background image

 

 

Kultura 

organizacji

 

(„klej organizacji”) 

Edyta Pskit

03.01.2007

background image

 

 

Definicja  Stonera

Kultura organizacji to wspólne normy, 

wartości i poglądy członków niektórych 

organizacji, które pozwalają na ścisłą kontrolę 

naczelnego kierownictwa. 

Na kulturę organizacji wpływa jej historia. 

Firma, która rosła powoli pod przywództwem 

człowieka o silnej woli, może mieć wysoce 

scentralizowaną strukturę. Natomiast firma 

rozrastająca się w wyniku wykupywania innych 

przedsiębiorstw łatwiej pogodzi się z większą 

samodzielnością nowych filii.

background image

 

 

Termin kultura odnosi się do 
przeważających wzorów 
postępowania, interakcji, 
norm, wartości, postaw i 
uczuć. 
Kultura obejmuje zarówno 
formalne aspekty życia 
organizacji, jaki nieformalne 
„ukryte” postawy. Stanowi 
to zanurzoną część 
organizacyjnej góry lodowej. 
 

background image

 

 

Organizacyjna góra lodowa

Formalne (jawne) aspekty

•Cele

•Struktura

•Zasady postępowania 
 i procedury

•Zasoby finansowe

Nieformalne (ukryte) aspekty

•Postrzeżenia

•Postawy

•Uczucia (gniew, lęk, upodobania, rozpacz, 
itp..)

•Wartości

•Kontakty nieformalne

•Normy grupowe

Część nad 
wodą

Część 
pod 
wodą

background image

 

 

Zadania kultury 
organizacyjnej

1.

pozwala wyróżnić firmę na tle innych z 
tej samej branży czy sektora

2.

zapewnia jej członkom poczucie 
przynależności

3.

pozwala na efektywną pracę w grupie 

background image

 

 

Definicja Vijay Sathe

profesor zarządzania m.in.Ohio State University

Kultura jest zbiorem ważnych pojęć, często 
nie wyrażonych, podzielanych przez członków 
danej wspólnoty. Te wspólne pojęcia obejmują 
normy, wartości, postawy i wierzenia, a 
wspólnota może być duża jak społeczeństwo, 
albo mała jak przedsiębiorstwo czy grupa 
robocza. 

Kulturę określonej organizacji można 
wywnioskować ze wspólnych zwyczajów , 
powiedzeń, działań i odczuć. 

background image

 

 

Sathe c.d.

Stopień formalizacji funkcjonowania 

przedsiębiorstwa można ocenić na podstawie 

występowania w niej serdecznych osobistych 

stosunków, czy stylu ubierania się.

Przeważająca w przedsiębiorstwie kultura 

może zmienić się raptownie albo być 

zmuszona do zmiany przez konkurencję.

Trwałość i sprawność kultury są jednocześnie 

korzyścią i obciążeniem dla organizacji, przy 

czym bystry kierownik musi wiedzieć, kiedy 

należy zaniechać utrwalania kultury, która nie 

reaguje na potrzeby przedsiębiorstwa. 

background image

 

 

Czynniki wpływające na kształt 
kultury czyli kultura nie bierze się 
znikąd

Lider i jego zachowania

Kryteria podejmowania decyzji

System nagradzania

Kryteria karania

Organizacyjne zwyczaje związane 
ze statusem,zmianą ról, osobistym 
uznaniem, utratą władzy

background image

 

 

Początkowy kształt 
organizacji nadają 
założyciele firmy.

 

Gdy Henry Ford zakładał swoją fabrykę 

samochodów, mawiał: 

„Niech wszyscy wiedzą, 

że to moje nazwisko widnieje na bramie 

fabryki”.

 Stworzył on na początku XX wieku 

kulturę silną, kładącą nacisk na specjalizację 

pracy i przekazującą władzę w firmie w ręce 

jednego człowieka. 

Thomas Watson, jeden z założycieli IBM, 

kierował się zasadą, iż tylko praca w zespole 

promującym innowacyjność i kreatywne 

myślenie może doprowadzić do sukcesu firmy i 

dać satysfakcje jej pracownikom. 

background image

 

 

    W większości dużych firm świeżo upieczony 

pracownik, aby jak najlepiej dostosować się do 
istniejących warunków, otrzymuje na jakiś 
czas „opiekuna”. Zwykle jest to menedżer, 
który ma za zadanie zapoznać rekruta z 
działalnością firmy, regulaminem, panującymi 
zwyczajami lub nawet językiem używanym w 
firmie. W bardzo wielu branżach pracownicy 
posługują się swoim własnym żargonem, 
którego nowo przyjęty pracownik musi się 
dopiero nauczyć. 

background image

 

 

Peters i Waterman 

Przedsiębiorstwa o silnej kulturze, które 
są zorientowane na zewnątrz, czyli 
nastawione są na obsługę klienta, są 
bardziej wrażliwe na zmiany w 
otoczeniu i szybciej mogą się do nich 
dostosować niż przedsiębiorstwa bez 
silnych struktur.  

background image

 

 

8 cech doskonałych organizacji
 (Peters i Waterman,  autorzy 
„Poszukiwania doskonałości w 
biznesie” – In Search of Excellence )

Skłonność do działania

Trzymanie się blisko klienta

Autonomia i przedsiębiorczość

Wydajność dzięki ludziom

Bezpośredni kontakt, motywacja  przez wartości

Trzymanie się swojej specjalności; 

funkcjonowanie  w dziedzinie, którą firma 

poznała najlepiej

Prosta struktura

Jednoczesna dyscyplina i swoboda

 

background image

 

 

Rodzaje kultur organizacyjnych

Silna, agresywna- GM

Energiczna, kreatywna-IBM

Męska –Pepsi

Wprowadzanie zmian 

wymaga więc – wszędzie, 

ale szczególnie w kulturze 

roli - szczegółowego i 

kompleksowego PLANU 

KOMUNIKOWANIA, który 

obejmuje nie tylko opis 

poszczególnych etapów 

działania, ale także zestaw 

dostosowanych do 

specyfiki firmy narzędzia.

Rodzaje Kultur - Ch. Handy  (1972)

Kultura władzy

Kultura roli

Kultura zadań

Kultura osobowa

background image

 

 

Charles Handy

Irlandzki specjalista w zakresie kultury 
organizacji i zarządania, urodzony w 1932 
r. 

Wyróżnił cztery rodzaje kultur 
organizacji:

1.

Kulturę władzy

2.

Kulturę roli

3.

Kulturę zadań 

4.

Kulturę osobową

background image

 

 

Kultura 

władzy

Kultura roli

Kultura zadań Kultura 

osobowa

symbol

sieć pajęcza

świątynia 

grecka

sieć

gwiazdy

grecki 

bóg

Zeus

Apollo

Atena

Dionizos

hasło 

„jedna wielka 

rodzina” 

„prawo i 

porządek” 

„ rozwiązywa

nie 

problemów” 

„każdy jest 

gwiazdą 

filmową” 

typ

Małe 

przedsięwzięc

ie 

Biurokracja 

Zespół ludzi 

skupiony 

wokół zadań. 

Zespół 

profesjonalis

tów 

background image

 

 

Rodzaje kultur 
organizacyjnych

Kultura władzy czyli kto przekazuje 
komunikat.
 jest typowa dla mniejszych 
organizacji i charakteryzuje się centralnym 
umieszczeniem władzy skupionej w rękach 
jednej lub kilku osób. Przewodzenie oparte jest 
na nierówności dostępu do zasobów oraz 
zdolności i chęci administrowania nagrodami, 
co w wersji negatywnej może stać się nawet 
autorytarnym zarządzaniem przez strach. 
Komunikacja przebiega na dwóch liniach: „z 
góry do dołu” oraz „z dołu do góry”.

background image

 

 

Rodzaje kultur organizacyjnych (2)

Kultura roli czyli jak komunikować. Firma zorientowana na role 

dąży do jak największej racjonalności i uporządkowania, a najbardziej 

cenionymi elementami są stabilność i kompetencje. Organizacja jest 

podzielona na funkcjonalne działy połączone wspólnym 

„menedżerskim dachem”, który jest łącznikiem pomiędzy nimi. 

Cechami charakterystycznymi tej kultury są stabilność i jasny podział 

odpowiedzialności, określony procedurami i strukturami, co jednak 

powoduje też znacznie mniej elastyczne reagowanie na zmieniające 

się warunki. Komunikacja jest dobrze rozwinięta ale w obrębie każdej 

funkcjonalnie wydzielonej komórki. Natomiast jej braki mogą 

uwidocznić się w przekazywaniu informacji między działami, gdyż 

odbywa się to za pośrednictwem „góry”. Oczywiście pojawiają się 

nieformalne „połączenia komunikacyjne” między poszczególnymi 

osobami w różnych komórkach, ale zazwyczaj ta „nieoficjalna 

informacja” ma mniejsze znaczenie i nie zastępuje tej formalnej, 

określonej systemami. Ze względu na to, iż tak istotną rolę pełni w tej 

kulturze trzymanie się planów, struktur i procedur trudnością, która 

może pojawić się jest brak konsekwencji w przepływie informacji o 

zmianach: informacje wzajemnie się nie uzupełniają, nie analizuje się 

potencjalnych trudności, narzędzia nie budują całościowego systemu.

 

background image

 

 

Rodzaje kultur organizacyjnych (3)

Kultura zadaniowa, czyli co komunikować? Priorytetem 

jest realizacja wyznaczonych zadań a źródłem władzy i 

autorytetu - posiadanie odpowiednio wysokich kompetencji. 

Dominuje w niej bowiem nastawienie na rozwój wewnętrzny 

a jej główną zaletą jest elastyczność i zdolność do szybkiej 

adaptacji. Sposób komunikowania zmian w odniesieniu do 

tej kultury jest uzależniony od konkretnego zadania a dobór 

środków i narzędzi – od tego, czy właśnie w tym wypadku 

będą one efektywne i pomogą w realizacji celu. Jako, że w 

kulturze zadaniowej struktura jest zmienna (bo związana z 

wykonywaniem zadań) menedżer musi wykazać się 

umiejętnością balansowania pomiędzy dążeniem do 

osiągnięcia jak najwyższych rezultatów a stworzeniu jasnej i 

zrozumiałej dla pracowników struktury, która z kolei pozwoli 

uniknąć dezorganizacji pracy.

background image

 

 

Rodzaje kultur organizacyjnych (4)

Kultura osobowa, czyli komu pomóc przezwyciężyć opór? 

Kultura ta zorientowana jest głównie na potrzeby pracowników i to 

właśnie pojedyncze jednostki – „gwiazdy” - są podmiotem troski i 

największym kapitałem organizacji. Realizacja wyznaczonych 

zadań i osiąganie wysokich rezultatów schodzi na dalszy plan – 

jest traktowane raczej jako warunek dobrego zaspokojenia potrzeb 

indywidualnych. Zwłaszcza w tej kulturze (ale nie tylko!) zbyt duże 

niezadowolenie ze status quo oraz nadmierna krytyka 

obowiązujących zasad może się uwidocznić w postaci otwartego 

sprzeciwu wobec podejmowanych działań a także w postaci oporu 

przed jakąkolwiek próbą zmiany. Pozyskanie poszczególnych 

jednostek dla całego procesu ma decydujący wpływ na jego 

powodzenie, dlatego warto zająć się bardziej szczegółowo 

sposobami walki z oporem wobec zmian na poziomie 

indywidualnym. Jest wiele metod radzenia sobie z tym naturalnym 

sprzeciwem pracowników przed zmianami i różnią się one przede 

wszystkim wymaganiami czasowymi potrzebnymi do zastosowania 

każdej z nich oraz – w konsekwencji – mniejszą lub większą 

skutecznością. 

background image

 

 

Dziękuję za uwagę 


Document Outline