background image

STWARDNIENIE BOCZNE 

STWARDNIENIE BOCZNE 

ZANIKOWE

ZANIKOWE

Paulina O

Magdalena S

Iwona W

Fizjoterapia rok II gr. 3

background image

SLA (sclerosis lateralis 
amyotrophica
)

   czyli stwardnienie boczne 
zanikowe (łac. sclerosis lateralis 
amyotrophica), jest postępującą, 
neurologiczną chorobą zaliczaną 
do grupy Chorób Neuronu 
Ruchowego,która prowadzi do 
niszczenia pewnej specyficznej 
grupy komórek nerwowych 
(motoneuronów) odpowiedzialnych 
za pracę naszych mięśni.

 

background image

   

W czasie rozwoju choroby 

dochodzi do powolnego, ale 
systematycznego pogarszania 
się sprawności ruchowej, a w 
późniejszych etapach nawet do 
całkowitego paraliżu i 
ostatecznie śmierci poprzez 
zatrzymanie pracy mięśni 
oddechowych.

background image

     

Choroba dramatycznie 

postępuje, ograniczając 
możliwości samodzielnego 
poruszania się chorego 
(niedowłady mięśni kończyn, 
tułowia), jego komunikacji z 
otoczeniem (zaburzenia mowy-
dyzartria) oraz naturalnego 
sposobu odżywiania się 
(zaburzenia połykania-
dysfagia).

background image

występowanie

występowanie

Występuje rzadko,1-2 zachorowań 

na     100 000

Liczba zachorowań na rok wynosi 4-

6 na 100 000

SLA częściej występuję u mężczyzn 

niż u kobiet 

atakuje głównie ludzi w V, VI i VII 

dekadzie życia a średnio chorzy w 

momencie zdiagnozowania mają 55 

lat

 

background image

Objawy SLA

Objawy SLA

Ból mięśni

Kurcze mięśni

Fascykulacje

Objawy początkowe, które 
występują w kończynowym 
początku choroby,(w 40-60% w 
kończynie górnej, w 15% w 
kończynie dolnej):

background image

Uczucie zmęczenia

Utrata zręczności rąk

Zaburzenia chodu

osłabienie mięśni kończyn 

górnych lub/i dolnych

utrata wagi

background image

  

Objawy początkowe, które 

występują w opuszkowym początku 
choroby (25% przypadków SLA):

zaburzenia mowy

zaburzenia połykania

nadmierne ślinienie

zaburzenia oddechowe

background image
background image
background image

diagnostyka

diagnostyka

Niestety diagnostyka SLA przysparza 
lekarzom wiele problemów ze 
względu na niewielką częstość 
występowanie tej choroby. Z tego 
powodu chorzy muszą w wielkim 
napięciu i stresie czekać na 
ostateczną diagnozę, okres od 
wystąpienia pierwszych objawów do 
podania diagnozy wynosi czasem 
około roku 

background image

Na czym polega 

Na czym polega 

diagnostyka SLA?

diagnostyka SLA?

 

 

Lekarze obserwują czy u 
chorego występują objawy, 
których przyczyną może być 
SLA a następnie próbują 
wykluczyć inne przyczyny niż 
SLA . Jedną z głównych cech 
stwardnienia bocznego 
zanikowego jest jego 
postępujący charakter, czyli 
narastanie objawów oraz ich 
siły w czasie. 

background image

Ważną, ale frustrującą dla 
chorego i jego rodziny częścią 
stawiania diagnozy jest 
obserwowanie narastania 
objawów w czasie. 

background image

Rozpoznanie choroby

Rozpoznanie choroby

objawów uszkodzenia dolnego 

neuronu ruchowego (LMN)w 
badaniu klinicznym, 
elektrofizjologicznym lub 
neuropatologicznym

Rozpoznanie SLA opiera się na 
objawach klinicznych, badaniu 
elektromiograficznym i ostatecznie, 
histopatologicznym.

Do rozpoznania SLA konieczne jest 
stwierdzenie:

background image

objawów uszkodzenia górnego 

neuronu ruchowego (UMN) w 
badaniu klinicznym

progresji choroby w danym 

regionie anatomicznym lub 
obecności objawów choroby w 
nowym regionie

background image

Do rozpoznania SLA 

Do rozpoznania SLA 

wymagana jest 

wymagana jest 

nieobecność:

nieobecność:

zaburzeń czucia

zaburzeń zwieraczy

zaburzeń widzenia

dysfunkcji autonomicznej

objawów z układu 
pozapiramidowego

background image

otępienia typu- Alzheimera

zespołów naśladujących SLA 
(ALS "mimic" syndromes)

background image

Zestawienie badań 

Zestawienie badań 

diagnostycznych pomocnych 

diagnostycznych pomocnych 

w diagnozowaniu SLA

w diagnozowaniu SLA

neurologiczne badanie kliniczne 

EMG, ENG 

badania radiologiczne, w tym MRJ i 

SPECT 

surowica: morfologia z rozmazem, Na+, 

K+, Cl, Ca2+, PO4, glukoza, CRP, ASPAT, 

ALAT, LDH, TSH, fT3, fT4, B12 i kwas 

foliowy, elektroforeza i 

immunoelektroforeza białek, CK, 

kreatynina 

background image

oznaczanie: paraprotein, białka 

oligoklonalnego, oznaczenie p.-
ciał: p.-jądrowych, p.-mięśniowych, 
p.-płytce nerwowo-mięśniowej, 
GM1, GM2, GD1b, asialo-GM1, 
MAG, enzymy mięśniowe /CPK-
MM, mioglobina, aldolaza 
mięśniowa/, kom. LE, białko C-
reaktywne, czynnik reumatoidalny 

background image

płyn mózgowo-rdzeniowy: bad. 

chemiczne, osad, bad. 
wirusologiczne, prążki 
oligoklonalne, ocena bariery 
krew- mózg /index albumin/ 

badania wirusologiczne/surowica i 

PMR- w tym gł. HIV/ 

ocena neuropsychologiczna 

background image

ocena logopedyczna 

ocena wydolności oddechowej 

ocena laryngologiczna

background image

klasyfikacja

klasyfikacja

postać z początkowym 

niedowładem kończyn, 
zwana przez nas 
„kończynową” (ang. limb 
onset)

Tradycyjna klasyfikacja 
kliniczna SLA wyróżnia trzy 
początkowe postaci choroby:

background image

postać z początkowymi 

objawami opuszkowymi, z 
dominującymi zaburzeniami 
mowy, połykania, zwana przez 
nas „opuszkową” (ang. bulbar 
onset)

postać mieszaną, w której 

występują i objawy opuszkowe 
i niedowłady mieszane w 
kończynach

 

background image

Nieklasyczne postaci SLA

Nieklasyczne postaci SLA

Flail arm - ramię cepowate (FA-
SBZ) 

 U chorych na FA-SBZ stopniowo 
rozwija się: postępujący zespół 
symetrycznego niedowładu 
wiotkiego kończyn górnych, 
zwłaszcza w odcinkach 
proksymalnych. Nie towarzyszą mu 
początkowo funkcjonalne objawy 
uszkodzenia LMN czy UMN w 
zakresie nerwów czaszkowych, 
kończyn dolnych czy tułowia.

background image

Flail leg - noga cepowata (FL-
SBZ) 

 Zespół "FL-SBZ" oznacza 
występowanie u chorego: 
dominującego, dystalnego, 
symetrycznego niedowładu 
wiotkiego kończyn dolnych, bez 
towarzyszących objawów 
funkcjonalnego uszkodzenia 
neuronów ruchowych (LMN i/lub 
UMN) w kończynach górnych, 
tułowiu czy też w nerwach 
czaszkowych.                                    
    

background image

W dalszym przebiegu choroby,w 
przypadku  FA-SBZ i FL-FBZ,u 
chorych stopniowo rozwija się 
pełnoobjawowe klasyczne SLA. 

background image

W SBZ z reguły nie 

stwierdza się:

zaburzeń czucia

Otępienia

Zaburzeń gałkoruchowych

zaburzeń zwieraczy czy 

odleżyn

background image

W klasycznej postaci SLA występuje 
ruchowy zespół "mieszany", w 
którym jednocześnie pojawiają się 
objawy ze strony UMN (np. 
spastyczne napięcie, niedowład z 
wygórowaniem odruchów 
głębokich, obecność odruchu 
Babińskiego, klonusy) i LMN (zanik 
mięśni, niedowład z obniżonym 
napięciem mięśniowym, 
fascykulacje i osłabienie odruchów 
głębokich).

 

background image

Nierzadko pojawiają się 
trudności w odróżnieniu 
klasycznego SBZ od jednej z 
postaci chorób neuronu 
ruchowego Dopiero 
kilkumiesięczna, czasem 
dłuższa, obserwacja chorego 
pozwala na prawidłowe 
ukierunkowanie diagnozy

 

background image

Pełnoobjawowe SLA jest 
rozpoznawane z 
prawdopodobieństwem nawet do 
95%, natomiast w mniej 
zaawansowanych przypadkach 
zaledwie w ok. 60% Problemy 
diagnostyczne występują w 
początkowym okresie choroby, 
kiedy objawy kliniczne rozwijają 
się asymetrycznie i przez dłuższy 
okres mogą dotyczyć tylko 
dolnego lub górnego neuronu 
ruchowego. 

background image

Często, początkowo w obrazie 
klinicznym choroby oprócz 
pojedynczych, ogniskowych 
objawów np. zaniku mięśni, 
wygórowania odruchów 
głębokich, pojawiają się nie 
charakterystyczne objawy 
subiektywne, takie jak 
drętwienia, cierpnięcia kończyn, 
osłabienie grupy mięśni czy bóle i 
kurcze mięśni. 

background image

Objawy te czasem stają się 
przyczyną pomyłek 
diagnostycznych. Rozpoznanie 
SLA wymaga dużego 
doświadczenia klinicznego. 
Warto rozpatrzyć możliwość 
występowania innego procesu 
chorobowego.

background image

W rozpoznaniu SLA uwzględnić 
należy obecność (lub jej brak) 
występowania objawów 
uszkodzenia UMN i LMN w 
czterech wyróżnionych 
regionach anatomicznych tj.: 
opuszkowo/czaszkowym, 
szyjnym, piersiowym i 
lędźwiowo-krzyżowym. 

background image

Różnicowanie SLA we 

Różnicowanie SLA we 

wstępnej fazie choroby

wstępnej fazie choroby

 

Zespoły, które wymagają 

różnicowania z „klasycznym” 
SLA

• mielopatia szyjna

• poliradikulopatia lędźwiowo-
krzyżowa

• guzy rdzenia kręgowego

• stwardnienie rozsiane

background image

• 

uszkodzenie rdzenia w wyniku:     

   

przewlekłych procesów 
naczyniopochodnych             

zaburzeń metabolicznych 
(cukrzyca) 

 zmian po radioterapii

• monoklonalne gammopatie z 

neuropatią ruchową

background image

• 

zapalenie mięśni z ciałami 

wtrętowymi

• zespoły paranowotworowe

• zatrucie metalami ciężkimi

background image

Zespoły naśladujące 

Zespoły naśladujące 

postać opuszkową S

postać opuszkową S

LA

LA

choroba Kennedy

 miastenia

 syringobulbia (jamistość opuszki)

 oponiaki otworu potylicznego 

wielkiego

 guzy podstawy czaszki

 schorzenia naczyniowe pnia mózgu

background image

 

 

Zespoły naśladujące postać 

Zespoły naśladujące postać 

kończynową S

kończynową S

LA

LA

 

 

zespoły cieśni nadgarstka

 guzy rdzenia kręgowego

 syringomielia (jamistość 

rdzenia)

 neuropatie ruchowe

 

background image

uszkodzenie splotu barkowego

 lędźwiowe zespoły 

korzeniowe

 wtrętowe zapalenie mięśni

 zapalenie wielomięśniowe

background image

Wyróżniono następujące 

Wyróżniono następujące 

"stopnie" klinicznej pewności 

"stopnie" klinicznej pewności 

rozpoznania SLA nadając im 

rozpoznania SLA nadając im 

nazwy:

nazwy:

 

 

"Klinicznie pewne SLA" - w 
badaniu klinicznym cechy 
uszkodzenia UMN i LMN w 
regionie opuszki i przynajmniej w 
dwóch regionach rdzenia 
kręgowego lub uszkodzenie UMN 
w dwóch regionach rdzenia 
kręgowego i LMN w trzech 
regionach. 

background image

"

Klinicznie pewne SLA - 

wspierany badaniami 
laboratoryjnymi"
 - objawy 
zajęcia UMN lub/i LMN w 
jednym regionie w przypadku 
gdy chory jest nosicielem 
patogenetycznej mutacji 
genu

.

 

background image

Klinicznie prawdopodobne 
SLA"
 - kliniczne cechy 
uszkodzenia UMN i LMN 
przynajmniej w dwóch 
regionach anatomicznych, 
przy czym część objawów 
uszkodzenia UMN powinna 
koniecznie występować w 
regionie powyżej 
uszkodzenia LMN

background image

"Klinicznie prawdopodobne 
SLA wspierany badaniami 
laboratoryjnymi"
 - objawy 
zajęcia UMN w jednym lub 
więcej regionie oraz objawy 
uszkodzenia LMN w badaniu 
EMG w dwóch regionach. 

background image

"Klinicznie możliwe SLA - 
kliniczne cechy uszkodzenia 
zarówno UMN jak i LMN występują 
tylko w jednym i tym samym 
regionie albo - cechy uszkodzenia 
wyłącznie UMN występują w dwóch 
lub więcej regionach, albo są 
kliniczne cechy uszkodzenia LMN i 
UMN lecz w różnych regionach pod 
warunkiem, że uszkodzenie LMN 
jest w regionie powyżej objawów z 
UMN

background image

Ponadto aby przyjąć 
rozpoznanie "Klinicznie 
możliwe SLA" inne rozpoznania 
(pozostające w kręgu 
diagnostyki różnicowej SLA) 
muszą zostać wykluczone. 

background image

Teorie i hipotezy 

Teorie i hipotezy 

patogenetyczne SLA

patogenetyczne SLA

Infekcja wirusowa

Czynniki egzogenne(nie biologiczne)

Zmiany typu 
inwolucyjno-”starczego”

Czynniki genetyczne

Stres oksydacyjny

Odczyn zapalny i mechanizmy 
immunologiczne

background image

Mechanizmy ekscytotoksyczne

Apoptoza

Uszkodzenie mitochondriów

Patologie białek

Niedobór czynników troficznych

Zaburzenia transportu 

aksonalnego oraz zaburzenia 
funkcji cytoszkieletu

Zaburzenia metoprotein

background image

Rehabilitacja

Rehabilitacja

Ważnym elementem walki o 
sprawność chorego jest 
rehabilitacja. Ze względu na 
specyficzny charakter SLA 
rehabilitacja powinna być 
bardzo łagodna, ale częsta i 
systematyczna. Jest to związane 
z dużą podatnością na szybkie 
zmęczenie

 

background image

Rehabilitacja, z której 

Rehabilitacja, z której 

korzysta się w terapii SLA 

korzysta się w terapii SLA 

jest:

jest:

 

 

Kinezyterapia-usprawnianie 

ruchowe wykonywane 
samodzielnie bądź z 
rehabilitantem

masaż, ale tylko i wyłącznie u 

chorych bez wzmożonego 
napięcia mięśni 

background image

hydroterapia - ciepłe kąpiele 

perełkowe, solne, borowinowe 

leczenie ciepłem - okłady z 

parafiny, lampa solux, żel 

cieplny.

 Metoda PNF to nie tylko jedna 

z metod rehabilitacji, ale pełna 

koncepcja postępowania 

terapeutycznego. Koncepcja 

posiadająca własną "filozofię" i 

zasady pracy z pacjentem. 

background image

Terapie logopedyczne

Terapie oddechowej sprawności

background image

Rokowania

Rokowania

Średni czas trwania choroby 
wynosi około 2,5 roku od 
momentu postawienia diagnozy. 
Jednak należy pamiętać, że SLA 
w swoim przebiegu jest chorobą 
bardzo indywidualną, więc tzw. 
okres przeżycia może wahać się 
w bardzo szerokich granicach. 
Ponad 1/4 chorych przeżywa 
więcej niż 5 lat w tym wielu 
powyżej 10 lat (około 5%). 

background image

Miastenia(myasthenia 

Miastenia(myasthenia 

gravis)

gravis)

Miastenia jest rzadką chorobą 

autoimmunologiczną.Częstość 

występowania wynosi 5/100 000 

populacji,kobiety chorują częściej 

niż mężczyźni (2:1). Schorzenie 

może rozpocząć się w każdym 

wieku , najczęściej  jednak 

między 20 a 30 oraz 50 a 60 r.ż.

background image

Przyczyną choroby jest 

pojawienie się krążących 

przeciwciał klasy IgG 

skierowanych przeciwko 

receptorom acetylocholiny(Ach) w 

błonie postsynaptycznej złącza 

nerwowo-mięśniowego mięśnia 

szkieletowego. Przeciwciała te 

blokują działanie acetylocholiny 

uwalnianej z zakończeń 

nerwowych

.

background image

Objawia się to osłabieniem oraz, 

co jest głównym symptomem 

choroby, męczliwością mięśni 

narastającą w trakcie  wysiłku i 

ulegającą zmniejszeniu po 

odpoczynku.

background image

Obraz kliniczny

Obraz kliniczny

Chorzy początkowo zauważają 

nadmierna męczliwość pojedynczych 

mięśni ,przy czym przedłużająca się 

aktywność tych mięśni prowadzi  

wolniej lub szybciej do 

niedowładu.Osłabienie  mięśni 

wycofuje się w spoczynku zazwyczaj 

w ciągu kilku minut. Objawy 

występują najczęściej albo w ciągu 

dnia ,albo tez osłabienie mięśni 

narasta wieczorem.

background image

Procesem chorobowym objęte 

są zwłaszcza mięśnie o funkcji 

tonicznej,szczególnie w obrębie 

głowy,głównie te z małą 

jednostką ruchową 

(mięśnie:dźwigacz powiek 

,podniebienia miękkiego 

,oczne,a przede wszystkim  

mięsień prosty górny),a także 

mięśnie karku. 

background image

Początkowe objawy to 

najczęściej :

Opadanie powiek

Podwójne widzenie

Mowa nosowa

Zaburzenia połykania

Obniżenie siły występujące 

podczas ruchów głową

background image

Obserwuje się również 

postacie wyłącznie oczne . W 
późniejszym okresie pojawia 
się zazwyczaj niedowład 
mięśni tułowia i 
kończyn,wyjątkowo może on 
być obecny od początku 
choroby , również bez zajęcia  
mięśni głowy.

background image

Ważną wskazówką diagnostyczną 
jest zmienność nasilenia 
niedowładu , a także to, iż zajęte 
mięśnie są zaopatrywane przez 
różne nerwy obwodowe.

Typowy jest deficyt czynności 
,dotyczący pojedynczych mięśni 
lub grup mięśniowych o rozkładzie 
asymetrycznym ,czasami jednak 
zmiany mogą być zlokalizowane 
mniej lub bardziej symetrycznie.

background image

W badaniu klinicznym 

W badaniu klinicznym 

stwierdzić można jedynie:

stwierdzić można jedynie:

Nieznaczne zaburzenie 

czynności poszczególnych 
grup mięśni, a mianowicie 
szybkie i wyraźne obniżenie 
się ich siły w trakcie 
wielokrotnego powtarzania 
czynności ruchowej.

background image

Zwraca uwagę jedno- albo  

częściej  obustronne opadanie 
powiek.Nasilenie tego objawu 
obserwuje się po wielokrotnym 
silnym zaciskaniu powiek i 
otwieraniu oczu albo przy 
długotrwałym zwracaniu oczu 
ku górze(test Simpsona)

background image

Porażenie zewnętrznych mięśni 
oka jest zazwyczaj  
niesymetryczne i dotyczy często 
mięśni dla zbieżnych i 
pionowych ruchów 
oka.Osłabienie mięśni twarzy 
może być powodem mało 
wyrazistej mimiki,usta są często 
otwarte .Śmiech staje się 
grymasem,ponieważ nie mogą 
się unieść kąciki ust.

background image

Przy porażeniu podniebienia miękkiego 
chory mówi przez nos ,może też 
występować wsteczne zarzucanie 
płynów.Osłabienie mięśni gardła i 
krtanie powoduje dysfonię i zaburzenie 
połykania w postaci „krztuszenia się 
„ pokarmem lub wydzieliną .Podczas 
jedzenia i picia zaburzenia te mogą się 
nasilać ,ponadto przy jedzeniu może 
się pojawić narastające upośledzenie 
gryzienia i żucia.

background image

W czasie mówienia zaobserwować 

można ,że mowa staje się coraz 

bardziej nosowa ,a w końcu 

niewyraźna i niezrozumiała.

Osłabienie mięśni oddechowych 

powoduje zadyszkę w czasie 

wysiłku ,a nawet w spoczynku.

Jeżeli procesem chorobowym są 

objęte mięśnie kończyn ,najczęściej 

bardziej osłabione są mięśnie 

proksymalne niż dystalne.

background image

Często też utrudnione jest 

utrzymanie głowy prosto.

U około 10% chorych w 

przebiegu schorzenia 

dochodzi do zaniku mięśni.

Odruchy własne są 

umiarkowanie żwawe ,poza 

sytuacją ,gdy mięśnie są zbyt 

słabe;wówczas stwierdza się 

też osłabienie odruchów.

background image

W przebiegu choroby występują 
szczególne nasilenia objawów - są 
to tzw. przełomy chorobowe. 
Wyróżniamy dwa rodzaje 
przełomu: miasteniczny i 
cholinergiczny. Oba przełomy 
cechuje wystąpienie ostro 
narastającego osłabienia mięśni -  
łącznie z mięśniami oddechowymi.

        

        

Przełomy chorobowe

Przełomy chorobowe

background image

Przełom miasteniczny

Przełom miasteniczny

jest to nasilenie objawów 
miastenicznych z powodu 
gwałtownego postępu choroby lub 
stosowania zbyt małych dawek leków 
przeciwcholinoesterazowych albo 
zmniejszenia się wrażliwości na te 
leki. Stan taki może być groźny dla 
życia pacjenta jeżeli nasilenie 
objawów dotyczy mięśni 
oddechowych oraz mięśni gardła i 
jamy ustnej. 

background image

Przełom cholineryczny

Przełom cholineryczny

spowodowany jest 

przedawkowaniem leków 
przeciwcholinoesterazowych. 
Związany jest on z przyjęciem 
nadmiernej dawki lub 
utrzymaniem niezmienionej 
dawki leku mimo poprawy, 
która wystąpiła podczas 
leczenia. 

background image

Objawy przełomu 

cholinergicznego to: osłabienie 

mięśni, bóle i zawroty głowy, 

uczucie lęku, bardzo wąskie 

źrenice, niewyraźne (zamazane) 

widzenie, ślinotok, przyspieszone 

bicie serca, poty, wymioty, 

biegunka, zrywanie i skurcze 

mięśni, pobudzenie 

psychoruchowe. 

background image

Współwystępowanie z 

Współwystępowanie z 

innymi chorobami

innymi chorobami

Miastenia często występuje  z innymi 

chorobami,szczególnie z chorobami 

autoimmunologicznymi

Objawy miasteniczne mogą się nasilać w 

wyniku niedoczynności i nadczynności 

tarczycy,zakażenia ,bądź stosowanie 

leków ,jak aminoglikozydy,leki 

antyarytmiczne,przeciwdrgawkowe czy 

też chinina

background image

Współistnienie z 

miastenią innych 
schorzeń

 

Grasiczak 10%

Nadczynność tarczycy 5,7%

Niedoczynność tarczycy 5,3%

Zapalenie stawów 3,6%

Niedokrwistość 0,9%

background image

Addison-Biermera 

Toczeń rumieniowaty 

układowy 0,2%

Sarkoidoza 0,2%

Zespół Sjögrena ,zapalenie 

wielomięśniowe ,wrzodziejące 

zapalenie 

okrężnicy,pęcherzyca,zespół 

Lamberta-Eatona,zespół 

Sneddona- sporadycznie

background image

Przebieg choroby 

Przebieg choroby 

nieleczonej

nieleczonej

Objawy mogą zmieniać się z dnia 

na dzień ,z tygodnia na tydzień ,a 
także w dłuższych odstępach 
czasu.

Pojawiają się remisje ,podczas 

których objawy zanikają na dłuższy 
czas ,trwałe remisje samoistne 
stwierdza się jednak rzadko.

background image

U chorego , u którego nie 

zastosowano leczenia, do 
objawów ocznych dołączają 
się objawy ze strony mięśni 
twarzy ,opuszkowych, a w 
końcu tułowia i kończyn.

background image

U 50% chorych w 

początkowym okresie są 
zajęte  mięśnie oczne (u 
25% występuje opadanie 
powiek  i u 25% podwójne 
widzenie);przy 
długotrwałym przebiegu 
częstość tych zmian 
zwiększa się do 90%

background image

Uogólnienie zmian 

chorobowych  występuje 
prawie zawsze w ciągu trzech 
pierwszych lat choroby, co 
dawniej u 30% chorych 
prowadziło do śmierci. U 16% 
chorych nie leczonych objawów 
 nużliwości  ograniczają  się do 
mięśni ocznych.

background image

Klasyfikacja  Ossermana

Klasyfikacja  Ossermana

 

 

I.

Miastenia oczna ;zmiany 

ograniczają się do mięśni  

ocznych.

IIa.   Postać łagodna  uogólniona.
IIb.   Postać średnio ciężka 

uogólniona.W II stadium mięśnie 

oddechowe  nie są objęte 

procesem chorobowym.

III.   Postać ostra i szybko postępująca 

.Nagły początek i progresja 

choroby  z zajęciem  mięśni 

oddechowych w ciągu 6 miesięcy.

background image

IV.   

Postać przewlekła i ciężka 

.Progresja od  stadium I albo II 
po 2 latach przebiegu 
zazwyczaj ustabilizowanego. W 
stadium  III i IV obserwuje się 
większą umieralność ; częsty 
jest grasiczak

background image

W innej znanej klasyfikacji 

W innej znanej klasyfikacji 

 wzięto pod uwagę wiek 

 wzięto pod uwagę wiek 

występowania miastenii i 

występowania miastenii i 

obecność grasiczaka

obecność grasiczaka

Miastenia z obecnością 
grasiczaka .Nie ma przewagi płci  
ani zmian HLA wpływających na 
częstość  występowania .Obecne 
są zwykle przeciwciała  przeciw  
mięśniom poprzecznie 
prążkowanym.

background image

Miastenia bez grasiczaka . 

Wiek poniżęj 40 r.ż , częściej u 
kobiet z haplotypami  HLA. 
Przeciwciała przeciw 
mięśniom  poprzecznie 
prążkowanym występują 
rzadko.

background image

Miastenia bez grasiczaka .Wiek 

powyżej 40 r.ż.Często u mężczyzn 

z określonymi haplotypami HLA. 

W połowie  przypadków  

występują przeciwciała przeciw 

mięśniom  poprzecznie 

prążkowanym.

  

background image

Postać I Izolowane osłabienie mięśni 

ocznych

Postać 
II

Łagodne osłabienie innych 
mięśni .Mogą być osłabione 
mięśnie oczne o różnym stopniu 
nasilenia.

IIa

Przeważające osłabienie mięśni 
kończyn i/lub tułowia .Mogą w 
niewielkim stopniu występować 
objawy opuszkowe.

IIb

Przeważające osłabienie mięśni 
opuszkowych i/lub 
oddechowych.Mogą też być 
osłabione mięśnie kończyn i 
tułowia.

Kliniczna klasyfikacja miastenii

Kliniczna klasyfikacja miastenii

background image

Postać 
III

Umiarkowane osłabienie innych 
mięśni niż oczne.Mięśnie oczne 
mogą wykazywać osłabienie 
różnego stopnia.

IIIa

Przeważ osłabienie mięśni kończyn 
i tułowia ,a w mniejszym stopniu 
osłabione są mięśnie opuszkowe

IIIb

Przewaga osłabienia mięśni 
opuszkowych i/lub oddechowych i 
w mniejszym stopniu mięśni 
kończyn i tułowia

background image

Postać 
IV

Znaczne osłabienie mięśni innych 
niż oczne 
Mięśnie oczne mogą być również 
osłabione w różnym stopniu

IVa

Przeważa osłabienie mięśni kończyn 
i/lub tułowia ,a w mniejszym stopniu 
mięśni opuszkowych

IVb

Przeważa osłabienie mięśni 
opuszkowych i/lub oddechowych ,a 
w mniejszym stopniu kończyn i 
tułowia 

Postać 
V

Pacjent zaintubowany z/lub bez 
mechanicznej wentylacji (nie 
dotyczy chorych bezpośrednio po 
zabiegu operacyjnym)

background image

Badania diagnostyczne

Badania diagnostyczne

Badania elekrofizjologiczne 

są 

niezbędne do potwierdzenia 
rozpoznania miastenii nawet w 
przypadkach na pozór nie budzących 
wątpliwości diagnostycznych .

Badania te pozwalają na stwierdzenie 
zaburzeń transmisji nerwowo-
mięśniowej lub ich wyłączenie , 
natomiast nie rozstrzygają o 
rozpoznaniu miastenii.

background image

Diagnostyczne metody w 

wykrywaniu zaburzeń transmisji 

nerwowo-mięśniowej są:

Elektrostymulacyjna próba 

nużliwości (repetive nerve 

stimulation test –RNS)

Próba ta 

polega na stymulacji wybranego do 

badania nerwu bodźcem 

ponadmaksymalnym,o różnej 

częstotliwości i odbiorze 

odpowiedzi ruchowej z mięśnia 

unerwionego przez stymulowany 

nerw.Ocenia się amplitudę i pole 

kolejnych odpowiedzi.

background image

Elektromiografia pojedynczego 

włókna mięśniowego SFEMG 

Jest to najczulsza metoda w 
diagnostyce zaburzeń transmisji 
nerwowo-mięśniowej , 
pozwalająca –za pomocą 
specjalnej elektrody-na odbiór 
zewnątrzkomórkowych 
potencjałów pojedynczych 
włókien mięśniowych

background image

Ocena grasicy 

jest bardzo ważna 

dla zaplanowania leczenia.U 

człowieka dorosłego ,gruczołowa, 

czynna część grasicy powinna 

zaniknąć, a na jej miejscu 

pozostaje tkanka tłuszczowa.W 

bardzo dokładnych 

badaniach,obrazujących i 

autopsyjnych , wykazano w tkance 

tłuszczowej obecność ognisk o 

budowie gruczołowej.

background image

Za pomocą badania 
radioimmunologicznego można 
wykazać 

przeciwciała przeciw 

receptorom acetylocholinowym 

około 85% chorych na miastenię.U 
około 50%  chorych z postacią 
oczną  i u 10-20% z postacią 
uogólnioną nie wykazuje  się 
żadnych przeciwciał.

RTG, TK i MR klatki piersiowej.

TK 

lub MR  są potrzebne  celem 
wykazania  bądź wykluczenia  
grasiczaka

.

background image

Inne badania dodatkowe

Inne badania dodatkowe

Służą do wykluczenia 

współistniejących z 
miastenią innych schorzeń.

Należy wykonać również 

badania czynnościowe 
płuc .

background image

Szczególnie powinno się wykonać 

badanie  w kierunku obecności 

przeciwciał przeciw mięśniom 

poprzecznie prążkowanym w surowicy , 

oznaczyć stężenie hormonów 

tarczycy ,przeciwciał 

przeciwtarczycowych ,przeciwciał 

przeciwjądrowych ,czynnika 

reumatoidalnego ,witaminy B

12

 i 

glukozy

.

background image

rozpoznanie

rozpoznanie

Opiera się na wywiadzie i 

objawach klinicznych 
potwierdzonych przez 
elektrofizjologiczne próby 
stymulacyjne oraz na wykazaniu 
przeciwciał przeciw receptorom 
acetylocholinowym .

background image

Leczenie

Leczenie

Przy dzisiejszych możliwościach 

terapeutycznych śmiertelność w 

miastenii jest niemal równa 

zeru .Większość chorych może 

prowadzić normalne życie.Ponoszą 

oni jednak ryzyko długotrwałego 

,często trwającego do końca życia 

leczenia immunosupresyjnego.

Zaleca się następujące 

postępowanie

:

background image

Zaleca się następujące postępowanie:

Podanie inhibitorów 
cholinoesterazy,

Tymektomię,

Wprowadzenie kortykosteroidów i 
innych środków 
immunosupresyjnych,

Zastosowanie terapii 
immunologicznej o krótkotrwałym 
działaniu (plazmaferaza,dożylne 
podawanie immunoglobulin)

background image

Rehabilitacja

Rehabilitacja

Zadaniem usprawniania jest 

przeciwdziałanie:

Postępującemu zanikowi mięśni

Zmniejszeniu się zakresu ruchu w 

stawach

Utracie zdolności chodzenia

Pogorszeniu się wydolności 

oddechowej

Zmniejszeniu się ogólnej wydolności 

czynnościowej

background image

W leczeniu usprawniającym 

korzysta się z:

kinezyterapii

Fizykoterapii

Zaopatrzenia ortopedycznego

Terapii oddechowej 
sprawności

Metod kinezyterapeutycznych:

background image

Metod kinezyterapeutycznych:

  PNF-celem usprawniania tą 

metodą jest osiągnięcie 

najwyższego,możliwego do 

uzyskania poziomu funkcjonalnego.

Metoda wg Vojty-celem terapii  jest 

wzmożona stymulacja części 

receptywnej OUN w celu 

odruchowego uaktywnienia 

wrodzonych,w pełni poprawnych 

schematów neuroruchowych

.

background image

Metoda  NDT Bobath-celem tej 
metody jest uzyskanie przez 
osobę usprawnianą możliwie 
maksymalnej samodzielności 
ruchowej.W tej metodzie 
największy akcent położony 
jest na wyrównanie napięcia 
mięśniowego.

background image

Rokowanie

Rokowanie

Uważa się ,że u około 15% 
chorych z miastenią występuje 
samoistna remisja i że najlepsze 
rokowanie jest w przypadku 
pacjentów z oczną jej 
postacią.tak jest rzeczywiście 
,jeśli uwzględnia się przeżycie 
,ale dwojenie obrazów ustępuje 
rzadko i utrudnia życie chorym.

background image

Nie wszyscy pacjenci z 

oczną postacią miastenii 
dobrze reagują na leczenie 
środkami cholinergicznymi 
i wymagają przewlekłego 
podawania steroidów

background image

Wprowadzenie metod leczenia 

immunosupresyjnego,plazmaferazy i  
  zastosowanie sztucznej wentylacji 
praktycznie zniosło śmiertelność z 
powodu miastenii,ale te nowe 
metody leczenia też powodują pewne 
zagrożenie –wystąpienie objawów 
niepożądanych.Wczesne 
zastosowanie tymektomii u młodych 
kobiet rokuje  najlepiej ,ale 
wykonanie jej po dłuższym czasie 
trwania choroby, u dzieci  i u ludzi 
starszych  też daje im duże szanse 
poprawy.

background image

Bardzo ważną sprawą jest 

przestrzeganie zasad zapobiegania 

zaostrzeniu  objawów choroby i 

przełomom .Na zaostrzenie 

objawów miastenii mają wpływ 

infekcje , wysoka temperatura 

otoczenia ,stres psychiczny 

,przestrojenie hormonalne.

background image

U chorych z miastenią nie należy 

stosować środków powodujących 

zaburzenia transmisji nerwowo-

mięśniowej  przez bezpośrednie 

blokowanie receptora 

acetylocholiny ,jak 

kurara,preparaty kuraropodobne 

,czy środki dające przestrojenie 

immunologiczne z wytwarzaniem 

przeciwciał przeciw receptorom  

acetylocholiny np. Penicylamina.

background image

Bardzo ostrożnie należy 

stosować leki. 

psychotropowe 

,przeciwarytmiczne,beta-

blokery,niektóre antybiotyki i 

magnez we wlewach 

dożylnych.

background image

Pytania:

Pytania:

Co to jest SLA i na czym 

polega?

Jakie są objawy SLA?

Co to jest miastenia i jakie są 

jej przyczyny?

Jakie są objawy miastenii?


Document Outline