Zarządzanie
Zarządzanie
strategiczne
strategiczne
Dr inż.
Dr inż.
Aleksander
Aleksander
Gwiazda
Gwiazda
Decyzje
menedżerskie
Wykład 4
Zarządzanie
Zarządzanie
strategiczne
strategiczne
Dr inż.
Dr inż.
Aleksander
Aleksander
Gwiazda
Gwiazda
Decyzje
menedżerskie
Wykład 4
Plan wykładu
Plan wykładu
Wprowadzenie
Wprowadzenie
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Wprowadzenie
Wprowadzenie
Decyzja to świadoma reakcja na
sytuacje
powstające
w
trakcie
funkcjonowania organizacji. Decyzja jest
zatem wynikiem pracy intelektualnej.
Pojęcie decyzji
Wprowadzenie
Wprowadzenie
Do
podstawowych
uwarunkowań
decydowania zaliczyć należy:
Uwarunkowania decydowania
• wiedzę
• predyspozycje
intelektualne
Wprowadzenie
Wprowadzenie
Osnową
decyzji
jest
sytuacja
problemowa. Sytuacja problemowa to
system elementów, do których należą:.
Pojęcie sytuacji problemowej
• obiektywne trudności
• niejasność
• niepewność
• konflikt dążeń
• konieczność
dokonania
selekcji
Wprowadzenie
Wprowadzenie
Problem to uświadomiona niewiedza. Jej
uświadomienie może zostać określone
poprzez umiejętność stawiania pytań
problemowych.
Jeżeli
znana
jest
odpowiedź na pytanie problemowe to
dana kwestia nie może być dłużej
określana jako problem.
Definicja problemu
Wprowadzenie
Wprowadzenie
• pytania diagnostyczne (dlaczego tak
jest ?)
• pytania prognostyczne (co się zdarzy w
przyszłości ?)
• pytania normatywne (jak powinno być ?)
• pytania prakseologiczne (jak sprawnie
działać ?)
• pytania efodologiczne (jaki jest system ?)
Rodzaje pytań problemowych
Wprowadzenie
Wprowadzenie
• pytania diagnostyczne (dlaczego tak
jest ?)
• pytania prognostyczne (co się zdarzy w
przyszłości ?)
• pytania normatywne (jak powinno być ?)
• pytania prakseologiczne (jak sprawnie
działać ?)
• pytania efodologiczne (jaki jest system ?)
Rodzaje pytań problemowych
Wprowadzenie
Wprowadzenie
• problemy ontologiczne
• problemy aksjologiczne
• problemy
epistemologiczne
Ogólne rodzaje problemów
Wprowadzenie
Wprowadzenie
• abstrakcyjne
matematyczne
logiczne
• konkretne
Problemy ontologiczne
Wprowadzenie
Wprowadzenie
• społeczne
• przyrodnicze
• techniczne
Problemy konkretne
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Ogólna struktura procesu
decyzyjnego
Podejmow
anie
decyzji
Analiza
problem
u
Opracowan
ie
procedur
zaradczych
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Etapy procesu decyzyjnego
Definiowanie kryteriów
Definiowanie wariantów
Ocena kryteriów
Ocena wariantów
Podejmowanie decyzji
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Przykład: wybór dostawcy
Zadaniem procesu decyzyjnego jest
wybór dostawcy dla przedsiębiorstwa X.
Zastosowana metoda ma bazować na
ogólnych kryteriach racjonalności i
systematyczności.
W
swojej
bazie
analitycznej nawiązuje ona do metod
badań operacyjnych.
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Definiowanie kryteriów
Definiowanie
kryteriów
to
etap
polegający
na
określeniu
zbioru
kryteriów,
względem
których
podejmowana
będzie
decyzja.
Nie
można podjąć decyzji bez jakiegokolwiek
zbioru kryteriów.
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Rodzaje kryteriów
• kryteria
zdeterminowane
• kryteria
probabilistyczne
• kryteria rozmyte
Można wyróżnić następujące rodzaje
kryteriów (według cech opisujących je
relacji):
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Cele kryteriów
• maksimum
• wartości średniej
• minimum
Cele kryteriów, zgodnie z teoria decyzji,
określają charakter dążenia danego
kryterium. Może ono dążyć do:
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Przykład: kryteriów wyboru
dostawcy
K1 - cena jednostkowa (zdeterminowane,
minimum)
K2 - niezawodność (probabilistyczne,
maksimum)
K3
-
marka
dostawcy
(rozmyte,
maksimum)
K4 - czas dostawy (zdeterminowane,
minimum)
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Definiowanie wariantów
Definiowanie
wariantów
to
etap
polegający na określaniu wszystkich
istotnych cech wariantów decyzyjnych.
Na etapie tym prowadzi się między
innymi badania rynkowe i literaturowe.
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Przykład: definiowanie dostawców
W1
–
dostawca
pierwszy
W2 – dostawca drugi
W3 – dostawca trzeci
W4 – dostawca czwarty
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Ocena kryteriów
Podczas oceny kryteriów ustala się jaki
wpływ dane kryterium winno mieć na
ostateczny wynik podejmowanej decyzji.
W przypadkach prostych można przyjąć,
że każde kryterium ma taką samą wagę.
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Skala ocen
W przypadku wyboru skali ocen istnieje
prosta zasada: im mniej wiemy o
przedmiocie decyzji tym węższa winna
być skala ocen.
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Przykład: ocena kryteriów
wyboru dostawców
K1
K1
K2
K2
K3
K3
K4
K4
n
n
K1
K1
X
X
1
1
1
1
1
1
3
3
0,5
0,5
0
0
K2
K2
0
0
X
X
0,5
0,5
0
0
0,5
0,5
0,0
0,0
8
8
K3
K3
0
0
0,5
0,5
X
X
0,5
0,5
1
1
0,1
0,1
7
7
K4
K4
0
0
1
1
0,5
0,5
X
X
1,5
1,5
0,2
0,2
5
5
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Ocena wariantów
Ocena wariantów sprowadza proces
analizy decyzyjnej to prostych aktów
oceny. Na tym etapie oceniane są
poszczególne
cechy
wariantów
ze
względu na wybrany układ kryteriów
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Typy skal ocen
Skale ocen dzielą się na:
• skale porządkowe (np.: 1, 2, 3, 4, 5)
• skale znormalizowane (np. 0, 0.25,
0.5, 0.75, 1)
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Przykład: ocena dostawców
K1
K1
K2
K2
K3
K3
K4
K4
O
O
w
w
O
O
wn
wn
W1
W1
5
5
4
4
2
2
4
4
25
25
0,83
0,83
W2
W2
4
4
5
5
3
3
1
1
19
19
0,63
0,63
W3
W3
3
3
5
5
4
4
4
4
21,5
21,5
0,72
0,72
W4
W4
4
4
4
4
2
2
3
3
20,5
20,5
0,68
0,68
W
W
id
id
5
5
5
5
5
5
5
5
30
30
1
1
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Podejmowanie decyzji
Podejmując decyzje opieramy się na
wynikach metod oceny, lecz jej wymiar
zależy wyłącznie od oceny sytuacji przez
menedżera. Podejmując decyzje należy
mieć na uwadze nie tylko sam wynik
liczbowy lecz też jego kontekst.
Proces decyzyjny
Proces decyzyjny
Przykład: wybór dostawcy
Bazując na otrzymanych rezultatach
należy wybrać dostawcę W1. Jego
dodatkowym atrybutem jest to, iż w 83%
spełnia wymogi stawiane rozwiązaniu
idealnemu.
Podsumowanie
1.Praca
menedżera
polega
na
podejmowaniu
decyzji
aby
rozwiązywać problemy organizacji.
2.Proces
decyzyjny
wspomagają
różnorodne metody będące domeną
badań operacyjnych i teorii decyzji.
Dziękuję z uwagę