background image

 

 

 dr hab. inż. Jerzy  Łopatka prof. WAT

budynek 47 pokój 110 

Instytut Telekomunikacji WEL

jlopatka@wel.wat.edu.pl

tel. 6839210

background image

 

 

Wykład  1 

akwizycja sygnałów

Lecture 1

signals acquisition

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

 

0

 

200

 

400

 

600

 

800

 

1000

 

1200

 

-1

 

-0.8

 

-0.6

 

-0.4

 

-0.2

 

0

 

0.2

 

0.4

 

0.6

 

0.8

 

1

 

 

0

 

200

 

400

 

600

 

800

 

1000

 

1200

 

-1

 

-0.8

 

-0.6

 

-0.4

 

-0.2

 

0

 

0.2

 

0.4

 

0.6

 

0.8

 

1

 

Sygnał cyfrowy

Sygnał - przebieg fizyczny niosący pewną informację. Może ona być 

zawarta w jego fazie, amplitudzie, częstotliwości lub ich zmianach. 

Sygnał analogowy - jest to sygnał ciągły w dziedzinie czasu i wartości. 
Sygnał dyskretny - jest to sygnał przyjmujący dowolne wartości z 
pewnego przedziału, lecz zdefiniowany jedynie w określonych 
momentach czasu. 
Sygnał cyfrowy - jest to sygnał przyjmujący określone wartości z 
pewnego skończonego zbioru, i zdefiniowany jedynie w określonych 
momentach czasu.

Digital signal

Signal - a physical process, carrying some information. It can be 
included in its phase, amplitude, frequency or their changes. 
Analog signal - continuous signal in value and time domains.
Discrete signal - signal having any values from a certain range, but 
defined only in certain moments of time.
Digital signal - signal having values from a predefined finite set, and 
defined only in certain moments of time.

 

0

 

200

 

400

 

600

 

800

 

1000

 

1200

 

-5

 

-4

 

-3

 

-2

 

-1

 

0

 

1

 

2

 

3

 

4

 

5

 

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

System przetwarzania sygnałów

akwizycja, przetwarzanie, wyprowadzanie

System akwizycji sygnałów:
-czujniki, wzmacniacze, filtry, przetworniki A/C.
System przetwarzania:
- procesory sygnałowe (DSP), PC, VME, VXI, CPCI, systemy wbudowane
System wyprowadzania: 

-przetworniki C/A, wzmacniacze, układy wykonawcze

Sygnał cyfrowy                             Sygnał cyfrowy

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sygnał analogowy

 

                

Sygnał analogowy

                                                                             

Przetwornik

 

         

c/a

 

Przetwornik 

   

 

         

a/c

 

Proces

 

Komputer

 

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Signal processing system

 a

cquisition, processing, output 

Signal acquisition system: 
-sensors, amplifiers, filters, A/D converters. 
Processing system: 
- digital signal processors (DSP), PC, VME, VXI, CPCI, embedded systems
Output system: 
- D/A converters, amplifiers, actuators

Digital signal                                Digital signal  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Analog signal  

                Analog signal                                                                             

D/A

converter

 

        

 

 

A/D 

converter

   

 

 

Process

 

Computer

 

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

System akwizycji

Czujniki: mikrofon, odbiornik linii, antena, tensometr, fotorezystor, 
termistor, magnetometr itp..
Wzmacniacze:  dopasowanie poziomu sygnału do zakresu wejściowego 
AC Wybielacze: są to zwykle układy filtracyjne, np. układy preemfazy.
Kompresory: układy kompresji dynamiki sygnału, 
Filtry: filtry dolnopasmowe - ograniczenie pasma sygnału analogowego, 
filtry górnoprzepustowe- eliminacja trendu.  
Multipleksery analogowe: dołączanie wielu kanałów pomiarowych do 
jednego przetwornika
Układy próbkująco - pamiętające (PP) – śledzenie i pamiętanie 
przebiegu sygnału analogowego
Przetworniki A/C: zamiana sygnału analogowego na cyfrowy. 
Kodery: zapisanie wartości w zadanym kodzie: binarny, U2, BCD, 
zmiennoprzecinkowy itp.

 
  

sterowanie

 

 

 

 

 

Wejscia z innych

torów

   

 

 

                             

 

Parametr 

 

 
 

 

 

fizyczny

 

 

 

 
 

Koder

Układy

  

 

Synchroni

 

zujące

 

Układ 

próbkujący 

z pamięcią

 

      

   

Filtr

 

Wzmac

 

niacz

 

  

Czujnik

 

Przetwor

nik

   

a/c

 

 
 
MUL
TI  

PLEK
SER  

 
 

ANA

LO  
GO  
WY  
 
 
 
 

Magistrala 

komp

.

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Acquisition system

 

Sensors: microphone, line receiver, antenna, tensometer, photo resistor, 
thermistor, magnetometer etc. 
Amplifiers: adjust the signal level to the A/D converters input range 
Whiteners: they are usually filtration systems, eg. preemphasis. 
Compressors: compressing the dynamics of the signal systems, 
Filters: low pass filters - limit bandwidth of analog signal, high pass-filter 
to eliminate the trend. 
Analog Multiplexers: attach multiple measurement channels to a 
single converter 
Sample and hold (S&H) - Tracking and remembering the analog 
waveform 
A / D converters: conversion of the analog signal to digital. 
Coders: saving values in a given code: binary, U2, BCD, floating point, 
etc.

 
  

control

 

 

 

 

 

Other inputs

   

 

                             

 

Physical parameter 

 

 
 

 

 

 

 

 

 
 

Coder

 

Sync.

 

 

S&H 

 

      

   

Filter

 

Ampli

 

fier

 

  

Sensor

 

A/D

converter

 

 
 
 
 

C

o

m

p

u

te

b

u

s

A

n

a

lo

g

 m

u

lt

ip

le

xe

r

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Częstotliwość próbkowania

Tw. Shannona:
Ażeby analogowy sygnał dolnopasmowy był całkowicie określony przez jego próbki 
to częstotliwość próbkowania musi być co najmniej 2 razy wyższa od największej 
częstotliwości składowej sygnału próbkowanego.
Nadpróbkowanie - próbkowanie z częstotliwością większą od częstotliwości 
Nyquista

- precyzyjne odwzorowanie sygnału w dziedzinie czasu
- uzyskanie większej rozdzielczości przetwornika AC 

Podpróbkowanie: Próbkowanie z częstotliwością niższą od częstotliwości 
Nyquista. 
 

- do akwizycji sygnałów wąskopasmowych.
- częstotliwość próbkowania musi być dwukrotnie większa od pasma 

próbkowanego sygnału. 
Interpolacja: Wyliczanie pośrednich wartości sygnału występujących pomiędzy 
próbkami. 
 

- precyzyjne odwzorowanie sygnału w dziedzinie czasu
- zwiększenie częstotliwości próbkowania  (nadajniki)

Decymacja: Przerzedzanie próbek. 

- zmniejszanie liczby niezbędnych obliczeń (odbiorniki) 
- precyzyjne odwzorowanie sygnału w dziedzinie widmowej 

 

 

 

 
 

0

10

20

30

40

50

60

70

80

90

100

-1

-0.5

0

0.5

1

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Sampling Frequency

Shannon Theorem: 
To obtain unambiguous mapping of low pass analog signal into its 
samples, the sampling frequency must be at least 2 times greater than 
the highest frequency component of the sampled signal. 

Oversampling - sampling frequency is higher than Nyquist frequency 
  - Precise mapping of the signal in time domain 
  - To obtain greater resolution of  AC converter 
Undersampling: sampling frequency is lower than Nyquist frequency . 
  - The acquisition of narrowband signals - sampling frequency must be 
twice the bandwidth of sampled signal
Interpolation: Calculation of intermediate values of signals occurring 
between samples. 
  - Precise mapping of the signal in time domain 
  - Increase of your sampling frequency (transmitting) 
Decimation: Elimination of spare samples. 
- Reducing the number of the necessary calculations (receivers) 
- Precise mapping of the signal in spectral domain 

 

 

 

 
 

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Akwizycja rzeczywistych sygnałów radiowych 

Analogowa przemiana do pasma podstawowego

Acquisition of real radio signals - Analog conversion to baseband

 

 

 

 
 

p.cz.

heterodyna

odbiornik

radiowy

filtr

dolnopasmowy

przetwornik

A/C

sygnał

cyfrowy

f

p.cz.

f

h

S()

f

p.cz.2

S()

FDP

receiver

local 
oscillator

lowpass filter A/D converter

IF

digital 
signal

LPF

mixer

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Akwizycja rzeczywistych sygnałów radiowych 

Metoda podpróbkowania

Undersampling

 

 

 

 
 

receiver

decimation

A/D converter

IF

digital 
signal

output

p.cz.

odbiornik

radiowy

przetwornik

A/C

sygnał

cyfrowy

decymacja

wyjście

f

p.cz.

3f

p

S()

f

p

2f

p

2.5f

p

background image

 

 

 

p.cz. 

 przesuwnik 

fazy 90

0

 

 

filtr 

dolnopasmowy 

 

 

heterodyna 

odbiornik 

radiowy 

filtr 

dolnopasmowy 

przetwornik

A/C 

 

przetwornik

A/C 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Akwizycja zespolonych sygnałów radiowych 

Metoda analogowej przemiany kwadraturowej 

Acquisition of complex radio signals - Analog quadrature 

conversion

 

 

 

 
 

receiver

LPF

A/D converter

IF

digital 
signal

Local 
oscillator

In phase

Quadrature

phase 
shifter

mixer

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Akwizycja zespolonych sygnałów radiowych 

Metoda analogowej przemiany kwadraturowej 

Acquisition of complex radio signals - Analog quadrature 

conversion

 

 

 

 
 

0

50

100

150

200

250

-1

-0.5

0

0.5

1

0

50

100

150

200

250

-1

-0.5

0

0.5

1

 

50 

100 

150 

200 

250 

-1 

-0.5 

0.5 

Sygnał wejściowy

Heterodyna I

Heterodyna Q

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Akwizycja zespolonych sygnałów radiowych 

Metoda analogowej przemiany kwadraturowej 

Acquisition of complex radio signals - Analog quadrature 

conversion

 

 

 

 
 

0

50

100

150

200

250

-1

-0.5

0

0.5

1

0

50

100

150

200

250

-1

-0.5

0

0.5

1

Mieszacz I

Mieszacz Q

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Akwizycja zespolonych sygnałów radiowych 

Metoda analogowej przemiany kwadraturowej 

Acquisition of complex radio signals - Analog quadrature 

conversion

 

 

 

 
 

Filtr Q

Sygnał zespolony IQ

0

50

100

150

200

250

-1

-0.5

0

0.5

1

-1

0

1

-1

-0.5

0

0.5

1

re

im

0

50

100

150

200

250

-1

-0.5

0

0.5

1

Filtr I

f

h

S()

0

S()

FDP

0

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

Akwizycja zespolonych sygnałów radiowych 

Metoda cyfrowej przemiany kwadraturowej 

Digital quadrature conversion

 

 

 

 
 

p.cz.

dolnopasmowy

filtr decymujący

FIR

cyfrowy

genetator

funkcji sin i

cos

dolnopasmowy

filtr decymujący

FIR

przetwornik

A/C

odbiornik

radiowy

sygnał cyfrowy

I

Q

receiver

A/D converter

digital signal

digital 
multiplier

FIR decimating 
LPF

Numerically

Controlled

Oscillator 

background image

 

 

Jerzy  Łopatka ITK WEL WAT

tuner cyfrowy HSP 50214  

digital tuner

 

 

 

 
 


Document Outline