PROPEDEUTYKA LEŚNICTWA
Dr inż. Justyna NOWAKOWSKA
Wykład 1
PROPEDEUTYKA LEŚNICTWA
Dr inż. Justyna NOWAKOWSKA
Wykład 1
Propedeutyka leśnictwa
Organizacja Wydziału Leśnego
Podstawowe pojęcia z zakresu
leśnictwa
Funkcje lasu
Las w liczbach
Lasy Państwowe
Działy leśnictwa
WYDZIAŁ LEŚNY
Dziekan Wydziału
Dr hab. Michał ZASADA
DS. Dydaktyki
Studia niestacjonarne
Dr hab. Marta Aleksandrowicz-
Trzcińska-prof.SGGW
DS. Dydaktyki
Studia stacjonarne
Dr inż. Arkadiusz Gruchała
DS. Nauki i badań
Prof. dr hab. Henryk Żybura
PRODZIEKANI
WYDZIAŁ LEŚNY
struktura organizacyjna
KADERA BOTANIKI LEŚNEJ
Kierownik – prof. dr hab. Stefan
Zajączkowski
KATEDRA HODOWLI LASU
Kierownik – prof. dr hab. Henryk Żybura
KATEDRA UŻYTKOWANIA LASU
Kierownik – prof. dr hab. Piotr Paschalis-
Jakubowicz
SAMODZIELNY ZAKŁAD DENDROMETRII i
NAUKI o PRODUKCYJNOŚCI LASU
WYDZIAŁ LEŚNY
struktura organizacyjna
KATEDRA OCHRONY LASU i EKOLOGII
Kierownik – prof. dr hab. Henryk Tracz
ZAKŁAD ENTOMOLOGII LEŚNEJ,
EKOLOGII i EKOTURYSTYKI
ZAKŁAD MIKOLOGII i FITOPATOLOGII
LEŚNEJ
ZAKŁAD ZOOLOGII LEŚNEJ i ŁOWIECTWA
WYDZIAŁ LEŚNY
struktura organizacyjna
KATEDRA URZĄDZANIA LASU,
GEOMATYKI i EKONOMIKI LEŚNICTWA
Kierownik – prof. dr hab. Edward Stępień
ZAKŁAD URZĄDZANIA LASU
ZAKŁAD EKONOMIKI LEŚNICTWA
ZAKŁAD SYSTEMÓW INFORMACJI
PRZESTRZENNEJ i GEODEZJI LEŚNEJ
WYDZIAŁ LEŚNY
kontakty
Dziekanat
OPiK – p. 6. - dr inż. Ewelina Grzegorzewicz
LW – p. 9. – Małgorzata Kilarska
(Dziekanat)
Regulamin studiów w SGGW
Organizacja roku akademickiego
Plany zajęć
Wzory podań i druków
Inne ważne informacje
WYDZIAŁ LEŚNY
Rogów
Zajęcia dydaktyczne w sem. 3-7
(Bursa)
Ćwiczenia terenowe (Lasy
doświadczalne)
Propedeutyka leśnictwa
Propedeutyka – wprowadzenie do
jakiejś dziedziny wiedzy, nauka
przygotowawcza, wstępna
LEŚNICTWO –
ZESPÓŁ NAUK, NA
KTÓRYCH OPIERA SIĘ REALIZACJA
CELÓW I ZADAŃ GOSPODARKI
LEŚNEJ
GOSPODARKA LEŚNA –
wg MAŁEJ ENCYKLOPEDII LEŚNEJ, PWN
1980
dział gospodarki narodowej, w którym
wytwarza się część dochodu
narodowego dzięki realizacji
całokształtu zadań produkcyjnych i
organizacyjnych w gospodarstwie
leśnym
GOSPODARKA LEŚNA –
gałąź
gospodarki narodowej obejmująca
użytkowanie lasu (głównie
produkcję drewna)
GOSPODARKA LEŚNA
działania związane z utrzymaniem
trwałości drzewostanów w
warunkach ich eksploatacji:
w zakresie hodowli,
GOSPODARKA LEŚNA
działania związane z utrzymaniem
trwałości drzewostanów w
warunkach ich eksploatacji:
w zakresie ochrony,
GOSPODARKA LEŚNA
działania związane z utrzymaniem trwałości
drzewostanów w warunkach ich eksploatacji:
Związanych z utrzymaniem i powiększaniem
zasobów leśnych,
GOSPODARKA LEŚNA
a także gospodarowanie zwierzyną
leśną.
GOSPODARKA LEŚNA
Dodatkowymi elementami
gospodarki leśnej są:
pozyskiwanie płodów runa
leśnego,
choinek,
roślin leczniczych
realizacja pozaprodukcyjnych
funkcji lasu, związanych z
ochroną powietrza, wód i gleby.
GOSPODARKA LEŚNA –
http://pl.wikipedia.org-Gospodarka
gałąź gospodarki narodowej obejmująca
użytkowanie lasu (głównie produkcję
drewna) oraz działania związane z
utrzymaniem trwałości drzewostanów w
warunkach ich eksploatacji: hodowlę,
ochronę, utrzymanie i powiększanie
zasobów leśnych, a także
gospodarowanie zwierzyną leśną.
Dodatkowymi elementami gospodarki
leśnej są: pozyskiwanie płodów runa
leśnego, choinek, roślin leczniczych
oraz realizacja pozaprodukcyjnych
funkcji lasu, związanych z ochroną
powietrza, wód i gleby.
Gospodarkę leśną prowadzi się
według zasad:
powszechnej ochrony lasów,
trwałości utrzymania lasów,
ciągłości i zrównoważonego
wykorzystania wszystkich funkcji
lasów,
powiększania zasobów leśnych.
Gospodarka leśna realizowana
jest w oparciu o:
Ustawę o lasach,
Politykę Leśną Państwa,
Ustawę o zachowaniu narodowego
charakteru strategicznych zasobów
naturalnych kraju,
Zalecenia konwencji
międzynarodowych.
Kilka ważnych pojęć i
definicji
Las
Drzewostan
Lesistość
Klasa wieku
Miąższość drzewa (drewna)
Kilka ważnych pojęć i
definicji
Grubizna
Zapas
Zasobność
Pierśnica
Siedlisko
Kilka ważnych pojęć i
definicji
Odnowienia
Zalesienia
Etat
Rozmiar pozyskania
Zrąb zupełny
Przyrost
LAS – DEFINICJE
„ENCYKLOPEDIA LEŚNA”
Jeden z odnawialnych zespołów przyrody,
powstający w wyniku procesu lasotwórczego jako
kompleks, w którym roślinność, swoista dla danego
regionu biogeograficznego i wyróżniający się
wybitnym ilościowym udziałem drzew rosnących
zwarcie, świat zwierzęcy, klimat lokalny, stosunki
wodne i gleba związane są ze sobą wzajemnymi
wpływami i współzależnościami. Proces
lasotwórczy może przebiegać przy udziale
człowieka (stosowane różnego rodzaju zabiegi
gospodarcze) lub samoistnie.
LAS – DEFINICJE
„SŁOWNIK ENCYKLOPEDYCZNY
LEŚNICTWA”
Najbardziej skomplikowany ze
wszystkich ekosystemów lądowych,
w którym współżyją tworząc
biocenozę różne organizmy roślinne i
zwierzęce. Wyróżnia się wybitnym
udziałem drzew rosnących w zwarciu.
LAS – DEFINICJE
Gabriel RZĄCZYŃSKI (1664-1737) pt.
„Historia naturalna Regni Poloniae”
(1721), w której autor poświęcił dużo
uwagi lasom, ich florze i faunie. Podał
definicję lasu:
"znaczna ilość drzew powstałych
bez uprawy, zajmujących bez
przerw duży obszar gruntu”,
rozróżniał kilka rodzajów lasów w
zależności od składu gatunkowego
rosnących w nich drzew.
LAS – DEFINICJE
Encyklopedia PWN
Naturalny lub ukształtowany przez
człowieka ekosystem lub kompleks
ekosystemów, w którego szacie
roślinnej dominującym składnikiem
jest drzewostan utworzony przez
zwarcie rosnące drzewa.
LAS – DEFINICJE
USTAWA o LASACH z 1991 roku
oznacza grunt o powierzchni co
najmniej 0,10 ha pokryty
roślinnością leśną – drzewami,
krzewami i runem leśnym.
Drzewostan
zespół drzew rosnących w bliskim
sąsiedztwie i wzajemnie na siebie
oddziałujących, o określonym składzie
gatunkowym, budowie (często także wieku)
i związku z warunkami siedliskowymi
jednorodny pod względem przyrodniczym i
gospodarczym płat lasu, wyróżniający się od
płatów sąsiednich cechami
taksonomicznymi oraz ukształtowaniem
szaty roślinnej
Lesistość
Inaczej: wskaźnik lesistości –
procentowy stosunek powierzchni
lasów do ogólnej powierzchni
geograficznej kraju (lub
określonego obszaru).
Klasa wieku
umowny okres, zwykle 20-letni,
umożliwiający zbiorcze grupowanie
drzewostanów według ich wieku.
Np. I klasa wieku obejmuje
drzewostany do 20 lat, II –
drzewostany w wieku 21–40 lat,
itd.
Miąższość drewna
objętość drewna, mierzona w
metrach
sześciennych (m
3
).
Grubizna
W wielu wypadkach objętość
dotyczy nie całego drewna w lesie,
a jego części.
Na przykład...
Grubizna
miąższość drzewa od wysokości pniaka
do miejsca, w którym średnica w
cieńszym końcu wynosi co najmniej
7 cm w korze (dotyczy zapasu na pniu)
drewno okrągłe o średnicy w cieńszym
końcu bez kory co najmniej 5 cm
(dotyczy drewna pozyskanego)
Grubizna
Grubizna brutto – w korze;
Grubizna netto – bez kory
Zapas
miąższość (objętość) wszystkich
drzew żywych o pierśnicy powyżej
7 cm (w korze) na danym
obszarze.
Zasobność
zapas na pniu w przeliczeniu na 1
ha nazywany jest zasobnością.
Pierśnica
Grubość (średnica) drzewa stojącego na pniu,
mierzona na wysokości 1,3 m od najwyższego
punktu przy podstawie pnia
1,3 m
1,3 m
Siedlisko
Abiotyczna część środowiska
przyrodniczego
Zespół czynników decydujących o
warunkach produkcji leśnej
Kształtuje się ono pod wpływem
klimatu, gleby i położenia powierzchni
Siedlisko związane jest sprzężeniem
zwrotnym z biocenozą
Siedliskowy typ lasu
Uogólnione pojęcie oznaczające grupę
drzewostanów na siedliskach o podobnej
przydatności dla produkcji leśnej
Wyróżniony na podstawie gleby,
roślinności dna lasu i niektórych cech
drzewostanu
Drzewostany o zbliżonych
właściwościach przyrostowych
Odnowienia
Nowe drzewostany powstające w
miejscu dotychczasowych,
usuniętych w toku użytkowania lub
zniszczonych przez klęski
żywiołowe
Nowe drzewostany powstałe na
gruncie leśnym
Odnowienia
Odnowienia naturalne
– nowe
drzewostany powstają w sposób
naturalny – z samosiewu lub
odrośli
Odnowienia sztuczne
– nowe
drzewostany są zakładane przez
człowieka przez sadzenie lub siew
Zalesienia
Lasy założone na gruntach
nieleśnych, dotychczas
użytkowanych rolniczo, lub
stanowiących nieużytki
Etat
Okresowa (1 rok, 10 lat) wielkość wyrębu
wyrażona miąższością [m
3
] lub
powierzchnią [ha]; określona dla jednostki
administracyjnej (obrębu, nadleśnictwa) na
podstawie sposobów zaleconych w
obowiązujących przepisach
(
Instrukcji Urządzania
Lasu
)
Wielkość zmienna, zależna od stanu lasu,
określana przy sporządzaniu planów
gospodarczych na najbliższy okres (10 lat)
Rozmiar
pozyskania
Rzeczywista ilość (miąższość)
drewna pozyskana corocznie w
gospodarstwie leśnym, wynikająca
z planów gospodarczo-finansowych
Zrąb zupełny
Powierzchnia, na której w wyniku
użytkowania rębnego usunięto cały
drzewostan, przewidywana do
odnowienia w ciągu 2 najbliższych
lat
Przyrost
Zwiększanie z upływem czasu
miąższości drzewa lub drzewostanu
(uwzględniając pozyskanie),
dokonuje się w określonym czasie