RODZAJE PODEJŚĆ METODOLOGICZNYCH W 

BADANIU PROBLEMÓW KADROWYCH:

 

IDIOGRAFICZNE

 

NOMOTETYCZNE

 

KOMPLEKSOWE

 

 

 

PODEJŚCIE 

IDIOGRAFICZNE

 – JEST TO 

BADANIE UKIERUNKOWANE NA 

POZNANIE FENOMENU 

POJEDYNCZYCH ZJAWISK, 

KTÓRE ZE SWEJ NATURY 

ŁATWO NIE PODDAJĄ SIĘ 

UOGÓLNIENIOM. 

 

 

PODEJŚCIE NOMOTETYCZNE

 – 

POSTĘPOWANIE BADAWCZE, KTÓRE 
ZMIERZA DO
 USTALENIA PODOBIEŃSTW, 
UNIWERSALNYCH REGUŁ I 
PRAWIDŁOWOŚCI RZĄDZĄCYCH 
BADANYMI ZJAWISKAMI 

 

 

PODEJŚCIE KOMPLEKSOWE

 – 

POSTĘPOWANIE BADAWCZE 
WYKORZYSTUJĄCE KOMBINACJĘ 
PODEJŚCIA IDIOGRAFICZNEGO
I NOMOTEMATYCZNEGO

. 

 

 

PROCEDURY, TECHNIKI

I  METODY BADAWCZE:

 

 

PROCEDURY BADAWCZE – sposoby 
organizowania procesu 
pozyskiwania, przetwarzania i 
integrowania informacji ważnych dla 
rozstrzygnięcia określonych 
kategorii problemów badawczych.

 

 

 

METODY BADAŃ – podejmowane 

czynności badawcze zmierzające 

do pozyskiwania informacji 

niezbędnych do realizacji 

postawionych celów badawczych.

 

 

 

TECHNIKI BADAŃ- 

uszczegółowienie metod, 
przełożenie ich na konkretne 
narzędzia wykorzystane w 
danym badaniu.

 

 

ZASADY KONSTRUKCJI 

WYBRANYCH METOD 

BADAWCZYCH

 

 

 

CELOWOŚĆ –wcześniejsze 
ustalenie celu pomiaru i 
gromadzenie tych danych, 
które ważne są dla ich 
realizacji

 

PLANOWOŚĆ- opracowanie 
szczegółowego planu zawierającego 
ustalenia dotyczące czasu i kolejności 
„kroków badawczych” 

ZNAJOMOŚĆ PRZEDMIOTU BADAŃ – 
rozpoznanie badanej problematyki, poprzez 
ustalenie listy wskaźników świadczących o 
zachodzeniu określonych własności badanego 
zjawiska 

 

 

OBIEKTYWNOŚĆ OBSERWACJI – 

rejestrowanie tylko faktów, bez 

formułowania

wniosków czy interpretacji 

DOKŁADNOŚĆ I SZCZEGÓŁOWOŚĆ 
– rejestrowanie wszystkich 
zachowań ważnych z punktu celu 
poznawania. 

OBIEKTYWNOŚĆ DIAGNOZY – 

kierowanie się przy jej 

formułowaniu jedynie 

otrzymanymi wynikami. 

 

 

METODY I TECHNIKI BADAWCZE 

 

 

OBSERWACJA – polega 

na celowym i 

prowadzonym według 

przyjętego planu 

spostrzeganiu danego

obiektu czy zjawiska

oraz interpretacji 

zgromadzonych

spostrzeżeń. 

 

 

Obserwacja 

uczestnicząca – gdy 

obserwator bierze 

aktywny udział w 

procesie, będącym 

przedmiotem obserwacji

 

Obserwacja 

bierna – 

obserwator nie 

uczestniczy w 

przebiegu 

obserwowaneg

o zjawiska

 

Obserwacj

a ukryta – 

obserwow

any nie 

zdaje 

sobie 

sprawy, że 

jest 

przedmiot

em 

badania

 

 

Obserwacja 

jawna – 

obserwowany 

ma 

świadomość, 

że jest 

obserwowany 

Obserwacja 

fotograficzna – 

polega na 

obserwowaniu 

zjawisk w sposób 

ciągły, 

obserwator 

odnotowuje 

wszystkie 

pojawiające się 

zdarzenia, bez 

dokonywania ich 

selekcji 

Obserwacja 

wyrywkowa – 

polega na 

okresowym, 

systematycznie 

powtarzanym 

badaniu 

najważniejszych 

elementów 

determinującyc

h określone 

zjawiska czy 

procesy 

 

 

WYWIAD – rozmowa ukierunkowana 

na ściśle określony cel badawczy, 

składa się z czterech etapów: 

•rozpoczęcie wywiadu,

•przedstawienie celu wywiadu,
•zasadnicza część wywiadu 

(logiczna kolejność pytań, nie 
sugerowanie odpowiedzi, uważne 
słuchanie, kontrola nad 
przebiegiem wywiadu, itd.),

•zakończenie wywiadu. 

 

 

Ze względu na funkcję wywiad 
dzielimy na:

•Wywiad diagnostyczny – 
jego celem jest zdobycie 
informacji niezbędnych do 
poznania pytanego. 

•Wywiad 
interwencyjny – polega 
na próbie zmiany postaw 
i zachowań rozmówcy.

 

 

Specyficznymi odmianami wywiadu
 diagnostycznego są :

•Wywiad selekcyjny – 

celem

 jego jest zdobycie 

wiarygodnych informacji o kandydacie do pracy w sytuacji 
deficytu czasowego

•Wywiad przyjacielski – ma sprzyjać otwarciu 
kandydata , zwiększeniu szczerości i rzetelności 
podawanych przez niego informacji

•Wywiad sytuacyjny – sprowadza się do pytania o 
rzeczywiste zdarzenia krytyczne, w których uczestniczył 
badany i o jego konkretne reakcje w tych sytuacjach

•Wywiad stresowy – wykorzystuje się nagłe zmiany 
treści pytań, wywołując u badanego stres w celu poprawy 
rzetelności uzyskiwanych wypowiedzi 

 

 

 

Ze względu na formę 

prowadzenia wywiadu 

wyróżnia się:

•Wywiad swobodny – stosuje się gdy 
rozmówca jest mało znany i trudno 
przewidzieć przebieg rozmowy

•Wywiad ustrukturalizowany – 
stosowany gdy rozmówca został 
wstępnie rozpoznany np. poprzez 
analizę jego dokumentów

 

 

Ze względu na wiedzę 

pytanego na temat celu 

rozmowy wyróżniamy: 

•Wywiad jawny – gdy 
rzeczywisty cel jest znany 
rozmówcy

•Wywiad niejawny gdy pytany 
nie zna celu rozmowy

 

 

ANKIETA  - wywiad 

standaryzowany, w którym zarówno 

zadawanie

pytaN jak i udzielanie odpowiedzi 

odbywa

siE w formie

pisemnej. 

 

 

Ankieta składa się z 

następujących części:

• Wstęp - zawiera się w nim informacje o 

celu przeprowadzania badania i 
wykorzystaniu jego wyników

• Zasadnicza część ankiety – to zbiór 

pytań kluczowych, ze względu na cel 
badawczy

• Zakończenie ankiety – zawiera 

metryczkę, która pozwala na zebranie 
podstawowych danych demograficznych 
o respondencie

 

 

Ze względu na sposób zbierania 

informacji wyróżnia się ankiety:

•Wypełniane samodzielnie, lub przy 

pomocy ankietera

•Dostarczane respondentom pocztą, 

bądź wręczane bezpośrednio 
ankieterom

•Ankiety grupowe bądź 

indywidualne

•Anonimowe

•Jawne

 

 

PARAEKSPERYMENT 

 - 

jest to 

metoda zdobywająca coraz 

większą popularność w badaniach 

problematyki kadrowej, a 

zwłaszcza technika próbek 

zachowań

zadaniowych 

(testy sytuacyjne)

 

 

 

stwarza możliwość wielowymiarowej 
diagnozy badanego zjawiska, czyli pomiary 
jego poszczególnych własności 
pozostających ze sobą w interakcji. Polega 
ona na symulowaniu sytuacji 
nawiązujących do praktyki danej 
organizacji, dzięki czemu możliwe staje się 
poznanie zachowań człowieka w 
określonych warunkach organizacyjnych.

Technika próbek zachowań 

zadaniowych