EPISTAXIS

 – 

KRWAWIENIE Z NOSA

 Wstęp



5-10% populacji doświadcza przynajmniej jednego 

epizodu krwawienia z nosa w ciągu roku.  10% z nich 

udaje się z tego powodu do lekarza.



Carl Michel (1871), James Little (1879), i Wilhelm 

Kiesselbach jako pierwsi zidentyfikowali splot na 

przegrodzie nosa jako źródło krwawienia. 



Pilz z kolei jako pierwszy podwiązał tętnicę szyjną 

wspólną w celu tamowania silnego krwawienia 

(1869). 



Następnie Seiffert podwiązał tętnicę szczękową 

poprzez zatokę szczękową w 1928. 



Henry Goodyear przeprowadził pierwszą operację 

podwiązania tętnicy sitowej przedniej w leczeniu 

krwawienia. 

Anatomia i fizjologia 
krwawień



Anatomia



Jama nosa



Unaczynnienie



Fizjologia



Pochodzenie naczyniowe



śluzówka

Dlaczego krwawimy z 
nosa ?

   Unaczynnienie potrzebne do nawilżenia i 

ogrzania powietrza oddechowego



Naczynia przebiegają tuż pod śluzówką



Anastomozy tętniczo - żylne



Unaczynnienie od tętnicy szyjnej 
wewnętrznej i zewnętrznej 

Anatomia bocznej ściany nosa

Tętnica szyjna zewnętrzna

-klinowo - 

podniebienna

-podniebienna większa

-gardłowa wstępująca

-nosowa tylna

-wargowa górna

Tętnica szyjna wewnętrzna

-sitowa tylna

-sitowa przednia

Splot 
Kiesselbacha 
Pole Little’a:

-wargowa górna 
(twarzowa)

-klinowo-
podniebienna 
(szczękowa)

-podniebienna 
większa (szczękowa)

Splot Woodrufa:

-gardłowa & nosowe 
tylne od klinowo- 
podniebiennej 
(szczękowa)

Przednie

Przednie

 vs. 

 vs. 

Tylne

Tylne



Ujście zatoki szczękowej



Przednie

Przednie

:

:

 młodsi, częściej z przegrody 

niż sitowia, najczęstsze (>90%), zwykle 
nie tak poważne



Tylne

Tylne

:

:

 starsi, zwykle ze zwoju 

Woodruffa, bardziej poważne

Etiologia



Czynniki miejscowe:



naczyniowe



Infekcyjne/zapalne



Uraz (najczęściej)



Jatrogenne



Nowotwory



Dessication



Caiała obce/inne

Etiologia 



Czynniki ogólne



Naczyniowe



Infekcja/zapalenie



Koagulopatie 

Czynniki miejscowe – infekcja, 
zapalenie



Rhinitis/Sinusitis



Alergiczne



Bakteryjne



Grzybicze



Wirusowe 

Czynniki miejscowe - uraz



samouszkodzenie



Uderzenia, kichanie



Złamanie nosa 



Intubacja przez nos



Urazy zatok, oczodołu, ucha środkowego, 
podstawy czaszki



Barotrauma

Czynniki miejscowe - 
jatrogenne



FESS



Rinoplastyka



Rekonstrukacja nosa

Czynniki miejscowe - 
nowotwory



Angiofibroma



Brodawczak odwrócony



Rak płaskonabłonkowy



Adenocarcinoma



Melanoma



Esthesioneuroblastoma



Lymphoma

Czynniki miejscowe 



Zimne suche 

powietrze 



Tlen do nosa



Anatomiczne



Zmiany zanikowe



Perforacje przegrody



Chemiczne (cocaina, 

spray, amoniak, itd.)

Czynniki ogólne – zapalenie, 
infekcje



Gruźlica



Kiła



Choroba Wegenera



Periarteritis nodosa



SLE

Czynniki ogólne – koagulopatie

    Trombocytopenia



Zaburzenia płytkowe



Mocznica



lekopochodne 



Zaburzenia czynników krzepnięcia



Hemofilia



Choroba Willebranda



Uszkodzenie wątroby



Zaburzenia hematologiczne

Etiolog

Etiolog

ia i wiek

ia i wiek



Dzieci — ciała obce, samouszkodzenie,    
     (1/3 dzieci nie ma zaburzeń 
krzepnięcia)



Dorośli — uraz, idiopatyczne



Średni wiek — guzy



Późny wiek -- nadciśnienie

Postępowanie



ABC



Wywiad / leczenie



Wkłucie



Badanie



Rynoskopia przednia



Endoskopia



Badania laboratoryjne



RTG

Leczenie nie - chirurgiczne 



Kontrola ciśnienia



Korekcja koagulopatii i zaburzeń 
płytkowych  



Usunięcie skrzepów



Miejscowe środki anemizujące i 
znieczulające



Tamponada

  

  

Prewencja

Prewencja



Nawilżanie



Bez leków anemizujących



Spray – sól fizjologiczna



Unikanie samouszkodzeń



Kichanie przy otwartych ustach



Unikanie przemęczenia

Tamponada



Przednia



Tradycyjna



Modyfikacje



Tylna



Tradycyjna



Modyfikacja

Wskazania do 
chirurgii/embolizacji



Krwawienie pomimo tamponady



Anomalie uniemożliwiające założenie  
tamponady



Pacjent odmawia założenia tamponady

Leczenie chirurgiczne



Przezzatokowe podwiązanie t. 

szczękowej met. Seifferta



Wewnątrzustne podwiązanie t. 

szczękowej 



Podwiązanie tt. sitowych



Endoskopowe podwiązanie t. klinoowo-

podniebiennej



Podwiązanie t. szyjnej zewn. 



Septodermoplastyka / ablacja laserowa

Endoskopowe podwiązanie 
tętnicy klinowo – 
podniebiennej 



Tylny przyczep małżowiny środkowej



Identyfikacja pęczka naczyniowo-
nerwowego



Zamknięcie klipsem tytanowym



Niepowodzenia — 0 - 13%

Podwiązanie tętnicy szyjnej 
zewnętrznej



Efektywność – im dalej od miejsca 
krwawienia podwiązujemy tym gorzej



Identyfikacja rozgałęzienia



Podwiązanie po odejściu tarczowej 
górnej



Ostrożnie na przyległe struktury