Wybrane właściwości biologiczne 

grzybów chorobotwórczych

•Grzyby (Mycota,Fungi)
•plechowce (Thallophyta)
•plecha (thallus) to grzybnia (mycelium) 
zbudowane ze strzępek (hyphae), 
pseudostrzepek (pseudohyphae) lub 
leżących luźno komórek wegetatywnych

Ściany komórkowe grzybów zawierają:

• cukry:błonnik lub chitynę (polimer N-
acetylo-D-glukozaminy) oraz mannan 
(polimer mannozy), glukan (polimer 
glukozy) 

•białka i lipidy

 

 

C.d

Błona cytoplazmatyczna (plasmolemma)

-białka (40%)-lipidy (40%), -heksozy (4%),-RNA 
(5%)

-DNA (0,8%),-sterole

Jądro komórkowe- kuliste, cylindryczne, 
oddzielone od cytoplazmy dwiema porowatymi 
błonami 

•żródło węgla -węglowosany, azotu i siarki-
białka 

•optymalne temp. dla wzrostu (od+10 do+48)
•tlenowce lub względne beztlenowce
•Jednym z determinantów patogenności jest 
zdolność przylegania (adherencji)do komórek 
nabłonka żywiciela gatunek C. albicans lub C. 
tropicalis -najwyższy, najniższy -C. parapsilosis 

 

 

Najczęstszy patogen- grzyby z rodzaju 
Candida 

w dwóch postaciach:pseudostrzępki 
(cechuje większa zjadliwość-łatwość 
penetracji tkanek) i blastospor (intensywne 
przyleganie do komórek nabłona niż 
pseudostrzępki) 

Tworzą również chlamydospory „germ 
tubes”,tj. krótkich wypustek („kiełków”) 
odchodzących od komórki wegetatywnej 
grzyba

właściwości enzymatycze-

enzymy hydrolityczne (rozkładaja 
wielocukry, białka (peptydazy), lipidy 
(lipazy, fosfolipazy), 

rola w powstawaniu biofilmu

 

 

Etiologia grzybic powierzchniowych

Grzybica skóry , paznokci i włosów 
wywołują głównie dermatofity oraz grzyby 
drożdżopodobne z rodzaju Candida

dermatofity- zdolność asymilacji keratyny

• Trichophyton (20 gatunków) -atakuje 
skórę, paznokcie i włosy

•  Epidermophyton (1),paznokcie, 
naskórek

•Microsporum (14)- włosy i naskórek
•Grzyby pleśniowe - Aspergillus, 
Scopulariopsis

•kryteria ekologiczne-antropofilne z 
człowieka na człowieka, zoofilne u 
zwierzat mogą być przekazywane na ludzi, 
geofilne żyją w ziemi występują  u zwierząt 
i ludzi.

 

 

Klinika grzybic powierzchniowych

wywiad chorobowy:

•objawy podmiotowe:świąd, pieczenie, 
bolesność 

•objawy przedmiotowe:plamy zapalne i 
niezapalne, wykwity plamiste rumieniowe, 
wykwity grutkowe, wykwity plamiste 
rumieniowo-złuszczajace i złuszczajace, 
pęcherzyki, guzki, nacieki z ropną wydzielina 
lub bez wydzieliny, maceracja

•badania laboratoryjne (mikroskopowe 
preparaty bezpośrednie 20%KOH, posiew, 
badania biochemiczne)

 

 

C.d.

Grzybice wywołane przez dermatofity

•grzybica stóp (tinea pedum)-odmiana 
międzypalcowa, potnicowa, złuszczajaca.

•grzybica dłoni (tinea manuum)
•grzybica deratofitowa paznokci (tinea 
deratophytica unguium)

•grzybica pachwin (tinea inquinalis)
•grzybica skóry gładkiej (tinea cutis glabrae)
•grzybica owłosionej skóry głowy (tinea capitis)
•grzybica brody (tinea barbae)

 

 

Grzybice wywołane przez  grzyby 

drożdżopodobne

•ostra kandydoza rzekomobłoniasta (pleśniawki)
•ostre protezowe zapalenie jamy ustnej 
•zapalenie kącików ust (zajady)
•ostra kandydoza zanikowa (najczęściej zapalenie 
języka-Candida glosstis)

•kandydoza jamy ustnej u chorych zakazonych HIV
•zapalenie sromu i pochwy
•zapalenie żołędzi
•kandydoza pieluszkowa 
•kandydoza wałów i płytek paznokciowych 
•łupież pstry- (Pityriasis versicolor) -Malassezia 
furfur

 

 

Grzybice układowe

inwazyjne grzybice należą do typowych zakażeń 
oporunistycznych. Wywołane przez grzyby drożdżowe i 
pleśnie.

Czynniki ryzyka- noworodki urodzone w zamartwicy,

chorzy na cukrzycę, pacjenci zakażeni HIV, leczeni 
kortykosterydami lub cytostatykami, po przeszczepie 
szpiku.

Kandydoza

Ogniskowa kandydoza jamy ustnej, zakażenie 
przewodu pokarmowego-każdy odcinek -wysiew 
naczyniowy (fungemia)-Candida albicans , C. glabrata ,

zakażenie rozsiane-każdy narząd i tkanka-zapalenie 
wsierdzia, O.U.N, płuca, gałka oczna, kości, stawy, 
zapalenie otrzewnej układ moczowy (candyduria)

 

 

Aspergiloza

•zainhalowane do dróg oddechowych 
zarodniki A. fumigatus, A. flavus, A. nidulans 
po przełamaniu miejscowych barier 
ochronnych gromadzą się w pęcherzykach 
płucnych. 

•forma pasożytnicza -strzępka
•u pacjentów ze sprawnym układem 
odpornościowym -alergen - ogniskowe 
zakażenia w płucach lub zatokach

•w neurtopeni- ogólnoustrojowy rozsiew 
pleśni z zajęciem wielu narządów (pacjenci po 
przeszczepie szpiku-głęboka neutropenia, 
przewlekła terapia glikokortykosterydami)