Wykład 11

Pamięć

© Piotr Jaśkowski 

Tradycyjny model pamięci

Wejście 

-Dane ze 

środowisk

a

Rejestry 

sensoryczn

e

wzroko
wy

słuchow
y

dotykow
y

Pamięć 

krótkotrwał

a (STM)

Czasowa 

pamięć 

operacyjna

Pamięć 

długotrwał

a (LTM)

Trwały 

magazyn 

pamięciow

y

Wyjście-

Reakcja

Rejestr sensoryczny – badania 
Sperlinga

C            F          
  X

   

P             L         
    A

N             T        
     S

KARTA BODŹCOWA

 

KARTA Z 

OZNACZNIKIEM

Co widzi osoba badana?

Odtwarzanie całościowe 
i częściowe

Odtwarzanie 
całościowe       
                i 
częściowe

Czas przechowywania w 
SIS

Poziom przypominania 
przy sprawozdaniu 
całościowym 

Pamięć krótkotrwała

Przechowuje informacje, które 
pozostają w świadomości po ich 
spostrzeżeniu.



ekstremalnie ograniczona pojemność (7  

2)



kruchość – każde zakłócenie powoduje 
zapominanie (np. liczenie wstecz)

Przechowywanie - krzywa 
pozycyjna

Efekt 
pierwszeństwa

Efekt 

świeżości

Przechowywanie - krzywa 
pozycyjna

Efekt świeżości znika po kilku sekundach

Pamięć krótko- vs. 
długotrwała

Pacjenci z syndromem Korsakoffa 
mają bardzo złą pamięć długotrwałą – 
jednak normalną pamięć krótkotrwałą
Pacjent K.F. z uszkodzeniem w obrębie 
kory ciemieniowo-potylicznej – nie 
miał problemów z pamięcią 
długotrwałą, lecz z pamięcią 
krótkotrwałą.

Pamięć krótko- vs. 
długotrwała

Różne sposoby kodowania:



STM – kodowanie fonologiczne



przypominając sobie litery badani mylą 
litery, których fonemy brzmią podobnie;



Chińczycy przypominają sobie mniej 
„radykałów” (część znaku chińskiego, do 
której nie jest przypisany żaden dźwięk) 
niż ideogramów. 

Pamięć krótko- vs. 
długotrwała

Różne sposoby kodowania:



STM – kodowanie semantyczne



dośw. Wickensa (1976) – badanych podzielono na 
3 grupy (owoce, żywność, zawody). W każdej 
grupie prezentowane nazwy stosownych 
egzemplarzy w pierwszych 3 próbkach (po 3 
bodźce każda), natomiast w 4 próbce we 
wszystkich grupach były słowa określające owoce;



efekt proaktywnej interferencji: nowe bodźce 
„wypychają” z pamięci stare bodźce, o ile dotyczą 
tej samej kategorii. Zmiana kategorii poprawia 
wyniki. 

Pamięć krótko- vs. 
długotrwała

Różne sposoby kodowania:



LTM – kodowanie semantyczne



badani mylą bodźce o podobnym 
znaczeniu niezależnie od ich brzmienia.

Pamięć operacyjna – model 
Baddeleya

System, w którym wykonywane są 
bieżące operacje umysłowe, takie 
jak uczenie się myślenie i 
rozumowanie
Pozwala na jednoczesne 
przetrzymywanie kilku porcji 
informacji i wykrywanie związków 
pomiędzy nimi

Schemat modelu pamięci 
operacyjnej

Centralny 
element 
wykonawc
zy

N

o

te

s w

zr

o

ko

w

o

 

 p

rz

e

st

rz

e

n

n

y

P

ę

tla

 

fo

n

o

lo

g

ic

zn

a

Bufor 
epizodyczny

Pętla fonologiczna  

Zdolność do 
odtwarzania jest 
lepsza z krótkimi 
niż z długimi 
słowami.
Zablokowanie 
powtarzania 
blokuje zdolność 
do odtwarzania

Pętla fonologiczna 

Słowa prezentowane słuchowo 
mają bezpośredni dostęp do 
magazynu fonol., prezentowane 
wzrokowo – nie. 



Pacjentka PV, która nie mógł używać 
pętli artykulacyjnej, miała zaburzenia 
odtwarzania tylko w przypadku słów 
pokazywanych wzrokowo. 

Schemat pętli fonologicznej

magazyn 

fonologiczny

słowa prezentowane

wzrokowo

słowa prezentowane

słuchowo

Notes wzrokowo-
przestrzenny 

System przystosowany do 
zapisywania informacji 
przestrzennych



interferencja odtwarzania z zadaniem 
percepcyjnym;

Centralny element 
wykonawczy 

System, w którym wykonywane są 
bieżące operacje umysłowe, takie 
jak uczenie się myślenie i 
rozumowanie.
Pozwala na jednoczesne 
przetrzymywanie kilku porcji 
informacji i wykrywanie związków 
pomiędzy nimi.