background image

Zasady etyczne w praktyce 
medycznej - 2

Romuald Krajewski

background image

Etyka

2

Sytuacja nr 1

• Do szpitala został przywieziony młody 

mężczyzna z rozpoznaniem zapalenia 

opon. Jest w ciężkim stanie i wymaga 

intensywnej terapii, bez której 

prawdopodobieństwo zgonu jest duże. 

Choroba jest z dużym 

prawdopodobieństwem uleczalna, 

pacjent nie chorował na żadne 

poważniejsze choroby. W OIOM nie ma 

miejsca, ale 3 chorych można by 

przenieść do zwykłego oddziału, co 

jednak spowoduje pogorszenie ich 

leczenia i zwiększy ryzyko powikłań. 

Można też odesłać chorego do szpitala 

w innym mieście, ale transport zajmie 

ponad godzinę. 

background image

Etyka

3

• Co jeszcze warto byłoby 

wiedzieć?

background image

Etyka

4

• W którym szpitalu są lepsze 

możliwości leczenia zapalenia opon?

• Jaki był dotychczasowy przebieg 

choroby? Czy stan chorego szybko 
się pogarsza? 

• Jak duże jest ryzyko przeniesienia 

chorego z OIOM do oddziału?

• Czy można wysłać chorego z OIOM 

do OIOM w innym szpitalu?

• Czy szpital ma określone zasady 

postępowania w takich sytuacjach?

background image

Etyka

5

Jakie zagadnienia należy 
rozważyć w tej sytuacji?

background image

Etyka

6

• Czy szpital ma takie same zobowiązania wobec 

już leczonych chorych i chorego właśnie 

przywiezionego?

• Jeżeli zobowiązania są takie same, to czy 

należy dążyć do maksymalnego 

prawdopodobieństwa przeżycia obu chorych 

czy do zmniejszenia prawdopodobieństwa, że 

obaj/oboje umrą?

• Czy pacjent w cięższym stanie powinien mieć 

pierwszeństwo? 

• Jeżeli zobowiązania wobec pacjenta już 

leżącego w OIOM są większe, czy wystarcza to 

jako argument za odesłaniem nowego 

pacjenta?

• Czy autonomia pacjentów ma znaczenie w tej 

sytuacji?

background image

Etyka

7

Jak można argumentować w 
tej sytuacji?

background image

Etyka

8

Najwięcej korzyści

• Jaki sposób postępowania przyniesie w 

sumie najwięcej korzyści?

• W przypadku nowego pacjenta korzyść z 

przyjęcia do OIOM jest ewidentna - bez 

tego najprawdopodobniej umrze, choć 

na pewno szanse przeżycia nie wynoszą 

100%. 

• W przypadku pacjenta przeniesionego z 

OIOM nie ma żadnych korzyści. Jeżeli 

ryzyko jest małe, utylitarystyczna 

kalkulacja ogólnego efektu działań 

wskaże na przyjęcie nowego pacjenta i 

przeniesienie już leczonego pacjenta z 

OIOM.

background image

Etyka

9

Zaspokajanie potrzeb

• Nowy pacjent potrzebuje 

pilnie leczenia w OIOM. 
Pracownicy ochrony zdrowia 
mają obowiązek pomocy w 
takiej potrzebie nawet jeżeli 
prawdopodobieństwo dobrego 
wyniku nie jest duże i jeżeli 
pomoc obejmuje niewielkie 
ryzyko dla innych pacjentów.

background image

Etyka

10

Autonomia pacjenta 

• Szacunek dla autonomii pacjenta i 

jego oczekiwań jest bardzo ważny 
w ochronie zdrowia. 

• Jakie jest zdanie pacjenta 

przebywającego w OIOM na 
temat przeniesienia do oddziału? 

• Jeżeli rodzina nowego pacjenta 

żąda przyjęcia go do tego szpitala, 
czy ma to wpływ na decyzję? 

background image

Etyka

11

Obowiązek zapewnienia 
opieki

• Pracownicy OIOM mają 

zobowiązanie wobec pacjentów, 
których leczą i muszą zapewnić 
im najlepszą możliwą opiekę. 

• Czy mają zobowiązanie wobec 

pacjenta, który wymaga opieki 
ale nie został przyjęty? 

• Jakie są zobowiązania 

przełożonych i zarządzających?

background image

Etyka

12

Decyzja?

background image

Etyka

13

Dalsze pytania?

• Co zrobić jeśli pacjent, który 

ma być przeniesiony nie 
zgadza się na to?

• Czy można takie problemy 

rozwiązać wprowadzając 
odpowiednie zasady 
porządkowe? 

background image

Etyka

14

Strukturalne podejście do 
tego problemu

• Czy to rzeczywiście jest problem 

etyczny i czy fakty są prawdziwe? 

• Czy jest to wybór pomiędzy dobrem 

a złem? 

• Czy jest to wybór pomiędzy dwoma 

dobrami? 

• Na jakiej zasadzie należy wybrać 

pomiędzy dwoma dobrami?

• Czy w ostatecznym rozrachunku 

fakty, osoby których będzie dotyczyło 
działanie i decyzja są spójne?

background image

Etyka

15

• Jaki rodzaj wyboru 

przedstawia ten problem?

background image

Etyka

16

• Jest to wybór pomiędzy 

dwoma dobrami:

• dobrem nowego pacjenta – 

przyjęcie daje mu szansę na 

przeżycie i wyleczenie

• dobrem pacjenta leczonego – 

pozostanie w OIOM zmniejsza 

ryzyko powikłań i umożliwia 

dokończenie zaplanowanego i 

rozpoczętego już leczenia

background image

Etyka

17

Formularz

• Zagadnienie/pytanie: 
• Możliwości wyboru: W1, W2, 

W3, W4

• Według celu/efektu: W..., W..., 

W...

• Według zasad: W..., W..., W...
• Według opieki: W..., W..., W...
• Najlepszy wybór: W..., W..., 

W....

background image

Etyka

18

Zagadnienie/pytanie

background image

Etyka

19

Zagadnienie/pytanie

• Jak powinna postąpić osoba 

upoważniona/zobowiązana do 
podjęcia decyzji w tej 
sytuacji?

background image

Etyka

20

• Jakie są możliwości wyboru?

background image

Etyka

21

Możliwości wyboru

• W1 – odesłać pacjenta do innego 

szpitala

• W2 – przyjąć pacjenta do 

zwykłego oddziału 

• W3 – przenieść leczonego 

pacjenta do zwykłego oddziału i 
przyjąć nowego pacjenta do 
OIOM

• W4 – wysłać pacjenta z OIOM do 

innego szpitala i przyjąć nowego

background image

Etyka

22

W1 – odesłać

• Cel/wynik – Pacjent już 

leczony uniknie ryzyka.

• Zasady – Zobowiązanie wobec 

już leczonego pacjenta 
zostanie wypełnione. 

• Opieka (czynienie dobra) – 

Pacjent przebywający w OIOM 
wymaga opieki mniej 
intensywnej niż nowy.

background image

Etyka

23

W2 – zwykły oddział

• Cel/wynik – Nowy pacjent 

najprawdopodobniej umrze.

• Zasady – Zobowiązanie wobec 

nowego pacjenta zostanie 
częściowo wypełnione. 

• Opieka (czynienie dobra) – 

Nowy pacjent otrzyma gorszą 
opiekę niż potrzebuje.

background image

Etyka

24

W3 – przenieść i przyjąć

• Cel/wynik – Nowy pacjent ma 

duże szanse na wyleczenie, 
pacjent już leczony ponosi 
ryzyko.

• Zasady – Zobowiązanie wobec 

nowego pacjenta zostanie 
wypełnione, wobec już 
leczonego częściowo. 

• Opieka (czynienie dobra) – Obaj 

pacjenci otrzymają opiekę. 

background image

Etyka

25

W4 – wysłać leczonego i 
przyjąć nowego

• Cel/wynik – Nowy pacjent ma 

duże szanse na wyleczenie, 

pacjent już leczony ponosi ryzyko. 

• Zasady – Zobowiązanie wobec 

nowego pacjenta zostanie 

wypełnione, wobec już leczonego 

częściowo. 

• Opieka (czynienie dobra) – Nowy 

pacjent otrzyma pełną opiekę, 

opieka nad pacjentem już 

leczonym zostanie przerwana.

background image

Etyka

26

• Który z wyborów daje 

najwięcej korzyści?

background image

Etyka

27

W3 - przenieść i przyjąć

Cel/wynik – Suma spodziewanych 
wyników wyboru jest najlepsza lub nie 
gorsza niż przy W4. 

Zasady – Zobowiązanie wobec nowego 
pacjenta, który bardziej potrzebuje 
pomocy, zostanie wypełnione, a 
jednocześnie częściowo zostanie również 
wypełnione zobowiązanie wobec już 
leczonego. 

Opieka (czynienie dobra) – Obaj pacjenci 
otrzymają opiekę – zespół szpitala 
najpełniej zrealizuje oczekiwanie 
udzielenia opieki. 


Document Outline