background image
background image

Nie ma skrótów do miejsc 
naprawdę wartych 
odwiedzenia

amerykańskie przysłowie

background image
background image

SOCJOLOGIA ORGANIZACJI 

I ZARZĄDZANIA

dr Andrzej Postawa sdb

Studium Nauk Humanistycznych

andrzej.postawa@pwr.wroc.pl

background image

ISTOTA KIEROWANIA, 
ZARZĄDZANIA I 
ORGANIZACJI 

Griffin R. W., 2005: Podstawy zarządzania organizacjami

Warszawa.

Koźmiński A. i Jemielniak D., 2008: Zarządzanie. Teoria i 

praktyka, Warszawa. 

Stoner J. A. F., Freeman R. E. i Gilbert D. R., 2001: Kierowanie

Warszawa.

Burchart D., Haber A., Kuczyńska M., 2000: Wprowadzenie do 

zarządzania, Gliwice.

background image

Kto, co i od kogo wie oraz jak ma tę 
wiedzę wykorzystać? 

Kto, o czym i o kim decyduje?

Kto, komu, w jakiej sprawie i jak 
podlega?

Kto, za co i za kogo odpowiada oraz w 
jaki sposób?

Jaki jest podział korzyści i przywilejów 
w organizacji? 

background image

Luther 
Gulick

 

kierowanie jako dziedzina wiedzy
która dąży do zrozumienia, dlaczego i w 
jaki sposób ludzie współpracują, aby 
osiągnąć określone cele i zwiększyć 
użyteczność systemów współdziałania 
między ludźmi. 

Henry M. Boettinger

kierowanie jest sztuką, a więc twórczym 
porządkowaniem chaosu organizacyjnego

Michel Crozier

 - wiedza i sztuka 

zarazem   

background image

Zarządzanie wg 

Griffina

zestaw działań (planowanie, 
organizowanie, podejmowanie decyzji, 
przewodzenie, kontrolowanie) 

skierowanych na zasoby (rzeczowe, 
finansowe, ludzkie, informacyjne) 

i wykorzystywanych z zamiarem 
osiągnięcia celów organizacji w sposób 
sprawny i skuteczny 

background image

Kierowanie wg Stonera 

planowanie,

organizowanie

przewodzenie (motywowanie),

kontrolowanie działalności członków 
organizacji 

i wykorzystanie wszystkich jej zasobów 
dla osiągnięcia celów organizacji 

background image

ORGANIZACJA

Pojęcie „organizacja” pochodzi od 

łacińskiego słowa organum 

oznaczającego pierwotnie narzędzie, a 

następnie narząd, czyli część 

organizmu żywego
 organizacja:= wyodrębniona z 

otoczenia całość ludzkiego działania

mającą określoną strukturę skierowaną 

na osiągnięcie jakiegoś celu lub celów 

background image

znaczenia terminu 
„organizacja”

rzeczowe (instytucjonalne) - całość złożona z ludzi 

wyposażonych w środki rzeczowe (aparatura);  

konkretne instytucje, (przedsiębiorstwa, 

stowarzyszenia, partie czy też zespoły pracownicze)

atrybutowe (strukturalne) - cecha (własność) 

przedmiotów złożonych (np. instytucji) – sposób jej 

wewnętrznego zorganizowania (niedoorganizowania, 

przeorganizowania, dezorganizacji itp.). Odnosząc w tym 

znaczeniu organizację do przedsiębiorstwa mamy na 

myśli strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa.

czynnościowe - stanowiące rodzaj działania 

zorganizowanego, skierowanego na osiągnięcie 

określonych celów; (czynność organizowania, np.: 

zorganizowanie wycieczki, konferencji, sprawnego 

funkcjonowania firmy itp.)

background image

podstawowe własności 
organizacji 

Celowość - istnienie celu ogólnego 
oraz dążenie do realizacji celów 
ważnych dla całości.

Złożoność - wielość różnorodnych 
części składających się na całość. 

Odrębność - wyodrębnienie celów i 
struktury
 całości z otoczenia, a 
jednocześnie powiązanie z otoczeniem 
tych celów i struktury.

background image

Struktura organizacji 

określa zasady podziału zadań, władzy, 

odpowiedzialności i informacji - 
architektura organizacji 

wyznacza kształt jej powiązań z 
otoczeniem,

określa sposób jej istnienia w 
środowisku,

wytycza schematy współpracy 

background image

typy struktur 
organizacyjnych 

1.

funkcjonalne (budowane z odrębnych 

pionów organizacyjnych), np. badania i 

rozwój, zaopatrzenie, produkcja, transport i 

logistyka, sprzedaż…

2.

procesowo-zadaniowe - realizują wspólnie 

procesy (o charakterze stałym) i zadania (o 

charakterze doraźnym) 

3.

macierzowe - próba połączenia struktury 

funkcjonalnej z procesową lub zadaniową 

4.

rozproszone - sieciowe (rozbicie wielkich 

organizacji formalnych na małe) 

background image

Struktura jako wypadkowa gry o 

władzę

Mintzberg, Structure in Fives. Designing 
Effective Organizations,
 New York.

  

background image

Struktura jako wypadkowa gry o 

władzę

Mintzberg, Structure in Fives. Designing 
Effective Organizations,
 New York.

  

1. wierzchołek strategiczny - naczelne 
kierownictwo przedsiębiorstwa: 
centralizacja, czyli podejmowanie decyzji 
na jak najwyższym szczeblu 
 małe organizacje (np. piekarnia, zakład 
samochodowy 

background image

Struktura jako wypadkowa gry o 

władzę

Mintzberg, Structure in Fives. Designing 
Effective Organizations,
 New York.

  

2. „szczebel średni” - kierownicy 
mniejszych jednostek 
struktura dywizjonalna: poszczególne 
oddziały mają duży zakres autonomii 
(podlegają centrali ale na co dzień są 
kierowane przez menedżerów średniego 
szczebla) – np. IBM  

background image

Struktura jako wypadkowa gry o 

władzę

Mintzberg, Structure in Fives. Designing 
Effective Organizations,
 New York.

  

3. rdzeń operacyjny - pracownicy 
wykonawczy (gdy percepcja ich roli 
profesjonalnej nadaje im wysoki 
społeczny status). Zadania wykonywane 
przez pracowników wymagają 
specjalistycznej wiedzy i umiejętności  - 
wyższe uczelnie,  szpitale. 

background image

Struktura jako wypadkowa gry o 

władzę

Mintzberg, Structure in Fives. Designing 
Effective Organizations,
 New York.

  

4. Technostruktura - pracownicy, 
którzy tworzą standardy wykonania pracy 
dla pozostałych. Większość czynności 
pracownika określa ściśle opisana 
procedura 
a kierownicy nie mogą 
odstępować od wyznaczonej im rutyny
McDonalds  

background image

Struktura jako wypadkowa gry o 

władzę

Mintzberg, Structure in Fives. Designing 
Effective Organizations,
 New York.

  

5. pracownicy sztabowi – personel 
pomocniczy
 adhokracja - struktura oparta na 
doraźnych zespołach zadaniowych
- agencja reklamowa, niektóre firmy 
doradcze 


Document Outline