CHARAKTERYSTYKA
UCZNIA
UPOŚLEDZONEGO W
STOPNIU
UMIARKOWANYM
CHARAKTERYSTYKA
UCZNIA
UPOŚLEDZONEGO W
STOPNIU
UMIARKOWANYM
CHARAKTERYSTYKA
Mianem upośledzonych umysłowo w stopniu
umiarkowanym określa się te osoby , które podczas
badań psychologicznych uzyskały:
- ilorazy inteligencji w granicach 36 do 51 (mierzone
skalą inteligencji Terman-Meerill lub Stanford-Bineta,
gdzie odchylenie standardowe wynosi 16) lub od 40 do
54 (mierzone skalą Wechslera),
- ilorazy rozwoju poszczególnych sprawności
intelektualnych wahające się w zależności od
stosowanej techniki pomiaru w granicach 36-51 lub 40-
54,
- ilorazy dojrzałości społecznej mierzonej Skalą
Dojrzałości Społecznej E. Dolla, wahające się w
granicach od 44 do 63 bądź wskaźniki uzyskane w
pierwszej części Skali Zachowania Przystosowawczego
dla Dzieci,Młodzieży i Dorosłych K. Nihiry, które znajdują
się między –3,01 a –4,00 odchyleniem standardowy
CHARAKTERYSTYKA
Osoby dorosłe upośledzone umysłowo
w stopniu umiarkowanym nie
przekraczają poziomu ogólnego
rozwoju intelektualnego 8-letniego
dziecka.
Pod względem dojrzałości społecznej
osiągają poziom 10-letniego dziecka,
różnią się jednak od dziecka w tym
wieku większym doświadczeniem
życiowym, bowiem gdy osiągną ten
poziom, są zazwyczaj dorośli.
CHARAKTERYSTYKA
Warunkiem właściwej percepcji
otaczającego świata jest sprawne
funkcjonowanie analizatorów, receptorów,
nerwów dośrodkowych oraz odpowiednich
reprezentacji korowych.
U osób umiarkowanie upośledzonych
stwierdza się częściej zaburzenia w zakresie
receptorów wzroku, słuchu i innych, oraz
uszkodzenie kory mózgowej, w której
dokonuje się analiza i synteza odebranych
wrażeń. Upośledzenie analizatorów
powoduje,iż dziecko niedokładnie
odzwierciedla otaczającą je rzeczywistość.
Charakterystyka
Zaburzenia receptorów wzroku,
słuchu,
Uszkodzenia kory mózgowej
Charakterystyka
Opisując osoby upośledzone umysłowo w
stopniu umiarkowanym J. Sowa stwierdza:
"charakteryzują się one głębszym
niedorozwojem umysłowym. Dotyczy to
wszelkich procesów poznawczych :
spostrzegania,
wyobraźni,
pamięci,
uwagi i myślenia.
myślenie ma charakter myślenia
konkretnego opartego tylko na
spostrzeżeniach
Charakterystyka
Upośledzeniu czynności poznawczych
towarzyszą zwykle zaburzenia innych
procesów psychicznych.
Umiarkowanie upośledzone umysłowo
osoby charakteryzują się niskim
poziomem rozwoju motorycznego –
obniżeniem sprawności manipulacyjnych
manipulacyjnych lokomocyjnych.
Również ich zachowanie odbiega od
ogólnie przyjętych norm.
Charakterystyka
Wyróżnia się wśród nich dwa typy, a
mianowicie typ apatyczny i typ
pobudliwy.
Ten pierwszy jest flegmatyczny, spokojny,
obojętny, nieagresywny, nie sprawiający
trudności, dość pracowity (w granicach
swoich możliwości).
Typ pobudliwy jest niespokojny, dużo
mówiący i biegający, przeszkadzający, ze
skłonnością do niszczenia wszystkiego
co się wokół znajduje.
Spostrzeganie:
obniżona sprawność spostrzegania,
spostrzega cechy konkretne, nie
odróżnia
cech ważnych,
jest niedokładne, wolne.
Spostrzeganie:
Obniżona sprawność spostrzegania ,
Spostrzega cechy konkretne, nie odróżnia cech
ważnych. Zaburzenia w zakresie receptorów tj.
wzroku, słuchu, kory mózgowe w której
dokonują się analiza i synteza odebranych
wrażeń powoduje to że dziecko niedokładnie
odzwierciedla otaczającą je rzeczywistość,
Węższy zakres spostrzeżeń, Proces
spostrzegania przebiega wolno, wolno i mniej
błędnie ujmują powiązania, wąski zakres
różnicowania.
Spostrzeganie:
Proces spostrzegania przebiega
wolniej gdyż wolne jest tempo
procesów analizy i syntezy
(Obuchowska) Zakres spostrzeżeń jest
wyższy niż u dzieci lekko uposeldz.
Umysł. I normalnych. Dzieci jak
dorośli maja trudności w
wyodrębnianiu istotnych cech
przedmiotów i zjawisk.
Uwaga:
bardzo ograniczony zakres uwagi
dowolnej,
trudności z koncentrowaniem uwagi
dowolnej,
dobrze koncentruje uwagę przy
wykonywaniu czynności prostych,
mechanicznych i na interesujących
przedmiotach,
dominuje uwaga mimowolna,
brak podzielności.
Uwaga
Trudności z koncentrowaniem uwagi dowolnej,
dobrze koncentruje uwagę przy wykonywaniu
czynności prostych mechanicznych i na
interesujących przedmiotach, dominuje uwaga
mimowolna, Słaba koncentracja uwagi, wąski jej
zakres, Mają trudności z dłuższym
skoncentrowaniu uwagi na określonym
przedmiocie,
Można rozwinąć uwagę dowolną, Uwagę
mimowolna przyciąga nowy, silny bodziec.
Uwaga ma charakter mimowolny ma ograniczony
zakres i jest nieodwracalna (Obuchowska)
Pamięć:
dość dobra pamięć mechaniczna,
znacznie upośledzona pamięć logiczna,
zdarzają się przypadki wybitnie dobrej „pamięci
fotograficznej”,
ograniczony zakres pamięci,
pamięć krótkotrwała,
częściej niż u osób z upośledzeniem stopnia
lekkiego występują zmyślenia.
bardzo wolne tempo uczenia się( przez działanie),
potrafi zapamiętać proste wierszyki i piosenki,
Pamięć
Dobra pamięć mechaniczna zdarzają się
przypadki dobrej pamięci fotograficznej
(Bogdanowicz). Ograniczony zakres
pamięci, Bardzo wolne tempo uczenia
się, Potrafi zapamiętać proste piosenki i
wiersze, Osoby dorosłe potrafią
powtórzyć zdanie(16-18 sylab), 5 cyfr,
krótkie opowiadania (Bogdanowicz),
Pamięć
Pamięć nietrwała głównie mechaniczna
(Dykcik), Trudności w zapamiętywaniu,
przechowywaniu, rozpoznawaniu i odtwarzaniu
informacji,
Umiarkowanie upośledzona pamięć świeża jak
i trwała w tym pamięć mechaniczna i logiczna,
Mają trudności w trwałym zapamiętywaniu
treści powiązanych logicznie. Często pojawiają
się zmyślenia i konfabulacyjne uzupełnienia luk
w pamięci (Kirejczyk).
Uczenie się
przebiega w sposób ograniczony i znacznie
wolniejszy,
spowodowane jest to uszkodzeniem
sprawności takich jak:
odbieranie bodźców sensorycznych i ich
integrowanie,
kojarzenie informacji w czasie i przestrzeni
przechowywanie informacji w pamięci
wykorzystanie ty informacji w działaniu
Uczenie się
Akcentuje się występowanie zwolnionego tempa
uczenia się,
trudności w zapamiętaniu szczególnie materiału
abstrakcyjnego.
Jedynie materiał konkretny może być opanowany
w wyniku długotrwałego procesu uczenia się .
Najwcześniej upośledzona jest pamięć logiczna,
mechaniczna upośledzona w znacznie mniejszym
stopniu i niewiele różni się od pamięci osób
normalnie rozwijających się. (Obuchowska)
Wyobraźnia:
Mało dokładne wyobrażenia,
Konfabulacje, zmyślenia
Myślenie :
słabo rozwinięte myślenie pojęciowo–słowne,
myślenie ma charakter konkretno-obrazowy,
upośledzone rozumowanie przyczynowo-skutkowe,
bardzo wolne tempo i sztywność myślenia,
trudności w opanowaniu pojęć liczbowych,
brak samodzielności, samokrytycyzmu, zdolności
do
samokontroli,
pojęcia definiuje przez opis przedmiotu i materiału,
z
którego jest zrobiony lub „przez użytek”,
Myślenie :
Dzieci te mają ogromne trudności w
działaniach wymagających zmiany
wyuczonego stereotypu z przewidywaniem
czynności następnych,
Wykazuje bardzo wolne tempo i sztywność
myślenia,
brak samodzielności i zdolności do
samokontroli.
Pojęcia definiuje poprzez opis przedmiotu i
materiału, z którego jest zrobiony i przez
zastosowanie oraz wykorzystanie przedmiotu.
Myślenie :
Słabo rozwinięte myślenie pojęciowo-słowne,
Myślenie ma charakter konkretno- obrazowy,
Upośledzone rozumowanie przyczynowo- skutkowe,
Bardzo wolne tempo i sztywność myślenia,
Brak samodzielności, krytycyzmu, zdolności do
samokontroli,
Pojęcia definiuje poprzez opis przedmiotu i
materiału z którego jest zrobiony i przez użytek
(Bogdanowicz),
Myślenie konkretno obrazowe,
Myślenie :
Brak zdolności dokonywania operacji
logicznych,
Trudności w tworzeniu pojęć abstrakcyjnych,
rozwiązywaniu problemów, ujęciu tego co
istotne i ustaleniu związku między
elementami,
potrafią ująć i wyjaśnić podobieństwo i
różnice między 2 pojęciami, uwzględniają
zewnętrzne podobieństwo oparte na
obserwacji,
Myślenie :
Nie rozumieją sensu filmu czy
opowiadania,
Mają ograniczoną zdolność
porównywania, uogólniania,
wyciągania wniosków,
Cechuje je brak krytycyzmu.
Myślenie :
Trudności w opanowaniu pojęć liczbowych.
W myśleniu występują wielkie utrudnienia
w przyswajaniu pojęć abstrakcyjnych i
rozumieniu stosunków logicznych,
Jednostki osiagąją 3 stadium podokresu
przedoperacyjnego, wyróżnione przez
Piageta. Stadium to występuje u dzieci o
prawidłowym rozwoju umysłowym w wieku
od 5,6 do 7,8 lat. Stanowi ono przejście
miedzy podokresem przedoperacyjnym a
podokresem operacji konkretnych.
Myślenie :
Dzieci te mają ogromne trudności w
działaniach wymagających zmiany
wyuczonego stereotypu z przewidywaniem
czynności i wykorzystaniem wiedzy
teoretycznej.
podają definicje znanych pojęć poprzez
podanie opisu,
dostrzegają niedorzeczności w
opowiadaniach,
Myślenie ma charakter konkretno- obrazowy
(przedoperacyjne),,
Tworzenie pojęć
Umiarkowane upośledz. umysł. Maja
trudności w tworzeniu pojęć, w
rozwiązywaniu problemów, w ujęciu tego,
co istotne.
Potrafią ująć i wyjaśnić, na czym polega
podobieństwo i różnica miedzy dwoma
pojęciami (np. mucha i motyl), uwzględniają
najczęściej zewnętrzne, oparte na
obserwacji, podobieństwa (lataja, maja
skrzydła) i różnice (mucha mała, motyl duży).
Tworzenie pojęć
Podają definicje poprzez podanie
opisu przedmiotu, materiału, z
którego jest zrobiony;
nie podają definicji dwu elementów:
rodzaju nadrzędnego i różnicy
gatunkowej.
Nie dostrzegają niedorzeczności w
prostych opowiadaniach.
Mowa:
później pojawiają się poszczególne
etapy rozwoju mowy
znacznie opóźniony rozwój mowy:
pojedyncze wyrazy około 5 roku
życia,
zdania około 7 roku życia,
ubogi zasób słownictwa.
używa prostych zdań,
liczne agramatyzmy,
brak pojęć abstrakcyjnych,
Mowa:
mówią sylabami,
mowa jest bełkotliwa,
echolalie,
z otoczeniem porozumiewają się często za
pomocą form pozawerbalnych.
anomalie w budowie narządów
artykulacyjnych,
Mowa:
Występują różne wady realizacyjne
(dyslalie),
mowa agramatyczna często bełkotliwa i
niewyraźna,
słownictwo ubogie na wiek 4-5 lat
początki wypowiadania pierwszych słów,
Zaczynają mówić stosunkowo późno,
Słownik czynny pozostaje ubogi choć
bierny ma z reguły szerszy charakter .
Mowa:
Występują wady wymowy seplenienie i
nie wymawianie głoski r (reranie),
W wyniku niedorozwoju szczęki i
nieprawidłowości rozstawu zębów
artykulacja pozostałych głosek jest
również często nieodpowiednia.
Emocje i motywacje
ujawnia wrażliwość emocjonalną,
głębokie przywiązanie do wychowawców,
słabo kontrolują emocje popędy i dążenia,
widoczne potrzeby psychiczne, intuicyjne
uczucia moralne, oznaki przywiązania do
osób i rzeczy,
ujawniają potrzeby bezpieczeństwa,
przynależności, miłości, szacunku,
żywo ujawniają przywiązanie, sympatie,
Emocje i motywacje
Odczuwają potrzeby kontaktów społecznych,
Ujawniają uczucia moralne, osoby o wyraźnie
wzmocnionej lub obniżonej pobudliwości,
Ujawniają zachowania gwałtowne, destruktywne,
antyspołeczne, zamykanie się w sobie, stereotypie
ruchowe, dziwaczne ruchy.
Formy zachowania się w towarzystwie:
buntownicze,
Zaburzenia o charakterze psychologicznym,
Odczuwają potrzebę bezpieczeństwa i miłości
potrafią w żywy sposób ujawnić sympatię i
potrzebę kontaktów społecznych.
Emocje i motywacje
nie przejawiają inicjatywy, samodzielności
obniżenie rozwoju wyższych procesów
psychicznych,
emocje u tych osób są mało zróżnicowane,
często występuje nie umotywowany upór i
negatywizm, które potęgują się w okresie
dojrzewania. Spowodowane jest to
niemożnością natychmiastowego przejścia
od bezruchu do aktywności.
Emocje i motywacje
Dla upośledzonych umysłowo w stopniu
umiarkowanym dostępne są przede
wszystkim przeżycia bezpośrednie,
słabo reagują na poważne zdarzenia,
natomiast sprawy mało istotne mogą
wywołać u nich intensywną reakcję.
Reakcje ich są mało współmierne do
bodźca, nieadekwatne.
Emocje i motywacje
Emocje charakteryzują się sztywnością oraz
małym zróżnicowaniem,
Niedorozwój uczuć wyższych związanych z
brakiem zdolności do zrozumienia pojęć
abstrakcyjnych.
Brak jest przeżyć emocjonalnych wiążących
się
z zainteresowaniami i działalnością
poznawczą, a dotyczą aktualnych doznań
ze strony osób i sytuacji, przeżycia z
przeszłości nie wywołują reakcji uczuciowej.
Dojrzałość społeczna
Maksymalny poziom dojrzałości społecznej
10 lat,
Osoby umiarkowanie upośledzone ujawniają
potrzebę bezpieczeństwa,przynależności,
miłości oraz potrzebę szacunku i inne, które
w rozwoju osobniczym człowieka pojawiają
się później.
Żywo okazują przywiązanie, sympatię,
odczuwają potrzebę kontaktów społecznych,
Funkcjonowanie w
społeczeństwie:
Widoczne potrzeby kontaktów społecznych,
Na ogół samodzielne w samoobsłudze, Mogą
wykonywać proste prace domowe i zarobkowe,
Rozumieją proste sytuacje społeczne
Potrafią wyrazić swoje potrzeby, porozumiewać się
i współpracować z innymi
Potrafią radzić sobie w sytuacjach życiowych tj.
ubieranie się, rozbieranie, ścielenie łóżka, mycie
się i dbanie o swój wygląd, jedzenie przy stole,
sprzątanie, chodzenie po mieście i powrót do
domu
,
Funkcjonowanie w
społeczeństwie:
Można nauczyć je czynności potrzebnych
w przemyśle,
Pracują w domu, w zakładach pracy
chronionej, w produkcji pod nadzorem
Przedszkole specjalne,integracyjne,
Szkoła masowa,integracyjna, (elementy
nauki czytania, pisania, liczenia),
Przyuczenie do prostych czynności
zawodowych, Pracują pod nadzorem w
zakładach pracy.
Funkcjonowanie w
społeczeństwie:
Istotną sprawą dla adaptacji społecznej
jest wdrażanie do wykonywania prostych
prac porządkowych oraz przygotowanie
do kontaktu z otoczeniem przez
poszerzanie zasobu słownego.
Radzą sobie w sytuacjach życiowych.
Mają określone trudności w procesie
adaptacji z otoczeniem i wymagają
odpowiednich działań terapeutycznych
.
Funkcjonowanie w
społeczeństwie:
Dzieci w wieku 2-4 lat odnoszą coraz
więcej porażek i doznają dezaprobaty
społecznej. Dlatego często zauważa się
u tych dzieci przejaw zawyżonej ambicji
i samooceny co wpływa na dążenia do
podniesienia swojej wartości i
zaakceptowania swoich umiejętności.
Motoryka:
poważnie opóźniony rozwój ruchowy:
siadanie w 2 r.ż., chodzenie w 3 r.ż.,
dość dobrze radzi sobie z samoobsługą,
ruchy mało precyzyjne, niezgrabne,
wolne tempo czynności ruchowych,
często niedowłady, porażenia,
wady postawy,
sterotypie ruchowe,
Anomalie, deformacje, porażenia.
Samoobsługa:
Potrzebuje wsparcia w załatwianiu
różnych spraw,
Samodzielny w codziennych
czynnościach,
Procesy emocjonalno-motywacyjne i
dojrzałość społeczna:
-ujawnia wrażliwość emocjonalną,
- głębokie przywiązanie do wychowawców,
- słabo kontroluje emocje, popędy i dążenia.
- maksymalny poziom dojrzałości społecznej – 10
lat.
Jednostki umiarkowanie upośledzone ujawniają
potrzebę bezpieczeństwa, przynależności, miłości
oraz potrzebę szacunku i inne, które w rozwoju
osobniczym człowieka pojawiają się później. Żywo
okazują przywiązanie, sympatię, odczuwają
potrzebę kontaktów społecznych.
Procesy emocjonalno-motywacyjne i
dojrzałość społeczna:
Badania wykazują, że w tej grupie
upośledzonych częściej niż u lekko
upośledzonych występują takie zaburzenia
zachowania, jak:
Zachowanie gwałtowne i destruktywne,
antyspołeczne, zamykanie się w sobie,
Stereotypie ruchowe i dziwaczne ruchy,
niewłaściwe formy zachowania w towarzystwie,
zachowanie się buntownicze, zaburzenia o
charakterze psychicznym,
Procesy emocjonalno-motywacyjne i
dojrzałość społeczna:
Są wśród nich dzieci zahamowane,lękliwe,
nieśmiałe, ale są również żywe, niespokojne,
nadruchliwe.
Jedne są bardziej samodzielne w zakresie
samoobsługi, inne wymagają znacznej pomocy
ze strony opiekunów.
Dzieci umiarkowanie upośledzone w zakresie
jednej lub kilku sprawności mogą funkcjonować
jak dzieci znacznie upośledzone, zaś u znacznie
upośledzonych niektóre sprawności mogą być
rozwinięte na poziomie umiarkowanym.
Procesy emocjonalno-motywacyjne i
dojrzałość społeczna:
Dla upośledzonych umysłowo w stopniu umiarkowanym
dostępne są przede wszystkim przeżycia bezpośrednie,
słabo reagują na poważne zdarzenia, natomiast sprawy
mało istotne mogą wywołać u nich intensywną reakcję.
Reakcje ich są więc mało współmierne do bodźca,
nieadekwatne.
Emocje charakteryzują się sztywnością oraz małym
zróżnicowaniem, słabo jest rozwinięta zdolność
opanowania popędów, niedorozwój uczuć wyższych
związanych z brakiem zdolności do zrozumienia pojęć
abstrakcyjnych.
Brak jest przeżyć emocjonalnych wiążących się z
zainteresowaniami i działalnością poznawczą, a
dotyczą aktualnych doznań ze strony osób i sytuacji,
przeżycia z przeszłości nie wywołują reakcji uczuciowej.