Podstawowe metody 

oceny atrakcyjności 

środowiska 

przyrodniczego i 

antropogenicznego dla 

potrzeb turystyki

Cechy waloryzacji (oceny)

• Niezależna od klasyfikacji
• Subiektywna
• Obejmuje dowolny wycinek terenu, 

obiekt itp.

• Ocena najczęściej punktowa 

wówczas zwana metodą bonitacji 
punktowej

Elementy oceny obiektu 

przyrodniczego

• Wartość merytoryczna 

zależy od liczby cech które można w nim 

obserwować

• Wyjątkowość 

zależy od liczby obiektów występujących na danym 

terenie posiadających podobne cechy

• Wartość krajobrazowa 

zależy od otoczenia obiektu, środowisko 

niezmienione, naturalne, podnosi ocenę

Elementy oceny obiektu 

przyrodniczego – cd.

• Dostępność obiektu

 

zależy od czasu, warunków i możliwości dojścia, ale 

dłuższa droga nie dyskryminuje obiektu

• Warunki obserwacji

zależy od możliwości bezpośrednich, aktywnych 

obserwacji

• Spełnianie warunków bezpieczeństwa 

duże zagrożenie dyskryminuje obiekt

• Informacje o obiekcie

dotyczy publikacji i tablic informacyjnych 

umieszczonych przy obiektach

Elementy oceny obiektu 

antropogenicznego

• Dawność – 

kryterium wieku obiektu

• Wartość historyczna 

zależy od wypadków dziejowych związanych z 

obiektem

• Wartość estetyczna

zależy od dawności i wartości historycznej, kryterium 

b. subiektywne

• Autentyczność – 

stan zachowania obiektu

Elementy oceny obiektu 

antropogenicznego – cd.

• Wartość krajobrazowa

ocenie podlega otoczenie obiektu, jakość widoku na 

niego i z niego

• Wyjątkowość – 

tym wyższa im rzadszy obiekt

• Wartość emocjonalna 

wynika z uznania za własne wybranych elementów 

dziedzictwa kulturowego, elementy patriotyzmu

• Wartość użytkowa

uzależniona od tego, czy obecna funkcja obiektu jest 

przyjazna turystyce

Dla przedstawionych 

kryteriów oceny obiektów 

stosuje się metodę bonitacji 

punktowej, np.: dla wartości 

małej można przyjąć 1 pkt, 

średniej – 2 pkt., dużej – 3 

pkt.

Wtedy atrakcyjność obiektu 

wyrażona jest punktowo.

Prowadzona jest również ocena 

walorów dla turystyki 

specjalistycznej, np.:

• Turystyki uzdrowiskowej – 

ocena uzdrowisk

ocena zależeć będzie od jakości surowca balneologicznego

• Turystyki wypoczynkowej –

 ocena 

miejscowości wypoczynkowych

Ocena zależeć będzie od miejsca, w której wczasowicz 

spędza najwięcej czasu (np. las, brzeg morza, jeziora, 
góry itp.

Ocena atrakcyjności terenu

• Prowadzona jest w celu porównywania obszarów, 

wskazywania terenów predystynowanych do 
pełnienia funkcji turystycznych.

• Winna poprzedzać tworzenie planów 

kierunkowego rozwoju danych obszarów, 
zwłaszcza przestrzeni eksploracji i penetracji 
turystycznej. 

• Może być dokonywana dla wycinka terenu 

obejmującego sołectwo, gminę, powiat, 
województwo.

Metoda oceny atrakcyjności 

środowiska J. Warszyńskiej 

(1970, 1974)

Współczynnik atrakcyjności turystycznej 

obliczamy sumując p-ty przyznane za 

występowanie stosownych cech środowiska 

i dzieląc je przez maksymalną teoretycznie 

możliwą do przyznania sumę p-tów. W 

zależności od wartości przyznano mu oceny 

słowne:

ponad 0,7 – obszar szczególnie atrakcyjny,
0,4-0,7 – obszar o dużej atrakcyjności 
turystycznej,
0,2-04 – obszar o średniej atrakcyjności 
turystycznej,
poniżej 0,2 – obszar o małej atrakcyjności 
turystycznej

Metoda oceny atrakcyjności 

środowiska A. Tuckiego 

(2004)

Prezentacja wyników 

waloryzacji na mapie

Teoria peryferii

• Turyści kierują się z centrum na 

peryferia

• „Centrum” to np. uprzemysłowione 

miasta

• Turyści szukają walorów odbiegających 

od tego co mają na co dzień

• Główny element przyciągający to 

walory środowiska przyrodniczego

Teoria cyklu ewolucji 

obszaru turystycznego w 

czasie

Model percepcji przestrzeni 

turystycznej 

• Ruch turystyczny generują mieszkańcy 

miasta

• Turyści zaspokajając potrzeby przyczyniają 

się do zagospodarowania przestrzeni

• Ośrodkiem centralnym jest miasto
• Wykorzystywanie stref turystyczno – 

wypoczynkowych zależy od potrzeb 
turystów, a one zależą min. od cech 
środowiska, dostępności komunikacyjnej itp.