ŚWIAT W MITACH
GRECKICH…
• Mity odgrywały bardzo ważną rolę w świecie
starożytnym. Były podstawą religii, wyjaśniały
zjawiska przyrody, przypominały bohaterskie czyny
przodków.
• Historie mityczne nadawały światu i życiu człowieka
pewien porządek i określoną wartość. Mit był zatem
wyrazem nadziei, obroną przed przemijaniem i
śmiercią, tłumaczeniem zmian zachodzących w
świecie.
Mitologia – zbiór mitów, w które wierzyli
starożytni.
Mit – podanie bajeczne o powstaniu
świata, bogach albo legendarnych
bohaterach.
Podział mitów:
Mity kosmogeniczne – o stworzeniu świata i
kosmosu.
Mity antropogeniczne – mity o człowieku, np.
o Ikarze.
Mity genealogiczne – o rodach ludzi, np. o
rodzie Labdakidów.
Mity teogeniczne – o bogach, np. o
narodzinach Afrodyty.
Najważniejsi
bogowie greccy:
Zeus – władca bogów i
ludzi
Hera – siostra i żona
Zeusa
Posejdon – brat Hadesa i
Zeusa, bóg mórz i
oceanów
Hades – trzeci z braci,
bóg podziemi, krainy
zmarłych
Demeter – bogini
płodności i urodzaju
Hestia – córka Kronosa i
Rei, patronka domowego
ogniska
Atena – córka Zeusa,
bogini mądrości
Apollo – syn Zeusa,
najpiękniejszy z bogów
Hefajstos - syn Zeusa,
bóg ognia
Ares – bóg wojny
Artemida – bliźniacza
siostra Apolla, bogini
łowów
Starożytni Grecy wierzyli w wielu
bogów. Uważali, że bogowie mają
nadprzyrodzone umiejętności, ale
posiadają też cechy ludzkie: są
kłótliwi, zazdrośni. Żywią się
nektarem i ambrozją, która
zapewniała im nieśmiertelność.
Każdy z bogów posiadał swoje
atrybuty, a więc jakieś
zewnętrzne cechy wyróżniające je
spośród innych. Atrybutami były
też jakieś przedmioty
powszechnie kojarzone z daną
postacią.
ZAPAMIĘTAJ !
POLITEIZM – wiara w
wielu bogów
ZEUS
Zeus– syn Kronosa i
Rei, najważniejszy bóg
Greków, władca bogów
i ludzi. Jako dziecko
został ocalony przez
matkę od połknięcia
przez ojca, który chciał
w ten sposób uniknąć
utraty władzy. Gdy
Zeus dorósł, z pomocą
rodzeństwa pozbawił
ojca władzy i podzielił
się nią z braćmi i
siostrami. Na swoją
siedzibę wybrał szczyty
Olimpu. Od zeusa
zależały wszystkie
zjawiska
atmosferyczne, takie
jak wiatr czy
błyskawice. Atrybutem
władcy bogów jest
piorun. Zeusowi
poświęcony był dąb
oraz orzeł.
Hera – siostra i
żona Zeusa,
matka Aresa i
Hefajstosa.
Była boginią
małżeństwa i
opiekunką
kobiet
zamężnych, a
także królową
nieba.
Uchodziła za
osobę kłótliwą,
mściwą i
zazdrosną.
Rydwan Hery
ciągnęły po
niebie dwa
pawie, które są
jej atrybutem
.
HERA
HADES
Hades - brat
Zeusa, władca
podziemi i bóg
świata zmarłych.
Ten surowy i
bezlitosny bóg
urządzał
przejażdżki po
swoim królestwie
lub siedział na
tronie u boku
małżonki
Persefony, z koroną
na głowie i z
berłem lub widłami
w ręce. U stóp
władcy łasił się
zwykle wierny pies,
Cerber.
POSEJDON
Posejdon
– brat
Hadesa i Zeusa, bóg
morza i opiekun
żeglarzy oraz
rybaków. Jego
atrybut to trójząb,
którym Posejdon
wydobywał wodę ze
skał, a także
wywoływał lub
łagodził fale.
Przedstawiany jest
na rydwanie, na
którym wynurza się
z wody, otoczony
orszakiem bóstw
morskich.
HESTIA
Hestia – córka
Kronosa i Rei, bogini
domowego ogniska
– ośrodka życia
rodzinnego.
Zrezygnowała z
przebywania na
Olimpie, by spędzać
czas z ludźmi w
domach i rodzinach,
chroniąc ich i
wspierając. To do
niej kierowali swoje
prośby podróżni, by
móc szczęśliwie
wrócić do domu.
Przedstawiana bywa
jako poważna
niewiasta, w
postawie siedzącej
lub stojącej, w
szatach matrony,
zawsze spokojna, o
łagodnym
spojrzeniu. Jej
atrybutem był
wzniecany na jej
cześć przez ludzi
„ogień wieczny”
DEMETER
Demeter - bogini
płodności i urodzaju,
ziemi uprawnej, a w
szczególności zboża.
Była marką Kory
(Persefony), porwanej
przez z Hadesa do
podziemi. Przez jedną
trzecią roku Kora
przebywała z Hadesem.
Wówczas Demeter
cierpiała z powodu
rozłąki, więc ziemia
obumierała, a ludzi
dręczył głód. Gdy córka
powracała do matki,
przyroda odradzała się i
nadchodziła wiosna.
Atrybutami tej cierpiącej
matki są kłosy i maki.
ARTEMIDA
Artemida -
córka Zeusa i
bliźniacza
siostra Apolla.
Była boginią
lasów i łowów.
Uzbrojona w łuk
i oszczep,
otoczona
stadem psów,
biegała po
lasach, polując
na dziką
zwierzynę.
Uznawano ją za
opiekunkę
żeglarzy i
podróżnych.
Hefajstos – bóg ognia,
kowalstwa i złotników,
syn Zeusa i Hery. Był
kulawy i niezbyt urodziwy.
Poślubił Afrodytę –
najpiękniejszą z bogiń. W
swojej kuźni, znajdującej
się na wyspie Lemnos lub
we wnętrzu Etny,
wykonywał między innymi
magiczny oręż dla bogów
greckich. Uchodził za
mistrza sztuki
rękodzielniczej –
wszystkie jego dzieła były
niezwykle misterne i
piękne. Przedstawiano go
zwykle jako
muskularnego, brodatego
mężczyznę, a dając mu
siedzącą postawę,
ukrywano jego kalectwo.
Zwykle ma przy sobie
młot lub inny przedmiot
wskazujący na zawód
kowala.
HEFAJSTOS
ARES
Ares – syn
Zeusa i
Hery, bóg
krwawej
wojny. Był
kłótliwy,
okrutny i
nielubiany
zarówno
przez bogów,
jak i ludzi.
Atrybuty
Aresa to
zbroja, miecz
i włócznia.
ATENA
Atena – bogini mądrości
Patronowała
sprawiedliwym wojnom
oraz wszelkim zajęciom
typowym dla cywilizacji
ludzkiej. Przyszła na
świat, wyskakując w
pełnej zbroi z głowy
Zeusa. Była ulubioną
córką władcy bogów,
który czasem pozwalał
używać jej swojej
straszliwej broni –
piorunów. Przedstawiano
ją zwykle stojącą, lewą
ręką opierającą się na
tarczy, spod której
wychylał się wąż, na
głowie z ozdobnym
hełmem. Ptakiem
poświęconym Atenie była
sowa, do dziś symbol
wiedzy i mądrości.
APOLLO
Apollo – syn
Zeusa,
najpiękniejszy z
bogów. Patronował
wieszczom,
śpiewakom i
poetom. Jako bóg
wyroczni i wróżb, a
także muzyki i
poezji, był
zwierzchnikiem
dziewięciu muz.
Jego atrybuty to
lira, wieniec
laurowy lub łuk i
kołczan ze
strzałami.
HERMES
Hermes – syn Zeusa,
bóg dróg i podróżnych,
a także posłaniec
innych bogów i
przewodnik dusz do
świata zmarłych.
Opiekował się
pasterzami, patronował
wynalazcom, poetom i
złodziejom. Był
przebiegły , sprytny i
wciąż płatał figle innym
bogom. W starej sztuce
greckiej pojawia się
jako piękny
młodzieniec, zwykle
nagi, z przerzuconą
niedbale chlamidą. Na
głowie ma często
kapelusz podróżny ze
skrzydełkami. Podobne
skrzydełka ma u nóg, a
ręce zaś trzyma
kaduceusz.
Koniec