Komórki układu 

immunologicznego.

Anna Kaleta

Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa  w Katowicach

Immunologia 2008/2009

Układ immunologiczny pełni bardzo 

ważną funkcję w utrzymaniu 

homeostazy.

Zwalcza zakażenia :

pasożytnicze

bakteryjne

wirusowe

Komórki układu immunologicznego 

należą do tkanki łącznej płynnej 

(krew).

W poszczególne rodzaje odpowiedzi 

immunologicznej zaangażowane są 

różne komórki.

Granulocyty i monocyty

, 

dla których krew jest 
głównym środkiem 
transportu.

 Limfocyty

 jako komórki 

recyrkulujące- 
wywędrowujące ze 
światła naczyń i 
powracające do nich.

Plazmocyty

, których 

„domem” są tkanki.

Do barwienia rozmazu krwi 

wykorzystuje się barwnik Maya-

Grünwalda-Giemsy.

Prawidłowo rozprowadzona i 

wysuszona na szkiełku 

warstwa krwi powinna być 

jednolita o lekkim żółtawym 

zabarwieniu. Koszyk z 

rozmazami umieszcza się w 

wanience z odczynnikami 

Maya-Grünwalda, 

przepłukuje wodą 

destylowaną oraz zanurza 

w wodnym roztworze 

Giemsy.

Barwnikami 

wykorzystywanymi do 

barwienia są eozyna oraz

 

błękit metylenowy lub azur 

III.

Podwyższony poziom eozynocytów może 

świadczyć o chorobie alergicznej lub 

robaczycy.

• udział w procesach immunologicznych i w 

odczynach uczuleniowych, m. in. przez 

fagocytowanie kompleksów antygen-przeciwciało i 

różnych obcych białek (fagocytoza niektórych 

grzybów oraz niektórych bakterii)

• wydzielanie interleukin- czynnik pobudzający 

reakcję zapalną

• zawierają wiele enzymów lizosomalnych
• zwiększa wydzielanie HISTAMINY przez komórki 

tuczne oraz bazofile 

• wydzielają histaminazę- unieczynianie histaminy

HISTAMINA powoduje rozwój 

reakcji zapalnej

Efektem pobudzenia receptorów H1 jest:
• zwiększenie przepuszczalność naczyń żylnych w wyniku 

czego dochodzi do powstania obrzęków, bladych bąbli, 

krostek i innych zmian skórnych

• rozszerzenie naczyń krwionośnych, w wyniku czego pojawia 

się zaczerwienienie, może też wystąpić spadek ciśnienia 

krwi

• skurcz mięśni gładkich oskrzeli charakterystyczny w astmie
• skurcz macicy grożący poronieniem u ciężarnych
• skurcz mięśni przewodu pokarmowego

Histamina wydzielona w dużych ilościach do tkanki 

podskórnej drażni zakończenia nerwowe, powodując świąd i 

ból.

Bazocyty mają mniejsze zdolności do 

fagocytozy niż neutrocyty.

W szpiku znajdują się bazocyty tkankowe zwane 

komórkami tucznymi.

• w ziarnach zasadochłonnych znajdują się m.in. 

HISTAMINA, INTERLEUKINY, PROTEOGLIKANY oraz 

ENZYMY PROTEOLITYCZNE

–oczyszczają krew i limfę z tłuszczów- wydzielana 

heparyna (proteoglikan) aktywuje lipazę lipoproteinową

–przeciwdziałają krzepnięciu krwi,

–produkują substancje przeciwbakteryjne

Neutocyty posiadają ziarna 

swoiste i nieswoiste:

• Ziarenka swoiste zawierają substancje 

bakteriobójcze- bakteriocydy np. 
laktoferrynę

• Ziarenka nieswoiste (lizosomy) zawierają 

defensyny oraz liczne enzymy (m.in.. 
proteazy i peroksydazy oraz lizozym)

Neutrocyty pełnią funkcje obronne, 

szczególnie przeciwbakteryjne.

• posiadają zdolność ruchu
• fagocytują
• wydzielają i uwalniają do otoczenia substancje 

bakteriobójcze

Wskutek działania toksyn bakteryjnych i obniżenia 

pH (efekt wybuchu tlenowego przejawiający się 
tworzeniem wolnych rodników) granulocyty w 
miejscu zakażenia giną masowo, zmieniając się 
wraz z resztkami zniszczonych tkanek w białożółtą 
półpłynną masę (ropa).

Limfocyty są powszechne w swoistej 

odpowiedzi komórkowej.

• Limfocyty B (grasiczoniezależne) – odpowiedzialne 

za reakcje typu humoralnego, uwarunkowana 
obecnością przeciwciał. Są główną linią obrony 
przeciw bakteriom rozmnażającym się 
pozakomórkowo oraz przeciw krążącym antygenom.

• Limfocyty T (grasiczozależne) – uczestniczą 

głównie w reakcjach immunologicznych typu 
komórkowego, w  reakcjach autoimmunologicznych, 
w reakcji odrzucenia przeszczepu.

• Komórki „null” (zerowe), nie-B i nie-T, nie mające 

znaczników dojrzałych limfocytów

Komórki null zawierają ziarenka 

lizosomalne.

• Komórki NK (natural killer) – ukierunkowane 

głównie przeciwko wirusom i komórkom 

nowotworowym; ich cytotoksycznośc ujawnia się 

już w ciągu pierwszych minut kontaktu z 

komórkami nowotworowymi; działają bez 

uprzedniego kontaktu z antygenem, stąd nazwa: 

naturalny zabójca.

• Komórki NC (naturalne komórki cytotoksyczne) – 

również ukierunkowane głównie przeciwko 

wirusom i komórkom nowotworowym.

• Komórki NS (naturalne komórki supresorowe) – 

obecne w płodowych i noworodkowych narządach 

limfatycznych, a u dorosłych w szpiku i śledzionie 

osobników poddanych silnej immunosupresji, np. 

promieniowaniem jonizującym

Monocyt.

• fagocytoza: bakterii, krwinek 

czerwonych, resztek komórkowych, 
grzybów, niektórych białek, 
przeciwciał,

• czynność wydzielnicza: lizozymu, 

interferonu,

• czynności transportowe, np. 

transport żelaza.