Pomiary 
ciśnienia 
tętnicze
go

T. Zdrojewski i wsp. KNTiD

 

 

Pomiar ciśnienia tętniczego 

historia (1)

1733 - Hales - pomiar ciśnienia u konia

  (metoda bezpośrednia)

1834 - Herrison 

- sfigmometr

1856 - Faivre - pomiar ciśnienia u człowieka

  w czasie amputacji kończyny

1869 - Marey 

- sfigmograf

 

 

Pomiar ciśnienia tętniczego 

rozwój myśli (2)

1880 - Basch      - pierwszy sfigmomanometr

        nadgarstkowy z pelotą

1896 - Riva-Rocci   - sfigmomanometr mankietowy

       (palpacyjny pomiar
       ciśnienia tętniczego)

1905 - Korotkow     - kryteria osłuchowe pomiaru

        ciśnienia skurczowego
        i rozkurczowego

 

 

fazy tonów Korotkowa

I    - pojawienie się, głośne

II   - ściszenie, miękkie

III  - wzmocnienie, ostre

IV  - ściszenie

V    - zaniknięcie

I

II

III

IV

V

RR
skurczowe

RR
rozkurczowe

140

100

120

80

60

 

 

•Średni błąd 
pomiaru dla DBP 1,9 
mmHg

Przykład aparatu zatwierdzonego 

przez BHS i AAMI: OMRON M5I

•Walidacja według protokołu AAMI do pomiarów 
domowych jak i użytku klinicznego

•Średni błąd 
pomiaru dla SBP 0,5 
mmHg

 

 

Wskazówki dotyczące pomiaru.

•30 minut przed 
pomiarem badany nie 
powinien pić mocnej 
herbaty,
kawy,
ani palić papierosów,

•Bezpośrednio przed pomiarem pacjent powinien 
przez co najmniej 5 minut odpocząć w 
wygodnej pozycji
i odprężyć się,

 

 

•Pomiar należy wykonać
w wygodnej siedzącej
pozycji,

•Podczas pomiaru ręka 

powinna być stabilnie 

oparta na stole,

Wskazówki dotyczące pomiaru.

 

 

Wskazówki dotyczące pomiaru.

•Ramię powinno 
zostać całkowicie 
uwolnione od 
krępującej
go odzieży,

 

 

Wskazówki dotyczące pomiaru.

•Ramię powinno 
zostać całkowicie 
uwolnione od 
krępującej
go odzieży,

 

 

Wskazówki dotyczące pomiaru.

•Należy zwrócić 

szczególną uwagę na 

prawidłowość założenia mankietu,

•Podczas pomiaru pacjent nie powinien się 
poruszać
 i rozmawiać,

 

 

•Obwinąć mankietem prawe ramię tak aby zielony 

pasek wskazujący na środek pęcherza powietrza 

powietrza znajdował się co najmniej 2 cm powyżej 

dołu łokciowego,

PRAWE RAMIĘ

Założenie mankietu

 

 

•Mankiet należy tak 

naciągnąć aby jego 

krawędzie górna i 

dolna równomiernie 

obejmowały ramię,

•Zielone oznaczenie

 

na mankiecie musi 

znajdować się  nad 

tętnicą ramieniową 

(po wewnętrznej 

stronie ramienia), a 

rurka przepływu 

powietrza powinna 

znajdować się „pod 

łokciem”,

PRAWE RAMIĘ

Założenie mankietu

 

 

Duży               -  obwód ramienia >=32 cm

Rozmiary mankietów

MANKIET:

Mały                - obwód ramienia <=22 cm

Standardowy -  obwód ramienia 22,5-31,5 cm

 

 

1 3 9

25

57

79

130

173

245

278

330

295

379

298

228

132

117

75 68

30 22

8

24

4 7 1 1 1 1 2 1

0

50

100

150

200

250

300

350

400

18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 48 49

n

cm

Obwód prawego ramienia u dorosłych 

Polaków (%)

2002

 

 

Obwód prawego ramienia u dorosłych 

Polaków (%)

%

2002

 

 

Pomiary ciśnienia/ Obwód ramienia

Użycie standardowego 
mankietu u osoby 
z obwodem 
ramienia > 32 cm
„zawyża” wynik

 

 

Pomiary ciśnienia

Trzy pomiary podczas jednej wizyty:
SBP mmHg

139,17

134,68

134,75

132

133

134

135

136

137

138

139

140

pomiar I

pomiar II

pomiar III

SOPKARD 2001-2002

 

 

85,2

83,5

83,6

82,5

83

83,5

84

84,5

85

85,5

pomiar I

pomiar II

pomiar III

Trzy pomiary podczas jednej wizyty:
DBP mmHg

Pomiary ciśnienia

SOPKARD 2001-2002

 

 

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego

1. Aparat do mierzenia ciśnienia

•Uszkodzony aparat

•Brak potwierdzenia dokładności 
pomiaru
(co 2 lata) 

 

 

2. Mankiet

•przepuszczający powietrze -  
•zbyt silnie zawiązany -    RR rozkurczowe
•za wąski -     ,za szeroki -    RR rozkurczowe

•Mankiet musi być na wysokości serca !

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego

 

 

3. Ramię pacjenta

•nie podparte -     RR rozkurczowe
•uniesione (za wysoko) - 
•opuszczone (za nisko) - 
•pozostawione ubranie -
•ucisk powyżej mankietu -     RR rozkurczowe
•porażenie ramienia -  

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego

 

 

Wpływ położenia ramienia z mankietem na wynik 
pomiaru ciśnienia tętniczego

RR

zwisające

poziomo

podparte

poziomo

nie podparte

uniesione

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego

 

 

4. Badający

• osłabiony słuch - ? 
• błąd paralaksy - oczy wyżej -

 - oczy niżej –

• niedostateczne napompowanie mankietu
   (przerwa - faza III     I) -    RR rozkurczowe
• błąd przyzwyczajenia (preferowanie
   zaokrąglonych cyfr 5, 10) -  

      

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego

 

 

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego

142 mmHg

138 mmHg

140 
mmHg

(preferowanie  zaokrąglonych cyfr 5, 
10)

6-15% wyników pomiary aparatem 
rtęciowym

!

3% wyników – pomiary aparatem 
automatycznym

 

 

4. Badający

• zimne ręce, stetoskop - 
•silny ucisk membraną -     RR rozkurczowe

• nie poinformowanie pacjenta o przebiegu
   badania -

  

• błąd oczekiwania     wyniku 

- wykrywanie nadciśnienia -
- sprawdzanie efektu leczenia -

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego

 

 

5. Okoliczności badania

• nerwowa atmosfera – 
• brak wypoczynku, hałas – 
• zimno -      , ciepło -   
• papierosy, kawa, alkohol – 
• niedawny posiłek – 
• potrzeby fizjologiczne - 

Błędy w pomiarze ciśnienia tętniczego