóp na
Kwotowanie - określanie stóp na
rynku międzybankowym
rynku międzybankowym
BOR (Banking Offered Rate) – kredyt
BOR (Banking Offered Rate) – kredyt
BID (Banking Interesed Rate) –
BID (Banking Interesed Rate) –
depozyt
depozyt
WIBOR, WIBID – w Warszawie
WIBOR, WIBID – w Warszawie
LIBOR, LIBID – w Londynie
LIBOR, LIBID – w Londynie
EURIBOR, EURIBID – rynek europejski
EURIBOR, EURIBID – rynek europejski
Stopy międzybankowe
Stopy międzybankowe
ustalane są w trzech obszarach
ustalane są w trzech obszarach
Przedmiotowym – depozyty i kredyty
Przedmiotowym – depozyty i kredyty
Terminowym – O/N, T/N, 1W – 1Y
Terminowym – O/N, T/N, 1W – 1Y
Walutowym:
Walutowym:
-
Wibor, Wibid – w złotych
Wibor, Wibid – w złotych
-
Euribor, Euribid – w euro
Euribor, Euribid – w euro
-
Libor, Libid – w: funtach, dolarach
Libor, Libid – w: funtach, dolarach
amer., frankach szw.,
amer., frankach szw.,
euro, jenach
euro, jenach
Pojęcie ryzyka stopy
Pojęcie ryzyka stopy
procentowej
procentowej
Niebezpieczeństwo negatywnego
Niebezpieczeństwo negatywnego
wpływu zmiany rynkowej stopy
wpływu zmiany rynkowej stopy
procentowej (RSP) na sytuację
procentowej (RSP) na sytuację
finansową banku
finansową banku
Może dotyczyć:
Może dotyczyć:
•
pozycji bilansowych
pozycji bilansowych
•
pozycji pozabilansowych
pozycji pozabilansowych
Rodzaje ryzyka stopy
Rodzaje ryzyka stopy
procentowej
procentowej
Stałej stopy procentowej
Stałej stopy procentowej
Zmiennej stopy procentowej
Zmiennej stopy procentowej
DYNAMIKA MARŻY
DYNAMIKA MARŻY
ODSETKOWEJ
ODSETKOWEJ
Stała stopa procentowa – stawka procentowa, która nie ulega zmianie aż
Stała stopa procentowa – stawka procentowa, która nie ulega zmianie aż
do nadejścia terminu płatności
do nadejścia terminu płatności
Zmienna stopa procentowa – stawka procentowa, która przed upływem
Zmienna stopa procentowa – stawka procentowa, która przed upływem
terminu płatności ulega zmianie wraz ze zmianą:
terminu płatności ulega zmianie wraz ze zmianą:
-
warunków rynkowych (automatyczne przeszacowanie wynikające ze
warunków rynkowych (automatyczne przeszacowanie wynikające ze
wzrostu inflacji)
wzrostu inflacji)
-
stóp procentowych banku centralnego
stóp procentowych banku centralnego
Ryzyko stopy zmiennej
Ryzyko stopy zmiennej
Ryzyko utraty klientów (wzrost ceny
Ryzyko utraty klientów (wzrost ceny
kredytów, zbyt niskie oprocentowanie
kredytów, zbyt niskie oprocentowanie
depozytów)
depozytów)
Konieczność spisania na straty części
Konieczność spisania na straty części
należności w wyniku utraty przez klientów
należności w wyniku utraty przez klientów
zdolności do ich spłaty
zdolności do ich spłaty
Zagrożenie niewielkie
Zagrożenie niewielkie
Zmiana stóp przez bank centralny
Zmiana stóp przez bank centralny
wykorzystywana do zwiększania marży
wykorzystywana do zwiększania marży
Ryzyko stopy stałej
Ryzyko stopy stałej
Ryzyko niedopasowania terminów
Ryzyko niedopasowania terminów
przeszacowania stóp procentowych
przeszacowania stóp procentowych
Tworzy się luka czasowa
Tworzy się luka czasowa
Ryzyko zmniejszenia różnicy między
Ryzyko zmniejszenia różnicy między
odsetkami otrzymanymi a zapłaconymi
odsetkami otrzymanymi a zapłaconymi
Czynniki ryzyka zmiennej stopy
Czynniki ryzyka zmiennej stopy
procentowej
procentowej
Struktura aktywów
Struktura aktywów
Struktura pasywów
Struktura pasywów
Różnica między oprocentowaniem aktywów i
Różnica między oprocentowaniem aktywów i
pasywów
pasywów
Wielkość i rodzaj luki
Wielkość i rodzaj luki
Kierunek i poziom zmiany stóp procentowych
Kierunek i poziom zmiany stóp procentowych
banku centralnego
banku centralnego
Zarządzanie ryzykiem stopy
Zarządzanie ryzykiem stopy
procentowej
procentowej
Analiza luki – metoda GAP
Analiza luki – metoda GAP
Analiza czasu trwania - duration
Analiza czasu trwania - duration
Sterowanie luką
Sterowanie luką
obejmuje
obejmuje
koordynowanie wszystkich kategorii
koordynowanie wszystkich kategorii
bilansowych w taki sposób, by
bilansowych w taki sposób, by
maksymalnie zwiększyć wartość
maksymalnie zwiększyć wartość
majątku akcjonariuszy.
majątku akcjonariuszy.
W praktyce sterowanie luką
W praktyce sterowanie luką
koncentruje się przede wszystkim na
koncentruje się przede wszystkim na
zależności między aktywami o
zależności między aktywami o
zmiennych stopach procentowych i
zmiennych stopach procentowych i
pasywami o zmiennych stopach
pasywami o zmiennych stopach
procentowych.
procentowych.
pozycja luki zerowej
pozycja luki zerowej
Aktywa o
Aktywa o
zmiennych stopach
zmiennych stopach
procentowych
procentowych
Zobowiązania o
Zobowiązania o
zmiennych stopach
zmiennych stopach
procentowych
procentowych
Aktywa o stałych
Aktywa o stałych
stopach
stopach
procentowych
procentowych
Zobowiązania o
Zobowiązania o
stałych stopach
stałych stopach
procentowych
procentowych
pozycja luki dodatniej
pozycja luki dodatniej
Aktywa o
Aktywa o
zmiennych
zmiennych
stopach
stopach
procentowych
procentowych
Aktywa o
Aktywa o
stałych stopach
stałych stopach
procentowych
procentowych
Zobowiązania o
Zobowiązania o
zmiennych
zmiennych
stopach
stopach
procentowych
procentowych
Zobowiązania o
Zobowiązania o
stałych stopach
stałych stopach
procentowych
procentowych
pozycja luki ujemnej
pozycja luki ujemnej
Aktywa o
Aktywa o
zmiennych
zmiennych
stopach
stopach
procentowych
procentowych
Aktywa o
Aktywa o
stałych
stałych
stopach
stopach
procentowych
procentowych
Zobowiązania
Zobowiązania
o zmiennych
o zmiennych
stopach
stopach
procentowych
procentowych
Zobowiązania
Zobowiązania
o stałych
o stałych
stopach
stopach
procentowych
procentowych
Analiza luki
Analiza luki
Różnica między aktywami i
Różnica między aktywami i
pasywami, których przeszacowanie
pasywami, których przeszacowanie
odbywa się w różnym terminie
odbywa się w różnym terminie
Luki czasowe powstają w sytuacji
Luki czasowe powstają w sytuacji
niedopasowania tych terminów
niedopasowania tych terminów
Zarządzanie luką polega na:
Zarządzanie luką polega na:
niedopuszczeniu do tego, aby różnica
niedopuszczeniu do tego, aby różnica
między oprocentowaniem pasywów i
między oprocentowaniem pasywów i
aktywów nie zmniejszyła się
aktywów nie zmniejszyła się
nadmiernie
nadmiernie
wykorzystaniu sytuacji rynkowej tak,
wykorzystaniu sytuacji rynkowej tak,
aby luka była jak największa i w
aby luka była jak największa i w
odpowiednim kierunku
odpowiednim kierunku
SYTUACJA 1
SYTUACJA 1
WSZYSTKIE PRODUKTY MAJĄ ZMIENNĄ STOPĘ PROCENTOWĄ
WSZYSTKIE PRODUKTY MAJĄ ZMIENNĄ STOPĘ PROCENTOWĄ
SYTUACJA 2
SYTUACJA 2
WSZYSTKIE PRODUKTY MAJĄ STAŁĄ STOPĘ PROCENTOWĄ
WSZYSTKIE PRODUKTY MAJĄ STAŁĄ STOPĘ PROCENTOWĄ
SYTUACJA 3
SYTUACJA 3
WIĘKSZOŚĆ AKTYWÓW MA STAŁE OPROCENTOWANIE,
WIĘKSZOŚĆ AKTYWÓW MA STAŁE OPROCENTOWANIE,
A PASYWÓW ZMIENNE
A PASYWÓW ZMIENNE
SYTUACJA 4
SYTUACJA 4
WIĘKSZOŚĆ AKTYWÓW MA ZMIENNE OPROCENTOWANIE,
WIĘKSZOŚĆ AKTYWÓW MA ZMIENNE OPROCENTOWANIE,
A PASYWÓW STAŁE
A PASYWÓW STAŁE
SYTUACJA 5
SYTUACJA 5
WIĘKSZOŚĆ AKTYWÓW MA STAŁE OPROCENTOWANIE,
WIĘKSZOŚĆ AKTYWÓW MA STAŁE OPROCENTOWANIE,
A PASYWÓW ZMIENNE
A PASYWÓW ZMIENNE
ANALIZA WRAŻLIWOŚCI OPROCENTOWANIA
ANALIZA WRAŻLIWOŚCI OPROCENTOWANIA
BILANS – STRUKTURA PODSTAWOWA
BILANS – STRUKTURA PODSTAWOWA
Stopa zmienna
Stopa zmienna
Stopa stała
Stopa stała
Łączna
Łączna
Aktywa dochodowe
Aktywa dochodowe
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
100.000.000 zł
100.000.000 zł
Zmiana w aktywach
Zmiana w aktywach
0
0
0
0
0
0
Aktywa łącznie
Aktywa łącznie
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
100.000.000 zł
100.000.000 zł
Zobowiązania
Zobowiązania
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
100.000.000 zł
100.000.000 zł
Zmiana w
Zmiana w
zobowiązaniach
zobowiązaniach
0
0
0
0
0
0
Zobowiązania łącznie
Zobowiązania łącznie
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
50.000.000 zł
100.000.000 zł
100.000.000 zł
Luka
Luka
0
0
0
0
0
0
Stopa na aktywach
Stopa na aktywach
12%
12%
10%
10%
-
-
Stopa na
Stopa na
zobowiązaniach
zobowiązaniach
9%
9%
7%
7%
-
-
Stopa na nowych
Stopa na nowych
aktywach
aktywach
0
0
0
0
-
-
Stopa na nowych
Stopa na nowych
zobowiązaniach
zobowiązaniach
0
0
0
0
-
-
Dochody odsetkowe
Dochody odsetkowe
6.000.000 zł
6.000.000 zł
5.000.000 zł
5.000.000 zł
11.000.000 zł
11.000.000 zł
Koszty odsetkowe
Koszty odsetkowe
4.500.000 zł
4.500.000 zł
3.500.000 zł
3.500.000 zł
8.000.000 zł
8.000.000 zł
Zysk odsetkowy netto
Zysk odsetkowy netto
1.500.000 zł
1.500.000 zł
1.500.000 zł
1.500.000 zł
3.000.000 zł
3.000.000 zł
Stawka otrzymana
Stawka otrzymana
12%
12%
10%
10%
11%
11%
Stawka płacona
Stawka płacona
9%
9%
7%
7%
8%
8%
Rozpiętość procentowa
Rozpiętość procentowa
3%
3%
3%
3%
3%
3%
Różne strategie zarządzania
Różne strategie zarządzania
aktywami i zobowiązaniami
aktywami i zobowiązaniami
Faza niskiej stopy
Faza niskiej stopy
Zweryfikować linie kredytowe
Zweryfikować linie kredytowe
Wydłużyć terminy płatności zasobów
Wydłużyć terminy płatności zasobów
finansowych
finansowych
Skrócić terminy płatności inwestycji
Skrócić terminy płatności inwestycji
Zwiększyć zadłużenie długoterminowe
Zwiększyć zadłużenie długoterminowe
Ograniczyć kredyty o stałej stopie
Ograniczyć kredyty o stałej stopie
procentowej
procentowej
Zweryfikować politykę kalkulacji cen
Zweryfikować politykę kalkulacji cen
Sprzedać inwestycje
Sprzedać inwestycje
Faza przejściowa - rosnąca
Faza przejściowa - rosnąca
Skracać terminy płatności zasobów finansowych
Skracać terminy płatności zasobów finansowych
Wydłużać terminy płatności inwestycji
Wydłużać terminy płatności inwestycji
Rozszerzać kredyty o stałych stopach
Rozszerzać kredyty o stałych stopach
procentowych
procentowych
Pozyskiwać inwestycje
Pozyskiwać inwestycje
Faza wysokiej stopy
Faza wysokiej stopy
Uzupełnić linie kredytowe
Uzupełnić linie kredytowe
Skrócić terminy płatności zasobów finansowych
Skrócić terminy płatności zasobów finansowych
Wydłużyć terminy płatności inwestycji
Wydłużyć terminy płatności inwestycji
Podwyższyć jakość inwestycji
Podwyższyć jakość inwestycji
Rozszerzyć kredyty o stałej stopie procentowej
Rozszerzyć kredyty o stałej stopie procentowej
Zaplanować sprzedaż inwestycji
Zaplanować sprzedaż inwestycji
Pozyskać inwestycje
Pozyskać inwestycje
Faza przejściowa -
Faza przejściowa -
spadająca
spadająca
Wydłużać terminy płatności zasobów finansowych
Wydłużać terminy płatności zasobów finansowych
Skracać terminy płatności inwestycji
Skracać terminy płatności inwestycji
Ograniczać kredyty o stałych stopach
Ograniczać kredyty o stałych stopach
procentowych
procentowych
Sprzedawać inwestycje
Sprzedawać inwestycje
Źródła pochodzenia i
Źródła pochodzenia i
sposoby wykorzystania
sposoby wykorzystania
zasobów finansowych
zasobów finansowych
Rok 2005
Rok 2005
Rok 2006
Rok 2006
Stopa
Stopa
zmienna
zmienna
Stopa
Stopa
stała
stała
Stopa
Stopa
zerowa
zerowa
łącznie
łącznie
Stopa
Stopa
zmienna
zmienna
Stopa
Stopa
stała
stała
Stopa
Stopa
zerowa
zerowa
łącznie
łącznie
Sposoby wykorzystania
Sposoby wykorzystania
Kredyty
Kredyty
Portfel papierów
Portfel papierów
wartościowych
wartościowych
Inwestycje krótkoterminowe
Inwestycje krótkoterminowe
Gotówka i inne aktywa
Gotówka i inne aktywa
AKTYWA RAZEM
AKTYWA RAZEM
Żródła pochodzenia
Żródła pochodzenia
Środki nie oprocentowane
Środki nie oprocentowane
Depozyty terminowe
Depozyty terminowe
Środki pożyczone
Środki pożyczone
Inne zobowiązania i kapitał
Inne zobowiązania i kapitał
akcyjny
akcyjny
PASYWA RAZEM
PASYWA RAZEM
Luka zasobów finansowych
Luka zasobów finansowych
50.876.200
50.876.200
15.241.200
15.241.200
7.394.000
7.394.000
0.00
0.00
73.511.400
73.511.400
174.882.400
174.882.400
53.508.800
53.508.800
0,00
0,00
0,00
0,00
228.391.200
228.391.200
0.00
0.00
0.00
0.00
0.00
0.00
61.120.400
61.120.400
61.120.400
61.120.400
225.758.600
225.758.600
68.750.000
68.750.000
7.394.000
7.394.000
61.120.400
61.120.400
363.023.000
363.023.000
55.015.600
55.015.600
19.189.000
19.189.000
4.785.400
4.785.400
0.00
0.00
78.990.000
78.990.000
154.838.000
154.838.000
49.093.200
49.093.200
0.00
0.00
0.00
0.00
203.931.200
203.931.200
0.00
0.00
0.00
0.00
0.00
0.00
46.560.200
46.560.200
46.560.000
46.560.000
209.853.600
209.853.600
68.282.600
68.282.600
4.785.400
4.785.400
46.560.200
46.560.200
329.481.400
329.481.400
0.00
0.00
112.884.800
112.884.800
11.469.400
11.469.400
0.00
0.00
125.354.200
125.354.200
-
-
50.842.800
50.842.800
0.00
0.00
108.901.000
108.901.000
0.00
0.00
74.816.000
74.816.000
116.382.600
116.382.600
112.008.600
112.008.600
77.662.000
77.662.000
0.00
0.00
0.00
0.00
44.624.200
44.624.200
122.286.200
122.286.200
61.165.800
61.165.800
77.662.000
77.662.000
221.785.800
221.785.800
11.469.400
11.469.400
52.105.800
52.105.800
363.023.000
363.023.000
0.00
0.00
0.00
0.00
102.711.800
102.711.800
11.900.000
11.900.000
0.00
0.00
114.611.800
114.611.800
35.621.800
35.621.800
0.00
0.00
105.998.000
105.998.000
0.00
0.00
7.428.800
7.428.800
113.416.800
113.416.800
90.514.400
90.514.400
68.169.800
68.169.800
0.00
0.00
0.00
0.00
33.283.000
33.283.000
101.452.800
101.452.800
-
-
54.892.000
54.892.000
68.169.800
68.169.800
208.699.800
208.699.800
11.900.000
11.900.000
40.711.800
40.711.800
329.481.400
329.481.400
0.00
0.00
Współczynnik luki zasobów
Współczynnik luki zasobów
Aktywa o zmiennych
Aktywa o zmiennych
stopach do aktywów
stopach do aktywów
dochodowych
dochodowych
Zasoby finansowe o
Zasoby finansowe o
zmiennych stopach do
zmiennych stopach do
aktywów dochodowych
aktywów dochodowych
0.59
0.59
24.35%
24.35%
41.19%
41.19%
0.68
0.68
27.92%
27.92%
40.51%
40.51%
Współczynnik
Współczynnik
aktywa o zmiennych stopach
aktywa o zmiennych stopach
350.000.000
350.000.000
luki zasobów
luki zasobów
= = =
= = =
0.7
0.7
finansowych
finansowych
zobowiązania o zmiennych stopach
zobowiązania o zmiennych stopach
500.000.000
500.000.000
Luka zasobów
Luka zasobów
aktywa o zobowiązania
aktywa o zobowiązania
finansowych w
finansowych w
= zmiennych - o zmiennych =
= zmiennych - o zmiennych =
350.000.000 – 500.000.000 = -150.000.000
350.000.000 – 500.000.000 = -150.000.000
wymiarze łącznym
wymiarze łącznym
stopach stopach
stopach stopach
Aktywa o zmiennych stopach procentowych
Aktywa o zmiennych stopach procentowych
Zobowiązania o zmiennych stopach procentowych
Zobowiązania o zmiennych stopach procentowych
Krótkoterminowe
Krótkoterminowe
papiery wartościowe 150.000.000
papiery wartościowe 150.000.000
Rachunki
Rachunki
oszczędnościowe 400.000.000
oszczędnościowe 400.000.000
Kredyty
Kredyty
o zmiennych stopach procentowych 200.000.000
o zmiennych stopach procentowych 200.000.000
Pożyczki
Pożyczki
krótkoterminowe 100.000.000
krótkoterminowe 100.000.000
Łącznie 350.000.000
Łącznie 350.000.000
Łącznie 500.000.000
Łącznie 500.000.000
Elastyczność
Elastyczność
oprocentowania
oprocentowania
Metoda elastyczności stopy procentowej, w przeciwieństwie do
Metoda elastyczności stopy procentowej, w przeciwieństwie do
metody gap, pozwala na oszacowanie ryzyka stopy
metody gap, pozwala na oszacowanie ryzyka stopy
procentowej, związanego z pozycjami, których
procentowej, związanego z pozycjami, których
dochodowość (koszt) związana jest ze zmiennymi stopami
dochodowość (koszt) związana jest ze zmiennymi stopami
procentowymi.
procentowymi.
Elastyczność dopasowania się stóp procentowych aktywów
Elastyczność dopasowania się stóp procentowych aktywów
oraz pasywów do zmian rynkowej stopy procentowej
oraz pasywów do zmian rynkowej stopy procentowej
definiowana jest jako iloraz procentowej zmiany stopy
definiowana jest jako iloraz procentowej zmiany stopy
procentowej danej pozycji aktywów lub pasywów do zmiany
procentowej danej pozycji aktywów lub pasywów do zmiany
rynkowej stopy procentowej
rynkowej stopy procentowej
Wrażliwość na zmiany stóp
Wrażliwość na zmiany stóp
procentowych
procentowych
Stopa procentowa aktywów i
Stopa procentowa aktywów i
pasywów ma tę samą elastyczność
pasywów ma tę samą elastyczność
Stopa procentowa aktywów reaguje
Stopa procentowa aktywów reaguje
silniej niż stopa pasywów
silniej niż stopa pasywów
Stopa procentowa pasywów reaguje
Stopa procentowa pasywów reaguje
silniej niż stopa aktywów
silniej niż stopa aktywów
Elastyczność aktywów = elastyczność pasywów
Elastyczność aktywów = elastyczność pasywów
oprocentowanie
oprocentowanie
Aktywów/pasywów
Aktywów/pasywów
Elastyczność aktywów > elastyczność pasywów
Elastyczność aktywów > elastyczność pasywów
oprocentowanie
oprocentowanie
Aktywów/pasywów
Aktywów/pasywów
Elastyczność aktywów < elastyczność pasywów
Elastyczność aktywów < elastyczność pasywów
oprocentowanie
oprocentowanie
Aktywów/pasywów
Aktywów/pasywów
Obligacja z 5 procentowym kuponem Obligacja z 10 procentowym kuponem
Obligacja z 5 procentowym kuponem Obligacja z 10 procentowym kuponem
Bieżąca wartość przy bieżąca wartość przy
Bieżąca wartość przy bieżąca wartość przy
ROK strumień gotówki 9% 10% 11% strumień gotówki 9% 10% 11%
ROK strumień gotówki 9% 10% 11% strumień gotówki 9% 10% 11%
1 5 zł 5,585 4,545 4,505 10 zł 9,17 9,09 9,01
1 5 zł 5,585 4,545 4,505 10 zł 9,17 9,09 9,01
2 5 zł 4,21 4,135 4,06 10 zł 8,42 8,27 8,21
2 5 zł 4,21 4,135 4,06 10 zł 8,42 8,27 8,21
3 5 zł 3,86 3,755 3,655 10 zł 7,72 7,51 7,31
3 5 zł 3,86 3,755 3,655 10 zł 7,72 7,51 7,31
4 5 zł 3,54 3,415 3,295 10 zł 7,08 6,83 6, 59
4 5 zł 3,54 3,415 3,295 10 zł 7,08 6,83 6, 59
5 105 zł 68,25 65,205 62,37 110 zł 71,5 68,3 65,34
5 105 zł 68,25 65,205 62,37 110 zł 71,5 68,3 65,34
skumulowana bieżąca 84,45 81,06 77,89 103,89 100 94,46
skumulowana bieżąca 84,45 81,06 77,89 103,89 100 94,46
wartość lub cena
wartość lub cena
elastyczność oprocentowania
elastyczność oprocentowania
10 na 9% 10 na 11%
10 na 9% 10 na 11%
5% kupon - 0,42 - 0,39
5% kupon - 0,42 - 0,39
10% kupon - 0,39 - 0,35
10% kupon - 0,39 - 0,35
Analiza okresowa
Analiza okresowa
Metoda duracji
Metoda duracji
Metoda duracji (czasu trwania) służy
Metoda duracji (czasu trwania) służy
analizie operacji długoterminowych.
analizie operacji długoterminowych.
Podstawowym założeniem jest to, że
Podstawowym założeniem jest to, że
wpływy z długoterminowych operacji
wpływy z długoterminowych operacji
są reinwestowane, więc faktyczny
są reinwestowane, więc faktyczny
termin zapadalności instrumentu jest
termin zapadalności instrumentu jest
krótszy niż nominalny.
krótszy niż nominalny.
Przez
Przez
durację
durację
rozumie się
rozumie się
średnioważony okres oczekiwania na
średnioważony okres oczekiwania na
wpływy środków pieniężnych z
wpływy środków pieniężnych z
danego instrumentu finansowego.
danego instrumentu finansowego.
Durację oblicza się w oparciu o
Durację oblicza się w oparciu o
wartość rynkową instrumentu.
wartość rynkową instrumentu.
Wartość rynkowa instrumentu
Wartość rynkowa instrumentu
finansowego to zdyskontowana suma
finansowego to zdyskontowana suma
wszystkich przyszłych przepływów
wszystkich przyszłych przepływów
środków pieniężnych z tego
środków pieniężnych z tego
instrumentu do terminu jego
instrumentu do terminu jego
zapadalności.
zapadalności.
Przyszła wartość dla okresu t:
Przyszła wartość dla okresu t:
FV= PV x (1+r)
FV= PV x (1+r)
t
t
Teraźniejsza wartość:
Teraźniejsza wartość:
PV = ∑FV / (1+r)
PV = ∑FV / (1+r)
t
t
gdzie:
gdzie:
r – stopa dyskontowa
r – stopa dyskontowa
t - czas
t - czas
Duration to iloraz sumy wartości bieżących
Duration to iloraz sumy wartości bieżących
ważonych czasem oraz sumy nieważonych
ważonych czasem oraz sumy nieważonych
wartości bieżących.
wartości bieżących.
gdzie:
gdzie:
n – liczba okresów do terminu
n – liczba okresów do terminu
zapadalności
zapadalności
Przykład
Przykład
Instrument finansowy na 100 zł, termin
Instrument finansowy na 100 zł, termin
3 lata, oprocentowanie 10%
3 lata, oprocentowanie 10%
Z wzoru na PV otrzymujemy 100 zł.
Z wzoru na PV otrzymujemy 100 zł.
Natomiast duration wynosi 2,74.
Natomiast duration wynosi 2,74.
Z powyższych obliczeń wynika, że czas
Z powyższych obliczeń wynika, że czas
oczekiwania na wpływy z tego
oczekiwania na wpływy z tego
instrumentu wynosi około 2,7 lat.
instrumentu wynosi około 2,7 lat.
Wskaźnik duration jest tym niższy, im:
Wskaźnik duration jest tym niższy, im:
- wyższa jest nominalna stopa
- wyższa jest nominalna stopa
procentowa,
procentowa,
- wyższa jest rentowność,
- wyższa jest rentowność,
- wcześniej rozpoczynają się płatności.
- wcześniej rozpoczynają się płatności.
Duration dla portfela papierów
Duration dla portfela papierów
wartościowych oblicza się
wartościowych oblicza się
następująco:
następująco:
gdzie:
gdzie:
w – liczba papierów wartościowych w portfelu
w – liczba papierów wartościowych w portfelu
u
u
i
i
– udział i-tego papieru w portfelu,
– udział i-tego papieru w portfelu,
D
D
i
i
– wskaźnik duration dla i-tego papieru
– wskaźnik duration dla i-tego papieru
D
D
p
p
– duration portfela
– duration portfela
Duration wykorzystuje się również do
Duration wykorzystuje się również do
obliczenia wrażliwości instrumentu
obliczenia wrażliwości instrumentu
finansowego (aktywów lub pasywów,
finansowego (aktywów lub pasywów,
papierów wartościowych, portfeli) na
papierów wartościowych, portfeli) na
zmiany stopy procentowej:
zmiany stopy procentowej:
Procentowa zmiana ceny instrumentu
Procentowa zmiana ceny instrumentu
finansowego = (-) duration x zmiana
finansowego = (-) duration x zmiana
rynkowej stopy procentowej
rynkowej stopy procentowej
Analizę duration można przeprowadzić
Analizę duration można przeprowadzić
dla aktywów i pasywów o stałej stopie
dla aktywów i pasywów o stałej stopie
procentowej
procentowej
ryzyko stopy procentowej = duration x
ryzyko stopy procentowej = duration x
zmiany stopy procentowej
zmiany stopy procentowej
duration = aktywa x D
duration = aktywa x D
A
A
– pasywa x D
– pasywa x D
P
P
Zarządzanie luką okresu
Zarządzanie luką okresu
Banki zarządzając luką okresu nie chcą
Banki zarządzając luką okresu nie chcą
jej wyeliminować, tylko tak kreować,
jej wyeliminować, tylko tak kreować,
aby przyniosła im zyski
aby przyniosła im zyski
Lukę okresu można wyrazić w
Lukę okresu można wyrazić w
następujący sposób
następujący sposób
Luka okresu = okres aktywów –
Luka okresu = okres aktywów –
depozyty / aktywa razem x okres
depozyty / aktywa razem x okres
depozytów
depozytów
Bank kreuje
Bank kreuje
ujemną lukę – w przypadku wzrostu
ujemną lukę – w przypadku wzrostu
stóp procentowych
stóp procentowych
dodatnią lukę – w przypadku spadku
dodatnią lukę – w przypadku spadku
stóp procentowych
stóp procentowych
Aby dokonać pomiaru i prawidłowo
Aby dokonać pomiaru i prawidłowo
zarządzać okresem aktywów i
zarządzać okresem aktywów i
zobowiązań bank zbiera informacje o:
zobowiązań bank zbiera informacje o:
Terminach płatności
Terminach płatności
Stopach procentowych
Stopach procentowych
Wcześniejszych płatnościach
Wcześniejszych płatnościach
Możliwościach wcześniejszych wypłat
Możliwościach wcześniejszych wypłat
Możliwościach opóźnień w spłacie
Możliwościach opóźnień w spłacie
kredytu
kredytu
Innym sposobem ochrony banku przed
Innym sposobem ochrony banku przed
ryzykiem stopy procentowej są
ryzykiem stopy procentowej są
instrumenty pochodne, w
instrumenty pochodne, w
szczególności:
szczególności:
Forward
Forward
FRA
FRA
Forward
Forward
Forward to porozumienie między
Forward to porozumienie między
dwiema stronami, w którym jedna ze
dwiema stronami, w którym jedna ze
stron zobowiązuje się kupić w
stron zobowiązuje się kupić w
przyszłości aktywa o stałym
przyszłości aktywa o stałym
oprocentowaniu, a druga
oprocentowaniu, a druga
zobowiązuje się je sprzedać.
zobowiązuje się je sprzedać.
Cena jest ustalana między obiema
Cena jest ustalana między obiema
stronami kontraktu.
stronami kontraktu.
FRA
FRA
FRA jest bardzo podobny do Forward,
FRA jest bardzo podobny do Forward,
z wyjątkiem sposobu rozliczania.
z wyjątkiem sposobu rozliczania.
Forward ma bilansowy charakter
Forward ma bilansowy charakter
natomiast FRA jest rozliczany jako
natomiast FRA jest rozliczany jako
różnica pomiędzy ceną kontraktu FRA
różnica pomiędzy ceną kontraktu FRA
a bieżącą rynkową stopą procentową
a bieżącą rynkową stopą procentową