Wykładnia, upoważnienie,
wytyczna, uzasadnienie aktu
prawnego
Legislacja administracyjna
Dr Artur Modrzejewski
Wykładnia, upoważnienie,
wytyczna, uzasadnienie aktu
prawnego
Legislacja administracyjna
Dr Artur Modrzejewski
Wykładnia prawa
administracyjnego
•
Ustalenie sensu norm prawnych
Wykładnia prawa administracyjnego - osoba interpretatora
Wykładnia prawa administracyjnego-ze względu na uzyskane
wyniki
Dyrektywy interpretacyjne
stosowane w wykładni prawa
•
Wykładnia językowa – język prawny
Dyrektywy specyficzne dla języka
prawnego
•
Dyrektywa domniemania języka
potocznego
•
Dyrektywa domniemania uniwersalnego
języka prawnego
•
Dyrektywa tożsamości znaczeniowej
•
Dyrektywa kompletności
Wykładnia systemowa
•
Dyrektywa niesprzeczności
•
Dyrektywa priorytetu zasady prawa
•
Dyrektywa normatywności zasady prawa
•
Dyrektywa systematyzacji wewnętrznej
aktu prawnego
Wykładnia funkcjonalna
•
Wykładnia statyczna
•
Wykładnia dynamiczna
•
Cele na które powołuje się interpretator w
procesie wykładni prawa jako podstawa
wyodrębnienia dyrektywy wykładni
funkcjonalnej
Luki w prawie
administracyjnym
•
Luka techniczna – proceduralna
niekompletność regulacji
•
Swoista luka – to brak przepisów które
zgodnie z innymi regulacjami powinny być
wydane
•
Luka extra legem – to ujemna ocena faktu, że
pewne sprawy nie są uregulowane
•
Contra legem – ujemna ocena tego, że pewne
kwestie są uregulowane, a zdaniem
oceniającego nie powinny być
•
Intra legem – to ocena, iż sformułowanie
danego przepisu jest zbyt nieprecyzyjne i
powinno być uściślone
Analogia
•
Analogia legis
•
Anologia iuris
Pojęcia nieostre
•
Np. Miejsce zamieszkania
•
Interes publiczny
•
Interes prywatny
•
Zajmowania lokalu
•
Dobro wspólne
•
Zawód zaufania publicznego
Odesłania
•
To przepisy odsyłające do innych
ustanowionych już reguł. Jeśli reguły te
nie należą do systemu prawa, to mamy do
czynienia z odesłaniem do norm
pozaprawnych
Normy pozaprawne
•
Normy społeczne
•
Normy wiedzy
Kryterium sposobu
•
Przepisy odsyłające jawnie
•
Przepisy odsyłające domyślnie
Upoważnienie do stanowienia prawa
miejscowego a upoważnienie do
stanowienia rozporządzeń
•
Art. 92 ust. 1 Konstytucji: „…na podstawie
szczegółowego upoważnienia zawartego w
ustawie i w celu jej wykonania.
Upoważnienie powinno określać organ
właściwy do wydania rozporządzenia i
zakres spraw przekazanych do
uregulowania oraz wytyczne co do treści
aktu”
•
Art.94 „… na podstawie i w granicach
upoważnień zawartych w ustawie”
Upoważnienie do stanowienia
prawa miejscowego a
upoważnienie do stanowienia
rozporządzeń
•
Większa swoboda dla prawa miejscowego
– akt sensu largo
Upoważnienie do wydawania rozporządzeń
•
Powinno być zawarte w ustawie
•
Określić organ właściwy do wydania rozporządzenia
(wybierając go spośród wskazanych w Konstytucji)
uwzględniając jednocześnie zakres i formę współdziałania
organów
•
Określić rodzaj aktu
•
Określić zakres spraw przekazanych do uregulowania
•
Określać wytyczne dotyczące treści aktu
wytyczna
•
Może określać rozstrzygnięcia, których nie
można zamieszczać w rozporządzeniu
•
Granice, w jakich muszą zmieścić się
rozstrzygnięcia rozporządzenia
•
Wymagania, jakim maja odpowiadać rozwiązania
przyjęte w rozporządzeniu
•
Cele, jakie mają zostać osiągnięte przez
rozporządzenie
•
Okoliczności, jakie należy uwzględnić tworząc
rozporządzenie
Upoważnienie do stanowienia
prawa miejscowego
•
Szczegółowe
•
generalne
Istota upoważnienia
szczegółowego
•
Więź formalna – gdy istnieć będzie zapis w
akcie rangi ustawowej upoważniający do
uregulowania danej sprawy w drodze aktu
prawa miejscowego
•
Więź materialna – istnieć będzie wtedy,
gdy dany akt stanowi swoiste dopełnienie
treści ustawy, gdy więc akt prawa
miejscowego będzie w swej treści z treścią
aktu, z upoważnienia którego został
wydany.
Minimalna treść upoważnienia
szczegółowego
•
Organ kompetencyjny
•
Przedmiot regulacji
Upoważnienie o charakterze
generalnym
•
Istota upoważnienia generalnego
•
Więź formalna
•
Minimalna treść
•
Organ kompetentny
•
Ogólny zakres regulacji
•
Legalność jako granica swobody
Upoważnienie do wydania aktów
prawa miejscowego powinno
•
Być zawarte w ustawie
•
Określać organ właściwy do wydania aktu
•
Określać rodzaj aktu
•
Określać zakres spraw przekazanych do
uregulowania
Przygotowanie projektu aktu
prawnego poprzedza się
•
Wyznaczeniem i opisaniem stanu stosunków
społecznych w dziedzinie wymagającej interwencji
organów władzy publicznej oraz wskazaniem
pożądanych kierunków ich zmiany
•
Ustaleniem potencjalnych, prawnych i innych niż
akty prawne środków oddziaływania
umożliwiających osiągnięcie założonych celów
•
Określeniem przewidywanych skutków
społecznych, gospodarczych, organizacyjnych,
prawnych i finansowych każdego z rozważanych
rozwiązań
•
Zasięgnięciem opinii podmiotów zainteresowanych
•
Dokonaniem wyboru sposobu interwencji organów
władzy publicznej
Etapy prac prawodawczych
•
Ustalenie potencjalnych środków
oddziaływania
•
Konsultacje
•
Ocena skutków regulacji – w tym
uzasadnienie projektu powinno
zawierać….
Obligatoryjną częścią uzasadnienia projektu aktu prawnego jest
syntetyczne przedstawienie wyników zawierające:
•
Wskazanie podmiotów na które oddziaływuje akt
normatywny
•
Wyniki przedstawionych konsultacji, w szczególności
jeśli obowiązek takich opinii wynika z przepisów prawa
•
Przedstawienie wyników analizy wpływu aktu
normatywnego w szczególności na:
•
Sektor finansów publicznych, w tym na budżet państwa i
budżet jednostek samorządu terytorialnego
•
Rynek pracy
•
Konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczość, w tym
na funkcjonowanie przedsiębiorstw
•
Sytuację i rozwój regionalny
•
Wskazanie źródeł finansowania, zwłaszcza jeżeli projekt
pociąga za sobą obciążenie budżetu państwa lub
budżetów jednostek samorządu terytorialnego
Etapy prac prawodawczych
•
Wybór optymalnych środków oddziaływania
•
Przygotowanie projektu aktu prawnego, w tym celu należy:
•
Zapoznać się z dotychczasowym stanem prawnym, w tym z
obowiązującymi ustawami, umowami międzynarodowymi, którymi RP jest
związana, prawodawstwem organizacji i organów międzynarodowych,
których RP jest członkiem, oraz prawem UE obowiązującym w
regulowanej dziedzinie
•
Ustalić skutki dotychczasowych uregulowań prawnych obowiązujących w
danej dziedzinie
•
Określić cele, jakie zamierza się osiągnąć przez wydanie nowego aktu
prawnego
•
Ustalić alternatywne rozwiązania prawne, które mogą skutecznie służyć
osiągnięciu założonych celów
•
Sformułować prognozy podstawowych i ubocznych skutków rozważanych
alternatywnych rozwiązań prawnych, w tym ich wpływ na system prawa
•
Określić skutki finansowe poszczególnych alternatywnych rozwiązań
prawnych oraz ustalić źródła ich pokrycia
•
Dokonać wyboru optymalnego w danych warunkach rozwiązania
prawnego.
Procedura legislacyjna
•
Tworzenie planów zagospodarowania
przestrzennego
•
Ustalenie przez radę gminy liczby punktów
sprzedaży napojów zawierających powyżej
4.5 proc. Alkoholu (z wyjątkiem piwa)
•
Ustalenie planu sieci publicznych szkół
podstawowych i gimnazjów prowadzonych
przez gminę
•
Określenie programu szkolenia taksówkarzy
Etapy takiego postępowania
•
Wniosek organu prowadzącego
postępowanie do organu
współdziałającego
•
Podanie do publicznej wiadomości
informacji o możliwości przedstawienia
uwag i wniosków, a także termin, przed
którego upływem podmiot współdziałający
powinien wyrazić swoje stanowisko
Procedura lobbingowa w procesie
stanowienia aktów legislacyjnych
•
Wysłuchanie publiczne