Śmiertelność Szacuje się, że nadciśnienie tętnicze jest przyczyną 6% wszystkich zgonów w dorosłej populacji na świecie; W Polsce rzeczywisty współczynnik zgonów z powodu chorób układu krążenia wynosił w 2001 roku ogółem 449.8 (czyli 449.8 na każde 100 tys. mieszkańców), a z powodu samej choroby nadciśnieniowej: 11.4 (z tego 9.7 wśród mężczyzn i 13.0 wśród kobiet). Oznacza to, że w całym kraju z powodu chorób układu krążenia zmarło 173 809 osób (liczba równa populacji Olsztyna), a choroby układu krążenia były odpowiedzialne za 47,9% zgonów mężczyzn i 53,5% zgonów kobiet; Chociaż z powodu chorób układu krążenia, w tym nadciśnienia tętniczego, częściej umierają kobiety (wynika to ze starszej struktury ich wieku), statystycznie są one nawet o 50% większym zagrożeniem dla mężczyzn; Na nadciśnienie tętnicze częściej umierają mieszkańcy wsi niż miast. Tylko choroba niedokrwienna serca, w tym zawał serca, jest większym zagrożeniem życia mieszkańców dużych aglomeracji

DIAGNOSTYKA I PROFILAKTYKA

NADCIŚNIENIA

EPIDEMIOLOGIA –Śmiertelność

Szacuje się, że nadciśnienie tętnicze

jest przyczyną 6% wszystkich zgonów

w dorosłej populacji na świecie;

W Polsce rzeczywisty współczynnik

zgonów z powodu chorób układu

krążenia wynosił w 2005 roku ogółem

449.8 (czyli 449.8 na każde 100 tys.

mieszkańców), a z powodu samej

choroby nadciśnieniowej:

11.4% (z tego 9.7 wśród mężczyzn i

13.0 wśród kobiet).



Oznacza to, że w całym kraju

z powodu chorób układu

krążenia zmarło 173 809 osób

(liczba równa populacji

Olsztyna), a choroby układu

krążenia były odpowiedzialne

za 47,9% zgonów mężczyzn i

53,5% zgonów kobiet;



NADCIŚNIENIE



UMIERALNOŚĆ



NA ŚWIECIE 7.2 MILIONA DZIENNIE ZAWAŁ

5.5 MIL. UDAR

NA 100 TYS MIESZKAŃCÓW



WŁOCHY, GRECJA, HISZPANIA- 0-261



SKANDYNAWIA - 261-

349



W.BRYTANIA, FINLANDIA, NIEMCY – 349-

542



POLSKA , CHECHY , BUŁGARIA, RUMUNIA -342-1894

WG EUROPEAN HEART JOURNAL 2007R



NADCIŚNIENIE W CORAZ MŁODSZYM WIEKU



POLSKA



8 mil. CHORYCH 9 mil. ZAGOŻONYCH



NADCIŚNIENIE UTRWALONE MUSI BYĆ LECZONE

FARMAKOLOGICZNIE DO KOŃCA ŻYCIA.



Chociaż z powodu chorób układu

krążenia, w tym nadciśnienia

tętniczego, częściej umierają kobiety

(wynika to ze starszej struktury ich

wieku), statystycznie są one nawet o

50% większym zagrożeniem dla

mężczyzn;



Na nadciśnienie tętnicze częściej

umierają mieszkańcy wsi niż miast.

Tylko choroba niedokrwienna serca, w

tym zawał serca, jest większym

zagrożeniem życia

mieszkańców dużych aglomeracji



Według obowiązującej klasyfikacji na

nadciśnienie tętnicze cierpi prawie 8,5

miliona, czyli blisko 1/3 dorosłych Polaków;

30% osób, u których obserwuje się tzw.

ciśnienie wysokie prawidłowe, znajduje się w

grupie ryzyka;



W latach 80-tych, zgodnie z obowiązującymi

wówczas normami diagnostycznymi (160

i/albo 95 mmHg), na nadciśnienie tętnicze

cierpiał co piąty dorosły Polak;



W końcu lat 90-tych średnia wartość ciśnienia

tętniczego w Polsce wynosiła 143/90mmHg u

mężczyzn i 142/85 mmHg wśród kobiet



NADCIŚNIENIE TĘTNICZE - HYPERTENSIO

ARTERIALIS



Jest to choroba układu krążenia polegająca

na stałym lub okresowym podwyższeniu

ciśnienia tętniczego krwi powyżej wartości

prawidłowych tj.: 140 / 90 mmHg.



Nadciśnienie tętnicze najczęściej ujawnia

się między 30 a 50 rokiem życia, a obraz

kliniczny jest stosunkowo mało typowy.

Przez wiele lat odznacza się zazwyczaj

bezobjawowym przebiegiem i nie powoduje

uchwytnych dolegliwości. Najczęściej

rozpoznawane jest podczas przypadkowego

pomiaru ciśnienia tętniczego.



Pierwszymi objawami nadciśnienia

tętniczego mogą być:



złe samopoczucie,



osłabienie,



bóle głowy (zwłaszcza w jej tylnej

części)



oraz krwawienia z nosa.



W miarę upływu lat dochodzi do

uszkodzenia różnych narządów co

prowadzi do powikłań

nadciśnienia .

NADCIŚNIENIOWE POWIKŁANIA

NARZĄDOWE



zawał mięśnia sercowego



udar mózgu



uszkodzenie siatkówki oka



upośledzenie funkcji nerek - rozwój

niewydolności



przyspieszenie rozwoju zmian

miażdżycowych w naczyniach,

zwłaszcza w tętnicach wieńcowych,

szyjnych, nerkowych, oraz w obrębie

tętnic kończyn dolnych.



ostre rozwarstwienie aorty



Obniżona wydolność fizyczna



Ryzyko

Ryzyko zgonu wzrasta systematycznie już

od najmniejszych wartości ciśnienia

skurczowego, np.: wzrost od 110 mm Hg

do 120-129 mm Hg powoduje zwiększenie

ryzyka zgonu o 18 % , a zgonu z powodu

chorób układu krążenia o 36%;



wzrost ciśnienia skurczowego ze 120 do

165 mmHg powoduje zwiększenia ryzyka

zgonu o 94%, a do 195 mmHg - o 186%;



Wzrost ciśnienia rozkurczowego z wartości

powyżej 80 mmHg do 90-109 mmHg powoduje

zwiększenie liczby zgonów z powodu udaru mózgu

o 46%, a o 59% z powodu niedokrwiennej choroby

serca;



Nadciśnienie jest odpowiedzialne

za 39% przypadków niewydolności

serca w męskiej populacji, a w

żeńskiej populacji za 59%;



U chorych na nadciśnienie zawał

jest trzy do pięciu razy częstszy

niż u innych,



wylewy krwi do mózgu - cztery

razy częstsze, przeciążenie serca -

pięć razy częstsze. Rośnie ryzyko

uszkodzenia nerek i ślepoty;



Obniżenie w populacji średniej wartości

ciśnienia rozkurczowego już o 5 mmHg

może przyczynić się do;



zmniejszenia liczby udarów mózgu o 34%,



choroby wieńcowej - o 21%;



obniżenie o 10 mmHg zmniejsza to

prawdopodobieństwo odpowiednio o 56%

i 37%.



Obniżenie wartości ciśnienia skurczowego

o 5 mmHg może zmniejszyć umieralność z

powodu choroby wieńcowej o 9%, udaru

mózgu o 14%, a umieralność ogólną - o



Przyczyny

Według szacunków Światowej Organizacji

Zdrowia największy odsetek ubytku zdrowia

polskiej populacji wynika z palenia tytoniu

(16%), nadmiernego spożycia alkoholu (9,2%)

oraz otyłości, które są jednymi z głównych

czynników ryzyka wystąpienia nadciśnienia

tętniczego, a także z samego nadciśnienia

(10,4%);

Ponad 30% Polaków nie zna wartości swojego

ciśnienia tętniczego;

Według przeprowadzonych w roku 2005 badań

podwyższony poziom cholesterolu stwierdzono

u 60 do nawet 87% dorosłych Polaków;



15,7 miliona Polaków ma nadwagę lub

jest otyłych;

1,7 miliona Polaków choruje na cukrzycę;

10 milionów Polaków regularnie pali

papierosy;

1/3 chorych w ogóle nie zdaje sobie

sprawy ze swojego schorzenia;

10% osób, u których zdiagnozowano

nadciśnienie tętnicze, w ogóle nie

podejmuje leczenia



Leczenie - preparaty złożone

W celu optymalizacji leczenia nadciśnienia

tętniczego na rynku pojawiły się tzw.

preparaty złożone, w których składzie

znajdują się substancje czynne o działaniu

hipotensyjnym.



Wśród korzyści wynikających z ich

stosowania wymienia się wyższą

skuteczność preparatu wpływającego

jednocześnie na dwa odmienne mechanizmy

odpowiedzialne za regulację ciśnienia

tętniczego,



zwiększenie tolerancji leku przez

pacjenta, małe dawki obydwu

leków, pozytywny wpływ na

regresję powikłań narządowych

nadciśnienia (np. przerost mięśnia

sercowego) oraz korzystny efekt

metaboliczny - można je stosować

u chorych na nadciśnienie tętnicze

współistniejące z zaburzonym

profilem lipidowym lub cukrzycą.



Bardzo ważne jest również

maksymalne ograniczenie

objawów ubocznych leczenia, a

także polepszenie współpracy

między lekarzem a pacjentem

(tzw. compliance) i wynikający

z niego fakt zwiększenia

odsetka chorych

kontynuujących leczenie,



Leczenie

U progu XXI wieku nadciśnienie

tętnicze było najczęstszym powodem

wizyt w poradniach ambulatoryjnych, a

częstotliwość hospitalizacji z tego

powodu systematycznie rośnie (w

końcu lat 90-tych z powodu chorób

układu krążenia, w tym nadciśnienia

tętniczego, hospitalizowano niemal 25

mężczyzn i 24 kobiety na każdy 1000

mieszkańców);



stale wzrasta również liczba świadczeń

wysokospecjalistycznych w ramach

szybkiej interwencji kardiologicznej;



Leczenie hipotensyjne (tj. nakierowane na

trwałe obniżenie ciśnienia) jest skuteczne

zaledwie w 12% przypadków; Tymczasem

efektywna terapia nadciśnienia tętniczego

zmniejsza ryzyko wystąpienia jego

powikłań nawet o 40%;

Jednym z priorytetów krajowej polityki

zdrowotnej na najbliższe lata jest redukcja

kosztów leczenia nadciśnienia tętniczego

poprzez osiągnięcie tego samego,

pożądanego efektu hipotensyjnego przy

podaniu mniejszej liczby preparatów i

niższych ich dawek

Na ogół nieuwzględnianą przyczyną

podwyższonego ciśnienia jest

uboczne działanie leków

zawierających substancję

fenylpropanolaminę (= DL-

norefedrynę). Jest ona składnikiem

licznych osiągalnych bez recepty

leków hamujących apetyt i

stosowanych także przeciw

katarowi. Szczególnie zagrożone są

osoby, które zażywają te leki łącznie

z kofeiną lub z zawierającymi

kofeinę środkami orzeźwiającymi.



Jak obniżyć ciśnienie krwi



Dolne ciśnienie krwi (ciśnienie

rozkurczowe)



może wzrosnąć u zdrowych osób



105 mmHG i wyżej. U 95 na 100

osób nie wiadomo dlaczego

ciśnienie krwi jest podwyższone.

Specjaliści mówią w tym

przypadku o samoistnym bądź

pierwotnym nadciśnieniu.



Lekarze uznający wzajemne

oddziaływanie procesów

somatycznych wiedzą, że ciśnienie

krwi może wzrosnąć także

wówczas, kiedy ludzie nie potrafią

zachować równowagi pomiędzy

napięciem a odprężeniem Inną

prawdopodobną możliwością

patogenetyczną jest nadczynność

rdzenia nadnerczy



Leczenie nadciśnienia tętniczego

można podzielić na farmakologiczne i

niefarmakologiczne



Leczenie niefarmakologiczne



redukcja nadwagi - dotychczasowe

badania dowodzą że u chorych z

nadciśnieniem i 10% nadwagą

obniżenie masy ciała o 5 kg

powoduje umiarkowany efekt

hipotensyjny (obniżenie ciśnienia)

oraz korzystnie wpływa na czynniki

ryzyka. m.in.insulinooporność,

cukrzyca, hiperlipidemia i przerost

lewej komory serca)



zaprzestanie palenia tytoniu



ograniczenie spożycia alkoholu



zwiększenie aktywności fizycznej -

regularne ćwiczenia fizyczne o

umiarkowanym natężeniu najlepiej

szybki spacer lub pływanie 3-4 razy w

tygodniu przez 30-45 min.



zaleca się zmniejszenie spożycia soli

kuchennej do mniej niż 100 mmol /

dzień co odpowiada 6 g. NaCl.



zmiana diety, a zwłaszcza

wprowadzenie ryb, warzyw i owoców,

Leczenie farmakologiczne:



ACE - inhibitory



Antagoniści wapnia



Beta - blokery i Alfa- Blokery



Leki moczopędne

Diagnostyka , którą należy wykonywać u

pacjentów z nadciśnieniem tętniczym:

Pomiar ciśnienia tętniczego - 2-3 razy w

tygodni. Pomiary najlepiej wykonywać

rano, w południe, wieczorem. Dobrym

zwyczajem jest zapisywanie wyników

pomiaru do zeszytu co pomoże lekarzowi

w ustaleniu odpowiedniego leczenia.

Okresowo należy wykonać badanie dna

oka - nadciśnienie tętnicze powoduje

zmiany w siatkówce



Okresowo należy oznaczyć we krwi

stężenie potasu, sodu, kreatyniny.



Badanie ogólne (obecność

mikroalbuminurii) i posiew moczu



U wszystkich chorych zaleca się

wykonanie badania EKG



Kontrola poziomu

cholesterolu całkowitego i frakcji: L

DL, HDL, oraz

trójglicerydów

Document Outline