background image

Edukacja pacjenta z 

Edukacja pacjenta z 

kolostomią.

kolostomią.

Anna Reroń
Pielęgniarstwo II Rok
Wydział Nauk o Zdrowiu
Pomorski Uniwersytet Medyczny

background image

Stomia

Stomia

„Nie jest chorobą, ale wytworzonym 
chirurgicznie połączeniem światła jelita z 
powierzchnią ciała”

Nazywana jest również sztucznym odbytem 
lub odbytem brzusznym.

Może występować na jelicie cienkim 
(ileostomia) oraz jelicie grubym (kolostomia)

Przez nią odbywa się wydalenie treści 
jelitowej, które nie zależy od naszej woli, 
ponieważ u wylotu stomii brak jest mięsni 
odpowiadających za regulację tego procesu. 

background image

Kolostomia

Kolostomia

Wykonana jest na jelicie grubym

Może nastąpić niewielka utrata funkcji 
jelita, w przypadku właściwego 
umiejscowienia oraz pielęgnacji

Stolec jest wydalany  1 -2 w ciągu doby, 
ma prawidłowa konsystencję

Wypróżnianie może być kontrolowane

background image

Wskazania do wykonania 

Wskazania do wykonania 

kolostomii

kolostomii

Nowotwór jelita grubego 

Niedrożność jelita grubego – najczęściej 
spowodowana nowotworem

Nieswoiste zapalenia jelit – choroba 
Leśniowskiego – Crohna, wrzodziejące 
zapalenie jelita grubego

Skutki urazów okrężnicy lub odbytnicy

Rozlane kałowe zapalenie otrzewnej, 
wynikające z uszkodzenia jelita grubego

Martwica ściany jelita

background image

Zdrowy styl życia

Zdrowy styl życia

Utrzymuj prawidłową masę ciała

Nie pal tytoniu

Unikaj alkoholu lub spożywaj go  w 
niewielkich ilościach

Bądź aktywny fizycznie

Dbaj o odpowiednią dietę

Ogranicz spożycie soli 

Staraj się jeść potrawy smażone, grillowane 
lub wędzone jedynie okazjonalnie

Ogranicz spożycie tłustych produktów 
pochodzenia zwierzęcego

Nie spożywaj źle przechowywanej żywności

Ustal stałe pory odpoczynku i snu

background image

Praca zawodowa

Praca zawodowa

U osób ze stomią możliwy jest powrót do 
aktywności zawodowej

Unikaj dźwigania oraz częstego pochylania 
się

Niewskazana jest praca wymagająca 
bardzo dużego wysiłku

background image

Współżycie

Współżycie

Opowiedz ważnym dla Ciebie osobom o 
swoich uczuciach

Dziel się z partnerem swoimi 
przemyśleniami i potrzebami

Nie obawiaj się spania w jednym łóżku. 
Ustalcie z partnerem wygodną pozycję w 
czasie snu.

Pozwól partnerowi na dotykanie i 
przytulanie.

Pokażcie sobie nawzajem, ze doceniacie 
ciepły i pełen miłości związek

background image

Otwarcie mówcie o swoich problemach i 
próbujcie je rozwiązać

Bądź cierpliwy. Po odpoczynku, wygojeniu, 
przeminięciu uczucia żalu, popęd płciowy 
wróci.

Żartowanie o intymnych sprawach, 
chociaż trudne, może uczynić Wasz 
związek łatwiejszym. 

Jeżeli poznałeś kogoś, z kim chciałbyś 
dzielić życie intymne, sam zdecyduj kiedy i 
ile powiesz mu o operacji. 

background image

Najlepiej jest powiedzieć o tym przed 
pierwszym zbliżeniem, ponieważ łatwiej 
będzie Wam się zrelaksować

Daj partnerowi czas na zaakceptowanie 
tego faktu

Wyraź wdzięczność za zaakceptowanie 
stomii w taki sam sposób jak dziękujesz za 
inne miłe rzeczy

Przed stosunkiem, warto jest opróżnić 
woreczek stomijny. Wzmocni to 
bezpieczeństwo i wygodę.

background image

Możecie przykryć worek stomijny tak, aby 
nie przylegał do skóry. Zakrycia mogą być 
wykonane z wielu materiałów i w różnych 
fasonach.

Przygotujcie się jak zwykle. Romantyczny 
nastrój, muzyka, cokolwiek lubicie. 

Pamiętaj ze stosunek płciowy nie zagraża 
stomii. Jeżeli woreczek został odpowiednio 
założony, to niezależnie od wybranej pozycji 
nie powinien się oderwać. 

Pozwól partnerowi na dotykanie woreczka, 
jeżeli ma na to ochotę.  Nie zmuszaj go do 
niczego. Nie odbieraj obaw partnera jako 
odrzucenia.

background image

Kobiety

Kobiety

Jeżeli w czasie zabiegu operacyjnego usunięto 
Ci odbytnicę, to podczas stosunku możesz 
odczuwać odmienne wrażenia niż dotychczas. 

Może to być ból, wrażliwość pochwy, suchość 
lub upławy przez parę miesięcy.

Nie czuj zakłopotania czy niepokoju.

Możesz zapobiegać tym objawom stosując 
wodny środek nawilżający, zmienić pozycję 
podczas stosunku.

Jeżeli poprawa nie następuje, skonsultuj się z 
lekarzem.

background image

Mężczyźni

Mężczyźni

U niektórych mężczyzn może dojść do 
problemów ze wzwodem. Jeżeli do niego nie 
dochodzi lub nie możesz go utrzymać, 
skonsultuj się ze swoim chirurgiem.

Twój chirurg będzie w stanie zaproponować Ci 
szereg rozwiązań jak np. tabletki, zastrzyki czy 
implanty

Usunięcie odbytu może stanowić problem, który 
będzie wymagał wielu dostosowań.

Stosunek przez stomię może być niebezpieczny, 
ponieważ może dochodzić do zakażenia 
chorobami przenoszonymi droga płciową

background image

Ciąża 

Ciąża 

Jeżeli myślisz o dziecku, koniecznie poradź się 
lekarza, ginekologa lub pielęgniarki stomijnej 

Zwykle nie ma przeciwwskazań do urodzenia dziecka.

Zaleca się odczekanie przed zajściem w ciąże do 1- 2 
lat po zabiegu operacyjnym, aby wszystkie skutki 
pooperacyjne minęły bezpowrotnie

Stomia nie zapobiega normalnym etapom ciąży.

Może nieco obrzęknąć i nieco wystawać w połowie 
ciąży, lecz powróci do swoich rozmiarów po porodzie. 

Wpływ środków antykoncepcyjnych może być różny, 
dlatego zasady ich stosowania należy omówić ze 
swoim chirurgiem, ginekologiem i pielęgniarką 
stomijną

background image

Dieta

Dieta

Przebycie operacji z wyłonieniem stomii nie 
jest wskazaniem do stosowania specjalnej 
diety.

Wybierając odpowiednia żywność, możesz 
wyregulować ilość oraz konsystencję 
wypróżnień.

Przestrzegając wskazówek dietetycznych 
unikniesz wielu dolegliwości jak: wzdęcia, 
nudności, biegunki, zaparcia, ból brzucha itp..

Wraz z dietetykiem oraz lekarzem, ustal dietę, 
która będzie dla Ciebie odpowiednia. 

Spożywaj świeże jedzenie

background image

Jedz o regularnych porach dnia

Jedz powoli, dokładnie przeżuwaj pokarm.

Unikaj produktów, które wzmagają 
fermentację i produkcję gazów jak np. 
fasola, groch, kapusta, kalafior

background image

Kilka zasad aby uniknąć 

Kilka zasad aby uniknąć 

nieprzyjemnych dolegliwości.

nieprzyjemnych dolegliwości.

Wprowadzaj do jadłospisu nowe produkty i 
potrawy, pojedynczo i w niewielkich 
ilościach

Obserwuj jak reaguje na nie przewód 
pokarmowy

Jeżeli wystąpi nietolerancja na dany 
produkt, możesz powtórzyć próbę po kilku 
dniach, zanim wyeliminujesz go z diety.

Możesz prowadzić notatki na temat 
tolerancji poszczególnych produktów i 
potraw oraz ilości wypróżnień.

background image

 

 

W okresie rekonwalescencji 

W okresie rekonwalescencji 

– klika tygodni po zabiegu

– klika tygodni po zabiegu

Spożywaj minimum 3 posiłki dziennie, o 

regularnych porach i w równych odstępach czasu

Wypijaj około 2 litrów dziennie 

Staraj się aby dieta była urozmaicona i bogata w 

witaminy i składniki mineralne

Unikaj pokarmów które nasilają perystaltykę jelit

Ogranicz spożycie tłuszczów i słodyczy

Unikaj potraw smażonych, pieczonych i 

duszonych

Jedz gotowane potrawy, możesz podprawić 

zawiesiną mąki, wody czy mleka

Dbaj o to aby posiłku były zawsze świeże, bez 

konserwantów i sztucznych barwników

Jedz powoli i dokładnie przeżuwaj pokarm

background image

Szczególnie unikaj!

Szczególnie unikaj!

Alkoholu ( zwłaszcza piwa)  - możesz go pić w 
niewielkich ilościach

Napojów gazowanych

Nadmiernej ilości warzyw i owoców, które mogą 
wywoływać gazy

Tłustego jedzenia

Dużej ilości słodyczy ( zwłaszcza czekolady, 
cukierków i ciast)

nadmiernej ilości jaj

Ostrych przypraw

Potraw smażonych, pieczonych i duszonych

Potraw, które wzmagają perystaltykę jelit

background image

Produkty szczególnie 

Produkty szczególnie 

zalecane

zalecane

Zmniejszają ilość wytwarzanych w jelitach 
gazów, likwidują przykry zapach oraz 
korzystnie wpływają na formowanie stolca

Jogurt

Kefir

Maślanka

background image

Przykładowa dieta

Przykładowa dieta

I śniadanie: 2 średnie kromki chleba 
pszennego, łyżeczka margaryny/masła,4 
plasterki szynki delikatesowej z kurczaka, 
średni pomidor obrany ze skórki i bez 
plasterek, szklanka herbaty – słaby napar bez 
cukru 

II śniadanie: kromka chleba pszennego , 
łyżeczka margaryny/masła, plasterek serka z 
sera twarogowego chudego z posiekana natką 
pietruszki (5g) i łyżką jogurtu naturalnego 
-2% tłuszczu, szklanka herbaty zielonej bez 
cukru średni grejpfrut bez błonek ( miąższ)

background image

Obiad: średni talerz krupnika z kaszy 
krakowskiej zabielany mlekiem ( 2% tłuszczu), 3 
średnie ziemniaki, 120g pieczeni cielęcej 
duszonej bez dodatku tłuszczu, 100g surówki z 
marchewki doprawionej 1,5 łyżeczki jogurtu 
naturalnego (2 % tłuszczu) i niewielką ilością 
cukru, szklanka świeżo wyciśniętego soku z 
buraka

Podwieczorek: 1 niepełna salaterka budyniu 
śmietankowego z mleka (2% tłuszczu), szklanka 
wody mineralnej niegazowanej

Kolacja: jedna bułka kajzerka, 300g papryki 
duszonej nadziewanej warzywami bez dodatku 
tłuszczu, pół opakowania kefiru (2% tłuszczu)a

background image

Gazy w przewodzie 

Gazy w przewodzie 

pokarmowym

pokarmowym

Pamiętaj że w przewodzie pokarmowym 
człowieka, zawsze występuje pewna ilość 
gazów. 

Ich źródłem jest połykanie powietrza oraz 
fermentacja bakteryjna, która zachodzi w 
jelicie grubym.

background image

Nadmiar gazów, może być 

Nadmiar gazów, może być 

spowodowany

spowodowany

Zbyt szybkim jedzeniem i niedokładnym 
przeżuwaniem pokarmu

Prowadzeniem rozmów w trakcie jedzenia

Spożyciem niektórych produktów roślinnych, 
jak np.: fasola, kapusta, brukselka oraz po 
spożyciu dużych ilości białka

Zaburzeniem flory bakteryjnej z powodu 
zastosowania antybiotykoterapii, innych leków 
np. preparat żelaza, preparaty ziołowe

Niewłaściwą dietą – tłuste posiłki, słodycze

background image

Jak radzić sobie w przypadku 

Jak radzić sobie w przypadku 

głośnego odchodzenia gazów oraz 

głośnego odchodzenia gazów oraz 

z nieprzyjemnym zapachem

z nieprzyjemnym zapachem

Można stosować specjalne woreczki 
zaopatrzone w filtr węglowy oraz różne 
środki likwidujące przykry zapach

Można włożyć do stomii ok. 20 – 
centymetrowy pasek gazy natłuszczony 
wazeliną – 10 cm. Znajduje się w stomii, 
10 cm. W worku stomijnym.

Woreczki z papierowymi filtrami które 
tłumią odgłos odchodzenia gazów

Poświęć dostateczną ilość czasu na posiłki

Spożywaj posiłki o regularnych porach 
praz dokładnie przeżuwaj jedzenie

background image

Produkty, które pomagają 

Produkty, które pomagają 

zlikwidować przykry zapach

zlikwidować przykry zapach

Sałata

pietruszka

Żurawina oraz sok żurawinowy

Jogurt

Okresowe stosowanie probiotyków

background image

Biegunka

Biegunka

Rozpoznajemy, gdy w ciągu doby 
występują więcej niż 3 wypróżnienia

Zmienia się konsystencja stolca ze stałej 
na płynna, wodnista lub papkowatą

Może być objawem zakażenia (często 
towarzyszy gorączka) lub wynikiem 
spożycia jakiejś potrawy.

Gdy objawy nasilają się lub biegunka nie 
ustępuje - skonsultuj się z lekarzem

Następstwem biegunki może być 
podrażnioniona skóra wokół stomii. 
Zwróć szczególną uwagę na jej 
pielęgnację. 

background image

Biegunka – co robić?

Biegunka – co robić?

Spożywaj dużą ilość płynów. 2,3 – 3 litry w 
ciągu 8 – 12 godzin– napar z 
mięty/rumianku/czarnych jagód.

Ogranicz ilość spożywanych pokarmów na 
1-2 dni, zwłaszcza owoców, warzyw, soków, 
pieczywa razowego, kasz gruboziarnistych 
oraz unikaj pikantnych potraw, napojów 
gazowanych oraz dosalania potraw

background image

Biegunka – co robić?

Biegunka – co robić?

Możesz zastosować węgiel aktywowany, 
który jest dostępny bez recepty – cztery 
razy dziennie po 3 -4 tabletki 

Możesz również zastosować Loperamid – 
początkowo 2 tabletki po każdy, płynnym 
stolcu, następnie 1 tabletka. Maksymalnie 
8 tabletek dziennie. 

Jeżeli biegunka nie ustępuje zgłoś się do 
lekarza

Przemywaj podrażnioną skórę, smaruj 
kremem przyspieszającym gojenie.

background image

Zaparcia

Zaparcia

Rozpoznajemy, gdy stolec oddawany jest 
rzadziej niż 3 razy w tygodniu albo 
zmienia się jego konsystencja – jest 
twardy, zbity lub wypróżnianie sprawia 
ból.

Mogą mieć związek z nieprawidłową dietą 
– zaleganie stolca w jelitach

Często powodują wzdęcia z często 
towarzyszącym bólem brzucha. 

background image

Zaparcia – co robić?

Zaparcia – co robić?

Unikaj silnych środków 
przeczyszczających!

Możesz zastosować ziołowe środki 
przeczyszczające jak np. herbatki, 
granulaty czy bogatoresztkowe preparaty 
przeczyszczające.

Pamiętaj, ze zaparciom przeciwdziała 
odpowiedni, aktywny, tryb życia oraz 
właściwa dieta.

background image

Jeżeli zaparcia wracają – 

Jeżeli zaparcia wracają – 

zmodyfikuj dietę

zmodyfikuj dietę

Spożywaj produkty bogatoresztkowe, 
chleby z grubo mielonej mąki, płatki 
owsiane, otręby

Spożywaj więcej suszonych owoców, 
świeżych warzyw i soków

Pij więcej, zwłaszcza wód mineralnych

Spożywaj produkty mleczne takie jak 
maślanka czy kefir

Możesz pić kawę, grubo mielone siemię 
lniane, bulion

background image

Jedz łuskany ryż

Stosuj przyprawy

Unikaj produktów, które są wolno 
trawione: szparagów, fasoli, grochu, 
orzechów, grzybów

Ogranicz ilość spożywanych słodyczy

background image

Aktywność fizyczna

Aktywność fizyczna

Możesz uprawiać niemal wszystkie sporty, 
włącznie z pływaniem. 

Unikaj sportów które mogą narazić na 
zranienie stomii, takich jak karate czy 
judo. 

background image

Podróż

Podróż

Zawsze noś w bagażu podręcznym zestaw 
do irygacji, mankiety i sprzęt.

 Nie zapomnij wieszaka lub 
samoprzylepnego haczyka, na którym 
powiesisz pojemnik z wodą.

Bezpieczne jest stosowanie wyłącznie 
wody pitnej.

background image

Pielęgnacja stomii

Pielęgnacja stomii

Do mycia stomii oraz jej okolic używaj 
łagodnego mydła, najlepiej o pH 5,5.

Pamiętaj ze dotykanie stomii nie boli, 
ponieważ jelita nie posiadają włókien 
czuciowych.

Stosowanie maści oraz kremów w okolicy 
stomii jest nie wskazane, ponieważ 
zmniejsza to właściwości przylepne worków.

Systematycznie usuwaj włosy wokół stomii. 
Najlepiej używaj do tego celu 
jednorazowych maszynek. Pamiętaj żeby 
skóra podczas golenia była wilgotna.

background image

Jeżeli wystąpi rumień lub nadżerki 
zabezpiecz skórę przed kontaktem z 
treścią jelitową – pokryj ją specjalnym 
kremem łagodzącym lub preparatem 
specjalnie do tego przygotowanym.

Jeżeli w pierwszym okresie, do czasu 
wygojenia stomii, występują zgłębienia 
pomiędzy stomią a skórą, wypełnij je 
pastą, izolując od treści jelitowej

background image

Problemy skórne okolicy 

Problemy skórne okolicy 

stomii

stomii

Zmiany skórne mogą pojawić się w 
krótkim czasie po operacji lub dopiero 
kilka lat po wyłonieniu stomii. Są one 
najczęstszym typem powikłań i występują 
u wielu pacjentów ze stomią

Maceracja- skóra wokół stomii bieleje i 
marszczy się w skutek nadmiaru wilgoci. 
Prawdopodobną przyczyną jest przylepiec, 
który uniemożliwia lub ogranicza 
parowanie wilgoci. Należy delikatnie 
osuszyć skórę przed założeniem przylepca.

background image

Odparzenia-  podrażniony  obszar  skóry  wokół 

stomii  ma  rozmiar  przylepca.  Skóra  jest 

podrażniona, 

piecze, 

występuje 

świąd. 

Prawdopodobne przyczyny to otarcie, niewłaściwa 

technika  usuwania  przylepca  lub  zbyt  energiczne 

oczyszczanie  skóry.  Należy  zastosować  filtrów 

ochronnych lub zmienić stosowany sprzęt na inny.

Uszkodzenia  mechaniczne(rumień)-  otarcia 

odpowiadające  wymiarom  przylepca,  na  początku 

zaczerwienienie, 

później 

otarcie 

naskórka. 

Prawdopodobne 

przyczyny 

to 

niewłaściwa 

technika  usuwania  przylepca  lub  zbyt  energiczne 

osuszanie  skóry.  Należy  zmniejszyć  ryzyko  otarcia 

skóry  przez  stosowanie  filtrów  ochronnych  lub 

zmienić stosowany sprzęt na inny. 

background image

Otarcia- otwór w płytce jest większy od średnicy 
stomii, co powoduje uszkodzenie skóry. Skóra jest 
zaczerwieniona i pozbawiona naskórka. Często 
występują również inne zmiany skórne. 
Prawdopodobne przyczyny to pęknięcie przylepca, 
zbyt silny przylepiec, zbyt energiczne 
oczyszczanie skóry, problemy techniczne ze 
sprzętem. Należy ostrożnie zmieniać worek, 
rzadziej zmieniać przylepiec.

Zakażenie grzybicze, drożdżakowe i 
bakteryjne- 
małe krosty i czerwone punkty wokół 
stomii. Prawdopodobne przyczyny to wyciek, 
otarcia, uszkodzenie chemiczne, niedostateczna 
higiena. Należy stosować środki grzybo- i 
bakteriobójcze oraz przylepce , które zmniejszają 
ryzyko infekcji i tempo namnażania się bakterii.

background image

Proces pielęgnacji

Proces pielęgnacji

Jeżeli stosujesz worek z możliwością 
opróżnienia, upewnij się że jest pusty.

Możesz posmarować skórę wilgotnym 
wacikiem, aby ułatwić odklejenie płytki. 

ostrożnie odklej worek stomijny- 
zaczynając od góry, należy ciągnąć płytkę 
do dołu przytrzymując jednocześnie

Następnie skórę wokół stomii obmyj ciepłą 
wodą oraz łagodnym mydłem. 

background image

Wytnij pasujący do stomii otwór w płytce

usuń folię lub papier z worka stomijnego 
lub płytki przed przyklejeniem

Dokładnie osusz skórę, nie używaj do tego 
celu benzyny, spirytusu ani też jodyny.

Możesz ją zdezynfekować środkiem 
antyseptycznym na bazie wody

background image

Irygacje

Irygacje

„Polega na płukaniu jelita grubego wodą, w 
celu oczyszczenia go ze stolca i gazów.”

Umożliwią Ci one kontrolę nad 
wypróżnianiem

Skonsultuj się z lekarzem, czy możesz 
wykonywać irygacje

Procedurę przeprowadzaj zgodnie z 
instrukcją, po przećwiczeniu jej z 
pielęgniarką stomijną.

Do irygacji służy sprzęt, który możesz nabyć 
w sklepach ze sprzętem stomijnym. 

Wykonuj je co 1 -2 dni

background image

Polega na bardzo wolnym wporwadzeniu przez 
otwór stomijny ok. 600 – 1000 ml. Letniej 
wody ( temp. Około 30C)

Jeżeli chcesz przyspieszyć opróżnianie jelita, 
wypij szklankę wody lub wykonaj delikatny 
masaż brzucha. 

Aby zapobiec wysychaniu kolostomii, po 
nałożeniu płytki samoprzylepnej zaleca się 
pozostawienie lejka w otworze stomii przez 
kilka minut. Można również przycisnąć otwór 
stomii palcami przez kilka minut, aby 
uniemożliwić jej wysychanie. Może to ułatwić 
opróżnianie i wydalenie stolca.

background image

Jeżeli to konieczne, można 
opróżnić mankiet dopiero po 
irygacji stomii (płukaniu jelita). 
Zamiast wyrzucać mankiet do 
muszli klozetowej, złóż mankiet do 
irygacji i zamknij dwoma 
zapinkami. Po wydaleniu stolca 
można opróżnić mankiet do muszli 
klozetowej.

background image

Zalety irygacji

Zalety irygacji

Irygacja wykonywana codziennie o stałej porze, np. 
po śniadaniu, stwarza szansę na wytworzenie 
odruchu regularnego wydalania treści kałowej, co po 
pewnym czasie doprowadzić może do samoistnego 
opróżniania się jelita, o określonej godzinie.

 Po prawidłowo wykonanej irygacji założony receptor 
kałowy zostaje czysty przez 24-48 godz.

Zmniejsza ilość zużywanego sprzętu stomijnego.

Zmniejsza ilość wydalanych w ciągu doby gazów.

Poprawia apetyt, oraz pozwala na rozszerzenie i 
urozmaicenie diety

Zapobiega powstawaniu powikłań.

Pozwala na pełny powrót do normalnego życia.

background image

Kilka porad dotyczących 

Kilka porad dotyczących 

irygacji

irygacji

Stosuj irygacje w regularnych odstępach czasu.

Przeprowadzaj irygację w spokojnej atmosferze.

Nie poddawaj się. Jeżeli się nie uda, spróbuj 
ponownie następnego dnia.

Nie wlewaj więcej wody niż to konieczne.

Nie stosuj irygacji podczas choroby (np. biegunki). 
Możesz wznowić irygację, gdy wyzdrowiejesz.

Dla wygody i higieny zabiegu odsuń i zepnij 
ubranie z dala od stomii.

Aby osłonić spodnie, włóż ręcznik za pasek.

Powieś zbiornik na wodę na wysokości ramienia 
lub wyżej.

background image

Konieczne akcesoria

Konieczne akcesoria

Pojemnik na wodę

Rurka

Zacisk (pokrętło) regulacji przepływu

Lejek

Mankiet irygacyjny i zapinki

Worek na odpady, suche chusteczki, 
woda i 
ewentualnie inne niezbędne akcesoria

Ważne jest abyś przed rozpoczęciem 

irygacji zgromadził wszystkie niezbędne 
przedmioty

background image

Irygacja krok po kroku

Irygacja krok po kroku

Najpierw podłącz zbiornik na wodę do rurki z 
zaciskiem (pokrętłem) regulacji przepływu oraz 
lejka.

Napełnij pojemnik letnią wodą (temp. 37°). 
Pielęgniarka stomijna poinformuje, jaką ilością 
wody należy przepłukiwać jelito grube.

Zdejmij worek stomijny i przemyj skórę.

Aby uzyskać odpowiednie ciśnienie wody, 
umieść pojemnik z wodą na wysokości ramienia 
(lub wyżej). Przed rozpoczęciem irygacji usuń 
powietrze: otwórz zacisk  (pokrętło) regulacji 
przepływu, aby woda napłynęła do rurki, i 
jednocześnie delikatnie uderzaj palcem w rurkę. 

background image

Podłącz mankiet

Umieść koniec mankietu irygacyjnego w 
muszli klozetowej. Ostrożnie włóż lejek do 
stomii przez otwór w mankiecie.

Zwilżenie wodą lub kremem może ułatwić 
wprowadzanie lejka.

Jedną ręką mocno przytrzymaj lejek. 
Otwórz zacisk, aby woda zaczęła spływać z 
właściwą szybkością. Gdy do jelita naleje 
się odpowiednia ilość wody, zamknij 
zacisk.

background image

Wyjmij lejek. Spowoduje to wylanie do mankietu 
pewnej ilości wody i mas kałowych.

Aby zapewnić swobodę ruchów, zwiń mankiet w 
górę i podłącz w górnej części zapinkami 
znajdującymi się w zestawie. Zwykle w ciągu 20-
30 minut nastąpi opróżnienie jelita

Opróżnij zawartość: odwiń mankiet i umieść 
dolne zakończenie w muszli klozetowej.

Zdejmij mankiet oraz przemyj stomię i skórę 
letnią wodą, a następnie osusz miękką 
chusteczką. 

Przed założeniem sprzętu stomijnego upewnij 
się, że skóra jest sucha.

Umocuj nowy sprzęt stomijny. 

background image

Rozłącz i wyczyść wszystkie 
akcesoria do irygacji. 

Starannie osusz wnętrze 
pojemnika na wodę.

 Umieść mankiet irygacyjny w 
worku na odpady i wyrzuć do 
zwykłego kosza na śmieci. 

background image

Jeżeli wystąpią problemy

Jeżeli wystąpią problemy

Problemy podczas wprowadzania lejka
Rozluźnij się, sprawdź palcem przebieg 
jelita.

Dyskomfort lub ból podczas wlewania 
wody.
 Wstrzymaj strumień wody i 
ostrożnie wymasuj brzuch: woda nie może 
przepływać zbyt  szybko i musi mieć 
odpowiednią temperaturę. Unikaj 
przedostania się pęcherzyków powietrza 
do przewodów.

background image

Jeżeli dochodzi do wypróżnienia jelita 
pomiędzy dwoma irygacjami
: aby 
irygacja była skuteczniejsza, być może 
należy na nią poświęcić więcej czasu. Być 
może należy stosować krótsze odstępy 
pomiędzy irygacjami.

Jeżeli konieczna jest pomoc, skontaktuj 
się z pielęgniarką stomijną.

background image

Gimnastyka mięśni 

Gimnastyka mięśni 

brzucha

brzucha

Mocne mięśnie ułatwiają wypróżnianie 
– lepiej działa tłocznia brzuszna

Ćwiczenia wymagają systematyczności

Wykonuj je co najmniej 2 razy dziennie 
przez ok. 30 minut 

Są to ćwiczenia izometryczne – 
polegają na napinaniu mięśni, bez 
wykonywania gwałtownych ruchów.

Każde ćwiczenie poprzedzaj głębokim 
wdechem przez nos

background image

Przykładowe ćwiczenia 

Przykładowe ćwiczenia 

mięśni brzucha

mięśni brzucha

Leżenie na plecach, nogi ugięte, stopy 
na materacu
. Na wdechu „wciągnięcie” 
mięsni krocza z jednoczesnym napięciem 
mięśni brzucha i pośladków. 6 powtórzeń. 

Leżenie na lewym boku, nogi ugięte
Na wdechu „wciągnięcie mięśni krocza z 
jednoczesnym napięciem mięśni brzucha i 
pośladków. 6 powtórzeń. 

Powtórzenie tego ćwiczenia na prawym 
boku.

background image

Leżenie na plecach, nogi ugięte, stopy 

na materacu. Na wdechu uniesienie 

bioder z jednoczesnym „wciągnięciem’ 

mięśni krocza, z równoczesnym napięciem 

mięśni brzucha i pośladków. Wydychanie 

powietrza do 6 a następnie powrót do 

pozycji wyjściowej. Powtórzenie 6 razy

Siad skrzyżny, dłonie na wewnętrznej 

stronie kolan. Na wdechu „wciągnięcie” 

mięśni krocza, z równoczesnym napięciem 

mięśni brzucha i pośladków. Podczas 

rozpychania dłońmi kolan wydychanie 

powietrza. 6 powtórzeń. Można 

wykonywać te ćwiczenie w różnych 

pozycjach

background image

Siad prosty. Swobodne oddychanie. 
Marsz na pośladkach z odliczaniem do 10. 
3 powtórzenia

Chodzenie. Na wdechu wspięcie na palce, 
napięcie mięśni pośladków. Wydychanie 
powietrza podczas wykonywania 6 kroków. 
Następnie wykonanie 6 swobodnych 
kroków bez wspinania na palce i napinania 
mięśni. 6 powtórzeń.

background image

Sprzęt stomijny

Sprzęt stomijny

Zapoznaj się ze sprzętem oferowanym przez 
różne firmy oraz wybierz najbardziej Ci 
odpowiadający.

Zwróć uwagę na takie cechy jak: bezpieczeństwo, 
łatwość obsługi, łagodność dla skóry, dyskrecja, 
czas noszenia,  umiejscowienie, rodzaj i wielkość 
stomii, ciężar ciała, wrażliwość skóry oraz tryb 
życia jaki prowadzisz

Upewnij się że płytka stomijna jest dopasowana a 
wycięty w niej otwór dostosowany do wielkości 
światła jelita – jego brzegi powinny otaczać brzeg 
pętli jelita

background image

Sprzęt 

Sprzęt 

jednoczęściowy

jednoczęściowy

Jest bardziej higieniczny i prosty w użyciu.

Składa się z połączonych razem płytki i 
worka.

Może pozostawać na skórze 2- 3 dni

Wycinamy otwór dopasowany
rozmiarami do stomii.

Można kupić różne kształty worków.

Worek może być zamknięty lub

  otwarty (zapinany na klipsy)

Może mieć kolor beżowy lub
 przezroczysty

background image

Dwuczęściowy sprzęt 

Dwuczęściowy sprzęt 

stomijny

stomijny

Składa się z płytki oraz z worka

Płytkę przykleja się do ciała, a następnie 
doczepia się worek

Płytka może pozostać na skórze do ok. 
tygodnia

Worek zmieniany jest co ok. 3 dni, lub w 
razie potrzeby

background image

Płytka

Płytka

Otwór w płytce wycina się tak, aby 
pasował do rodzaju i kształtu 
stomii.

Biały pierścień jest miejscem 
przyczepu worka

Przedstawiono kierunek 
zalecany do przylepienia na 
skórę

background image

Worek

Worek

Okrągły pierścień służy do 
przymocowania do płytki

Dolny otwór zamyka się
 klipsami lub zapinkami

Widoczny górny otwór
Służy do przepływu
powietrza oraz 
uwalniania gazów 

background image

Zapinki

Zapinki

Służą do zamykania worków otwartych

Mogą posiadać różne rodzaje zapięć: 
zamykające się przez zatrzaśnięcie 
oraz przyklejane do worka, obkręcanie 
wokół jego paska oraz zagięcie.

Mogą być również połączone
z workiem, co uniemożliwia 
spadniecie. 

background image

Sprzęt synergiczny

Sprzęt synergiczny

Jest to sprzęt pośredni między 
jednoczęściowym a dwuczęściowym

Składa się z płytki i worka

Płytka jest cienka i giętka

Worek nie posiada sztywnego pierścienia

Całość jest elastyczna

Dostępny w wersji zamkniętej i otwartej

background image

Mini Capy

Mini Capy

To małe nakładki do zabezpieczenia 
kolostomii

Można je zastosować, gdy wypróżnianie 
jest uregulowane

Nakładki te mogą być zakładane na 
wyjątkowe okazje tj. wyjście na basen, 
plażę czy do teatru.

background image

Akcesoria

Akcesoria

Pasta uszczelniająco-gojąca zalecana jest do 
stosowania u osób które mają blizny lub inne 
nierówności skóry wokół stomii. Pasta 
uszczelniająca nie tylko likwiduje nierówności, 
ale także ochrania skórę, uszczelnia brzeg stomii 
i zapobiega wydostaniu się treści jelitowej.

Pasta w tubce doskonale się rozprowadza, 
przyjmuje bardzo szybko stałą konsystencję co 
zapobiega wymywaniu przylepca i 
podrażnieniom samej skóry. Pastą uszczelnić 
można również otwór w płytce stomijne wokół 
stomii, który zostaje nie dość precyzyjnie docięty.

background image

Pasta w paskach jest jedyną pastą stomijną 
dostępną na rynku, która nie zawiera alkoholu. 
Nie wywołuje nawet chwilowego uczucia 
pieczenia w momencie nałożenia na skórę. 
Zachowuje się jak modelina, pozwalając się 
ugnieść i umieścić dokładnie wokół stomii, pod 
przylepcem lub na płytce stomijnej.

Gaziki do zmywania skóry wokół stomii 
zapewniają skuteczną pielęgnację, higienę oraz 
ułatwiają przyklejenie sprzętu stomijnego.

Są również gaziki ze specjalnymi środkami 
ochronnymi, które wytwarzają warstwę 
ochronną na powierzchni skóry po 
wcześniejszym jej umyciu

background image

Zmywacz jest łagodnym środkiem 
czyszczącym, niezbędnym w codziennej 
pielęgnacji skóry wokół stomii. Zastępuje wodę 
i mydło. Przygotowuje skórę do przyklejenia 
nowego przylepca, oczyszcza, odpowiednio 
nawilża i delikatnie natłuszcza

Szablony, które pomagają w mierzeniu stomii

Pasek przytrzymujący worek w sprzęcie 
dwuczęściowym – można stosować jako 
dodatkowe zabezpieczenie

Środek ochronny o nazwie „Druga skóra” 
tworzy na skórze cienką, elastyczną warstwę 
ochronną przed kontaktem z treścią jelitową. 
Środek ten wydłuża czas utrzymania płytki na 
skórze oraz chroni przed uszkodzeniem skóry 
podczas odklejania silnych przylepców.

background image

Krem przeciwodparzeniowy nakłada się 
na skórę i pozostawia na niej przez parę 
minut do wchłonięcia.

System Conseal Firmy Coloplast jest 
zestawem zabezpieczającym stomię bez 
użycia worka. System ten jest przydatny 
dla osób z kolostomią wyłonioną na stałe. 
Składa się z zatyczki dwuczęściowej z 
filtrem eliminującym zapach, zamykającej 
bezpośrednie ujście stomii. Może 
pozostawać w brzuchu od 12 do 24 
godzin.

background image

Bibliografia

Bibliografia

„Żywienie chorych ze stomią”, prof. Dr hab. 
med. Jarosz M., wyd. PZWL, Warszawa 2007

„Pielęgniarstwo w chirurgii”, Kapała W., 
wyd. Czelej, Lublin 2006

„Chirurgia”, red. Głuszek S., wyd. Czelej, 
Lublin 2008

„Pielęgniarstwo w chirurgii”, Szewczyk M, 
Ślusarz R., wyd. BORGIS, Warszawa 2006

http://www.stomia.info.pl/

http://www.dansac.co.uk/


Document Outline