oraz
inne nowe wodno-pochodne
zagrożenia
zdrowia publicznego
oraz
inne nowe wodno-pochodne
zagrożenia
zdrowia publicznego
Główny czynnik warunkujący
występowanie szeregu chorób:
Epidemie wywoływane przez:
Giardia
Cryptosporidium
Cyclospora
„problem bezpiecznej wody pitnej”
Dzieci poniżej 5 roku żyia
Osoby w podeszlym wieku
Osobyz z niedoborami odpornościi
Zakażeni HIV
Podczas leczenia immunosupresyjnego
Podczas terapi przeciwnowotworowej
Głównie zakażenia droga fekalno-oralną
Giardioza
Cryptosporydioza
W cyklosporozie transmisja bezpośrednia
nie jest możliwa !
150 epidemii giardiozy
Kilkadziesiąt cryptorydiozy
Kilka cyklosporozy
Jedna jelitowej mikrosporydiozy (1996
Francja)
Największa epidemia w USA w Milwaukee:
Zarażonych 403 000 ludzi (25% populacji)
4 000 hospitalizowano
100 osób zmarło (z niedoborami
immunologicznymi)
W latach 90-tych próba ustalenia
stopnia zanieczyszczenia
środowiska cystamii oocystami
pierwotniaków jelitowych
ELIMINACJA CYST I OOCYST ZE
ŚCIEKÓW JEST NIEMOŻLIWA LUB
NIEWYSTARCZAJĄCA
Koagulacja
Sedymentacja
Filtracja
Ale:
Kilka epidemi
kryptosporiozy
wystąpiło
mimo
uzdatniania
Stopnia zanieczyszczenia wód
gruntowych i powierzchniowych
odchodami ludzi i zwierząt
Ulewnych deszczy i roztopów
Powodzi
Wadliwego procesu uzdatniania wody
Biologizcna
właściwość
Giardia
intestinalis
Cryptosporidiu
m parvum
Cyclospora
cayetanensis
Niska dawka
inwazyjna
10 cyst
30 oocyst
??
Duża liczba cyst
lub oocyst
wydalanych przez
żywiciela w 1 g
kału
Ok. 107
OK. 10 10
??
Szeroka
speyficzność
żywicielska
Morfologicznie
identyczne
populace
występuja u wielu
gatunków ssaków
i u czlowieka
Ponad 90
gatunków ssaków
w tym czowiek
Człowiek;
morfologicznie
podobne oocysty
wykryto u kaczek
i naczelnych
Wysoka
przeżywalność
cyst lub oocyst w
środowisku
zewnętrzym
W wilgotnym i
zimnym
(ok. pół roku w
wodzie)
W wilgotnym i
zimnym
(ok. roku w
wodzie)
Oocysty stają się
inwazyjne po 7-13
dniach w wodzie
o temp. 25-32 C
Odporność na
działanie środków
stosowanych do
uzdatnianai wody
Cysty są oporne
Oocysty są
wysoce oporne
Oocysty są
oporne na
chlorowanie wody
Mały rozmiar
cyst/oocyt
10-12 um 99%
usuwanych w
czasie
uzdatniania
45-55 um;
wielkość
umożliwia
penetrację przez
filtry piaskowe
8-10 um;
filtrowanie jest
skuteczne
Kosmopolityczny wiciowiec
Występuje w postaci trofozoidu i cysty w
jelicie człowieka
Prewalencja w Polsce:
Kilka-kilkanaście procent u dorosłych
Do 100% u dzieci
Częstość występowania zakażeń zmalała
znacznie od 1991 roku
Trofozoit
Dwubocznie symetryczny
Gruszkowaty
Spłaszczony brzusznie
Długość 9-12 µm
Szerokość 5-15 µm
Poniżej bieguna 2 owalne jądra
Po stronie brzusznej duży krążek
czepny wzmocniony włókienkiem z
miofibrylami
Cysta
Owalna
Widoczne 2 lub 4 jądra
Aksonemy
Zawiązek wici
Drobne wodniczki
Cytoplazma odrastająca od błony komórkowej
(ważna cecha gatunkowa)
Wrota zakażenia: jama
ustana
Postacią zakaźną
cysta
W dwunastnicy
uwalniają się z niej 2
trofozoity, które
przyczepiają się
krążkami czepnymi do
błony śluzowej jelita
Rozmnażają się na
drodze podziału
podłużnego
Jelito cienkie
głównie dwunastnica
Drogi żółciowe
Przewody wyprowadzające trzustki
W czasie zarażenia człowiek wydala od
kilku do 70 000 000 cyst na dobę w gramie
kału
