Metody pobierania
Metody pobierania
wycisków u pacjentów
wycisków u pacjentów
bezzębnych.
bezzębnych.
Semestr
Semestr
zimowy
zimowy
IV rok
IV rok
Protezy
Protezy
ruchome
ruchome
Ćwiczenie 2
Ćwiczenie 2
Lek.stom. Krzysztof Drobnik
Lek.stom. Krzysztof Drobnik
Zakład Protetyki Stomatologicznej
Zakład Protetyki Stomatologicznej
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Rodzaje zaników :
Rodzaje zaników :
zanik prosty zanik
zanik prosty zanik
włóknisty
włóknisty
atrophia simplex atrophia
atrophia simplex atrophia
fibrosa
fibrosa
Rozległość zaniku:
Rozległość zaniku:
zanik częściowy zanik
zanik częściowy zanik
całkowity
całkowity
atrophia partialis atrophia
atrophia partialis atrophia
totalis
totalis
Stopień zaniku:
Stopień zaniku:
1.Zanik małego stopnia ( do1/3
1.Zanik małego stopnia ( do1/3
wysokości wyrostka)
wysokości wyrostka)
2.Zanik średniego stopnia ( od 1/3 do
2.Zanik średniego stopnia ( od 1/3 do
2/3 wysokości wyrostka)
2/3 wysokości wyrostka)
3.Zanik dużego stopnia ( od 2/3 do
3.Zanik dużego stopnia ( od 2/3 do
prawie całej wysokości wyrostka)
prawie całej wysokości wyrostka)
4.Zanik całkowity
4.Zanik całkowity
Przyczyny zaniku
Przyczyny zaniku
1.
1.
Zanik starczy – atrophia senilis
Zanik starczy – atrophia senilis
2.
2.
Zanik z bezczynności – atrophia ex
Zanik z bezczynności – atrophia ex
inactivitate
inactivitate
3.
3.
Zanik z ucisku – atrophia e
Zanik z ucisku – atrophia e
compressione
compressione
4.
4.
Zanik z innych przyczyn
Zanik z innych przyczyn
Klasyfikacja bezzębnych jam
Klasyfikacja bezzębnych jam
ustnych wg. Supplego
ustnych wg. Supplego
1.
1.
Jama ustna o podłożu idealnym
Jama ustna o podłożu idealnym
2.
2.
Jama ustna o podłożu zanikłym
Jama ustna o podłożu zanikłym
twardym
twardym
3.
3.
Jama ustna o podłożu zanikłym
Jama ustna o podłożu zanikłym
miękkim
miękkim
4.
4.
Jama ustna o podłożu zanikłym
Jama ustna o podłożu zanikłym
rozwięzłym
rozwięzłym
Wycisk anatomiczny
Wycisk anatomiczny
Jest negatywem pola protetycznego,
Jest negatywem pola protetycznego,
czyli negatywowym odbiciem
czyli negatywowym odbiciem
powierzchni tkanek jamy ustnej w stanie,
powierzchni tkanek jamy ustnej w stanie,
w jakim znajdują się one w chwili
w jakim znajdują się one w chwili
zetknięcia z masą wyciskową, bez
zetknięcia z masą wyciskową, bez
uwzględnienia stanu czynnościowego
uwzględnienia stanu czynnościowego
błony śluzowej w okolicy strefy
błony śluzowej w okolicy strefy
neutralnej.
neutralnej.
Pobieramy na standardowych łyżkach
Pobieramy na standardowych łyżkach
wyciskowych, które nie są dokładnie
wyciskowych, które nie są dokładnie
dostosowane ani do zasięgu, ani do
dostosowane ani do zasięgu, ani do
ukształtowania pola protetycznego i z
ukształtowania pola protetycznego i z
reguły znacznie przekraczają granicę
reguły znacznie przekraczają granicę
strefy neutralnej.
strefy neutralnej.
Wycisk anatomiczny pobieramy na
Wycisk anatomiczny pobieramy na
Masy do wycisków
Masy do wycisków
anatomicznych:
anatomicznych:
Masy alginatowe
Masy alginatowe
Elastomery
Elastomery
Gips
Gips
Model gipsowy odlany przez technika
Model gipsowy odlany przez technika
na bazie wycisku anatomicznego w
na bazie wycisku anatomicznego w
zależności od przeznaczenia nosi
zależności od przeznaczenia nosi
nazwę:
nazwę:
model wstępny
model wstępny
model diagnostyczny
model diagnostyczny
model orientacyjny
model orientacyjny
Na bazie wycisku anatomicznego technik
Na bazie wycisku anatomicznego technik
wykonuje w laboratorium łyżkę
wykonuje w laboratorium łyżkę
indywidualną , która swoim zasięgiem nie
indywidualną , która swoim zasięgiem nie
powinna przekraczać granicy ruchomości
powinna przekraczać granicy ruchomości
błony śluzowej.
błony śluzowej.
Wg. szkoły krakowskiej łyżka indywidualna powinna
Wg. szkoły krakowskiej łyżka indywidualna powinna
przekraczać swoim zasięgiem granicę ruchomości błony
przekraczać swoim zasięgiem granicę ruchomości błony
śluzowej o ok.1-1,5-2 mm
śluzowej o ok.1-1,5-2 mm
Łyżki indywidualne wykonuje
Łyżki indywidualne wykonuje
się z :
się z :
1. Akrylu wolno lub
1. Akrylu wolno lub
szybkopolimeryzującego
szybkopolimeryzującego
2. Materiałów światłoutwardzalnych
2. Materiałów światłoutwardzalnych
3. Szelaku lub innych tworzyw
3. Szelaku lub innych tworzyw
termoplastycznych kształtowanych
termoplastycznych kształtowanych
ręcznie lub w specjalnych aparatach
ręcznie lub w specjalnych aparatach
typu Erkopress
typu Erkopress
Łyżki indywidualne muszą być wykonane
Łyżki indywidualne muszą być wykonane
z materiału odpowiednio dobranego do
z materiału odpowiednio dobranego do
masy, którą będzie pobierany wycisk.
masy, którą będzie pobierany wycisk.
AKRYL - jeżeli zastosujemy do pobrania
AKRYL - jeżeli zastosujemy do pobrania
wycisku masy termoplastycznej
wycisku masy termoplastycznej
SZELAK – jeżeli zastosujemy do pobrania
SZELAK – jeżeli zastosujemy do pobrania
wycisku masy chemoplastycznej
wycisku masy chemoplastycznej
Dostosowanie łyżki indywidualnej
Dostosowanie łyżki indywidualnej
górnej w jamie ustnej wg Testów
górnej w jamie ustnej wg Testów
Herbsta:
Herbsta:
Numer testu
Numer testu
Miejsce skrócenia
Miejsce skrócenia
zasięgu łyżki
zasięgu łyżki
I –
I –
szerokie otwarcie ust
szerokie otwarcie ust
obustronnie od guza szczęki
obustronnie od guza szczęki
do okolicy drugiego
do okolicy drugiego
trzonowca
trzonowca
II –
II –
ułożenie warg jak
ułożenie warg jak
przy gwizdaniu
przy gwizdaniu
przedsionkowo w obrębie
przedsionkowo w obrębie
zębów przednich od kła do
zębów przednich od kła do
kła
kła
III –
III –
ruchy mimiczne,
ruchy mimiczne,
szeroki uśmiech
szeroki uśmiech
obustronnie przedsionkowo
obustronnie przedsionkowo
od drugiego trzonowca do
od drugiego trzonowca do
pierwszego przedtrzonowca
pierwszego przedtrzonowca
Dostosowanie łyżki indywidualnej
Dostosowanie łyżki indywidualnej
dolnej wg Testów Herbsta:
dolnej wg Testów Herbsta:
Numer testu
Numer testu
Miejsce skrócenia zasięgu łyżki
Miejsce skrócenia zasięgu łyżki
I
I
–
–
szerokie otwarcie
szerokie otwarcie
ust
ust
obustronnie przedsionkowo od
obustronnie przedsionkowo od
trójkątów pozatrzonowcowych do
trójkątów pozatrzonowcowych do
okolicy pierwszych trzonowców
okolicy pierwszych trzonowców
II
II
–
–
oblizywanie wargi
oblizywanie wargi
górnej i dolnej
górnej i dolnej
obustronnie językowo od trójkątów
obustronnie językowo od trójkątów
pozatrzonowcowych do okolicy
pozatrzonowcowych do okolicy
pierwszych trzonowców
pierwszych trzonowców
III
III
–
–
dotykanie
dotykanie
końcem języka błony
końcem języka błony
śluzowej policzków
śluzowej policzków
obustronnie językowo po przeciwległej
obustronnie językowo po przeciwległej
stronie w miejscach odległych o 1 cm
stronie w miejscach odległych o 1 cm
od przyczepu wędzidełka języka w
od przyczepu wędzidełka języka w
obrębie od kła do drugiego
obrębie od kła do drugiego
przedtrzonowca
przedtrzonowca
IV
IV
-
-
wysuwanie
wysuwanie
języka ponad wargę
języka ponad wargę
górną
górną
okolica wędzidełka języka w obrębie
okolica wędzidełka języka w obrębie
siekaczy przyśrodkowych
siekaczy przyśrodkowych
V –
V –
ułożenie warg jak
ułożenie warg jak
przy gwizdaniu
przy gwizdaniu
przedsionkowo w obrębie siekaczy i
przedsionkowo w obrębie siekaczy i
przedtrzonowców
przedtrzonowców
Uwagi krytyczne odnośnie stosowania
Uwagi krytyczne odnośnie stosowania
testów Herbsta w szczęce
testów Herbsta w szczęce
TEST I
TEST I
-
-
napinający się fałd skrzydłowo-żuchwowy
napinający się fałd skrzydłowo-żuchwowy
-
-
zbyt długa łyżka pokrywająca przednią część
zbyt długa łyżka pokrywająca przednią część
podniebienia miękkiego
podniebienia miękkiego
TEST II -drobne fałdy błony śluzowej zwane
TEST II -drobne fałdy błony śluzowej zwane
przysiecznymi
przysiecznymi
TEST III -bez zastrzeżeń
TEST III -bez zastrzeżeń
Uwagi krytyczne odnośnie stosowania
Uwagi krytyczne odnośnie stosowania
testów Herbsta w żuchwie:
testów Herbsta w żuchwie:
TEST I -napinający się mięsień podniebienno-językowy
TEST I -napinający się mięsień podniebienno-językowy
-napinający się fałd skrzydłowo-żuchwowy
-napinający się fałd skrzydłowo-żuchwowy
TEST II -w przypadku testowania łyżki w jamie ustnej
TEST II -w przypadku testowania łyżki w jamie ustnej
typu III i IV należy postępować ostrożnie z
typu III i IV należy postępować ostrożnie z
uwagi na możliwość eliminacji istotnych czyn-
uwagi na możliwość eliminacji istotnych czyn-
ników warunkujących utrzymanie protezy
ników warunkujących utrzymanie protezy
TEST
TEST
III i IV - najlepiej korygować na gotowej protezie
III i IV - najlepiej korygować na gotowej protezie
TEST V - należy zwrócić uwagę na obecność fałdów
TEST V - należy zwrócić uwagę na obecność fałdów
dodatkowych
dodatkowych
Masy wyciskowe do wycisków
Masy wyciskowe do wycisków
czynnościowych
czynnościowych
1. Masy tlenkowo-cynkowo-eugenolowe
1. Masy tlenkowo-cynkowo-eugenolowe
np.Neogenate, Ash Impression Paste
np.Neogenate, Ash Impression Paste
2. Elastomery o konsystencji Regular body lub
2. Elastomery o konsystencji Regular body lub
Light body
Light body
-masy polisiloksanowe(K-silikony) np.
-masy polisiloksanowe(K-silikony) np.
Xantopren,Oranwash, Thixoflex
Xantopren,Oranwash, Thixoflex
-masy poliwinylosiloksanowe(A-silikony)
-masy poliwinylosiloksanowe(A-silikony)
np.Express
np.Express
-masy polieterowe np. Impregum,Permadyne
-masy polieterowe np. Impregum,Permadyne
-masy polisulfidowe np. Doriplast, Permlastic
-masy polisulfidowe np. Doriplast, Permlastic
3. Woski wyciskowe np. Adheseal, Ex-3-N
3. Woski wyciskowe np. Adheseal, Ex-3-N
Wykonanie wycisku
Wykonanie wycisku
czynnościowego
czynnościowego
1. Dokładne wypłukanie jamy ustnej wodą
1. Dokładne wypłukanie jamy ustnej wodą
2. Po stwierdzeniu odruchu wymiotnego –
2. Po stwierdzeniu odruchu wymiotnego –
znieczulenie
znieczulenie
3. Zapoznanie pacjenta z ruchami
3. Zapoznanie pacjenta z ruchami
wykonywanymi podczas dostosowania łyżek
wykonywanymi podczas dostosowania łyżek
przed wprowadzeniem masy wyciskowej
przed wprowadzeniem masy wyciskowej
4. Przygotowanie masy wyciskowej wg zaleceń
4. Przygotowanie masy wyciskowej wg zaleceń
5. Nałożenie masy wyciskowej na łyżkę
5. Nałożenie masy wyciskowej na łyżkę
równomiernie cienką warstwą na całej
równomiernie cienką warstwą na całej
powierzchni
powierzchni
6. Wprowadzenie łyżki wyciskowej wraz z masą
6. Wprowadzenie łyżki wyciskowej wraz z masą
do jamy ustnej
do jamy ustnej
7. Dokładne ułożenie łyżki (bez
7. Dokładne ułożenie łyżki (bez
przemieszczenia)
przemieszczenia)
i lekkie dociśnięcie do podłoża
i lekkie dociśnięcie do podłoża
8. Kształtowanie obrzeża wycisku wg testów
8. Kształtowanie obrzeża wycisku wg testów
Herbsta (podczas wiązania masy)
Herbsta (podczas wiązania masy)
9. Po związaniu masy wyciskowej wyjęcie łyżki z
9. Po związaniu masy wyciskowej wyjęcie łyżki z
jamy ustnej i sprawdzenie jakości wycisku
jamy ustnej i sprawdzenie jakości wycisku
10. Opłukanie wycisku pod bieżącą wodą i
10. Opłukanie wycisku pod bieżącą wodą i
dezynfekcja wycisku
dezynfekcja wycisku
11. Przygotowanie do ew. transportu
11. Przygotowanie do ew. transportu
Uszczelnienie pierwotne
Uszczelnienie pierwotne
Po pobraniu wycisku czynnościowego
Po pobraniu wycisku czynnościowego
górnego polecamy wykonać
górnego polecamy wykonać
uszczelnienie tylnej granicy wycisku
uszczelnienie tylnej granicy wycisku
na linii A-h. Praktycznie polega ono
na linii A-h. Praktycznie polega ono
na nałożeniu warstwy tej samej masy
na nałożeniu warstwy tej samej masy
wyciskowej, wosku lub masy Kerra o
wyciskowej, wosku lub masy Kerra o
grubości ok. 3mm na tylnej granicy
grubości ok. 3mm na tylnej granicy
wycisku i ponownym wprowadzeniu
wycisku i ponownym wprowadzeniu
wycisku do jamy ustnej.
wycisku do jamy ustnej.
Uszczelnienie pierwotne -
Uszczelnienie pierwotne -
zalety
zalety
Umożliwia przemieszczenie tkanek w
Umożliwia przemieszczenie tkanek w
fizjologicznie akceptowanych
fizjologicznie akceptowanych
granicach
granicach
Uniknięcie nadmiernego ucisku
Uniknięcie nadmiernego ucisku
tkanek
tkanek
Polepszenie retencji protez
Polepszenie retencji protez
Uniknięcie mechanicznego
Uniknięcie mechanicznego
podskrobywania modelu gipsowego
podskrobywania modelu gipsowego
Podział wycisków
Podział wycisków
czynnościowych
czynnościowych
Wyciski mukostatyczne- odtwarzające kształt pola
protetycznego
pokrytego nieruchomą błoną śluzową
Wyciski mukodynamiczne (ekstensyjne)- odtwarzające kształt
elementów anatomicznych jamy
ustnej
pokrytych zarówno nieruchomą, jak i
ruchomą błoną śluzową (np. dna jamy
ustne)
Podział wycisków
Podział wycisków
czynnościowych
czynnościowych
czynne- ruchy wykonywane są przez
pacjenta
bierne- ruchy wykonywane przez
lekarza
Podział wycisków
Podział wycisków
czynnościowych
czynnościowych
- przy otwartych ustach
- przy zamkniętych ustach
Podział wycisków
Podział wycisków
czynnościowych
czynnościowych
Wyciski bezuciskowe
Wyciski uciskowe- odtwarzające
kształt
błony śluzowej uciśniętej przez masę
wyciskową o małej plastyczności:
Podział wycisków
Podział wycisków
czynnościowych
czynnościowych
1.
fizjologiczne- ucisk wywierany
przez mięśnie żwaczowe pacjent
poprzez wały zwarciowe lub
sztuczne zęby
2.
niefizjologiczne- ucisk wywierany
przez lekarza
Wyciski czynnościowe
Wyciski czynnościowe
MUKOSTATYCZNE
MUKOSTATYCZNE
Granica wycisku przebiega
Granica wycisku przebiega
wzdłuż granicy ruchomości
wzdłuż granicy ruchomości
błony śluzowej
błony śluzowej
Obejmuje tylko nieruchomą
Obejmuje tylko nieruchomą
błonę śluzową
błonę śluzową
Zastosowanie w szczęce
Zastosowanie w szczęce
Masy wyciskowe o
Masy wyciskowe o
określonym
określonym
czasie wiązania
czasie wiązania
MUKODYNAMICZNE
MUKODYNAMICZNE
Obejmują swoim zasięgiem
Obejmują swoim zasięgiem
ruchomą błonę śluzową
ruchomą błonę śluzową
Protezy ekstensyjne
Protezy ekstensyjne
Zastosowanie w bezzębnej
Zastosowanie w bezzębnej
żuchwie
żuchwie
Dwie metody pobierania
Dwie metody pobierania
wycisków
wycisków
Metody pobierania wycisków
Metody pobierania wycisków
mukodynamicznych
mukodynamicznych
1 Zastosowanie
1 Zastosowanie
materiału
materiału
wyciskowego, który
wyciskowego, który
nie ma definitywnego
nie ma definitywnego
czasu wiązania np.
czasu wiązania np.
klasyczna metoda
klasyczna metoda
Herbsta z
Herbsta z
zastosowaniem wosku
zastosowaniem wosku
wyciskowego
wyciskowego
ADHESAL
ADHESAL
2 Poszerzenie łyżki
2 Poszerzenie łyżki
indywidualnej za
indywidualnej za
pomocą gęstych
pomocą gęstych
elastomerów (typu
elastomerów (typu
Putty) lub wosków
Putty) lub wosków
wyciskowych, a
wyciskowych, a
następnie pobranie
następnie pobranie
wycisku
wycisku
czynnościowego za
czynnościowego za
pomocą masy o
pomocą masy o
rzadszej konsystencji
rzadszej konsystencji
Poszerzenie płyty protezy
Poszerzenie płyty protezy
całkowitej dolnej
całkowitej dolnej
1.
1.
Okolica mięśnia okrężnego ust
Okolica mięśnia okrężnego ust
2.
2.
Kieszonka policzkowa (Kemeny’ego)
Kieszonka policzkowa (Kemeny’ego)
3.
3.
Guzek zębodołowy żuchwy
Guzek zębodołowy żuchwy
4.
4.
Kieszonka językowa przednia
Kieszonka językowa przednia
Wycisk metodą Marxkorsa
Wycisk metodą Marxkorsa
przy ustach zamkniętych
przy ustach zamkniętych
(wycisk zgryzowy)
(wycisk zgryzowy)
1.
1.
Ucisk wywierany na masę wyciskową powinien
Ucisk wywierany na masę wyciskową powinien
być regulowany siłą mięśni pacjenta, a nie ręką
być regulowany siłą mięśni pacjenta, a nie ręką
lekarza
lekarza
2.
2.
Łyżki indywidualne są zaopatrzone w wały
Łyżki indywidualne są zaopatrzone w wały
zwarciowe, na których jest wstępnie
zwarciowe, na których jest wstępnie
zarejestrowana wysokość zwarciowa
zarejestrowana wysokość zwarciowa
3.
3.
Wycisk pobierany jest przy obecności w ustach
Wycisk pobierany jest przy obecności w ustach
obu łyżek indywidualnych
obu łyżek indywidualnych
4.
4.
Ruchy wykonywane wg zaleceń Herbsta –
Ruchy wykonywane wg zaleceń Herbsta –
dodatkowo pacjent wykonuje ruchy typowe dla
dodatkowo pacjent wykonuje ruchy typowe dla
wycisków kompensyjnych: zwieranie szczęk,
wycisków kompensyjnych: zwieranie szczęk,
wysuwanie i cofanie żuchwy oraz ruchy boczne
wysuwanie i cofanie żuchwy oraz ruchy boczne
przy stałym kontakcie wałów zwarciowych.
przy stałym kontakcie wałów zwarciowych.
Wycisk podścielający
Wycisk podścielający
1. Rolę łyżki indywidualnej pełni dotychczas
1. Rolę łyżki indywidualnej pełni dotychczas
użytkowana proteza
użytkowana proteza
2. Korekta protezy:
2. Korekta protezy:
- likwidacja podcieni
- likwidacja podcieni
- pogłębienie dowyrostkowej
- pogłębienie dowyrostkowej
powierzchni
powierzchni
protezy - skrócenie obrzeży protezy o 1 mm
protezy - skrócenie obrzeży protezy o 1 mm
3. Skorygowaną protezę z nałożoną masą
3. Skorygowaną protezę z nałożoną masą
wyciskową wprowadzamy do jamy ustnej
wyciskową wprowadzamy do jamy ustnej
pacjenta i polecamy zewrzeć zęby oraz
pacjenta i polecamy zewrzeć zęby oraz
wykonać ruchy czynnościowe
wykonać ruchy czynnościowe
Wycisk podścielający
Wycisk podścielający
4. Wycisk przesyłamy do laboratorium celem
4. Wycisk przesyłamy do laboratorium celem
zamiany masy wyciskowej na akryl
zamiany masy wyciskowej na akryl
5. Prawidłowe podścielenie protezy jest
5. Prawidłowe podścielenie protezy jest
możliwe jedynie wówczas, gdy pomiędzy
możliwe jedynie wówczas, gdy pomiędzy
podścielaną protezą, a zębami
podścielaną protezą, a zębami
antagonistycznymi istnieją prawidłowe
antagonistycznymi istnieją prawidłowe
stosunki zwarciowe.
stosunki zwarciowe.