Szesnastkowy system 

liczbowy 

Szesnastkowy system 

liczbowy 

Szesnastkowy system 

liczbowy (czasem 
nazywany heksadecymalnym, 
skrót hex) – pozycyjny system 
liczbowy, w którym podstawą jest 
liczba 16. Skrót hex pochodzi od 
angielskiej nazwy hexadecimal. Do 
zapisu liczb w tym systemie 
potrzebne jest szesnaście cyfr. 

Szesnastkowy system 

liczbowy 

W najpowszechniejszym standardzie 

poza cyframi dziesiętnymi od 0 do 9 używa się pierwszych 

sześciu liter alfabetu łacińskiego: A, B, C,D, E, F (dużych lub 

małych). Cyfry 0-9 mają te same wartości co w systemie 

dzięsiętnym, natomiast litery odpowiadają następującym 

wartościom: A = 10, B = 11, C = 12, D = 13, E = 14 oraz F 

= 15. 

Jak w każdym pozycyjnym systemie liczbowym, liczby zapisuje 

się tu jako ciągi znaków, z których każdy jest mnożnikiem 

kolejnej potęgi liczby stanowiącej podstawę systemu. Np. 

liczba zapisana w dziesiętnym systemie liczbowym 

jako 1000, w systemie szesnastkowym przybiera 

postać 3E8, gdyż:

–  

Elektronika

Wiele parametrów układów 

elektronicznych np. kategorie 

urządzeń PCI podaje się w systemie 

szesnastkowym.

Przykładowo - Klasa: 08h, Podklasa: 02h, 

Interfejs: 00h to układ odmierzający 

czas "8254" podobny do Intel 8253.

Adresy sprzętowe MAC, urządzeń 

sieciowych przyznawane i podawane są 

w formacie szesnastkowym.

Informatyka

Szesnastkowy system liczbowy stosuje 

się w informatyce, w przypadku 
programowania niskopoziomowego, 
sterowania hardwarem, wyboru 
adresów itp.

Informatyka

System heksadecymalny stosuje się w rejestrze systemu Windows.

Programowanie

Z racji budowy komputerów, w której np. adresy są potęgą liczby 2 oraz dzielą się przez 8 

i 16, często stosowany jest system heksadecymalny.

Wartość pojedynczego bajta można opisać używając tylko dwóch cyfr szesnastkowych i 

odwrotnie - dowolne dwie cyfry szesnastkowe można zapisać jako bajt. W ten sposób 

kolejne bajty można łatwo przedstawić w postaci ciągu cyfr szesnastkowych. 

Jednocześnie zapis 4 

bitów

 można prosto przełożyć na jedną cyfrę szesnastkową, 

podczas gdy np. pozycyjny system dziesiątkowy nie ma własności stałej liczby bitów 

na cyfrę.

System szesnastkowy sprawdza się szczególnie przy zapisie dużych liczb takich jak 

adresy pamięci, zakresy parametrów itp.

Konwencja matematyczna nie jest używana w informatyce. W różnych 

językach 

programowania

 zapis liczb szesnastkowych wygląda rozmaicie:

•

C

, 

C++

, C#, Java - stosuje się prefiks 0x (zero oraz x) np. 0x102f, a w ciągach 

tekstowych \x, np. "\x2f"

•

W Javie można też stosować szesnastkowe liczby zmiennoprzecinkowe, oraz używać 

litery p jako wykładnika binarnego, analogicznie jak litera e używana jest w roli 

wykładnika dziesiętnego, np.

•

 

•

Pascal - stosuje się prefiks $, np. $102f

•

głowne wersje asemblera - za liczbą litera h, np 102fh, lub podobnie jak w C prefix 0x

 

Życie codzienne

W 1863 zaproponowano nowe cyfry 

oraz standard zapisu i pomiaru czasu 

(zegar) oraz lokalizacji (kompas) w 

systemie pozycyjnym szesnastkowym.

Obecnie są dostępne zegary (także 

wirtualne) wskazówkowe lub LCD z 

liczbami w systemie pozycyjnym 

szesnastkowym, czy też 

szesnastkowo-sześćdziesiętnym.

Życie codzienne

Współczesny projekt standardu pomiaru czasu 

w systemie pozycyjnym szesnastkowym.

Projekt kompasu zaproponowany w XIX wieku 

przez Nystroma w systemie pozycyjnym 

szesnastkowym.

KONIEC

• Źródło: 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Szesnastkowy_system_liczbowy

• Autor: DoctorX