Znaczenie rozwoju 

Znaczenie rozwoju 

poznawczego dla rozwoju 

poznawczego dla rozwoju 

emocjonalnego 

emocjonalnego 

i społecznego

i społecznego

Emocjonalny

Emocjonalny

Rozwó

j

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Niestałość 
emocjonalna



7-8 rok życia rozwija 
się zachowanie 
stałości uczuć i 
wartości w 
odniesieniu do siebie i 
innych

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Dziecięca 
spontaniczność – 
wszystkie dziecięce 
przeżycia znajdowały 
swój wyraz w 
zewnętrznym 
zachowaniu



Dziecko zaczyna 
obejmować refleksją 
swoje przeżycia, 
analizuje je, następnie 
podejmuje określone 
zachowanie

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Niska tolerancja na 
stres, nieumiejętność 
oczekiwania na 
nagrodę



Wzrost odporności i 
zdolności do 
znoszenia dłuższych 
napięć, co powiązane 
jest z rosnącą 
umiejętnością 
odraczania 
gratyfikacji

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Słaba kontrola emocji



Zdobywanie wiedzy o 
tym, jak zachowywać 
się adekwatnie do 
sytuacji i jak wyrazić 
swoje uczucia w 
sposób akceptowany 
społecznie

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Świadomość prostych 
uczuć i metod ich 
ekspresji



Coraz większa 
świadomość stanów 
emocjonalnych i ich 
wpływu na 
zachowanie

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Lęki związane z 
zapewnieniem ciału 
bezpieczeństwa



Lęki związane ze 
szkołą i rodziną

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Złość i agresja 
wyrażana fizycznie



Złość i agresja 
wyrażana częściej 
słownie lub w sposób 
ukryty niż fizycznie

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Przyjemność płynąca 
ze słuchania 
dowcipów



Rozumienie 
dowcipów, 
dwuznaczności, 
sprzeczności, puent

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Fizyczne wyrażanie 
miłości (pocałunki, 
uściski)



Nowe sposoby 
wyrażania miłości 
(dzielenie się, 
rozmawianie)

Społeczny

Społeczny

Rozwó

j

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Największym 
autorytetem są 
rodzice



Rośnie autorytet 
nauczycieli i osób 
spoza rodziny

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Egocentryzm



Umiejętność 
ujmowania cech 
rzeczywistości z 
różnych punktów 
widzenia, akceptacja 
faktu, że ludzie mogą 
mieć różne zdania na 
ten sam temat, 
zdolność do dyskusji i 
współpracy nad 
wspólnym zadaniem

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Zabawa i działalność 
równoległa 
(indywidualna)



Praca zespołowa, 
umiejętność 
współdziałania

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Dzieci nabierają 
umiejętności przez 
naśladowanie 
dorosłych



Dzieci uczą się 
nowych umiejętności 
od rówieśników

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Wzorowanie się na 
rodzicach, 
przejmowanie ich 
poglądów



Podatność na wpływy 
rówieśników

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Niska świadomość 
sytuacji społecznej



Liczne kontakty 
prowadza do lepszego 
zrozumienia sytuacji 
społecznych, 
poszerzenia wiedzy o 
sobie i innych 
ludziach

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



Lubienie kogoś jest 
zmienne, dopóki jest 
spontaniczne i 
związane z 
określonymi 
sytuacjami 
(materialistyczne 
przyjaźnie)



Lubienie kogoś staje 
się stałe i 
niezawodne, gdy 
dołączy się do niego 
poczucie 
zobowiązania 
(przyjaźnie oparte na 
zaufaniu)

STADIA PRZYJAŹNI

STADIA PRZYJAŹNI

za: Robertem Selmanem



Stadium towarzyszy zabaw 

dziecinnych



Stadium jednokierunkowej pomocy



Stadium uczciwej współpracy



Stadium związków intymnych i 

obopólnych

Zmiany w opisach siebie 

Zmiany w opisach siebie 

i innych

i innych

Wiek przedszkolny

Wiek młodszy szkolny



W opisie zwraca uwagę 
głównie na cechy 
zewnętrzne osoby 
opisywanej



Portret psychiczny 
opisywanej osoby jest 
bardzo prosty (dobry, 
zły)



Ma świadomość myśli 
innych, ale nie wie, że 
oni wiedzą, co ono myśli



W opisie cechy wyglądu 
zewnętrznego wynikają 
niejako z cech charakteru 
opisywanej osoby



Osoba opisywana ma 
bogaty portret 
psychologiczny



Ma świadomość, że ktoś 
może myśleć o tym, o 
czym ono myśli - „wiem, 
że ktoś wie, że ja wiem”

BIBLIOGRAFIA:

BIBLIOGRAFIA:



Bee H. (2004). Psychologia rozwoju człowieka. 
Poznań: Zyska i S-ka,



Brzezińska A. (red.). (2005). Psychologiczne portrety 
człowieka. Praktyczna psychologia rozwojowa. 
Gdańsk: GWP,



Turner J. S., Helms D. B. (1999). Rozwój człowieka. 
Warszawa: WSiP,



Harwas-Napierała B., Trempała J. (red.) (2000). 
Psychologia rozwoju człowieka, t.2. Warszawa: 
Wydawnictwo Naukowe PWN.