Zewnętrzne źródła 

Zewnętrzne źródła 

finansowania zadań 

finansowania zadań 

J.S.T.

J.S.T.

Samorząd gminy, jako gospodarz 
określonego terytorium ponosi
odpowiedzialność za:



warunki życia mieszkańców, rozwój 

gospodarczy, zagospodarowanie 

przestrzeni, 



ochronę środowiska przyrodniczego 
i dziedzictwa kulturowego, czyli za 

organizację, funkcjonowanie i rozwój 

lokalnego środowiska życia swoich 

mieszkańców.

W trakcie wykonywania budżetu dochodzi 
do wydatkowania środków na bieżącą 
działalność i funkcjonowanie gminy oraz na 
inwestycje. 
Proces ten podlega zasadom podlega 
zasadom określonym w ustawie z dnia 
29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
Publicznych  (art. 6, Dz. U. 2004 nr 19, poz. 
177 z późn. zm.)

Wspomniana ustawa wprowadza pojęcie 
zamówienia publicznego rozumianego jako
zamówienie na wykonanie robót 
budowlanych, wykonanie usługi, jak również 
Realizację określonych dostaw opłacanych 
w całości lub części ze środków publicznych. 

Wprowadziła ona również zasady i tryb 
wydatkowania środków pochodzących z budżetów
j.s.t. na inwestycje oraz usługi świadczone na rzecz 
gminy przez podmioty zewnętrzne. 

Ustawa określa także jednolite zasady ubiegania się 
przez wykonawców (dostawców) zewnętrznych 
o pozyskanie zamówienia publicznego stwarzając 
tym samym możliwość zwiększenia efektywności 
wykorzystania środków publicznych.

Kredyty, pożyczki, obligacje 

gminne jako zewnętrzne źródła 

finansowania gminy

Kredyty i pożyczki są zaliczane do zwrotnych form 
zasilania finansowego, do których jednostka 
samorządu terytorialnego sięga w celu zapewnienia 
płynności gospodarki budżetowej. Ma to miejsce 
wówczas gdy tempo realizacji wydatków jest 
szybsze niż tempo gromadzenia dochodów w ciągu 
roku budżetowego, a także dla wskazania źródeł
sfinansowania deficytu budżetowego zwłaszcza gdy 
zaplanowane wydatki nie znajdują pokrycia 
w planowanych dochodach.

Jednostka samorządu terytorialnego może 
zaciągać kredyty i pożyczki oraz emitować
papiery wartościowe na:
- pokrycie występującego w ciągu roku 

przejściowego deficytu budżetu,

- finansowanie planowanego deficytu 

budżetu,

- spłatę wcześniej zaciągniętych zobowiązań 

z tytułu emisji papierów wartościowych

   oraz zaciągniętych pożyczek i kredytów.

Zaciąganie kredytów i pożyczek oraz emitowanych 
przez gminę papierów wartościowych podlega 
pewnym ograniczeniom. 
Zgodnie z Art. 170 Ustawy o finansach publicznych
ograniczeniu podlega kwota długu publicznego 
samorządu, która nie może przekroczyć 60%
dochodów tej jednostki na koniec roku
budżetowego. 
Również kwota spłat zadłużenia w danym roku nie 
może przekroczyć 15 % planowanych dochodów 
gminy.

Kredyty i pożyczki

Kredyty i pożyczki

Kredyty i pożyczki zaciągane przez j.s.t. są 
zewnętrznym źródłem jej finansowania różnią się 
jednak od siebie określonymi elementami 
konstrukcji i funkcjonowania. 
Umowa pożyczki uregulowana jest w Kodeksie 
cywilnym (Art. 720-724), a umowa kredytowa 
wustawie z 29 sierpnia 1997 Prawo bankowe (tekst. 
jedn. Dz. U. z 2002 r. nr 72, poz. 665 z późn. zm.).

Kredytów udzielają tylko banki zaś pożyczki mogą 
być udzielane zarówno przez banki jak i inne 
podmioty tj. Skarb Państwa, fundusze celowe, 
fundacje. 
Kredyty wykorzystywane są na określone cele 
i na określonych warunkach co uprawnia banki 
dokontroli wykorzystania kredytu zaś pożyczki mają 
bardziej uniwersalny charakter bowiem nie muszą 
być w niej określone szczegółowe cele i warunki 
wykorzystania pożyczonego kapitału.

Obligacje

Obligacje

Obligacje są papierami wartościowymi 
o charakterze wierzycielskim, 
w którym emitent zobowiązuje się 
w określonym czasie i na określonych 
warunkach do spełnienia określonego 
świadczenia.

Obligacje komunalne emitowane przez j.s.t. 
klasyfikuje się wg zróżnicowanych kryteriów 
nawiązujących głównie do warunków emisji. 
Środków pochodzących z emisji obligacji 
emitent nie może przeznaczyć na inne cele 
niż określone w warunkach tej emisji. 

Z chwilą wykupu obligacje podlegają umorzeniu co 
jest równoznaczne z wygaśnięciem wynikającego 
z nich zobowiązania. 
Przez obligacje komunalne można przyciągnąć do
systemu finansowego j.s.t. zewnętrzny kapitał 
inwestycyjny służący realizacji wielu kosztownych 
przedsięwzięć. 
Zaletą obligacji jest to, iż zgromadzone z ich 
sprzedaży środki pozwalają na wnikliwą kontrolę 
realizowanych dzięki nim inwestycji.

Z tej formy finansowania inwestycji 
samorządy terytorialne korzystają 
bardzo rzadko, ponieważ uważane są 
one jako nowa, skomplikowana forma 
pozyskiwania dodatkowych środków.