Biologia 
komórki

Zakład Biologii 

Roślin

Dr Anna Wilczek

Ćwiczenia 3.

Budowa jądra komórkowego 

komórek roślinnych

jąderk
o

Otoczk
a 
jądrow
a

chromaty
na

jąderk
o

Otoczk
a 
jądrow
a

chromaty
na

Komórki zwierzęce 
w technice 
mikroskopii 
fluorescencyjnej

jądro

Skład chemiczny jądra

•DNA (20%)
•Białka (70%): histonowe 

i niehistonowe

•RNA (5%)

Składniki jądra:

•Otoczka jądrowa
•Nukleoplazma:

– Jąderko
– Matriks
– Kariolimfa
– Chromatyna

Otoczka jądrowa z porem

Chromaty

na

Por

Lamina 

jądrowa

Budowa kompleksu 

porowego

jąderk
o

Otoczk
a 
jądrow
a

chromaty
na

Budowa jąderka

• Centra fibrylarne (rDNA)
• Gęsty składnik fibrylarny (produkcja i 

wstępna akumulacja pre-RNA)

• Składnik granularny (dojrzewanie i 

magazynowanie pre-RNA)

• Matriks jąderkowa
• Wakuole jąderkowe
• Chromatyna przyjąderkowa

Matriks jądrowa

•Resztkowa otoczka jądrowa 

(lamina) wraz z porami 
otoczki

•Resztkowe jąderko
•Matriks wewnętrzna włóknisto 

- ziarnista

Chromaty

na

Solenoid

Organizacja chromatyny

•Euchromatyna: 

– luźna, 
– zwarta (heterochromatyna 

fakultatywna)

•Heterochromatyna 

(heterochromatyna 
konstytutywna)
Brak acetylacji histonów / Prążki C

Budowa chromosomu 

metafazowego

Telomer

Centromer 
/ 
Przewężenie 
pierwotne

Konfiguracja 

Rabla

Telomery

Centromer

y

Chromosomy 

NOR

Chromosomy NOR

RNA

• Pre-rRNA -> 33-38S, 16-18S, 26S  rRNA 

(jąderko)

• hnRNA -> mRNA (jądro)
Małocząsteczkowe
• 4S tRNA (jądro)
• 5S rRNA (jądro)
• snRNA (jądro)

Białka w jądrze 

komórkowym:

•Histonowe: 

– H1 (pojedynczy), 
– H2A, H2B, H3, H4.

•Acetylacja – aktywność transkrypcyjna
•Fosforylacja – upakowanie
•Metylacja pod koniec fazy S i w G2 – 

oddziaływanie z DNA (nieodwracalne)

•Białka niehistonowe:

– Enzymy: polimerazy DNA, RNA, 

helikazy, prymazy, ligazy itd.

– Białka regulatorowe i 

strukturalne

– Białka HMG (jakie funkcje?)
– Białka laminy jądrowej

Białka w jądrze 

komórkowym:

Epiderma liścia spichrzowego 

cebuli barwiona karminem

jądro

jąderko

Epiderma liścia spichrzowego 

cebuli (safranina)

Epiderma liścia spichrzowego  cebuli 

(nigrozyna)