Koszty
Koszty
i ich klasyfikacja.
i ich klasyfikacja.
Koszty logistyki
Koszty logistyki
Koszty
Koszty
i ich klasyfikacja.
i ich klasyfikacja.
Koszty logistyki
Koszty logistyki
Agenda
Agenda
Klasyfikacje kosztów w
Klasyfikacje kosztów w
rachunkowości finansowej
rachunkowości finansowej
Klasyfikacje kosztów w
Klasyfikacje kosztów w
rachunkowości zarządczej
rachunkowości zarządczej
Klasyfikacja kosztów logistyki
Klasyfikacja kosztów logistyki
Koszty
Koszty
stanowią wyrażone w pieniądzu
stanowią wyrażone w pieniądzu
celowe zużycie różnorodnych
celowe zużycie różnorodnych
składników majątku,
składników majątku,
energii,
energii,
usług obcych,
usług obcych,
pracy pracowników wyrażonej w ich
pracy pracowników wyrażonej w ich
wynagrodzeniach.
wynagrodzeniach.
Koszty i straty
Koszty i straty
w ustawie o rachunkowości
w ustawie o rachunkowości
uprawdopodobnione zmniejszenie w okresie
uprawdopodobnione zmniejszenie w okresie
sprawozdawczym korzyści ekonomicznych,
sprawozdawczym korzyści ekonomicznych,
o wiarygodnie określonej wartości,
o wiarygodnie określonej wartości,
w formie zmniejszenia wartości aktywów,
w formie zmniejszenia wartości aktywów,
albo zwiększenia wartości zobowiązań i
albo zwiększenia wartości zobowiązań i
rezerw,
rezerw,
które doprowadzą do zmniejszenia kapitału
które doprowadzą do zmniejszenia kapitału
własnego (lub zwiększenia jego niedoboru)
własnego (lub zwiększenia jego niedoboru)
w inny sposób niż wycofanie środków przez
w inny sposób niż wycofanie środków przez
udziałowców lub właścicieli.
udziałowców lub właścicieli.
Wydatki a koszty
Wydatki a koszty
z reguły wszystkie koszty są połączone
z reguły wszystkie koszty są połączone
z koniecznością ponoszenia wydatków,
z koniecznością ponoszenia wydatków,
a wydatki są jednocześnie kosztami,
a wydatki są jednocześnie kosztami,
możliwość czasowej rozbieżności
możliwość czasowej rozbieżności
kosztów i wydatków;
kosztów i wydatków;
niektóre koszty nie są wydatkami,
niektóre koszty nie są wydatkami,
niektóre wydatki nie będą kosztem.
niektóre wydatki nie będą kosztem.
Kryteria podziału kosztów
Kryteria podziału kosztów
-
-
Sfera działalności (cel
Sfera działalności (cel
poniesienia)
poniesienia)
Koszty zakupu
Koszty zakupu
Koszty produkcji
Koszty produkcji
Koszty zarządzania
Koszty zarządzania
Koszty sprzedaży
Koszty sprzedaży
Kryteria podziału kosztów
Kryteria podziału kosztów
- Rodzaj kosztów
- Rodzaj kosztów
Amortyzacja
Amortyzacja
Zużycie materiałów i energii
Zużycie materiałów i energii
Usługi obce
Usługi obce
Podatki i opłaty
Podatki i opłaty
Wynagrodzenia
Wynagrodzenia
Ubezpieczenia społeczne i inne
Ubezpieczenia społeczne i inne
świadczenia
świadczenia
Pozostałe koszty
Pozostałe koszty
Amortyzacja komputerów 420 zł
Amortyzacja komputerów 420 zł
Delegacja kierownika jednostki 300 zł
Delegacja kierownika jednostki 300 zł
Wynagrodzenie pracowników administracyjnych
Wynagrodzenie pracowników administracyjnych
2
2
000 zł
000 zł
Wynagrodzenie pracowników produkcyjnych
Wynagrodzenie pracowników produkcyjnych
4 500 zł
4 500 zł
Wynagrodzenie z tytułu umowy-zlecenia
Wynagrodzenie z tytułu umowy-zlecenia
600 zł
600 zł
Podatek od nieruchomości
Podatek od nieruchomości
260 zł
260 zł
Usługi telekomunikacyjne
Usługi telekomunikacyjne
460 zł
460 zł
Zużycie materiałów biurowych 220 zł
Zużycie materiałów biurowych 220 zł
Składki na ubezpieczenie społeczne, FP i FGSP
Składki na ubezpieczenie społeczne, FP i FGSP
płacone przez pracodawcę
płacone przez pracodawcę
3 600 zł
3 600 zł
Amortyzacja maszyn i urządzeń
Amortyzacja maszyn i urządzeń
2 200 zł
2 200 zł
Dzierżawa pomieszczeń biurowych
Dzierżawa pomieszczeń biurowych
680 zł
680 zł
Zużycie energii w pomieszczeniu magazynowym 380
Zużycie energii w pomieszczeniu magazynowym 380
zł
zł
Na podstawie wyszczególnionych pozycji ustalić
Na podstawie wyszczególnionych pozycji ustalić
sumę kosztów rodzajowych w siedmiu
sumę kosztów rodzajowych w siedmiu
podstawowych grupach
podstawowych grupach
Kryteria podziału kosztów
Kryteria podziału kosztów
- Miejsce powstania kosztów
- Miejsce powstania kosztów
Koszty działalności podstawowej
Koszty działalności podstawowej
Koszty wydziałowe działalności
Koszty wydziałowe działalności
podstawowej
podstawowej
Koszty wydziałowe działalności
Koszty wydziałowe działalności
pomocniczej
pomocniczej
Koszty zarządu
Koszty zarządu
Koszty zakupu
Koszty zakupu
Koszty sprzedaży
Koszty sprzedaży
W przedsiębiorstwie produkcyjnym w danym miesiącu
W przedsiębiorstwie produkcyjnym w danym miesiącu
poniesiono następujące koszty rodzajowe:
poniesiono następujące koszty rodzajowe:
zużycie materiałów biurowych — 150 zł,
zużycie materiałów biurowych — 150 zł,
amortyzacja maszyn produkcyjnych — 1000 zł,
amortyzacja maszyn produkcyjnych — 1000 zł,
dzierżawa pomieszczeń biurowych — 1600 zł,
dzierżawa pomieszczeń biurowych — 1600 zł,
wynagrodzenie pracowników administracyjnych — 6000
wynagrodzenie pracowników administracyjnych — 6000
zł,
zł,
koszty obróbki obcej produktów — 3200 zł,
koszty obróbki obcej produktów — 3200 zł,
wynagrodzenie pracowników produkcyjnych — 15 000 zł,
wynagrodzenie pracowników produkcyjnych — 15 000 zł,
zużycie energii na wydziale produkcyjnym — 5000 zł,
zużycie energii na wydziale produkcyjnym — 5000 zł,
wynagrodzenie kierownika wydziału działalności
wynagrodzenie kierownika wydziału działalności
podstawowej — 1200 zł,
podstawowej — 1200 zł,
amortyzacja programów komputerowych — 300 zł,
amortyzacja programów komputerowych — 300 zł,
podróż służbowa kierownika wydziału — 200 zł,
podróż służbowa kierownika wydziału — 200 zł,
zużycie materiałów podstawowych — 8000 zł
zużycie materiałów podstawowych — 8000 zł
Na podstawie danych o kosztach rodzajowych ustalić
Na podstawie danych o kosztach rodzajowych ustalić
miejsca ich powstawania (ośrodki odpowiedzialności za
miejsca ich powstawania (ośrodki odpowiedzialności za
koszty).
koszty).
Kryteria podziału kosztów
Kryteria podziału kosztów
- Sposób odnoszenia kosztów na
- Sposób odnoszenia kosztów na
produkty
produkty
Koszty bezpośrednie
Koszty bezpośrednie
Koszty pośrednie
Koszty pośrednie
Koszty rodzajowe, miejsca
Koszty rodzajowe, miejsca
powstawania kosztów i nośniki
powstawania kosztów i nośniki
kosztów
kosztów
Kryteria podziału kosztów
Kryteria podziału kosztów
-
-
Czasowe rozgraniczenie
Czasowe rozgraniczenie
kosztów
kosztów
Kryteria klasyfikacji
Kryteria klasyfikacji
kosztów
kosztów
w rachunkowości zarządczej
w rachunkowości zarządczej
Kryterium
Kryterium
- Stopień zależności od
- Stopień zależności od
rozmiarów produkcji
rozmiarów produkcji
Koszty stałe
Koszty stałe
Koszty zmienne
Koszty zmienne
Koszty zmienne całkowite a wielkość
Koszty zmienne całkowite a wielkość
produkcji
produkcji
(proporcjonalnie, progresywnie,
(proporcjonalnie, progresywnie,
degresywnie)
degresywnie)
Koszty zmienne
Koszty zmienne
proporcjonalnie
proporcjonalnie
Δ
Δ
Kz
Kz
— zmiana kosztów zmiennych (wzrost, spadek),
— zmiana kosztów zmiennych (wzrost, spadek),
Kz
Kz
— koszty zmienne,
— koszty zmienne,
Δ
Δ
Q
Q
— zmiana rozmiarów produkcji (wzrost,
— zmiana rozmiarów produkcji (wzrost,
spadek),
spadek),
Q
Q
— rozmiary produkcji;
— rozmiary produkcji;
Koszty zmienne
Koszty zmienne
progresywnie
progresywnie
Koszty stałe
Koszty stałe
Ks – koszty stałe
Ks – koszty stałe
Koszty bezwzględnie stałe
Koszty bezwzględnie stałe
i względnie stałe a wielkość
i względnie stałe a wielkość
produkcji
produkcji
Kryterium
Kryterium
- Stopień złożoności
- Stopień złożoności
kosztów
kosztów
Proste
Proste
Złożone
Złożone
Kryterium
Kryterium
- Istotność kosztów przy
- Istotność kosztów przy
podejmowaniu decyzji
podejmowaniu decyzji
Koszty istotne
Koszty istotne
Koszty nieistotne
Koszty nieistotne
Kryterium
Kryterium
- Inne cele decyzyjne
- Inne cele decyzyjne
Koszty utraconych korzyści
Koszty utraconych korzyści
Koszty zapadłe
Koszty zapadłe
Koszty uznaniowe
Koszty uznaniowe
Kryterium
Kryterium
- Celowość i możliwość
- Celowość i możliwość
kontroli
kontroli
Koszty kontrolowalne
Koszty kontrolowalne
Koszty niekontrolowalne
Koszty niekontrolowalne
Kryterium
Kryterium
- Związek z nośnikiem
- Związek z nośnikiem
kosztów
kosztów
Bezpośrednie
Bezpośrednie
Pośrednie
Pośrednie
Kryterium
Kryterium
- Związek z przychodami ze
- Związek z przychodami ze
sprzedaży
sprzedaży
koszty produktów (koszty
koszty produktów (koszty
bezpośrednie oraz koszty pośrednie)
bezpośrednie oraz koszty pośrednie)
koszty okresu
koszty okresu
Koszty dla wyceny zapasów
Koszty dla wyceny zapasów
Przykład 1 Klasyfikacja kosztów (stałe,
Przykład 1 Klasyfikacja kosztów (stałe,
zmienne)
zmienne)
Proszę zakwalifikować pozycje kosztów ze względu na
Proszę zakwalifikować pozycje kosztów ze względu na
stopień reakcji na zmianę wielkości produkcji do
stopień reakcji na zmianę wielkości produkcji do
kosztów stałych lub zmiennych:
kosztów stałych lub zmiennych:
drewno użyte do produkcji mebli,
drewno użyte do produkcji mebli,
masa plastyczna w produkcji zabawek,
masa plastyczna w produkcji zabawek,
płytki szklane używane do badań laboratoryjnych w
płytki szklane używane do badań laboratoryjnych w
szpitalu,
szpitalu,
amortyzacja budynku liczona według metody liniowej,
amortyzacja budynku liczona według metody liniowej,
wynagrodzenie dla zarządu firmy,
wynagrodzenie dla zarządu firmy,
koszty energii elektrycznej wykorzystywanej do
koszty energii elektrycznej wykorzystywanej do
napędu maszyn produkcyjnych,
napędu maszyn produkcyjnych,
koszty ubezpieczenia w gabinecie stomatologicznym,
koszty ubezpieczenia w gabinecie stomatologicznym,
czynsz za wynajem budynku produkcyjnego,
czynsz za wynajem budynku produkcyjnego,
skóra użyta do produkcji obuwia,
skóra użyta do produkcji obuwia,
koszty reklamy produktów,
koszty reklamy produktów,
wynagrodzenie pracowników bezpośrednio
wynagrodzenie pracowników bezpośrednio
produkcyjnych ustalone na zasadzie akordu prostego.
produkcyjnych ustalone na zasadzie akordu prostego.
Przykład 2 Klasyfikacja kosztów
Przykład 2 Klasyfikacja kosztów
(produktu i okresu)
(produktu i okresu)
klimatyzacja biur 2000
klimatyzacja biur 2000
podatek od nieruchomości za budynek
podatek od nieruchomości za budynek
produkcyjny 3000
produkcyjny 3000
amortyzacja ciężarówek używanych do
amortyzacja ciężarówek używanych do
dostarczania wyrobów klientom 1500
dostarczania wyrobów klientom 1500
wynagrodzenie zapłacone kontrolerowi jakości
wynagrodzenie zapłacone kontrolerowi jakości
w wydziale produkcji 1000
w wydziale produkcji 1000
koszty reklamy wytwarzanych wyrobów
koszty reklamy wytwarzanych wyrobów
1300
1300
wynagrodzenia pracowników bezpośrednio
wynagrodzenia pracowników bezpośrednio
produkcyjnych 4700
produkcyjnych 4700
zużycie materiałów podstawowych 12000
zużycie materiałów podstawowych 12000
Obliczyć koszty okresu i koszty produktu
Obliczyć koszty okresu i koszty produktu
Przykład 3 Koszty produktu a koszty
Przykład 3 Koszty produktu a koszty
okresu
okresu
W przedsiębiorstwie handlowym zakupiono
W przedsiębiorstwie handlowym zakupiono
100 kostiumów damskich po jednostkowej
100 kostiumów damskich po jednostkowej
cenie 200 zł. Kierownictwo planuje
cenie 200 zł. Kierownictwo planuje
sprzedawać te kostiumy po 400 zł. W ciągu
sprzedawać te kostiumy po 400 zł. W ciągu
miesiąca sprzedano 90 ubrań po 400 zł.
miesiąca sprzedano 90 ubrań po 400 zł.
Poniesiono koszty: ubezpieczenie majątkowe
Poniesiono koszty: ubezpieczenie majątkowe
700 zł, miesięczne koszty utrzymania
700 zł, miesięczne koszty utrzymania
administracji przedsiębiorstwa wynoszą 2400.
administracji przedsiębiorstwa wynoszą 2400.
Obliczyć koszty okresu i koszty produktu.
Obliczyć koszty okresu i koszty produktu.
Przykład 4 Przepływy i kalkulacja
Przykład 4 Przepływy i kalkulacja
kosztów
kosztów
Przedsiębiorstwo IGA rozpoczęło działalność w maju. W
Przedsiębiorstwo IGA rozpoczęło działalność w maju. W
miesiącu tym poniosło następujące koszty:
miesiącu tym poniosło następujące koszty:
Materiały i robocizna (bezpośrednie koszty produkcji)
Materiały i robocizna (bezpośrednie koszty produkcji)
8000
8000
Pośrednie koszty produkcji (koszty wydziałowe):
Pośrednie koszty produkcji (koszty wydziałowe):
zmienne 2000, stałe 2500
zmienne 2000, stałe 2500
koszty zarządu 1200, koszty sprzedaży 1000, koszty
koszty zarządu 1200, koszty sprzedaży 1000, koszty
finansowe 200
finansowe 200
Produkcję nie zakończoną na koniec maja wyceniono
Produkcję nie zakończoną na koniec maja wyceniono
na 3000 zł.
na 3000 zł.
W maju osiągnięto przychody gotówkowe ze sprzedaży
W maju osiągnięto przychody gotówkowe ze sprzedaży
14000, zapas wyrobów gotowych wyceniono na 1000
14000, zapas wyrobów gotowych wyceniono na 1000
zł. Zaksięgować przepływ kosztów oraz sprzedaż
zł. Zaksięgować przepływ kosztów oraz sprzedaż
wyrobów na kontach, wiedząc, że jedną piątą kosztów
wyrobów na kontach, wiedząc, że jedną piątą kosztów
stałych wydziałowych uznano za nieuzasadnione.
stałych wydziałowych uznano za nieuzasadnione.
Sporządzić rachunek zysków i strat za miesiąc maj.
Sporządzić rachunek zysków i strat za miesiąc maj.
Typowy łańcuch
Typowy łańcuch
logistyczny
logistyczny
Źródło: J. Majewski, Tworzenie i wykorzystanie zbiorów informacji o kosztach logistycznych,
„Logistyka" 1995, nr 2, s. 22
Koszty logistyki
Koszty logistyki
(M. Kufel)
są szczegółową kategorią kosztów,
oznaczającą pieniężne
odzwierciedlenie zużycia substancji
majątkowej przedsiębiorstwa,
wywołanego planowaniem, realizacją
i kontrolą poza technologicznych
procesów przemieszczeń w czasie i
przestrzeni wszystkich form
materiałów
Koszty logistyki
(Cz.
Skowronek)
wyrażone w pieniądzu zużycie pracy
żywej, środków i przedmiotów pracy,
wydatki finansowe
oraz inne ujemne skutki zdarzeń
nadzwyczajnych, które są powodowane
przepływem dóbr materiałowych w
przedsiębiorstwie i między
przedsiębiorstwami,
a także utrzymanie zapasów
Koszty logistyki powinny
Koszty logistyki powinny
obejmować
obejmować
(J. Kwejt)
(J. Kwejt)
planowane koszty logistyki
planowane koszty logistyki
(transportu
(transportu
dostaw, wytworzenia, utrzymania i starzenia się
dostaw, wytworzenia, utrzymania i starzenia się
zapasów, gospodarki magazynowo-transportowej,
zapasów, gospodarki magazynowo-transportowej,
oprocentowania kredytów, informacji itp.),
oprocentowania kredytów, informacji itp.),
koszty logistyki ponadplanowe i
koszty logistyki ponadplanowe i
pozaplanowe
pozaplanowe
, np. utrzymania nadmiernych
, np. utrzymania nadmiernych
zapasów i kredytów (magazynowania, obsługi,
zapasów i kredytów (magazynowania, obsługi,
oprocentowania środków i kredytów), koszty
oprocentowania środków i kredytów), koszty
niewłaściwego transportu (nieekonomicznych
niewłaściwego transportu (nieekonomicznych
partii, naruszania geografii dostaw) itp.,
partii, naruszania geografii dostaw) itp.,
straty spowodowane wadliwą gospodarką
straty spowodowane wadliwą gospodarką
materiałową
materiałową
np. przestoje z braku materiału,
np. przestoje z braku materiału,
braki produkcyjne zawinione niewłaściwym
braki produkcyjne zawinione niewłaściwym
materiałem i kary za niewłaściwe dostawy.
materiałem i kary za niewłaściwe dostawy.
Koszty logistyki z punktu
Koszty logistyki z punktu
widzenia czynników je
widzenia czynników je
generujących
generujących
koszty zapasów,
koszty zapasów,
koszty infrastruktury,
koszty infrastruktury,
koszty personelu,
koszty personelu,
koszty transportu - w dystrybucji
koszty transportu - w dystrybucji
głównej (do magazynów
głównej (do magazynów
regionalnych) i w dystrybucji
regionalnych) i w dystrybucji
końcowej (do klientów końcowych).
końcowej (do klientów końcowych).
Źródła powstawania
Źródła powstawania
kosztów logistyki w fazach
kosztów logistyki w fazach
produkcyjnych:
produkcyjnych:
pozyskiwania materiałów od dostawców,
pozyskiwania materiałów od dostawców,
transportu zewnętrznego i
transportu zewnętrznego i
wewnątrzzakładowego,
wewnątrzzakładowego,
planowania produkcji określającego
planowania produkcji określającego
intensywność przepływu materiałów przez
intensywność przepływu materiałów przez
fazę produkcji,
fazę produkcji,
magazynowania półproduktów, wyrobów,
magazynowania półproduktów, wyrobów,
materiałów i odpadów,
materiałów i odpadów,
przekazywania wyrobów gotowych
przekazywania wyrobów gotowych
odbiorcom.
odbiorcom.
Koszty w marketingu i
Koszty w marketingu i
logistyce
logistyce
Obecnie stosowane style
Obecnie stosowane style
rachunkowości
rachunkowości
w ograniczony sposób wspierają
w ograniczony sposób wspierają
decyzje dotyczące logistyki
decyzje dotyczące logistyki
zbyt silne ukierunkowanie na sferę produkcji,
zbyt silne ukierunkowanie na sferę produkcji,
zbyt małe rozróżnienie rodzajów kosztów
zbyt małe rozróżnienie rodzajów kosztów
logistyki,
logistyki,
brak kompleksowego spojrzenia na koszty
brak kompleksowego spojrzenia na koszty
logistyki,
logistyki,
błędne rozliczenie kosztów logistyki w zakresie
błędne rozliczenie kosztów logistyki w zakresie
różnych płaszczyzn logistyki,
różnych płaszczyzn logistyki,
błędne doliczanie kosztów usług logistycznych do
błędne doliczanie kosztów usług logistycznych do
np. produktów, klientów, kanałów dystrybucji, itp.
np. produktów, klientów, kanałów dystrybucji, itp.
Najważniejsze zadania i
Najważniejsze zadania i
zakres rachunku kosztów
zakres rachunku kosztów
logistyki
logistyki
kontrola efektywności działania,
kontrola efektywności działania,
kalkulacja, względnie pomoc w
kalkulacja, względnie pomoc w
kształtowaniu cen,
kształtowaniu cen,
ustalenie i rejestrowanie
ustalenie i rejestrowanie
krótkookresowych wyników,
krótkookresowych wyników,
przygotowanie informacji do
przygotowanie informacji do
podejmowania decyzji i do wyceny
podejmowania decyzji i do wyceny
działań w przedsiębiorstwie.
działań w przedsiębiorstwie.
Klasyfikacja form i przekrojów
Klasyfikacja form i przekrojów
rachunku kosztów logistyki
rachunku kosztów logistyki
P. Blaik, Logistyka. Koncepcja zintegrowanego zarządzania, PWE, Warszawa
2001, wyd. 2, s. 313
Koszty ogólne lub całkowite
Koszty ogólne lub całkowite
= (koszty obsługi zamówień
= (koszty obsługi zamówień
+ koszty transportu
+ koszty transportu
+ koszty wysyłki
+ koszty wysyłki
+ koszty zarządzania zapasami
+ koszty zarządzania zapasami
+ koszty magazynu)
+ koszty magazynu)
+ (koszty poziomu obsługi + koszty partii
+ (koszty poziomu obsługi + koszty partii
towarów)
towarów)
Koncepcja globalnych kosztów
Koncepcja globalnych kosztów
logistyki
logistyki
opiera się na założeniu, że wszystkie
opiera się na założeniu, że wszystkie
działania przedsiębiorstwa mające
działania przedsiębiorstwa mające
znaczenie w fizycznym przepływie i
znaczenie w fizycznym przepływie i
składowaniu surowców i materiałów
składowaniu surowców i materiałów
do produkcji oraz wyrobów gotowych
do produkcji oraz wyrobów gotowych
powinny być traktowane jako całość,
powinny być traktowane jako całość,
a nie indywidualnie.
a nie indywidualnie.
Koszty logistyki
Koszty logistyki
charakteryzuje
charakteryzuje
rozproszenie wśród wielu grup
rozproszenie wśród wielu grup
kosztów wg tradycyjnych przekrojów
kosztów wg tradycyjnych przekrojów
wysoki i często rosnący udział w
wysoki i często rosnący udział w
całkowitych kosztach,
całkowitych kosztach,
zmienność wielkości w poszczególnych
zmienność wielkości w poszczególnych
okresach,
okresach,
rozdzielenie odpowiedzialności za
rozdzielenie odpowiedzialności za
kształtowanie się tych kosztów na
kształtowanie się tych kosztów na
wiele komórek organizacyjnych,
wiele komórek organizacyjnych,
pracochłonność w ustaleniu wielkości
pracochłonność w ustaleniu wielkości
tych kosztów.
tych kosztów.
Współzależności kosztów
Współzależności kosztów
logistyki
logistyki
Źródło: F.J. Beier, K. Rutkowski, Logistyka, SGH, Warszawa 1993, s. 25.
Współzależności kosztów
Współzależności kosztów
logistyki
logistyki
Całkowite koszty
Całkowite koszty
logistyki - CKL
logistyki - CKL
CKL
CKL
= Kt + Km + Kz + Kr +
= Kt + Km + Kz + Kr +
Ko
Ko
+ Ku
+ Ku
gdzie:
gdzie:
Kt - koszty transportu
Kt - koszty transportu
Km - koszty magazynowania (utrzymania
Km - koszty magazynowania (utrzymania
magazynów),
magazynów),
Kz - koszty przechowywania zapasów,
Kz - koszty przechowywania zapasów,
Kr - koszty realizacji zamówień,
Kr - koszty realizacji zamówień,
Ko - koszty opakowań,
Ko - koszty opakowań,
Ku - koszty utraconych korzyści.
Ku - koszty utraconych korzyści.
Całkowite koszty logistyki
Całkowite koszty logistyki
Kl = Kt + Kmu + Ksz + Kz + Kd + Kp +
Kl = Kt + Kmu + Ksz + Kz + Kd + Kp +
Ki + Kzs + Kps + Ku
Ki + Kzs + Kps + Ku
KL -koszty logistyki w sferze zbytu (zaopatrzenia),
KL -koszty logistyki w sferze zbytu (zaopatrzenia),
KT - koszty transportu,
KT - koszty transportu,
Kmu - koszty utrzymania magazynów,
Kmu - koszty utrzymania magazynów,
Ksz - koszty składowania zapasów,
Ksz - koszty składowania zapasów,
Kz - koszty zamawiania,
Kz - koszty zamawiania,
Kd - koszty dostaw (odbioru i wstępnej kontroli),
Kd - koszty dostaw (odbioru i wstępnej kontroli),
Kp - koszty pakowania i sortowania,
Kp - koszty pakowania i sortowania,
Ki - koszty informacji,
Ki - koszty informacji,
Kzs - koszty zarządzania,
Kzs - koszty zarządzania,
Kps - koszty przygotowania towarów do wysyłki,
Kps - koszty przygotowania towarów do wysyłki,
Ku - koszty usług świadczonych nabywcom.
Ku - koszty usług świadczonych nabywcom.
Zakres i przekroje kosztów
Zakres i przekroje kosztów
logistyki
logistyki
Źródło: Cz. Skowronek, Z. Sarjusz-Wolski, Logistyka w przedsiębiorstwie,
PWE, Warszawa 1995, s. 230
Podstawowe kryteria podziału
Podstawowe kryteria podziału
kosztów logistyki w
kosztów logistyki w
przedsiębiorstwie
przedsiębiorstwie
Źródło: M. Nowicka-Skowron, Efektywność systemów logistycznych,
PWE, Warszawa 2000, s. 93.
Czynniki wpływające na koszty
Czynniki wpływające na koszty
logistyki
logistyki
1.
1.
Zaopatrzenie
Zaopatrzenie
wysokie koszty procesów zaopatrzenia,
wysokie koszty procesów zaopatrzenia,
zamrożenie środków obrotowych
zamrożenie środków obrotowych
poprzez wydłużony czas transportu,
poprzez wydłużony czas transportu,
wysokie zapasy magazynowe,
wysokie zapasy magazynowe,
wysokie nakłady na transport,
wysokie nakłady na transport,
wysokie straty (ubytki) materiałowe,
wysokie straty (ubytki) materiałowe,
niedostateczne związki z dostawcami.
niedostateczne związki z dostawcami.
Czynniki wpływające na koszty
Czynniki wpływające na koszty
logistyki
logistyki
Produkcja:
Produkcja:
długie czasy przepływów i niska
długie czasy przepływów i niska
rytmiczność dostaw,
rytmiczność dostaw,
niedostateczne wyprzedzenie
niedostateczne wyprzedzenie
informacyjne procesów zaopatrzenia,
informacyjne procesów zaopatrzenia,
niski poziom procesów TPM (transport,
niski poziom procesów TPM (transport,
przeładunek, magazynowanie).
przeładunek, magazynowanie).
Czynniki wpływające na koszty
Czynniki wpływające na koszty
logistyki
logistyki
Zbyt:
Zbyt:
wydłużone czasy dostaw,
wydłużone czasy dostaw,
zła (niska) gotowość dostaw,
zła (niska) gotowość dostaw,
niska pewność (niezawodność) dostaw,
niska pewność (niezawodność) dostaw,
wysokie koszty procesu dystrybucji,
wysokie koszty procesu dystrybucji,
zła jakość dostaw.
zła jakość dostaw.
Struktura całkowitych kosztów
Struktura całkowitych kosztów
logistyki
logistyki
KL = Kzp + KSp + KM + KT + KKz + KPp + Kpi + Ko + Kns,
KL = Kzp + KSp + KM + KT + KKz + KPp + Kpi + Ko + Kns,
Kzp - koszty kształtowania, planowania, sterowania i
Kzp - koszty kształtowania, planowania, sterowania i
kontroli, przepływów materiałów i towarów (koszty
kontroli, przepływów materiałów i towarów (koszty
zarządzania przepływami),
zarządzania przepływami),
KSp - koszty logistyczne planowania i sterowania produkcją
KSp - koszty logistyczne planowania i sterowania produkcją
oraz realizacją zamówień,
oraz realizacją zamówień,
KM - koszty magazynowania,
KM - koszty magazynowania,
KT - koszty transportu,
KT - koszty transportu,
KKz - koszty kształtowania zapasów,
KKz - koszty kształtowania zapasów,
KPp - koszty przygotowania produktów do wysyłki i
KPp - koszty przygotowania produktów do wysyłki i
sprzedaży
sprzedaży
Kpi - koszty kształtowania przepływów informacyjnych i
Kpi - koszty kształtowania przepływów informacyjnych i
opracowania zleceń,
opracowania zleceń,
Ko - koszty serwisu, obsługi logistycznej,
Ko - koszty serwisu, obsługi logistycznej,
Kns - koszty niesprawności.
Kns - koszty niesprawności.
Podział kosztów wg
Podział kosztów wg
segmentów logistyki
segmentów logistyki
1.
1.
Koszty przepływów fizycznych
Koszty przepływów fizycznych
2.
2.
Koszty zapasów
Koszty zapasów
3.
3.
Koszty przepływów informacyjnych
Koszty przepływów informacyjnych
1) System kosztów przepływów
1) System kosztów przepływów
fizycznych
fizycznych
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001, s. 370.
1) Koszty przepływów
1) Koszty przepływów
fizycznych
fizycznych
globalne koszty transportu,
globalne koszty transportu,
koszty transportu wewnętrznego,
koszty transportu wewnętrznego,
koszty transportu zewnętrznego,
koszty transportu zewnętrznego,
koszty manipulacyjne procesów
koszty manipulacyjne procesów
transportowych
transportowych
Koszty transportu (Kt)
Koszty transportu (Kt)
Kt = Kas + Kpts + Kmts + Kb + Ku+ Krs + Kd + Kints +
Kt = Kas + Kpts + Kmts + Kb + Ku+ Krs + Kd + Kints +
Kut
Kut
Kas - koszty amortyzacji samochodów i budynków
Kas - koszty amortyzacji samochodów i budynków
bazy samochodowej,
bazy samochodowej,
Kpts - koszt pracy kierowców i obsługi transportowej z
Kpts - koszt pracy kierowców i obsługi transportowej z
narzutami,
narzutami,
Kmts -koszty zużycia materiałów, paliw i energii
Kmts -koszty zużycia materiałów, paliw i energii
związanych z eksploatacją samochodów,
związanych z eksploatacją samochodów,
Kb - koszty biurowe,
Kb - koszty biurowe,
Ku - koszty ubezpieczenia środków transportu,
Ku - koszty ubezpieczenia środków transportu,
Krs - koszty remontów i konserwacji środków
Krs - koszty remontów i konserwacji środków
transportu,
transportu,
Kd - koszty dzierżawy (garaży, placów, pomieszczeń),
Kd - koszty dzierżawy (garaży, placów, pomieszczeń),
Kints - inne koszty bazy transportowej,
Kints - inne koszty bazy transportowej,
Kut - koszty zewnętrznych usług transportowych.
Kut - koszty zewnętrznych usług transportowych.
2) Koszty zapasów
2) Koszty zapasów
Źródło: Cz. Skowronek, Z. Sarjusz-Wolski, Logistyka w przedsiębiorstwie,
PWE, Warszawa 1995, s. 249.
Koszty gromadzenia zapasów
Koszty gromadzenia zapasów
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001, s. 379.
Informacyjne koszty tworzenia
Informacyjne koszty tworzenia
zapasów
zapasów
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001, s. 380.
Koszty utrzymania
Koszty utrzymania
zapasów
zapasów
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001, s. 381.
Koszty składowania
Koszty składowania
zapasów
zapasów
Koszty zamrożonego
Koszty zamrożonego
kapitału
kapitału
Koszty utrzymania
Koszty utrzymania
zapasów
zapasów
Źródło: M.D. Lambert, J.R. Stock, Strategie Logistic Management,
R.D. Irwin Inc., Boston, 1993, s. 113-116
Koszty kapitałowe (kz)
Koszty kapitałowe (kz)
Kf = Mz x So
Kf = Mz x So
Kf - koszt zaangażowania kapitału,
Kf - koszt zaangażowania kapitału,
Mz - przeciętny stan zapasów w
Mz - przeciętny stan zapasów w
danym okresie,
danym okresie,
So - przeciętna stopa procentowa.
So - przeciętna stopa procentowa.
Koszty magazynowania (ks)
Koszty magazynowania (ks)
Amortyzacja składników majątku
Amortyzacja składników majątku
trwałego zaangażowanego w
trwałego zaangażowanego w
magazynach,
magazynach,
Zużycie materiałów, paliw i energii
Zużycie materiałów, paliw i energii
służące realizacji funkcji
służące realizacji funkcji
magazynowania,
magazynowania,
Praca wraz z narzutami,
Praca wraz z narzutami,
Usługi obce,
Usługi obce,
Inne koszty - podatki od nieruchomości i
Inne koszty - podatki od nieruchomości i
środków transportowych.
środków transportowych.
Koszty magazynowania
Koszty magazynowania
Km = Mz x Sm
Km = Mz x Sm
Km - całkowite koszty magazynowania,
Km - całkowite koszty magazynowania,
Mz - przeciętny stan zapasów
Mz - przeciętny stan zapasów
magazynowych,
magazynowych,
Sm - empirycznie ustalony wskaźnik
Sm - empirycznie ustalony wskaźnik
kosztów magazynowania w %
kosztów magazynowania w %
wartości zapasów.
wartości zapasów.
Koszty manipulacyjne
Koszty manipulacyjne
obsługi zapasów
obsługi zapasów
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001, s. 384
Koszty tworzenia zapasów
Koszty tworzenia zapasów
– koszty dostaw
– koszty dostaw
Koszty zamawiania (akwizycji)
Koszty zamawiania (akwizycji)
Koszty przestawiania produkcji (ks
Koszty przestawiania produkcji (ks
wyposażenia do zmian produkcji, kz
wyposażenia do zmian produkcji, kz
koszty personalne)
koszty personalne)
Koszty wyczerpania
Koszty wyczerpania
(niedoboru) zapasów
(niedoboru) zapasów
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001, s. 393
Podstawowe kategorie kosztów
związanych z zapasami
Źródło: S. Krzyżaniak, Podstawy zarządzania zapasami w przykładach,
Biblioteka Logistyka, Poznań 2002, s. 15.
3) Koszty procesów
3) Koszty procesów
informacyjnych
informacyjnych
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001, s. 374.
Kosztowe
Kosztowe
trade-of
trade-of
Model minimalizacji kosztów
Model minimalizacji kosztów
zapasów oparty o koszty tworzenia
zapasów oparty o koszty tworzenia
i utrzymania zapasów
i utrzymania zapasów
Źródło: V.Jog, C.Suszyński. „Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa”
Konflikty celów i funkcji w
Konflikty celów i funkcji w
przedsiębiorstwie
przedsiębiorstwie
K. P. Konkol, logistyka – wykład, Politechnika Wrocławska,
Systemowe ujęcie kosztów
Systemowe ujęcie kosztów
logistyki
logistyki
Źródło: K. Ficoń, Procesy logistyczne w przedsiębiorstwie,
Wyd. Impuls Plus Consulting, Gdynia 2001.
Całkowite koszty
Całkowite koszty
logistyki (KL)
logistyki (KL)
Kl = Km + Kt + Kz + Kpt + Koik + Ku
Kl = Km + Kt + Kz + Kpt + Koik + Ku
Koszty magazynowania (Km)
Koszty magazynowania (Km)
Koszty transportu (Kt,)
Koszty transportu (Kt,)
Koszty przygotowania i realizacji zamówień (Kz)
Koszty przygotowania i realizacji zamówień (Kz)
Koszty przygotowania towarów do wysyłki i
Koszty przygotowania towarów do wysyłki i
sprzedaży (Kpt)
sprzedaży (Kpt)
Koszty organizacji i zarządzania przepływem
Koszty organizacji i zarządzania przepływem
towarów i informacji (Koik)
towarów i informacji (Koik)
Koszty świadczenia usług nabywcom (Ku)
Koszty świadczenia usług nabywcom (Ku)
Literatura
Literatura
E. Nowak:
E. Nowak:
Rachunek kosztów,
Rachunek kosztów,
Ekspert
Ekspert
wydawnictwo i doradztwo
wydawnictwo i doradztwo
,
,
Wrocław
Wrocław
E. Nowak:
E. Nowak:
Teoria kosztów
Teoria kosztów
w
w
zarządzaniu
zarządzaniu
przedsiębiorstwem,
przedsiębiorstwem,
Wydawnictwo Naukowe
Wydawnictwo Naukowe
PWN, Warszawa
PWN, Warszawa
Red. K. Sawicki,
Red. K. Sawicki,
Rachunek kosztów TOM I,
Rachunek kosztów TOM I,
Fundacja rozwoju rachunkowości w Polsce,
Fundacja rozwoju rachunkowości w Polsce,
Warszawa
Warszawa
K. Czubakowska, W. Gabrusewicz, E. Nowak,
K. Czubakowska, W. Gabrusewicz, E. Nowak,
Podstawy Rachunkowości Zarządczej, PWE,
Podstawy Rachunkowości Zarządczej, PWE,
Warszawa 2006
Warszawa 2006
J. Twaróg, Koszty logistyki przedsiębiorstw,
J. Twaróg, Koszty logistyki przedsiębiorstw,
Biblioteka Logistyka, Poznań 2003
Biblioteka Logistyka, Poznań 2003